တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ကာလသားတသိုက် ဇာတ်ရုံနောက်ဖေးမှာ ဇာတ်သဘင်ကပြနေတာကိုမကြည့်ဘဲ ချောင်းကြည့်ခြင်း ဖြင့် အလုပ်ရှုပ်နေကြသည့် အခြေအနေကို "တဘာသာ" ဟု သုံးနှုန်းထားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ "ကာလသား" ၁။ လူပျို၊ လူရွယ် (အသုံးအများဆုံး အဓိပ္ပါယ်) ယေဘုယျအားဖြင့် အသက်အရွယ်အားဖြင့် လူပျိုဖော်ဝင်စမှစ၍ အိမ်ထောင်မကျသေးသော အမျိုးသားရွယ်များကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ - "ရွာက ကာလသား ခေါင်းဆောင်"၊ "ကာလသားတွေ ဝိုင်းဝန်းကူညီကြသည်"။ ကာလသားခေါင်း - ရွာတရွာရှိ လူပျိုလူရွယ်များကို အုပ်ချုပ်ရသူ။ ၂။ ကာလသားရောဂါ (ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အသုံး) ဆေးပညာအရ လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်တဲ့ ရောဂါတွေကို ဆိုလိုတယ်။ ကာလသား (လူပျိုရွယ်များ) မှာ အဖြစ်များလို့ ခေါ်ဆိုတာ ဖြစ်တယ်။ လိင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ရောဂါ (Sexually Transmitted Diseases - STD)။ ဆစ်ဖလစ် (Syphilis)၊ ဂနိုရီးယား (Gonorrhea) စသည်။ ၃။ ကာလသားချက် မြန်မာ့ရိုးရာ ဟင်းချက်နည်းတမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အသား (အထူးသဖြင့် ကြက်သား) ကို အစပ်အဟပ်တည့်အောင်၊ အချိန်တိုအတွင်း မြန်မြန်ဆန်ဆန်နှင့် အရသာရှိအောင် ချက်ပြုတ်တဲ့ နည်းလမ်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ အများအားဖြင့် ကာလသား၊ အမျိုးသားတွေက ခ...

"အလှတရားနှင့် အလှတရားကို မြတ်နိုးခြင်းသည် ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် ညီညွတ်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်မည် မဟုတ်ပါလော။ ယင်းက ကျွန်ုပ်တို့အား ဘဝ၏အဓိပ္ပါယ်နှင့် ပတ်သက်သော အတွေးအမြင်သစ်များဆီသို့ ရှေ့ရှု လျှောက်လှမ်းစေနိုင်မည် မဟုတ်ပါလော။" နေတတ်သောအတတ်ပညာ (The Art of Living) ကို ရှာဖွေခြင်း ကျွန်ုပ်တို့ လူသားများသည် တူညီသော စိတ်ဝင်စားမှုများ ရှိကြပါလျက်နှင့် အဘယ်ကြောင့် ဘုံသဘောတူညီချက် ရရှိရန် ခက်ခဲနေကြသနည်း။ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေးနှင့် ဘာသာရေး အငြင်းပွားမှုများသည် အဘယ်ကြောင့် ပြင်းထန်သော သဘောထားကွဲလွဲမှုများကို မီးမွှေးနေကြသနည်း။ နေတတ်သောအတတ်ပညာဆိုင်ရာ ရွေးချယ်ထားသော ကောက်နုတ်ချက်များ (Select Quotations on the Art of Living) စာအုပ်တွင် စာရေးဆရာ Tom Lovett က သဘာဝသိပ္ပံ၊ လူမှုသိပ္ပံနှင့် ဝိဇ္ဇာပညာရပ်များမှ သိမြင်မှုများကို ပေါင်းစပ်ကာ လမ်းသစ်ထွင်ထားသော သီအိုရီတရပ်ကို တင်ပြထားပါသည်။ စိတ်ကူးစိတ်သန်းများ ပေးစွမ်းနိုင်သော ဤစာအုပ်သည် ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပညာရှိကြီးများ၏ အမြော်အမြင်များကို အသုံးပြုကာ ကျွန်ုပ်တို့အား အောက်ပါအတိုင်း လမ်းညွှန်ပေးထားပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ နေ့စဉ်ဘဝထဲတွင် အလှတရား၊ အမှန...

ဒီစကားပုံထဲက ကိုင်းနဲ့ ကိုင်းသီးနှံတွေစိုက်ပျိုးတဲ့ မြစ်ထဲမှာ ရေကျချိန် ပေါ်ထွန်းတဲ့ နုံးတင်မြေနုကျွန်းနဲ့ မတူပါ။ ကိုင်း = မြစ်ရေကျသောအခါပေါ်လာသောနုန်းတင်မြေနု။ မြစ်ပေါက်ချောင်းငယ်၊ စီးသွယ်လေတိုင်း၊ ကိုင်းကားဖြင့် ပြွမ်း။ မဂ်စိုး*၇၆။ စကားပုံ ကိုင်းပင်များ ပေါက်ရောက်နေသဖြင့်လည်း သောင် ကျွန်းသည် ရေတိုက်စားမှုကို ခံနိုင်ပြီး ရပ်တည်နေနိုင်သည်။ သောင်ကျွန်းတည်ရှိနေသဖြင့်လည်း ကိုင်းပင်များ ပေါက်ရောက်ရှင်သန် ရပ်တည်နိုင်သကဲ့သို့ တဦးနှင့်တဦးသည်လည်း အပြန်အလှန် အကျိုးပြု၍ အမှီသဟဲပြုကာ ရပ်တည်ကြရသည်ကို ဆိုလိုသည်။ ကိုင်းပင်တွေဆို မြက်အကြီးစား အရိုင်းပင်တွေနဲ့ တချို့ သစ်ပင်ကြီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုင်းပင်ကြီး = Kans grass, Wild sugarcane; Hindi - Kaans မြက်မျိုးဖြစ်ပြီး အမြစ်မှသာလျှင် တပြိုင်နက် အကိုင်းအခက်များ ထွက်သည်။ အရိုးသည် ၆ ပေ မှ ပေ ၂၀ အထိ မြင့်တက်၏။ အရွက်သည် အလွန်ပါးပြီး ရှည်သည်။ အပင်ဖျား၌ ဖြူသော အပွင့်များ ပွင့်သည်။ ကိုင်းပင် တမျိုး၌ မှိုရောဂါကျရောက်၍ ဥ အလုံးကဲ့သို့ ပေါ်လာသည်ကို ကိုင်းဥ ဟု သမုတ် ခေါ်ဝေါ်ကြသည်။ ကိုင်းဥသည် လွန်စွာ အရသာရှိပြီး ချိုဆိမ့်သည်။ မကွေးမြို့၊ ဧရာဝတီမြစ်ကမ်းဘေးတလျှောက်တွင်န...

(ကျွန် စာလုံးကို မျက်စိဖွင့်ပြီး မုန်းတီးကြပါရန်) ကွန်မင့်တခု = ရခိုင့်ပြည်မြောက်ပိုင်နဲ့ဘင်္ဂလာဘက်ကရခိုင်တွေက အကျွန်လို့သုံးတယ်။ အရင်တုန်းက အမျိုးသားရော အမျိုးသမီးရောသုံးခဲ့ပေမဲ့ အခုတော့အမျိုးသမီးတွေပဲသုံးတယ်။ အကျွန် = ကျွန်မဟုတ် ပြန်စာ အကျွန်ရို့ရခိုင်ပြည် https://www.youtube.com/watch?v=8yQx0fK-tKs ဗမာ အညာမှာလည်း အကျွန် အသုံးရှိခဲ့ပါတယ်။  စာထဲမှာ အကျွန်ုပ် ရေးတယ်။  မဆလ ခေတ်က ကျွန်ုပ်တို့သည် လူတိုင်း ဆိုကြရတယ်။  မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်လမ်းစဉ်ပါတီ (မဆလ) ၏ ကျွန်ုပ်တို၏ ယုံကြည်ချက်။ ကျွန်ုပ်တို့၏အဓိဌာန် ကျောင်းသားတွေကတော့ စာအလွတ်ကျက်သလို အော်ကြတယ်။ ဘာတွေမှန်းတော့ မသိ။ ကျွန်ုပ် = မိမိကိုယ်ကိုရည်ညွှန်းသောစကားလုံး။ ကျွန်ုပ်တို့ရွာသည် အလွန်သာယာလှပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ရွာက မကြည်ပြာ ကျွန်ပ်မည်ကဲ့သို့ဆုတောင်းမည်နည်း။ ကောင်းကင်ဘုံရှင်အဖသို့ဦးတည်ပါ။ (သမ္မာကျမ်းစာ ) အကျွန် = နှိမ့်ချသောသဘောဖြင့်မိမိကိုယ်ကိုညွှန်ပြရာ၌သုံးသောစကား။ အကျွန်၏တာဝန်သာဖြစ်ပါသည်အရှင်။ "အကျွန်တို့လယ်ကောက်စိုက်တုန်းက"  (ဟန်ချင်း) အေးကောင်းပျိုရွယ် သူငယ်ချင်းတို့ လယ်တော်တွင်းက များတတွေ။ ကိုယ်စီကလို့ လှစရာ တို့မျက်နှ...

စားသောက်လျှင် လူကြိုက်များပြီး စာလုံးပေါင်း မှန်အောင်မရေးတတ်ကြတဲ့ ကြာဆံ ကြာခွက် - န / ကျာခွက် / ၁၊ ကြာစေ့အိမ်။ (ကြာနှာတောင်း ဟုလည်း ခေါ်သည်။) ၂၊ ဦးခေါင်းထက်တွင် ဆံပင်တို့ကို ဝန်းဝန်းဝိုင်းဝိုင်း ကြာခွက်သဏ္ဌာန် ချန်၍ ရိတ်ထားသောဆံ။ ကြာစွယ် - န / ကျာစွယ် / ကြာခေါင်းမှ ထွက်သော အတက်။ ကြာဆူး - န / ကျာဆူး / ၁၊ အသားအရေပေါ်တွင် ပဒုမ္မာကြာဆူးသဏ္ဌာန် ပျံ၍ ထွက်တတ်သော အဖုငယ်။ ၂၊ မျက်ခွံအတွင်းဘက်တွင် ထွက်တတ်သော အဖုငယ်။ ကြာဆံ - န / ကျာဇန် / ၁၊ ကြာပွင့်၏ ဝတ်ဆံ။ ၂၊ ကြိုးငယ်သဏ္ဌာန် ဆန်မှုန့် ပဲမှုန့်တို့ကို လုပ်ထားသော စားဖွယ်တမျိုး။ ကြာဆံကြီး - န / ကျာဇန်ဂျီး / ၁၊ နန်းပေါက်ကြီးကြီးဖြင့် ညှစ်ထားသော ကြာဆံတမျိုး။ ၂၊ ယင်းကို ပြုလုပ်ထားသော စားဖွယ်။ ကြာညို - န / ကျာညို / အပြာရောင် ပန်းပွင့်သောကြာတမျိုး။ "ကြာညိုပွင့်နွယ်၊ အသွယ်ပြာဘိ။" ကုသ* ၁၉၂။ ကြာညို့ - န / ကျာညို့ / ပဲငပိပြာရည်အပျစ်။ [တရုတ်] ကြာညောင်း - နဝိ / ကျာညောင်း / အချိန်ကာလ ရှည်လျားသော၊ ရှည်မြင့်သော။ ကြာတင် - နဝိ / ကျာတင် / အချိန်ကာလ ရှည်မြင့်သော၊ နှောင့်နှေးသော။ ကြာဒူး - န / ကျာဒူး / ကျဒူး / စေတီ၌ ကြာလန်နှင့် ခရုသင်းကြားတွင် လည်းကောင်း၊ ကြာ...

 စာလုံးပေါင်း မှန်အောင်မရေးတတ်ကြသည့် တပင်တိုင်ဝါး (မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၄၀၄) တပင်တိုင်ဝါး။ ။ ရုက္ခဗေဒ အလိုအရ တပင်တိုင်ဝါးကို ‘မဲလိုက္ခား ဗမ်းဗူးဆွိုက်ဒီး’ ဟုခေါ်သည်။ တပင်တိုင်ဝါးသည် ရခိုင်ရိုးမ အထက်ပိုင်းနှင့် တနင်္သာရီရိုးမ တောင်များ၌ ပေါက်ရောက်သည်။ ထိုဝါးမျိုးသည် အခြားဝါးအများကဲ့သို့ ဝါးရုံဖွဲ့၍မပေါက်ဘဲ၊ မြေကြီးအောက်တွင် ကွေ့ကောက်လျက်ရှိသော ရိုင်းဇုမ်းများမှ ထိုးထွက်၍ ပေါက်ကြသည်။ ထိုဝါးပင်များသည် အမြင့်ပေ ၃၀ မှ ၆၀ အထိရှိ၍၊ အချင်း ၁ လက်မမှ ၃ လက်မအထိရှိသည်။ ထိုဝါးကို အိမ်ဆောက်ရာ၌၎င်း၊ တောင်းများပြုလုပ်ရာ၌၎င်း အသုံးပြုကြသည်။ စက္ကူလုပ်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ တပင်တိုင်ဝါး အရိုးငယ်ကလေးများကို ပုသိမ်ထီး၌ ထီးရိုးတံများပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ထီးရိုးလုပ်ရန်အတွက် သက်သက်အသုံးပြုသော ဝါးမျိုးရှိသည်။ ထိုဝါးကို ထီးရိုးဝါးဟုခေါ်ကြ၏။ ရုက္ခဗေဒအမည်မှာ ‘သားစိုးစတားချီး ဆိုင်အမ်မင်းစစ်’ ဖြစ်သည်။ ထီးရိုးဝါးသည် တည့်မတ်စွာပေါက်၍ ခိုင်ခံ့သော ဝါးမျိုးဖြစ်သည်။ အမြင့်ပေ ၃၀ မှ ၄၀ အထိရှိ၍၊ အချင်း ၁ ၁/၂ လက်မမှ ၂ ၁/၂ လက်မအထိရှိသည်။ ထီးရိုးဝါးကို ငါးမျှားတံလုပ်ရာ၌လည်း အသုံးပြုကြသည်။ တပင်...