Skip to main content

Posts

အဆိုအမိန့်များ

 • "မနေ့ကဆိုတာ သမိုင်းဖြစ်သွားပြီ၊ မနက်ဖြန်ဆိုတာကတော့ ပဟေဠိတခုပေါ့၊ ဒီနေ့ဟာ ဘုရားပေးတဲ့ လက်ဆောင်မွန်တခုပါ၊ ဒါကြောင့်လည်း ဒီနေ့ကို လက်ဆောင်မွန်တခုလို့ ခေါ်တာပေါ့။" — (Bil Keane) • "ဒီနေ့ သင်လုပ်ဆောင်လိုက်တဲ့ အရာဟာ သင့်ရဲ့ မနက်ဖြန်တိုင်းကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေနိုင်တယ်။" — (Ralph Marston) • "အကျိုးမဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကနေ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လွတ်မြောက်ခွင့်ပေးတဲ့နေ့ဟာ ဒီနေ့ ဖြစ်ပါစေ။ အခွင့်အရေးကို အရယူပြီး သင်ပြောင်းလဲနိုင်တဲ့ အရာတွေအပေါ် ထိရောက်တဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ ချမှတ်လိုက်ပါ။" — (အမည်မသိ) • "ပိုကောင်းအောင် လုပ်နိုင်တာဟာ ပိုကောင်းတာပါပဲ။" • "ဘယ်ခံစားချက်မှ ထာဝရ မဟုတ်ပါဘူး။" • "သင့်စိတ် အေးချမ်းနေတယ်ဆိုရင် သင်ဟာ လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်မှာ နေထိုင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။" — (Lao Tzu) • စကားလုံးသုံးလုံးဖြင့် ခွန်အားပေးချက်များ "အကျိုးရှိအောင် လုပ်ပါ။" "ရှေ့သို့သာ ဆက်လှမ်းပါ။" "လုပ်ငန်းစဉ်ကို ယုံကြည်ပါ။" ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Recent posts

နတ်ရှင်နောင်နှင့် ရှင်ဥက္ကံသမာလာ

ပိဋကတ်သမိုင်း စာတမ်းကိုကြည့်လျှင် ရှေးကျသော အဖြေကျမ်း ၂ စောင်ကိုတွေ့ရပေလိမ့်မည်။ တစောင်မှာ ပါရမီခန်းပျို့ အဖြေဖြစ်၍ အခြားတစောင်မှာ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေဖြစ်ပေသည်။ ပါရမီခန်းပျို့ အဖြေကို “ညောင်ရမ်း ၁၀ ဆက်၊ နေမင်းလက်ထက်၊ ရှင်ဇိနာရာမစီရင်သည်” ဟု တွေ့ရသည်။ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေကို “ညောင်ရမ်း ၁၀ ဆက်၊ စနေမင်းလက်ထက်၊ ဧရာဝတီမြစ်နား၊ ရွှေကြက်ယက်ကျောင်းတိုက်၌ သီတင်းသုံးနေသော ရှင်ဥက္ကံသမာလာ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေ” ဟုညွှန်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ရှေးခေတ်အခြေအနေအရ ရှေးခေတ်ပညာရေးစနစ်ကိုအခြေပြုကာ ရှေးပညာရှင်တို့ စီကုံးဖွဲ့နွဲ့ခဲ့သည့် ပျို့၊ လင်္ကာ ရတုကဗျာတို့ကို ယခုခေတ်အခြေအနေအရ ယခုခေတ်ပညာရေးစနစ်ကို အခြေပြုကာ ယခုခေတ်လူတို့ လေ့လာလျှင်- စာမျက်နှာ ၁၃၄  ကျမ်းဆရာတို့၏ အာဘော် ၈ နှစ်လုံး သွင်းကို အပြည့်အစုံ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်ဖို့ရန် လွယ်ကူလိမ့်မည် မဟုတ်ပေ။ သို့သော်လည်း ရှေးပညာရှင်တို့က ရှေးခေတ်အခြေအနေအရ ရှေးခေတ်ပညာရေးစနစ်ကိုအခြေပြုကာ လေ့လာဝေဖန်ခဲ့ကြသော အဖြေများကို လေ့လာရပါမူ အကျိုးများစွာဖြစ်ထွန်းဖွယ်ရှိပေမည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအဖြေကျမ်းတို့ကို ယခုခေတ်သုတေသီ ပုဂ္ဂိုလ်တို့က လေ့လာလိုက်စားကြပေသည်။ တောင်ငူဆိုရတုအဖြေကို ၁၉၂၂...

သစ်ငုတ်မြင့်တုံ မြက်မြင့်တုံ

လောကဓမ္မတာအရ ဘဝကံကြမ္မာသည် အနိမ့်အမြင့် ပြောင်းလဲနေတတ်ကြောင်းကိုဆိုလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ နွေကာလတွင် သစ်ငုတ်က မြက်များထက် ပိုမြင့်နေတတ်သော်လည်း မိုးကာလတွင် မြက်များက သစ်ငုတ်ထက်မြင့်သွားပုံဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းဖော်ပြသည်။ ငုတ်(သစ်) ငုတ်တုတ်ထိုင် ဖုထစ်ရွတ်တွ၊ ငှက်ဠင်းတသို့ ၊ ပျဉ်းမငုတ်တို၊ သက်ကြားအိုသည် ကုန်းမိုထက်တွင် တပင်တည်း ။ ငုပ် = ရေထဲသို့ မြုပ်ဝင်သွားခြင်း သို့မဟုတ် အတွင်းသို့ ဝင်ရောက် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ - ရေငုပ်သည်၊ နေငုပ်သည်၊ ငုပ်လျှိုးသည်။ မပေါ်မလွင်ဘဲ ဖုံးကွယ်နေသည် ။ ငုပ်လျှိုး မျက် " ပုဏ္ဏား မျက်စိ၊ မြင်သည်ရှိသော်" ဟူသော စာသားတွင် တွေ့နိုင်ပါသည်။ မျက်(ခါး အရိုး) မျက်(စိတ်) မျက်(နို့) မျက်ကြုတ်ကိုးတန် မျက်ကြောတင်း မျက်ကလူးဆန်ပျာ မျက်ကလဲဆန်ပျာ မျက်ကွက်ခြင်းတောင်း မျက်ကွင်းကျ မျက်ကဲခတ် မျက်ခမ်းစပ် မျက်ချစ်ဆေး မျက်ချေး မျက်ချောင်ကျ မျက်ခြည်ပြတ် မျက်ခွံ မျက်ခုံး မျက်ခုံးမွေး မျက်ငြိုးထား မျက်စဉ်းကျောက် မျက်စဉ်းခတ် မျက်စပစ် မျက်စပ်ပိုးဝင် မျက်စမျက်န မျက်စိ မျက်စိကျ မျက်စိကျိန်း မျက်စိကြောင် ...

ဦးသူတော်ဦးမင်း၏ သဘာဝပြက္ခဒိန်

(မင်းသုဝဏ်) ၁၉၆၆ ကဆုန်လ စံကားဝါ ငုံသင်းလို့ ကြွယ်မင်းတဲ့ ဝိသာခါ။ တိမ်ဗွေမှာ ရောင်ခြည်ရုန်း ထွန်းတဲ့ချိန်ခါ။ စုံကန္တာ ဟေမာမြိုင်ထဲ ရွှေကျေးပျံသင်လို့ ခံပျော်ရွှင် ဟိုသည်ကူးတယ် မြူးကြစို့မြဲ။ ။ စံကားဝါ စံကားဝါပန်းသည် မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ရာဇဝင်တွင်သော ပန်းဖြစ်သည်။ မြန်မာရာဇဝင်ကို တကောင်းက စသည်ဆိုကြသည်။ တကောင်းရာဇဝင်ကို စံကားပင်က စသည်ဟု ဆိုက ဆိုနိုင်ရသောအကြောင်းရှိသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် တကောင်းရာဇဝင်လာ ပန်းပဲဆရာကြီး မောင်တင့်တယ်ကို စံကားပင်တွင် ကားတင်၍ စီရင်ခဲ့ဘူးသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မောင်တင့်တယ်နှင့် နှမဖြစ်သူတို့ သေကြသောအခါ နတ်ဖြစ်၍ စံကားပင်တွင် နေကြသည်။ ထိုစံကားပင်ကို လူတို့ကြောက်ကြ၍ တူးနှုတ်ကာ ဧရာဝတီမြစ်ကျော်၌ မျှောလိုက်ရာ ပုဂံပြည်သို့ရောက်သည်။ ပုဂံမင်းသည် စံကားသားကို နတ်မောင်နှမရုပ်- ထု၍ ပုပ္ပါးတောင်မှာထားသည်။ မဟာဂီရိ နတ်မောင်နှမ ဖြစ်လာ၏။ ထိုနတ်တို့ကို သတိရသောအားဖြင့် မြန်မာတို့သည် အိမ်ဦးခန်း၌ အုန်းသီးဆွဲကြလေသည်။ ထိုအကြောင်းနှင့်စပ်၍ ရှေးသူဟောင်းတို့ ဖွဲ့ဆိုသော နတ်သံကို ဗြိတိသျှမင်းကြီး ဦးစကော့တ္တု ရေစုဆောင်းကာ အောက်ပါအတိုင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ နှမရင်းချာ၊ လှမြတ်စွာကို တောင်ညာတင်လို့၊ သ...

ဥမ္မာဒန္တီပျို့

ဥမ္မာဒန္တီပျို့ စိတ်ကြိုက်မြန်မာစာ မဟာမင်းလှမင်းခေါင်ကျော် အခြေခံပညာအထက်တန်း ပြည်ထောင်စု ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်၊ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အခြေခံပညာ သင်ရိုးညွှန်းတမ်း၊ သင်ရိုးမာတိကာနှင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်ကော်မတီ။ ၉ ပြည်လေးမျက်နှာ၊   စည်ပင်စွာသား မဟာနဂရ၊              အရိဋ္ဌဟု နာမတွင်ဖိ၊              တိုင်းသီရိ၌ တိရိဋိဝစ္ဆ၊ မည်ရတွင်ပြီး၊          သဌေးကြီး၏့ သ္မီးရတနာ၊              လှကညာကို ဥမ္မာဒန္တီ၊                   ဘွဲ့သိဂီနှင့် နတ်မှီသဏ္ဌာန်၊         လှပဟန်မူ နှိုင်းရန်မပြူ၊              မိုးအောက်သူတွင် ဇမ္ဗူမင်းစံ၊               ရွှေပွတ်ခံသို့ ရိုးတံရိုးဆစ်၊            ပြေပြစ်ချောမော မြကြောစိမ်းစိမ်း၊      ရှိမ်းရှိမ်းစိုစို လှသည်ကိုယ်၌၊ ရှိုက်ဖိုကြီး...

အုံ နှင့် အုံး

(မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၈၀)  အုံ အုံ¹ — ကြိ /အုန်း/ ၁။ ဝိုင်းဝန်းစုပြုံသည်။ စုဖွဲ့သည်။ စုဝေးသည်။ "ဆပ်သွားဖူးတရုံနှစ်ချုံ၊ ကျေးတွေကအုံ။" သာ၊ ၅၂။ ၂။ အသားအရေပေါ်တွင် ဆေးအပျစ်အခဲ အဖတ် တစုံတရာကို စုပုံတင်သည်။ အုပ်ခဲသည်။ "မိတ်သလင်တို့ကို ဆားနှင့်ကြိတ်၍ ဆီးခုံပေါ်မှာ အုံပေးရမည်။" သဘာဝ၊ ၁၇၇။ အုံ² — န /အုန်း/ ၁။ အကိုင်း အခက် အညွန့်၊ ကောက်ရိုးစသည်ကို စုဖွဲ့ထားသော ခိုအောင်းရာနေရာ။ "ချုံပိတ်ပေါင်းကို ကောင်းစွာအုံပြုလျက် ပုန်းအောင်း၍နေလေ၏။" စရိယာ၊ ၁၈။ ၂။ ပျား၊ ခြ၊ ပုရွက်စသည်တို့ အကန့်အကန့်စုဖွဲ့ ခိုအောင်းရာအိမ်။ "ပျားနှင့်ပပွားများသည် မိမိတို့အုံကို မခဲသာအောင် ထိပါးလာသောအခါ။" ဇာတကပျ၊ တ၊ ၁၅၉။ ၃။ ပေါင်းစည်း စုဖွဲ့လျက်ရှိသော အစုအဝေး၊ အသိုက်အဝန်း။ "သူတို့က အုံကောင်းတော့ ပွဲခင်းထဲမှာ လူစွမ်းလုပ်တာပေါ့ဗျာ။" ၄။ တစုံတခု၏ ဖေါင်းကြွမို့မောက်နေသော အစိတ်အပိုင်း။ (ရင်အုံ၊ နို့အုံ၊ နားအုံ၊ လင်းကွင်းအုံ၊ အိုး၏အုံ စသည်အသုံးရှိသည်။) အုံကြွ — ကြိ /အုန်းကြွ/ မကျေနပ်မှုကြောင့် သည်းမခံနိုင်၍ လူအများ စုပေါင်းလှုပ်ရှားထကြွသည်။ "ထိုဘုရင်သစ်ကို မလိုလားမှုကြောင့် ...

ခရီးသွားစာပေ စာတမ်းများ

စာပေဗိမာန်ထုတ် ပြည်သူ့လက်စွဲစာစဉ် (၁၉၈၁) "မြန်မာနိုင်ငံရောက် နိုင်ငံခြားသားများ၏ အမြင်ဖြင့် ရေးသားသော ခရီးသွားစာပေ"  တင်ပြသူ - ဦးသန်းထွန်း (တိုက်စိုး)  [စာမျက်နှာ ၂၄၂ - ၂၄၃] မြန်မာနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံခြားသားများသည် ခေတ်အဆက်ဆက်တွင် ရောက်ခဲ့ကြလေသည်။ ထိုအခါ မြို့တော်သို့ ရောက်ခဲ့ကြသူများလည်း ရှိသည်။ နိုင်ငံအကြီးအကဲများနှင့် ကြုံဖူးသူကလည်း ကြုံဖူးကြသည်။ အချို့ကလည်း အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးကို အကဲခတ်မိကြရသည်။ အချို့ကမူ လူမျိုးဓလေ့ထုံးစံဖြစ်စေ၊ ပညာဗဟုသုတဖြစ်စေ လေ့လာမိရလောက်အောင် စိတ်ဝင်စားခဲ့ပေလိမ့်မည်။ ထိုသူတို့သည် နိုင်ငံရပ်ခြားတွင် မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်များကို မှတ်တမ်းထားရစ်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ မှတ်တမ်းလာ အချက်အလက်များသည် သိတန်ကောင်းလေသည်။ ဤတွင် မြန်မာနိုင်ငံဟူသည် သုဝဏ္ဏဘူမိ၊ သရေခေတ္တရာ၊ ဗုဒ္ဓဂယာဟူသည်ဖြင့် နေရာဒေသလည်း များပြားသည်။ ပုဂံခေတ်၊ အင်းဝခေတ်၊ တောင်ငူခေတ်၊ ကုန်းဘောင်ခေတ်၊ အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်၊ လွတ်လပ်ရေးခေတ် စသည်ဖြင့် ခေတ်ကာလအသီးသီးလည်း ဖြတ်ကျော်ခဲ့ရသည်။ ဒေသစုံ၊ ခေတ်ကာလစုံနေသော စာမှတ်တမ်းများအထဲမှ လိုအပ်သည်ကို တင်ပြပါအံ့။ အေဒီ ၂-၁၀ ရာစုများတွင် ဂရိပထဝီဆရာ တော်လမီနှင့် အခြားသူတို့သည် အ...