တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

မင်္ဂလာပါ ဆရာ တဗီဇနာဆိုတာ ဘယ်အတိုင်းအတာကိုပြောတာလဲမသိလို့ မေးတာပါ ခင်ဗျာ့။ (၁) တဗီဇနာ (သို့မဟုတ် တဗီဇန) ဆိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာ့အကွာအဝေး၊ အလျားတိုင်းတာမှု စံနစ်တွင် ပါဝင်သော ခရီးအတိုင်းအတာတခု ဖြစ်ပါသည်။ ပါဠိဘာသာ "ဒွေဝိဇ္ဇန" (ဝိဇ္ဇန = ယပ်တောင်၊ ဒွေ = နှစ်) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး "ယပ်တောင်နှစ်ခတ်စာ/ယပ်နှစ်ခတ်ခရီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ တိုင်းတာမှု ပမာဏ • ရှေးတိုင်းတာမှု စံနှုန်းအရ ၆ လက်သစ် ကို ၁ တဗီဇနာ ဟု သတ်မှတ်ပါသည်။ ရှေးအလျားတိုင်းတာပုံ အစဉ် • ၁၀ သန်းခေါင် = ၁ ဆံခြည် • ၁၀ ဆံခြည် = ၁ နှမ်း • ၆ နှမ်း = ၁ မုယော • ၄ မုယော = ၁ လက်သစ် • ၆ လက်သစ် = ၁ တဗီဇနာ • ၄ တဗီဇနာ (၂၄ လက်သစ်) = ၁ တောင် ထို့ကြောင့် တဗီဇနာ ဆိုသည်မှာ ၁ တောင်၏ လေးပုံတပုံ (တထွာခွဲခန့် သို့မဟုတ် ၆ လက်သစ်) မျှရှိသော ရှေးတိုင်းတာမှု အတိုင်းအတာဖြစ်ပါသည်။ (၂) ရှေးမြန်မာ့ရိုးရာအချိန်အခါ အချိန်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ရေတွက်ပုံအရ တဗီဇနာ ဆိုသည်မှာ ခေတ်သُم်စက်နာရီ စက္ကန့် ၂၄ နှင့် ညီမျှသော အချိန်ကာလ အတိုင်းအတာ ဖြစ်သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းကို ရှေးစာပေများနှင့် ဇာတာခွင်များတွင် အချိန်အခါ တိကျစွာဖော်ပြရန် အသုံးပြုကြသည်။ ရှေးမြန်မာအချ...

မကြာခဏ သက်သေခံအထောက်အထားများစွာနဲ့ တင်ပြထားပြီးပြီ။ စောစာကလေးတင် စာတပုဒ်ကိုဖတ်ကြည့်ပါတယ်။ ကူးကူးစတိုး နန့်ယား is with Nan Mo Hom and က တင်ထားတာ။ ရှမ်းပြည်တောင်ပေါ်ဒေသတွေမှာ ဥပုသ်နေ့ကျောင်းတက်ပြီဆို အကျွေးအမွေး လုံးဝမပါပါဘူး။ ဥပုသ်သည်တွေတောင် ကိုယ့်ချိုင့်ကိုယ်ယူပြီး ကျောင်းလာရပါတယ်။ ဘယ်သူမှ မကျွေးပါဘူး။ အကျွေးအမွေးနဲ့ ကျောင်းလာအောင်မဆွယ်သလို အချောင်သမားတွေအတွက် နေရာလဲမရှိပါဘူး။ ဥပုသ်သည်ဟာ တခါ (မှန်တယ်) ဥပုသ်ယူပြီးရင် တသက်လုံး (မှန်တယ်) အကြောင်းကြီးငယ်မရှိပဲ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စကားမပြောကြပါ။ (ဒါကတော့ ပေါ်လစီသတ်ပုံ) ရှမ်းပြည်နယ်က ဘာသာရေးဓလေ့အကြောင်းဖြစ်ပါတယ်။ သတ်ပုံ အကုန်မမှန်ပေမဲ့ အတော်များများမှန်တယ်။ ရွှေဗမာတွေရေးရင် အဲလေ ာက်ထိတောင် မမှန်သူကသာ များတယ်။ စာကိုမှန်အောင်မရေးသာများစာရင်းထဲမှာ တချို့က တိုင်းရင်းသားထင်တယ်လို့ ပြောနေကြတယ်။ တိုင်းရင်းသားတွေရေးတိုင်း မှန်တယ်လို့ ဆိုချင်တာ မဟုတ်ပါ။ မှန်တဲ့တိုင်းရင်းသားတွေက မှန်တယ်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

တင်ထားတဲ့စာ = တတ် နဲ့ တက် မှားနေသည် ကွန်မင့်တခု = ပေါ့ဆလို့မရတော့ပါ။ ဂျာနယ် မဂ္ဂဇင်းများမှာပါ သည်အမှားကိုတွေ့နေရပါတယ်။ အယ်ဒီတာများ၊ စာတည်းများ ဘာကိုကြည့်သည်မသိ။ မှတ်ချက် ကျွန်တော်ကတော့ ပြည်တွင်းနဲ့ လက်လှမ်းဝေးလွန်းပါတယ်။ ပြည်တွင်းမှာ ထုတ်ဝေနေတဲ့စာအုပ်သစ်တွေကို မဖတ်ဖူးပါ။ ပြန်ထုတ်စာအုပ်တွေကို ကူးယူတင်ပြနေကြတာကိုတော့ တွေ့နေရတယ်။ တအုပ်တလေမှ မူရင်းအတိုင်း မဟုတ်ကြပါ။ လက်ထဲမှာ စာအုပ်ကောင်း မူရင်းအတန်အသင့် ရှိတယ်။ ယှဉ်ကြည့်တော့ အောက်ပါအတိုင်း လုပ်ပြီး ပြန်ထုတ်နေကြကြောင်း သိရပါတယ်။ မူရင်း - ပြန်ထုတ် တ - တစ် ပဌမ - ပထမ သမတ - သမ္မတ ဒါး - ဓား ဘဲ - ပဲ အဒီစာလုံးတွေကို replace all လုပ်ပြီး ပြောင်းကြတယ်။ သက်သေခံတွေ တင်ပြထားတာ များလှပြီ။ ထပ်တိုးလာနေတယ်လို့ တဆင့်စကားသိလာရတာက တတ် နဲ့ တက် စင် နဲ့ ဆင် ဖတ် နဲ့ ဖက် ပတ်သက်ကို မှန်အောင်မရေးနည်း ၃-၄ မျိုး နမူနာတခုအဖြစ် မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ (၁) ပုံနှစ်ခုကို တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

မေးခွန်းတခု = ကျွန်တော်မမွေးခင်ကတည်းက မြန်မာ့ပညာရေးပျက်စီးပြီမဟုတ်လားဆရာ ၁၉၇၃ ဖွားပါ ပြန်စာ တချို့အရာတွေကို ဘယ်တုန်းစပြီး ပျက်စီးသလဲ ပြန်လည်ဆန်းစစ်ရာ မလွယ်ကူလှပါ။ မိုးမလုံတဲ့ခေါင်မိုးကိုတော့ သိနိုင်ကြတယ်။ မျက်စိအောက်မှာ အဆောက်အအုံတခု ယိုယွင်းလာတာကိုလည်း မြင်နိုင်ကြပါတယ်။ တိုင်းပြည်တခုရဲ့စီးပွားရေးကို GDP နဲ့ သုံးငွေတန်ဖိုးနဲ့ ယေဘုယျ သိနိုင်တယ်။ ကျန်းမာရေးကို ရောဂါဖြစ်နှုန်း၊ သေဆုံးနှုန်းတွေအရ ဆန်းစစ်လို့တယ်။ ပညာရေး ဘယ်တုန်းက စကျလာသလဲ အခက်ဆုံး။ မြန်မာစာ ပိုပြီးခက်တယ်။ ဒီနှစ်ခုကို ယေဘုယျပြောနိုင်တာတော့ ရှိပါတယ်။ ပညာရေးကျဆင်းမှုက ၁၉၆၂-၆၄ ကက စတင်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာစာသတ်ပုံတွေပြင်တာကတော့ ပဌမအကြိမ် စစ်အာဏာသိမ်းခြင်း (၁၉၆၂-၁၉၈၈) ကာလရဲ့ နောက်ဆုံးနှစ်တွေကနေ စခဲ့တယ်။ လက်တွေ့ အမိန့်အာဏာနဲ့ ခိုင်းသလို မရေးမနေရ၊ မသင်မနေရ၊ ထုတ်ဝေရေးလုပ်ရကို ၁၉၈၈ နောက်ပိုင်းကနေသာ စခဲ့ပါတယ်။ ဒါကတော့ ခုနှစ်နဲ့ အချက်အလက်သာဖြစ်ပါသေးတယ်။ တိုင်းပြည်တခု အောက်ကျနောက်ကျဖြစ်ခြင်းမှာ မြန်မာပြည်သာလျှင် အုပ်စုံ ကျဆင်း ပျက်ယွင်းပါတယ်။ စစ်အာဏာသိမ်းပေမဲ့ တိုင်းပြည်၊ ဘာသာစာ၊ ပညာရေး၊ စီးပွားရေး မပျက်တဲ့သာဓက ထိုင်းနိုင်ငံ။ ဒီမိုကရေစီ မစစ်...

တစုံတခုသော ပစ္စည်းများ ပြည့်စုံကုံလုံရုံ မျှမက ပိုလျှံ၍ပင်နေသော နေရာမျိုးတွင် နောက်ထပ် ထိုပစ္စည်းများ ထပ်မံ တိုးပွားလာ လေ့ရှိတတ်၏။ ထိုအခါမျိုးတွင် “ရေများရာ မိုးရွာ” ဟူသော စကားပုံဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းပြောဆို ကြလေသည်။ ရေမရှိ၍ ရေလိုအပ်နေသော အရပ်များတွင် မိုးမရွာဘဲ၊ မြစ်ချောင်း၊ အင်း အိုင်၊ ပင်လယ်၊ သမုဒ္ဒရာစသည့်ရေများရာ အရပ်များတွင် မိုးရွာ၍ မည်သို့အကျိုးရှိအံ့နည်း ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကိုဆောင်ပေးသည်။ ဥပမာ သားသမီးလိုချင်သောမိဘများတွင် သားသမီး မွေးဖွားခြင်းမရှိဘဲ၊ သားသမီးပေါ များလှ၍ သားသမီးမလိုချင်တော့သော မိဘ များ၌ နောက်ထပ် သားသမီး တိုးပွား ရရှိလာ သည့်အခါများတွင် “ရေများရာမိုးရွာ” ဟူ၍ ပြောဆိုကြလေသည်။ (မောင်ဝင်းမြတ်) ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

မက်ဆေ့ချ်တခု = ဆရာကို ကျမက လေးစားခင်မင်ရင်းနှီးလျက်ပါ ဆရာ post တွေ အမြဲဘတ်ရှုမှတ်သားပါတယ် ကျမလည်း ၁၉၆၄-၆၅ ခုနှစ် ဆယ်တန်းအောင်ပြီး နယ်မြို့လေးမှာ လမ်းညွှန်ပေးသူမရှိ စနစ်သစ်ပညာရေးမှာ ဆေးကျောင်းကြီးဘဲ လျှောက်လိုက်တာ အမှတ်အခြေအနေက ဆေး​ကျောင်းမှိမမှီမသိပေမဲ့ တခြားအသက်မွေးဝမ်းကြောင်း ဝင်တယ်ဆိုတာ နောင်မှသိရပါတယ် ပုသိမ်ကောလိပ်ကိုသိပါတယ် Roll no1-10 ထဲဝင်ပြီး Zoology ဖြစ်လာတာပါဘဲ ဝါသနာကမြန်မာစာပါဆရာမ ရည်ရွယ်ပေမဲ့ မဖြစ်ပြန်တော့လိုင်းတွေလွဲ အလုပ်ကလွှတ်လို့ India, Bangaloreပညာတော်သင်သွားပြီးအပြန်မှာ စီးပွားရေးဘာသာရပ်ဆရာမ ဖြစ်ရပြန်ပါရော ပင်စင်ယူပြီး ခုလိုအရွယ်ကျမှ ဝါသနာပါတဲ့ စာရေးစာဘတ်လုပ်ဖြစ်ပေမဲ့ မျက်​စေ့ကအားနည်း ခေတ်မီကွန်ပျူတာတွေက မကျွမ်းကျင် စာရိုက်တော့ ပါဠိပါတ်သားပတ်ဆင့်တွေ အရင်နည်လမ်းကရိုက်လို့ရ ခုဟာကဇော်ဂျီဆိုလားရိုက်လို့မရ မှားတာသိရက်မပြင်တတ် ၈တန်းမြေးမလေးကို အားကိုးနေရတာ မြန်မာစကားပြောတတ်ပေမဲ့ စာကျမသိတော့ပြင်မပေးတတ် အမှားများစွာနဲ့ရေးနေတာပါဆရာ ခွင့်လွှတ်ပေးပါ ကျမတို့ ( - ) ဘက်ကို ရောက်ရင် ဝင်လာလည်ပါဆရာ လိပ်စာပို့ပေးပါမယ် အသက်က ဆရာနဲ့မတိမ်းမယိမ်း ဖြစ်မယ်ထင်ပါတယ် လေးစားခင်မင်စွာဖြင့် ( - ) ...