ဒိုဆာသည် တောင်ပိုင်းအိန္ဒိယ အစားအစာတွင် လူကြိုက်များသော ပါးလွှာ၍ အရသာငန်သက်သက်ရှိသော ပန်ကိတ်မျိုး တမျိုးဖြစ်သည်။ ဆန်နှင့် ပဲအနက် (urad dal — ပဲနောက်) ကို စိုစွတ်စေ၍ ကြိတ်နှစ်ပြီး အချဉ်ဖောက်ကာ ပြုလုပ်သော မုန့်ရည်မှ ထုတ်လုပ်သည်။ အပြင်ဘက်မှာ ကြွပ်ရွနေ၍ အတွင်းဘက်မှာ နူးညံ့သော လက္ခဏာရှိသည်။ ဒိုဆာသည် နေ့စဉ်စားသောက်သည့် အဓိကအစားအစာတမျိုးဖြစ်ပြီး မနက်စာအဖြစ် သို့မဟုတ် အစားအသောက်အလယ်စာအဖြစ် စားသုံးကြသည်။ ပဲရည်အခြေပြု ဟင်းရည်ဖြစ်သော ဆမ်ဘာ (sambar) နှင့် ချတ်တနီ (chutney) — ဥပမာ အုန်းသီး၊ ပင်စိမ်းရွက်၊ ခရမ်းချဉ်သီး — တို့နှင့် တွဲဖက်၍ ပူပူနွေးနွေး စားသုံးကြသည်။ ဒိုဆာကို သာမန်အလွတ်ဖြစ်စေ၊ အတွင်း၌ အာလူးဟင်းခတ်ထည့်၍ (မဆလာဒိုဆာ) ဖြစ်စေ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ အဓိကလက္ခဏာများ ပါဝင်ပစ္စည်းများ ဆန်၊ ပဲအနက် (black gram lentils ပဲနောက်) နှင့် ပဲနံ့သာစေ့ (fenugreek seeds) တို့ကို စိုစွတ်စေ၍ ကြိတ်နှစ်ပြီး အချဉ်ဖောက်ကာ မုန့်ရည် ပြုလုပ်သည်။ ချောမှု ကြမ်းမှု ပူနေသော သံပြား (tawa) ပေါ်တွင် ဖြန့်ကာ ချက်သောအခါ ကြွပ်ရွ၍ ပါးလွှာသော ပန်ကိတ်သဏ္ဌာန် ဖြစ်လာသည်။ အရသာ အချဉ်ဖောက်လုပ်ငန်းစဉ်ကြောင့် အနည်းငယ် အချဉ်အရသာရှိသည်။ စားသုံ...
မေးခွန်း = စင်ကာပူ နဲ့ စင်္ကာပူ ဘယ်ဟာအမှန်ယူရမလဲဆရာ စင်္ကာပူ = စင်ကာပူ ယောက်ျား = ယောက်ကျား။ ယောင်္ကျား = ယောင်ကျား။ ဟင်္သာတ = ဟင်းသာတ။ မေးခွန်း = သင်္ဘောကိုဘယ်လိုစလုံးပေါင်းလဲ သင်္ဘောရေးတာ မှန်။ တချို့က မင်္ဂလာ၊ သင်္ဘော၊ ဟင်္သာတ၊ ယောက်ျား စာလုံးတွေရေးကြတာ မမှန်ကြပါ။ စလုံးပေါင်းမဟုတ်။ စာလုံးပေါင်းလို့ ရေးရ။ စလုံးဆိုရင် စင်္ကာပူကို အတိုကောက်ခေါ်တာဖြစ်သွားမယ်။ စင်္ကာပူကို စကာ်ပူလို့ မရေးရ။ စာလုံးတွေကို အော်တိုပြင်တဲ့အတွက် တခါတခါရေးတဲ့အတိုင်းမရေးတာကလည်း တဒုက္ခ။ မေးခွန်း = ကျနော်သင်ကြားခဲ့ရသည့် မင်ဂလာပါ။ ယခု မဂင်လာလို့အသံထွက်သည့် အရေးအသားများလည်း တွေ့ရပါသည်။။ တည့်မတ်ပေးပါရန် မင်္ဂလာ အသံထွက် မင်ဂလာ (တင်ပြထားတဲ့ပုံကို ကြည့်ပါရန်။) မင်္ဂလာ ကို မဂ်လာ လို့ရေးနေကြတယ်။ ဖေါင့်ကြောင်ပါလို ဆိုကြတယ်။ ဟင်္သာ နဲ့ ဟင်္သာတ ကို ၃-၄ မျိုးရေးကြတယ်။ ဟသာင်္တ မုန့်ဟင်းခါး ချက်နည်း တွင် လျို့ဝှက်ချက် နှစ် ခုရှိတယ် ဟင်္သာတ ကို မှန်အောင်ရေးမထားတဲ့ မုန့်ဟင်းခါးချက်နည်းစာကို ခဏခဏတွေ့တယ်။ တယောက်ပြီးတယောက်က ကူးတင်ကြတယ်။ တနှစ်ကျော်ကျော်အတွင်း ဆယ့်လေးငါးခါထက်မနည်း တွေ့တယ်။ ဟင်္သာတကိုတော့ မှန်အောင်မရေးတတ်ကြပါ...