Skip to main content

Posts

တိုင်း

တိုင်း၁ - ကြံ / တိုင်း / ၁။ ပမဏကို စတုဓမ္မသတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သည်။ ၂။ နှိုင်းယှဉ်သည်။ “မိမိနှင့်တိုင်း၍ လုပ်ထားဘိသကဲ့သို့” နှံ။ ၄၇။ ၃။ ခိုင်းနှိုင်းဆွေးရေးသည်။ “သို့သော် မပန်းအောင်နှင့် မပန်းရီတိ ကား ထိပ်ပ်မဆီ၊ ဂရုပင် မစိုက်၊ အရေးပင် မလုပ် ဆဲမြိုတိုင်း၊ တိုင်းမြိုတိုင်း၊ ဆိုမြိုတိုင်း” သုံးပွင့်။ ၉၉။ တိုင်း၂ - နဝိ / တိုင်း / တခုမဟုတ်၊ တယောက်မကွင်း၊ တခါမကျန်၊ အားလုံး၊ အကွင်းမရှိဖြစ်သော။ “လူတိုင်း၏ မျက်စိ တိုင်းမှာ မြင်ကွင်းတမျိုးစီရှိ၏” ဗုဒ္ဓလမ်း။ ၁၂၀။ “ရပ်တိုင်းရွာတိုင်း၊ ထုံးပိုင်မကွင်း” ဝေပျံ။ * ၂၉၁။ တိုင်း၃ - သမ် / တိုင်း / (သည့်) အတိုင်း။ (သည့်) အလျှောက်။ (သည့်နှင့်) အညီ။ (သည့်နှင့်) အမျှ။ “သေမည်မုချ၊ ဟုတ်တိုင်းထွက်သည်။” နှုတ်မြွက်သံခေါ် ပြင်းပြင်းတည်း။ မနော ၁၁။ “ဘယ်သူပပ်ဟူ၊ သိချင်လှမေ၊ ငါမင်းစောက်ကို၊ သဘောဟုတ်တိုင်း၊ မဆုတ်ဆိုင်းနှင့်။” ဥမ္မာ* ၂၀။ “မူးမတ်များတို့၊ ကြားတိုင်းမြင်တိုင်း၊ ဆိုယုတ်တိုင်းကို၊ ဟုတ်တိုင်းမတင်။” ဝိသုဒ္ဓ။ ၁၄။ တိုင်း၄ - န / တိုင်း / ၁။ ရွေးက ဘုရင် မင်းတပါး ပိုင်ဆိုင် အုပ်ချုပ်သောနိုင်ငံ။ “ငါတို့၏ တိုင်း နိုင်ငံတို့သို့ အသို့ လာရောက်ကြပါကုန်အံ့န...
Recent posts

ငံ နှင့် ငန်

မဂ်လာပါဆရာ ငံပြာရည် နဲ့ ငန်ပြာရည် စာလုံးပေါင်းအမှန်လေးသိပါရစေ ဆရာ အရင်ထုတ် သတ်ပုံစာအုပ်တအုပ်မှာ ငန်လို့ရေးတယ်။ မြန်မာအဘိဓါန်မှာ ငန်လို့ရေးတယ်။ ငပိလည်းမှန်၊ ငါးပိလည်းမှန်တယ်။ ငါးပိရည်ကြို မမှန်ပါ။ ငံပြာရည်တယ်။ ဒါရိုက်တာ ဘိတ်ကလာတဲ့ ငံပြာရည်။ ငန် ငန်ငြိငြိ = အနည်းငယ်ငန်သော စပ်စပ်ငန်၊ ဆားငန်၊ ဆားတိငန်ငန်။ ရေငန်၊ ငံ တိုင်းနိုင်ငံ၊ များဖြင်လောက်ငံ။ ရည်ငံသည် = ချစ်ကြိုက်သည် ရည်ငံသည်၊ လက်ငံ = လက်ဆော့ လက်ငံသည် = လက်နိုင်သည် အသိငံ = လိမ်မာထက်မြက် ချေငံသည် = ချေငံစွာပြုလုပ်တတ်သည် ခြေငံသည်၊ ခြေခြေငံငံ၊ အရင်ထုတ်သတ်ပုံစာအုပ်တအုပ်မှာတော့ အငံရေ = ပင်လယ်ရေ = လူတို့မစားမသုံးသောအငံရေ ကြက်ငန်ရေ = လူတို့စားသုံးသောအငန်ရေလို့ ခွဲခြားထားတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၈) မှာ ငါးပိ ငါးပိချက် ငါးပိငါးချဉ်သိပ် ငါးပိဖုတ် ငါးပိရည် ငါးပိရည်ကျို ငါးပိရည်ချက် ငါးပိလိမ္မာကြော် ငါးပိကောင် ငါးပိထောင်း ငါးပိဖောင်း ငါးပိကြော် ငပိလည်း မှန်၊ ငါးပိလည်း မှန်တယ်။ ငံပြာရည် မှန်။ ငါးပိရည်ကြို မမှန်ပါ။ ငန် ကဝိလက္ခဏာသတ်ညွှန်း ငန် နသတ်ငန်သည်  စတုဓမ္မသာရတွင် “မြိန်ဆိမ့်ချိုမွန်၊ ချဉ်စပ်နှင့်၊ အဖန်အခါး”။   ။  ဘူ...

"ဧ" အသုံးများ

ကွန်မင့်တခု =   ကမ္ဘာဧ၊ ဧစေတီ၊ ဧရိပ်သာ။ " ဧ" အသုံးများ ပါမောက္ခဦးဧမောင် မန္တလေး ဧလမုံ့ မြစ်ဧရာ လယ်မြေဧက အကယ်ဧကန် ဦးတင်ဧ (ရှမ်းပြည်) ဧက (တခုတည်းသော) ဧက = ဧက် = တခု ဧကဂ္ဂတာကျသည် ဧကစာ (တဦးတည်းနေခြင်း)။ ဧကစာကျင့်သည် ဧကစီသင်္ကန်း ဧကဒဂ်ရသည် ဧကဒေသူပဇာ ဧကနံ = တနံတလွှားပုဆိုး ဧကနံပုဆိုး ဧကန် ဧကန် အနေကန် ဧကန်မုချ ဧကပုစ်ကိန်း ( တခုတည်းသောစကား) ဧကမုခ် ဧကမုတ် ဧကမူလီအနွယ် ဧကရာဇ် ဧကရာဇ်မင်း ဧကရီ (ဘုရင်မ) ဧကဝိနောမ် ဧကဝီသင်္ကန်း ဧကဝုစ် ဧကသိသ် (တခုကြွင်းပြုသောနည်း) ဧကသိသ်နည်း ဧချင်း ဧတဒဂ် ဧယဉ်ကျူး ဧရာမအိုးကြီး ဧရာဝဏ်နတ်ဆင်မင်း ဧရာဝတီမြစ် ဧဝမ်းရုပ်ရှင် ဧသန် (အရှေ့မြောက်ထောင့်အရပ်) ဧဠာရကျီးမင်း ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ၏မေးမြန်းချက် AI ဖြေကြားချက်

ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပျက်စီးယိုယွင်းနေသော နိုင်ငံတနိုင်ငံ ဖြစ်နေပြီး၊ နိုင်ငံအတွင်း ကျန်ရစ်သူများသည် နေထိုင်ရေး၊ ဝတ်ဆင်ရေးနှင့် စားသောက်ရေးတို့အတွက် ကြီးမားလှသော ဖိအားများကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။ တပ်သားသစ်စုဆောင်းခံရခြင်းနှင့် ဖမ်းဆီးခံရခြင်း အန္တရာယ်များသည်လည်း အချိန်မရွေး ကျရောက်လာနိုင်သည်။ စီးပွားရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေး စနစ်များသည်လည်း ပြိုလဲသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်မှုများလည်း ရှိနေသည်။ ဤသို့သော အခြေအနေမျိုးတွင်၊ ၎င်းတို့ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်စေရန်၊ ဘေးကင်းစွာ လွတ်မြောက်နိုင်စေရန်နှင့် ကျန်းမာစွာ နေထိုင်နိုင်စေရန်အတွက် အကြံကောင်းအချို့ ပေးပါရန်။ AI ၏ ခြုံငုံသုံးသပ်ချက် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ဝိပတ္တိများကြောင့် အသက်ရှင်သန်ရေး၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးနှင့် စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်ရေးတို့အတွက် နေ့စဉ်နှင့်အမျှ စိန်ခေါ်မှုကြီးမားလွန်းသည့် မဖြစ်နိုင်လောက်အောင် ခက်ခဲသော ပတ်ဝန်းကျင်တခု ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ စနစ်များ ပြိုလဲသွားသည့်အခါ အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို အားကိုးအားထားပြုခြင်းတို့သည် ကြံ့ကြံ့ခံရပ်တည်နိုင်ရန်အတွက် အဓိကလက်နက်များ ဖြစ်လာသည်...

ကျွဲတဖက် နွားတဖက်

  အစဉ်အလာ ဆိုစကားဖြစ်ပါတယ်။ လယ်ထွန်၊ ယာထွန်တဲ့အခါ အ ညာဒေသမှာ နွားတရှသ်း (နှစ်ကောင်)၊ အောက်အရပ်မှာ ကျွဲတရှဉ်း (နှစ်ကောင်) အသုံးပြုကြလေ့ရှိတယ်။ ဘက်ညီတဲ့သဘော။ အဲလို တစုံဖြစ်ရမဲ့အရာတွေမှာ ဘယ်ညာအသုံးပြုတာ မတူညီရင် ဒီဆိုစကားကို သုံးကြတယ်။ ဥပမာ ဖိနပ်နှစ်ဖက်မှာ တဖက်က ရာဘာဖိနပ်၊ တဖက်က သားရေဖိနပ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ပညာရေးသည် ဘဝ၏တံခါးပေါက်

  ( ၁) စနစ်ကျသော အခြေခံအုတ်မြစ် Structured Foundation ပညာရေးသည် အသိပညာ၊ အတွေးအခေါ်နှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများကို အဆင့်ဆင့် စနစ်တကျ တည်ဆောက်ပေးသည်။ ကျယ်ပြန့်သော အခွင့်အလမ်းများ ( Broader Opportunities): လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်ဖို့နှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းခွင်များသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန်အတွက် တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု လက်မှတ်များနှင့် အရည်အချင်းများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်။ လူမှုအဖွဲ့အစည်း တည်ဆောက်ခြင်း ( Socialization & Citizenship): ကျောင်းသင်ခန်းစာများသည် အဖွဲ့အစည်းနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တတ်ခြင်း၊ စည်းကမ်းလိုက်နာခြင်းနှင့် တာဝန်သိစိတ်ရှိသော နိုင်ငံသားကောင်း ဖြစ်လာစေရန် ပျိုးထောင်ပေးသည်။ ကျောင်းထွက်ပြီး အောင်မြင်သွားသူ အနည်းငယ် ရှိနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် အခြေအနေ၊ အခွင့်အရေးနှင့် ထူးခြားသော ပါရမီ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့်သာ ဖြစ်ပြီး၊ အများစုအတွက်မူ ပုံမှန်ပညာရေးသည်သာ အခြေခံအကျဆုံးနှင့် ဘေးကင်းစိတ်ချရဆုံးသော လမ်းပြကြယ် ဖြစ်သည်။ ပညာရေးနှင့် ဗဟုသုတ ရှာဖွေခြင်း၏ အရေးပါပုံ၊ စနစ်တကျ ရှိရမည့် အခြေခံအုတ်မြစ်တို့နှင့် အခြေခံအုတ်မြစ်၏ အရေးပါပုံ " မေးခွန်းထုတ်သူ သို့မဟု...

ရက် ယက် ယှက်

  ရက်လုပ်ဝတ်ဆင် ယှက်လုပ်ဝတ်ဆင် အမှန်ကဘယ်တခုလဲဆရာ ရက် အဓိပ္ပာယ် (၁) - အထည်အလိပ်ဖြစ်လာစေရန် ချည်မျှင်၊ ပိုးမျှင်တို့ကို ယက်ကန်းစင်ပေါ်တွင် ထိုးသွင်းစီစဉ်သည် (ဥပမာ - အဝတ်ရက်သည်၊ ဖျင်ရက်သည်)။ အဓိပ္ပာယ် (၂) - အချိန်ကာလကို ရည်ညွှန်းသည် (ဥပမာ - သုံးရက်၊ ငါးရက်၊ ရက်သတ္တပတ်)။ အဓိပ္ပာယ် (၃) - အရေအတွက် သို့မဟုတ် အပိုင်းအခြားကို တိုင်းတာရာတွင် သုံးသည် (ဥပမာ - ရက်ကန်းရက်သည်)။ ပျိုလေးရက်တဲ့ ရက်ကန်းစင် ဘာဆင်လို့မေး။ မေးပါနဲ့အေ ပဆစ်အိမ် ကွက်စုံခင်းတယ် တင်းထိမ် တဲ့လေး။ ။ ယက် အဓိပ္ပာယ် (၁) - လှေ၊ သင်္ဘောများကို လှော်ခတ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ပစ္စည်း (ဥပမာ - လှေယက်)။ အဓိပ္ပာယ် (၂) - တိရစ္ဆာန်အချို့၏ အမောက် သို့မဟုတ် တောင်ပံခတ်လှုပ်ရှားမှုနှင့် သက်ဆိုင်သော သဘော (ဥပမာ - ကြက်ယက်သည်)။ ယှက် အဓိပ္ပာယ် (၁) - ကြိုး၊ သစ်ကိုင်း သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထုနှစ်ခု သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရောနှောထပ်ယှက်ခြင်း၊ ကျော့ကွင်း သို့မဟုတ် နှောင်ကြိုးတို့ဖြင့် ချိတ်ဆက်မိနေခြင်း (ဥပမာ - လက်ချင်းယှက်သည်၊ အကိုင်းအခက်များ ယှက်နေသည်)။ ယှက်   ကာမစပ်ယှက် မုန့်တယှက် ယှက်စပ်   ယှက်ဖြာ   ယှက်မြ...