ဩ ဩော်

 ကျေးဇူးပြု၍ ဆရာ့ကို တစ်ခု(တခု)လောက် မေးပါရစေ။

‌၁။ ဪ ဒါလား နဲ့ 

၂။ အော် ဒါလား က ဘယ်ဟာက အမှန်လည်း သေချာမသိလို့ပါ။ ကျေးဇူးပြု၍ ဖြေပေးပါ ဆရာ။ ဪ နားလည်ပြီ အော် နားလည်ပြီ စသဖြင့် အဲ့နေရာ စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံ အခုထိ ဇဝေဇဝါ ကျွန်တော် ဖြစ်နေလို့ပါ ဆရာ ။

၁။ ဪ ဒါလား (အာမေဍိတ် အာမေဒံ)

အမှန်ဆုံးနှင့် အသုံးအများဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

အံ့ဩခြင်း၊ သဘောပေါက်ခြင်း၊ သတိရခြင်း စတဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ပြတဲ့ အာမေဍိတ် (Interjection) စကားလုံး အဖြစ် သုံးတာ ဖြစ်လို့ "ဪ" (သရ) နဲ့ ရေးတာကသာ အမှန် ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ - "ဪ... ဒါလား"၊ "ဪ... အုန်းတောရွာ ဆိုတာ ဒါကိုး" ဟု သုံးရပါမည်။

၂။ အော် ဒါလား (အော်သံ)

အသံကျယ်ကျယ် ထွက်အော်သည် (shout/yell) ဆိုသည့် အပြုအမူပြ ကြိယာ (Verb) အဖြစ် သုံးမှသာ "အော်" (အ + ဝဆွဲ + ငသတ် + အောက်ကမြစ် မဟုတ်ဘဲ အ + ရကောက် + အသတ်) နဲ့ ရေးရပါမည်။

တနည်းအားဖြင့် မျက်မှောက်ခေတ် (စစ်အစိုးရမူ) သတ်ပုံများတွင် "ဪ" အစား "အော်" ဟု ပြောင်းလဲ ဇွတ်အတင်း သတ်မှတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မူရင်းဘာသာစကား၏ သဘောတရားအရ စိတ်လှုပ်ရှားသံပြ သရစစ်စစ် ဖြစ်သော "ဪ" နှင့် အသံပြုခြင်းပြ ကြိယာ ဖြစ်သော "အော်" သည် လုံးဝ တခြားစီ ဖြစ်ပါသည်။

ဩ

ဩ — န / အော / မြန်မာသရ နှစ်ဆယ့်နှစ်လုံးတွင် ပါဝင်သော သရတမျိုး။ အက္ခရာ အော ဟု ခေါ်သည်။ သကေင်္တမှာ (ေ — ာ) ဖြစ်သည်။

ဩ — န / အော / ၁၊ ခေါ်၍ထူးသောအသံ။ "ငါ့ကိုခေါ်လည်း၊ မယ်တော်သားဦး၊ ဩမထူးမူ။" မြား * ၁၃၂။ ၂၊ ရှိသေသမှုဖြင့် စကားပြောရာတွင် အယဉ်အကျေး ထည့်သွင်းပြောဆိုသောစကား။ "ငါ့တရားသံကို သာဓုခေါ်သူမြတ်ကား အသုနည်း ဩ။" ပါရာသစ်။ ၂၀၇။

ဩကာသ — န / အောကာသ?/ ဩဂါသ?/ အခွင့်။ ခွင့်ပန်ခြင်း။ (ဘုရားရှိခိုးရာတွင် ရွတ်ဆိုရသော ခွင့်ပန်ခြင်းအနက်ရှိစကား။) [ပါ]

ဩကာသ — န / အောကာသ?/ [သဒ္ဒါ] နေရာကို ညွှန်ပြသော စကားလုံး။ (၌၊ မှာ၊ တွင်၊ ဝယ်၊ က တို့ ဖြစ်သည်။) [ပါ]

ဩကာသလောက — န / အောကာသလောက? / ဩဂါသလောက?/ သစ်ပင်၊ တောတောင်၊ ရေမြေ၊ သတ္တဝါတို့တည်ရာ ဝန်းကျင်အရပ်။ [ပါ]

ဩဂုတ် — န / အောဂုတ် / ရှစ်ခုမြောက် အင်္ဂလိပ်လ၏ အမည်။ [လိပ်]

ဩဇာရုက် — န / အောဇာရုက် / စာပေတွင် အကျယ်ကို အကျဉ်း၊ အကျဉ်းကို အကျယ်ချဲ့၍ ရေးသားထားသော ဂုဏ်။[ပါ]

ဩော်

ဩော် — အာ / အော် / အံ့ဩခြင်း၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ သနားခြင်းစသည်တို့ကို ရုတ်တရက်ခံစားရသည့်အခါတွင် ပြောဆိုရေရွတ်သောစကား။ "ငါ၏ဥစ္စာဖြစ်မူကား ဩော်ကောင်းစွ။" မင်လတ်။ ၂၁၄။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ