တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ဆရာဇော်ဂျီ၊ ဆရာမင်းသုဝဏ်၊ သိပ္ပံမောင်ဝ၊ ဒေါက်တာမောင်ဖြူး တို့ခေတ်က မြန်မာစာကို သတ်ပံမှန်နဲ့သာ ရေးသားဖွဲ့ဆို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ထိုခေတ် မဂ္ဂဇင်းများ (ဥပမာ — ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ ရွှေသွေး၊ ဂန္ဓဝင်) တွင်လည်း သတ်ပုံစနစ်ညီညွတ်မှု မြင့်မား သည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ရာဘင်ဒရာ နာ့သ် တဂိုး (Rabindranath Tagore) ၏ အချစ်ကဗျာတပုဒ်ကို မောင်ဖြူး က မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ မူရင်းကို ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၂ ဇူလိုင်လ) တွင် ပါရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။ “ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်” ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ တညဉ့်လုံး ငုတ်တုတ်မို့၊ မောင့်မျက်စိဟာ အိပ်ချင်မှုဖြင့် လေးလံနေပြီ။ တမှေးမှိတ်ခိုက်၊ ခင့်ကိုဆုံးမှာ ကြောက်ပါသည်၊ ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ မောင်ပြန်နိုးတော့ ခင့်ကို လက်ဖြင့်စမ်းတယ်။ အိပ်မက်နေလားလို့ ထင်မှားမိတယ်။ ခင့်ခြေအစုံကို မောင့်နှလုံးဖြင့် ရစ်ပတ်ကာ၊ မောင့်ရင်ခွင်မှာ ပိုက်ထားနိုင်စမ်းချင်တယ်။ ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ (ဥယျာဉ်မှူး — အမှတ် ၃၄) စာပေအမြင် ဤကဗျာ၏ အဓိကလက္ခဏာများမှာ — အချစ်၏ ချစ်ခင်စွာ တောင်းဆိုမှု၊ ချစ်သူကို မပစ်ခွာစေလိုသော စိတ်ခံစားချက်၊ အိပ်မက်နှင့...

ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၂ ဇူလိုင်လ) မှ ဆရာမောင်ဖြူးဆောင်းပါးမှ ကောက်နှုတ်တင်ပြသည်။   ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ် ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ တညဉ့်လုံး ငုတ်တုတ်မို့၊ မောင့်မျက်စိဟာ  အိပ်ချင်မှုဖြင့် လေးလံနေပြီ။  တမှေးမှိတ်ခိုက်၊ ခင့်ကိုဆုံးမှာ ကြောက်ပါသည်၊  ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။  မောင်ပြန်နိုးတော့ ခင့်ကိုလက်ဖြင့်စမ်းတယ်။  အိပ်မက်နေလားလို့ ထင်မှားမိတယ်။  ခင့်ခြေအစုံကို မောင့်နှလုံးဖြင့် ရစ်ပတ်ကာ၊  မောင့်ရင်ခွင်မှာ ပိုက်ထားနိုင်စမ်းချင်တယ်။  ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။  (ဥယျာဉ်မှူး အမှတ် ၃၄) မောင်ဖြူး ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း LH အသံစာအုပ် ကျေးဇူး။ မှတ်ချက် အမည်ရင်းက တန်ဂွမ်လျောင် ဒေါက်တာမောင်ဖြူး (၁၉၀၅ - ၁၉၇၀) မောင်ရေခဲ၊ မရွှေဖဲ ရေးခဲ့သူဖြစ်တယ်။ ကလေးကဗျာတွေလည်း အများကြီး ရေးခဲ့တယ်။ စာပဒေသာ (၁) https://drive.google.com/file/d/1iZiVpSsZ0fp2i2HCuPKNKYvPAEaluY2q/view?usp=drivesdk စာပဒေသာ (၂) https://drive.google.com/file/d/1iyJc9M4Z98vYYp7UsLQghVoRV_6O9tix/view?usp=drivesdk စာပဒေသာ (၃) https://drive.google.com/file/d/1jYuy0y...

  ChatGPT ကိုမေးလို့ ဖြေတာရခဲ့ပါတယ်။ ကျေးဇူး။ အတော်များများက - @ # စတဲ့သကေတတွေခံရေးနေကြခြင်းများ အတော်အကြည့်ရ အဖတ်ရဆိုးပါတယ်။ အခုပြန်ရှာတော့ မတွေ့သေးလို့ ထပ်မံရှင်းပြစေလိုပါတယ်။ ChatGPT 5.2 ဆရာမေးသော အကြောင်းအရာကို အချက်အလက်အရ ပြန်ရှင်းပြပါမည်။ ၁။ Facebook မှာ “သေ၊ သတ်” စကားလုံး မရေးရဘူးဆိုတာ မမှန်ပါ Facebook Community Standards တွင် “သေ (die)၊ သတ် (kill)” ဆိုသော စကားလုံးကို ရေးခြင်းကို တားမြစ်ထားသည် ဟူသော စည်းမျဉ်း မရှိပါ။ Facebook က တားမြစ်ထားသည်မှာ စကားလုံးမဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအရာ (context) ဖြစ်ပါသည်။ ခွင့်ပြုသော အကြောင်းအရာများ အောက်ပါကဲ့သို့သော စာသားများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ခွင့်ပြုသည် — သတင်းဖော်ပြခြင်း “ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် လူ ၃ ဦး သေဆုံးသည်” သမိုင်းဖော်ပြခြင်း “စစ်ပွဲတွင် လူများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်” ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး “ကင်ဆာကြောင့် နှစ်စဉ် လူများ သေဆုံးကြသည်” ၂။ Facebook က တားမြစ်သော အကြောင်းအရာ Facebook က Violence / Harm policy အရ တားမြစ်သည်မှာ — လူတဦးကို သတ်ရန် တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း လူတဦးကို သတ်ရန် အားပေးခြင်း အကြမ်းဖက်မှုကို ချီးမြှောက်ခြင်း ဥပမာ — “သူ့ကို သတ်လိုက်” “ဒီလူက...

(မင်းသုဝဏ်) ဆရာဇော်ဂျီ၏ မိတ်ဆက်အမှာနှင့် ကဗျာအကြောင်းသိကောင်းစရာများဖော်ပြထားသည်။ ဇော်ဂျီ ၏ မိတ်ဆက် အမှာစာ ကဗျာသင်ဆရာတဦး၏ အရည်အခြင်းကောင်းများ အခြေခံတခုဖြစ်သော တပည့်တဦးက အလွယ်တကူ ပဌမအကြိမ်နှိပ်ခြင်း ၁၉၆၅ ဒုတိယအကြိမ်နှိပ်ခြင်း ၁၉၆၈ ပြန်ထုတ်တွေမှာ မူရင်းစာအုပ်သာ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံတွေကို မှားအောင်ပြင်ထားတယ်။ အခြေခံ ကဗျာရေးနည်း(၃) => သံပေါက်ရေးနည်း အခြေခံ သိပြီးပါက သိထားသင့်သည့် အကြောင်းတခု။ -> ကာရန်နှင့် စာစပ် <- ကဗျာအသုံးအရ ကာရန်နှင့် စာစပ် အနက် အတူတူဖြစ်သည်။ => ကာရန်- အက္ခရာအဆုံး = ဝဏ္ဏကာရန် စာပိုဒ်အဆုံး    = ပဒကာရန် …(ပုဒ်အတွင်း ပဓာနကာရန်) ဝါကျအဆုံး     = ဝါကျကာရန် ဝဏ္ဏကာရန်ကို သိလျှင် ကျန်ကာရန်တို့ကို သိပြီး ဖြစ်မည်။ ထို့ကြောင့် ဝဏ္ဏကာရန်ကို ရှင်းပါ့မည်။ (ကြိယာခြောက်ဆယ်ဟု အလွယ်မှတ်ကြသည်။ အားလုံး ခြောက်ဆယ် ကျော်သည်။ နောက်မှ ရှင်းပါမည်။ ပေ့တွင် တခါတော့ တင်ဖူးပြီး ဖြစ်ပါသည်။) ကာရန်-ဟူသည် အသံဖြစ်လာသော အက္ခရာတလုံး၏ ဗျည်းနှင့်သရ တွဲစပ်မှုမှ အဆုံးသံ သို့မဟုတ် သရသံကို ဆိုလိုသည်။ က၊ ခ၊ ဂ… စသည့် ဗျည်း သက်သက်သည် မတြာဝက်သာ ရှိ၍ အသံမရှိ။ တနည်းအားဖြင့် အသံ၏ ကြာချ...

ကွန်မင့်တခု = (-) တွေခံရေးတာ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတာ လူအတော်များများလည်းရှင်းပြပြီးပြီ။ ဆရာ ကောမန့်တွေကို မဖတ်တာလားခင်ဗျ။ မှတ်ချက် သေ လို့လည်း ရေးနိုင်တယ်။ သတ် လို့လည်းရေးနိုင်တယ်။ မောင်ဘကို သတ်မယ်၊ မောင်လှကို သေစေမယ်၊ သေနတ်အရောင်းအဝယ် စတာမျိုးသာ မရေးရပါ။ အမှန်၊ အတည့်၊ အကောင်းတွေဆိုရင် စိတ်မဝင်စား။  လိမ်၊ ညာ၊ ဖြီးဖြန်းတွေကိုတော့ 'လိုက်ခ်'၊ 'ဆေ့ဖ်'၊ 'ရှယ်'၊ 'ဖေါ်လို' လုပ်နေသူတွေက များတယ်။ လိမ်တဲ့သူဦးရေထက် အလိမ်ခံချင်သူ အရေအတွကက ပိုများတယ်။ ကြာတော့ လိမ်ညာခြင်းနဲ့ အလိမ်ခံရခြင်းမှာ သာယာလာကြပါတော့တယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်ပေါ်မှာ မြန်မာစာနဲ့ရေးတဲ့အသိုင်းအဝိုင်းကြီးဟာ "လူလိမ်လူညာတွေကြီးစိုးရာ" ဖြစ်နေပြီ။ အတည့်အမှန်ပြောသူတွေ ရန်လုပ်ခံရတယ်။ ဆဲလိုက်ရတာအတွက် ဂုဏ်ယူနေကြတယ်။ မသန့်ရှင်းသော လူနေအသိုင်းအဝိုင်းများ (Dirty communities) သည် အမှိုက်စီမံခန့်ခွဲမှု မကောင်းခြင်း၊ အမှိုက်ပစ်ပယ်နေခြင်း၊ အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပျက်စီးပျက်ကွက်နေခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တတ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်များသည် လူမှုရေးနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက် အန္တရာယ်များစွာ ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထိုနေရာများတွင် — C...

ဆရာ မသိလို့မေးပါရစေ ဗြဲတိုက်ဆိုတာ ဘယ်လိုဟာကိုခေါ်ပါသလဲ။ ဆရာနေကောင်းပါစေ။ ဗြဲတိုက်ဟူသည်မှာ မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် လွှတ်ရုံးငါးရပ်အနက် တရပ်အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ နန်းမြို့တော်အတွင်း ဇေတဝန်ဆောင်၏ မြောက်ဘက် သီဟာသနပလ္လင်ရွှေနန်းပြာသာဒ်တော်ကြီး၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘုရင်စံတော်မူရာ နန်းတော်နှင့် တဆက်တည်း ဖြစ်သည်။ ဗြဲတိုက်ဟူသော ဝေါဟာရမှာ မွန်ဘာသာစကား ပတိုက်ဗြဲမှ လာကြောင်းဖြင့် ရွှေဘုံနိဒါန်း၌ ဆိုသည်။ မွန်ရေးထုံးကျကျ ရေးလိုမူ တိုက်ဗဲလ္လာဟု ဖြစ်သည်။ တိုက်သည် အဆောင်ဖြစ်၍ ဗဲလ္လာသည် လူပျိုဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ လူပျိုတော်တို့စွဲမြဲခစား ထမ်းရွက်နေထိုင်ရသော အဆောင်တော်ဟုဖြစ်သည်။ ဟံသာဝတီ ဆင်ဖြူရှင် လက်ထက် မွန်လူပျိုတော်များ မြဲစွဲခယမ်း ထမ်းရွက်ခဲ့ဖူးသည်ကို ရည်ရွယ်၍ နောက်မင်းများလက်ထက် လူပျိုတော်များ မနေသော်လည်း ရှေးခေါ်မြဲအတိုင်း ဗြဲတိုက်ဆောင်ဟု ခေါ်ကြသည်။ အင်္ဂလန်ရှိ Privy Council သဘောမျိုးဆောင်သည်။ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် — ဗြဲတိုက် (နန်းတွင်းအဖွဲ့) ဗြဲတိုက် သည် မြန်မာဘုရင်များလက်ထက် လွှတ်ရုံးငါးရပ် အနက် တရပ်ဖြစ်သည်။ နန်းတော်အတွင်းရှိ အရေးကြီးသော အကြံပေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ရုံးတခု ဖြစ်သည်။ တည်နေရာ နန်း...