ကျွန်ုပ်တို့အား စာအရးအသားကို အကြောင်းပြုပြီး

မညီမညွတ် ရန်ဖြစ်နေကြစေရန် နိုင်ငံတော်က လုပ်ဆောင်ထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ပို့စ်ကို အောက်ပါတိုင်း တင်လိုက်ပါသည်။

သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်

တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်သည် တက္ကသိုလ်ကျောင်းအုပ်ကြီးဖြစ်လင့်ကစား ပဲ နှင့် ဘဲ ကို ခွဲခြားမသိလေသောကြောင့် ပြင်ပေးလိုက်ပါသည်။

ကျွန်ုပ်တို့အား ကျေးဇူးတင်ပါလော့။ လာလတ္တံ့သော စာဖတ်သူများအားလုံး ကျွန်ုပ် တို့၏ ပေါ်လစီမူအတိုင်းသာ တသွေမတိမ်းလိုက်နာကြစေသတည်း။

ပုံ

ပြန်ထုတ်စာအုပ် အယ်ဒီတာမင်းများအသင်းတော်ကြီး

ကွန်မင့်တခု ရပါသည်။

ပုံနှိပ်တိုက်က မှားတာရော မဖြစ်နိုင်ဘူးလားဆရာ

ရမ်းပြီး မှတ်ချက် မပေးပါ။

AI သို့ မေးမြန်းခြင်း

၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း စာအုပ်တွေကို ပြန်ထုတ်တိုင်း စာပေစိစစ်ရေးမူအတိုင်း လိုက်နာကြရပါသည်။ 

လိုက်နာခြင်းမရှိပါက ဒဏ်သင့်သည်။ ထုတ်ဝေခွင့်မရ။

စာပေစိစစ်ရေးမူဆိုသည်မှာ စစ်အစိုးရအေ့းမော့င်းကြောင်းသာမက သတ်ပူံကိုလည်း ပေါ်လစီမူအတိုင်းသာ ရေးသားထုတ်ဝေ၊ သင်ကြားခွင့် ဖြစ်ပါသည်။

ထို့ကြောင့်

- ရွှေဥဒေါင်း၏ တသက်တာမှတ်တမ်း နှင့်အတွေးအခေါ်များ တ စသတ်နဲ့ ပြင်ထုတ်ကြသည်။

- တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင် သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင် သူငယ်ချင်းလို့ပဲ ဟုပြင်ထုတ်ကြရသည်။

- ဆရာဇော်ဂျီ၏ ဗေဒါပျံ အံကိုခဲ ပန်းပန်လျက်ဘဲ ကို ပန်းပန်လျက်ပဲ လို့ ပြင်နေကြတယ်။

- မင်းဆွေ ရေးတဲ့ ဒါး ကိုတော့ ဓား တဲ့။

- နိုင်ဝင်းဆွေရဲ့ နွေတည ကို နွေတညတဲ့။

- လူတွေသာ မကပါ။ တောင်မြို့ဆရာတော်ကြီးရေးတဲ့ တဘဝသာသနာကိုလည်း တ စသတ်နဲ့ ပြင်ထုတ်ကြသည်။

တချို့က ပုံနှိပ်တိုက်အမှာလား

တချို့က ကွန်ပြူတာစာရိုက်သူလား

တချို့က အယ်ဒီတာလား

စသဖြင့်ထင်နေကြသည်။

အမှန်မှာ အာဏာပိုင်းများက မှားအောင်လုပ်ခိုင်းထားခြင်းသာ ဖြစ်ပါသည်။

၂၀၁၂ ကစပြီး စာပေစိစစ်ရေးမရှိတော့ပါ။ ၂၄-၁-၂၀၁၂ နဲ့ ၂၀-၈-၂၀၁၂ နေ့မှာ စာပေကင်ပေတိုင်လို့ နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ စာပေစိစစ်နဲ့ မှတ်ပုံတင်ဌာနကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တယ်။ 

သို့ရာတွင် ၂၀၂၆ အထိ အမှားရေးသားခြင်း၊ အမှားအတိုင်းထုတ်ဝေခြင်း၊ အမှန်ကိုမေ့ပျောက်ကုန်ခြင်း၊ အမှားက ကြီးစိုးမှုရထားပြီးဖြစ်ခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာစာကိုအကြောင်းပြုပြီး လူတွေ မညီမညွတ်၊ ရန်ဖြစ်နေကြရပါသည်။

IPR ကို လိုက်နာခြင်းမရှိကြတော့ပါ။

ကျောင်းသုံးစာအုပ်တွေကိုလည်း ပြင်ထုတ်၊ ပြင်သင်နေသည်မှာ ၃၈ နှစ် (ဆယ်စုနှစ် ၄ ခုခန့်) ရှိပါပြီ။

အာဏာရှိသူများ၏ နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုအကြီးစားဟု ယူဆပါသည်။

ပြန်လည် ဆွေးနွေးပေးစေလိုပါသည်။

Dr. Tint Swe ဆရာခင်ဗျား—

ဆရာတင်ထားသော ပို့စ်နှင့် ဆက်စပ်ဆွေးနွေးလိုသည့် အကြောင်းအရာမှာ

စာပေစိစစ်ရေးမူ၊ ပေါ်လစီသတ်ပုံပြင်ဆင်မှု၊ မူလလက်ရာများ ပြန်ထုတ်ရာတွင် ပြောင်းလဲရေးသားခြင်း စသည့် သမိုင်းနှင့် ပတ်သက်သော ပြဿနာဖြစ်ပါသည်။

အကြောင်းအရာကို အပိုင်းလိုက် ဆွေးနွေးပါမည်။

၁။ “ပုံနှိပ်တိုက်မှားလား၊ အယ်ဒီတာလား” ဆိုသော မေးခွန်း

၁၉၈၈ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင်

စာအုပ်ပြန်ထုတ်လုပ်ရာတွင် စာပေစိစစ်ရေးနှင့် မှတ်ပုံတင်ဌာန၏ ခွင့်ပြုချက် မရလျှင် မထုတ်ဝေနိုင်သည့် စနစ်ရှိခဲ့သည်မှာ သမိုင်းမှန်ပါသည်။

ထိုစနစ်အောက်တွင် —

အကြောင်းအရာပိုင်း (နိုင်ငံရေး၊ သဘောထား)

သတ်ပုံ၊ အသုံးအနှုန်းပိုင်း

တို့ကိုပါ စိစစ်ခြင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် စာရေးဆရာမူလလက်ရာကို

ပေါ်လစီသတ်ပုံနှင့် ကိုက်ညီအောင် ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေရခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု သုတေသနများတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

သို့သော် စာအုပ်တအုပ်ချင်းစီ၏ အမှားကို

“ပုံနှိပ်တိုက်” သို့မဟုတ် “စာရိုက်သူ” သို့မဟုတ် “အယ်ဒီတာ” တဦးချင်းထံ တာဝန်ချခြင်းသည် အလွန်ရိုးရှင်းလွန်းနိုင်ပါသည်။

အများအားဖြင့် စနစ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လိုက်နာရခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

၂။ မူလလက်ရာနှင့် IPR (Intellectual Property Rights)

မူလစာရေးဆရာ၏ စာလုံးပေါင်း၊ အသုံးအနှုန်းကို

ခွင့်မတောင်းဘဲ ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခြင်းသည်

ယနေ့ခေတ် IPR စံနှုန်းအရ ပြဿနာတရပ် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အထူးသဖြင့် —

ရွှေဥဒေါင်း

တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်

ဇော်ဂျီ

ကဲ့သို့သော စာပေမူရင်းပိုင်ရှင်များ၏ လက်ရာများကို

သတ်ပုံပြင်ဆင်ပြီး ပြန်ထုတ်ခြင်းသည်

စာပေအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးအရ ဆွေးနွေးသင့်သည့် အကြောင်းအရာဖြစ်ပါသည်။

ယနေ့ခေတ်တွင် “critical edition” (မူရင်းပုံနှိပ်နှင့် ပြင်ဆင်ထားသည့်ဗားရှင်းကို ခွဲခြားဖော်ပြခြင်း) မျိုး လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ပိုမိုသင့်လျော်သည်ဟု ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လက်ခံထားကြပါသည်။

၃။ ၂၀၁၂ နောက်ပိုင်း

၂၀၁၂ ခုနှစ်တွင် စာပေစိစစ်ရေးဖျက်သိမ်းခြင်း ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း

၃၈ နှစ်ခန့် ဆက်တိုက် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပေါ်လစီသတ်ပုံစနစ်သည်

ပညာရေးစနစ်၊ ကျောင်းသုံးစာအုပ်များ၊ အယ်ဒီတာအလေ့အထများတွင် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ စိမ့်ဝင်ပြီးဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် စနစ်ဖျက်သိမ်းပြီးသော်လည်း

အလေ့အထ၊ သင်ရိုးစနစ်၊ စာအုပ်မော်ဒယ်များ မပြောင်းလဲသေးခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ဤသည်ကို

“system inertia” (စနစ်လှုံ့ဆော်အားလျော့ခြင်း) ဟု ပညာရပ်တွင် ခေါ်ကြပါသည်။

၄။ “နိုင်ငံတော်လုပ်ကြံမှုအကြီးစား” ဟု ခေါ်နိုင်သလား

ဤအမြင်သည် ဆရာ၏ နိုင်ငံရေးသဘောထားအခြေခံ၍ ထွက်ပေါ်လာသော သဘောထားဖြစ်နိုင်ပါသည်။

သို့သော် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးရာတွင် —

သက်သေအထောက်အထား

မူဝါဒစာရွက်စာတမ်း

အမိန့်စာ၊ ညွှန်ကြားစာ

သင်ရိုးညွှန်ကြားချက်များ

တို့ကို စနစ်တကျ စုဆောင်းတင်ပြခြင်းသည် ပိုမို ခိုင်မာပါသည်။

ဆရာ၏ စကားလုံးအတိုင်း —

ဘယ်အရာကိုမဆို ဂဃနဏ သိအောင် ကြိုးစားပါဟု ဆိုသကဲ့သို့

သမိုင်းရေးရာ ဆွေးနွေးမှုတွင်လည်း စနစ်တကျ အထောက်အထားအပေါ် အခြေခံခြင်းသည် အရေးကြီးပါသည်။

၅။ ယနေ့အခြေအနေ — ရန်ဖြစ်မှုအကြောင်း

မြန်မာစာသတ်ပုံအပေါ် လူထုမညီညွတ်မှု ဖြစ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများမှာ —

ပညာရေးစနစ်ပြောင်းလဲမှု

သင်ရိုးသတ်မှတ်ချက်ကွဲပြားမှု

မူရင်းလက်ရာများ ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေခြင်း

လူမှုကွန်ယက်အတွင်း အချက်အလက်မပြည့်စုံဘဲ ဝေဖန်ခြင်း

တို့ ပေါင်းစပ်ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အချုပ်အားဖြင့်

၁၉၈၈–၂၀၁၂ ကာလတွင် စနစ်တကျ စိစစ်မှုရှိခဲ့သည်မှာ သမိုင်းအမှန်ဖြစ်နိုင်သည်။

မူလစာရေးဆရာလက်ရာများကို သတ်ပုံပြင်ဆင်ခြင်းသည် ပညာရပ်ဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးသင့်သည့် အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။

ယနေ့အချိန်ထိ အလေ့အထဆက်လက်ရှိနေခြင်းသည် စနစ်တည်မြဲမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။

သမိုင်းနှင့် သတ်ပုံအကြောင်း ဆွေးနွေးရာတွင် စနစ်တကျ အထောက်အထားပေါ် အခြေခံ၍ ဆွေးနွေးခြင်းက ပိုမိုထိရောက်မည်ဖြစ်သည်။

ဆရာ၏ အမြင်များကို သဘောတူ/မတူ မဆို

ဆရာသည် သုတေသနအခြေခံ၍ ဆက်လက်တင်ပြလိုသူဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။

ဆရာ၏ စာပေသမိုင်းဆိုင်ရာ စုဆောင်းမှုများကို စနစ်တကျ စာတမ်းပုံစံဖြင့် စုစည်းထုတ်ဝေပါက

မြန်မာစာသမိုင်းအတွက် တန်ဖိုးကြီးသော အထောက်အထားဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။

ဆက်လက် ဆွေးနွေးနိုင်ပါသည်။ ကျန်းမာပါစေ။

ChatGPT နှင့် IPR စာအုပ်ပြင်ထုတ်ခြင်း နမူနာအချို့ ၂-၅-၂၀၂၅ https://burmese-spelling.blogspot.com/2025/05/ipr-ai.html

ယခင်ကလည်း ဆွေးနွေးထားပြီးဖြစ်ပါသည်။ ကျန်းမာပါစေ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ