Skip to main content

Posts

ပန်ထွေဖျော် ဋီကာ

(၁) ပန်ထွေဖျော်စာလုံး ဘီဘီစီမှာ ပန်ဆိုတာက ငါးပါ။ ထွေဆိုတာက အထွေထွေအလီလီ။ ဖျော်ဆိုတာကတော့ ရောလိုက်တာ၊ ဖျော်လိုက်တာ၊ ပေါင်းစပ်လိုက်တာကို ပြောတာပါတဲ့။ ခရမ်းချဉ်သီးရယ်၊ ငရုတ်သီးရယ်၊ ငါးပိရယ်၊ နံနံပင်ရယ်၊ ကြက်သွန်နီရယ် မဖြစ်မနေပါရမယ်လို့ ဆိုကြသကိုးတဲ့။ ပန်ကို ငါးလို့ခေါ်တာက ပါဠိစကား။ ပါဠိလို ငါးကို ပဥ္စလို့ ခေါ်တယ်။ အင်ဒိုဥရောပ အနွယ်တွေက ပန်ဂျ လို့ ထွက်ပါတယ်။ ပန်ဆိုတာ အဲဒီ ပန်ဂျရဲ့ အတိုကောက်လို့ ဖတ်ရတယ်တဲ့။ ပါဠိအဘိဓာန်မှာ ပန္နကိုလည်း ငါးလို့ အဓိပ္ပာယ်ပေးတယ်။ ပဥ္စဂံ၊ ပဥ္စကလျာဏီ၊ ပဥ္စငါးပါး၊ ပဥ္စရူပ၊ ပဥ္စဝဂ္ဂီ၊ ပဥ္စနန္တိယကံ၊ ပဥ္စင်တူရိယ၊ ပဥ္စင်း ဥပမာတွေ ပေးထားပါတယ်။  (၂) ကျွန်တော်လည်း ၅ ဂဏန်းအကြောင်း လေ့လာကြည့်ပါတယ်။ Hindi ဟင်ဒီစကားမှာ ၁ = Ek ၂ = Do ၃ = Teen ၄ = Char ၅ = Panch ပန့်ချ်လို့ အသံထွက်တယ်။ Sanskrit ဆန်းစ်ကရစ် ခေါ် သက္ကတဘာသာမှာ ၁ = ekam ၂ = dve ၃ = treeni ၄ = chatvaari ၅ = pancha (pañca) ပန်ချာလို့ အသံထွက်တယ်။ Greek ဂရိဘာသာမှာ ၁ = Ena ၂ = Dio ၃ = Tria ၄ = Tessera ၅ = Pente ပန်တေးလို့ အသံထွက်တယ်။ IUPAC numerical multiplier ဂဏန်းမြှောက်ကိန်းမှာ ၁ = mono- ၂ = di- ၃ = tri- ၄ = tetra...
Recent posts

ဘဝကြားက ကဗျာ

(တင်မိုး) ကဗျာကို  ဘယ်လိုရေးရပါ့ အတွေးဟာ  အရင်လာ၍ အလင်္ကာ  နောက်မှသ ရင်လ လှလေလိမ့်  ထင်မိတယ်။   ။ အဘိဓာန်  အထွေထွေက စကားတွေ  အခန့်သားကိုလ ကြွားရအောင်  တမင်ယူ၍ ကျမ်းဆူဆူ  ကြေတကောရယ်လို့ ဂုဏ် ဒေါသာ  ဝိဘာဂတွေနဲ့ သုတဉာဏ်  ကိုယ်ထင်ပြချင်လို့ ဆင်သ,တယ်  ထိုအခါတော့ ချိုကဗျာ  ပျောက်ကာပြေး မှေးမှိန်လိမ့်မယ်။   ။ စိတ်ဖြူရင်  အယူဖြောင့်ပေလိမ့် အမှောင့်လို  ထိုအကြွားကိုတော့ စာနားမှာ  မသီစေနှင့် ဤမြေမှာ  လူအများရယ်နှင့် သွေးသားနှယ်  တခင်ခင်ပေါ့ ပတ်ဝန်းကျင်  လူမှုရေးဆီသို့ အတွေးကို  တမန်စေလိုက်ပါ့ ဉာဏ်အခြွေ  အကြံပွင့်ပါလို့ ရင့်ပါလိမ့်  အတွေးနယ် ကြွယ်ပါလိမ့်  စာစကား။   ။ တေးဆိုမည့် ကြံ ဂိုဏ်းဂုဏ်တွေ  မှန်မမှန်နဲ့ စာပေတံ  အသာချပါလို့ ဘဝမှာ  ပျော်ပျော်ဝင်လိုက်ပါ့ သည်အမြင်  သည်အကြား သည်အမှား  သည်အမှန်လို့ အမြင်သန်  ဉာဏ်သဘောတွေနဲ့ လူတောမှာ  အခြေတည်ခဲ့ မှန်သည်ကို  ကိုယ်လိုလား မှားသည်ကို  ကိုယ်မလိုတဲ့ စိတ်ဆိုရာ  ကဗျာတပုဒ...

မုံ့ဟင်းခါးရာဇဝင်

မေးခွန်းတခု = မေးချင်လို့ပါခင်ဗျား။ ကျနော် internet search မှာမတွေ့လို့ပါ။ အရေးကြီးလို့တော့ မဟုတ်ပါဘူး ဗဟုသုတ အတွက်ပါဗျား။ မုံ့ဟင်းခါးက ထိုင်းကနေ မြန်မာကို ယူလာတာလို့ ရေးထားတာတွေ့လို့ပါ။ ကျနော့အနေနဲ့ကတော့ မွန်လူမျိုးတွေရဲ့အစားအစာလို့ ထင်ပါတယ်။ အန်ကယ့်အမြင်သိချင်လို့ပါခင်ဗျား။ ကျေးဇူးပါ။ ပြန်စာ မုံ့ဟင်းခါးက မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မူပိုင် ရိုးရာအစားအစာ အမှန်ဖြစ်ပါတယ်။ ထိုင်းကနေယူသွားတဲ့ မြန်မာ့မူပိုင်တွေ မနည်းတော့ပါ။ ကျွန်တော်တို့တိုင်းပြည်ညံ့လေလေ မူပိုင်နြ့ ရင်းမြစ်တွေ သူများတွေဆီ ရောက်လေလေ။ ကုန်တော့မယ်။ AI အဖြေအရ  မုံ့ဟင်းခါးရဲ့အဓိကပါဝင်ပစ္စည်းဖြစ်တဲ့ "မုန့်ဖတ် (ဆန်မုန့်ဖတ်)" ပြုလုပ်သည့် နည်းပညာနှင့် ပတ်သက်၍ သမိုင်းနှင့် သုတေသီများ၏ အယူအဆအချို့ ရှိကြပါသည်။ သမိုင်းသုတေသီ အချို့၏ အဆိုအရ ဆန်မုန့်ဖတ် ပြုလုပ်သည့် နည်းပညာသည် ပျူခေတ် သို့မဟုတ် ထိုထက်စောသော ကာလများကတည်းက တရုတ်နိုင်ငံ တောင်ပိုင်း (သို့မဟုတ်) အိမ်နီးချင်း ဒေသများမှတဆင့် ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။ တရုတ်ဘာသာစကားမှ Mixian (米线) သို့မဟုတ် ဂွမ်ရှီးဒေသ၏ 米粉 (မုန့်ဖတ်) ပြုလုပ်ပုံနည်းပညာများနှင့် အခြေခံအားဖြင့် ဆင်တူပါသည်။ မ...

ဂဏန်းသင်္ချာ စတုတ္ထစာစောင်

[ စာမျက်နှာ ၂ ] လေ့ကျင့်ခန်း ၁။ ၁။ အောက်ပါ ကိန်းများကို ဘတ်၍သော်လည်းကောင်း၊ အက္ခရာဖြင့် ရေး၍သော်လည်းကောင်း ဖေါ်ပြပါ။ ၁၀၃၅၁၉။ ၃၉၇၀၁၁။ ၄၂၉၀၀၀။ ၇၄၀၃၅၅။ ၁၂၆၄၈၃။ ၄၅၅၆၀၃။ ၁၁၁၁၀၀။ ဂ၂၄၀၀၆။ ဂ၆၅၁၅၆။ ၆၀၀၇၀၅၂၄။ ၁၉၂၇၅၀၀၉။ ၇၄၆၀၀၀၂၀။ ၂။ အောက်ပါ ကိန်းများကို ဂဏန်းဖြင့် ရေးပြပါ။ (၁) ငါးသိန်းလေးသောင်းသုံးရာကိုး။ (၂) တသိန်း တသောင်း နှစ်ရာ သုံးဆယ်ငါး။ (၃) ခုနစ်သိန်း တသောင်း ရှစ်ထောင်သုံး။ (၄) လေးသိန်း ခြောက်သောင်း ခြောက်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်။ (၅) ခုနစ်သန်း သုံးသိန်း တသောင်း ငါးထောင်လေးရာငါးဆယ်ခုနစ်။ [ စာမျက်နှာ ၃ ] ဂဏန်းသင်္ချာစတုတ္ထစာစောင် ၃ (၆) လေးဆယ်နှစ်သိန်း။ (၇) နှစ်သန်းလေးရာခြောက်ဆယ်နှစ်။ (၈) ရှစ်သန်း သုံးသိန်း ခုနစ်သောင်း ငါးဆယ်ငါး။ (၉) တကုဋေခုနစ်သိန်းငါးသောင်း။ (၁၀) ခြောက်ကုဋေ ကိုးသန်းရှစ်ရာ တဆယ်ရှစ်။ (၁၁) ခုနစ် ကုဋေ ခုနစ်သန်း သုံးသိန်း ခြောက်ထောင်တရာငါးဆယ်လေး။ (၁၂) ကိုးကုဋေ လေးသိန်း တသောင်း ခြောက်ရာ ခုနစ်ဆယ်နှစ်။ ဂဏန်းသင်္ချာမှန်စဉ်က မြန်မာစာအရေးအသားလည်းမှန်ပါသည် ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဗေဒါလမ်း ၃၀

နေလုံးရယ်နီ တိမ်ပန်းချီ နေသွေးနဲ့၊ နတ်ရေးသည်သို့။ ဒီအကျပေမို့၊ အလှ လတာပြင်က၊ ကျူရိုးရှင် လှေကလေးနဲ့ မျှော် ငေးလိုလို့။ သူ့ကိုယ် သူလျှင်၊ ဘာထင်လေ မသိ။ ဘယ်ပြောင်း ညာပြန်နဲ့ ဟိုငဖျံ လတာစွန်းမှာ၊ သူ့ဂျွမ်းဟန်ချည့်။ သူ့ကိုယ် သူလျှင်၊ ဘာထင်လေ မသိ။ ဘုတ်မ ခုနစ်သံနဲ့ တညံညံ လတာစွန်းမှာ၊ သူ့လွမ်းသံချည်း။ အိုအချင်း ကျူရိုးရှင်၊ သူ့မူရာ သူ့အတင်း၊ မင်းဆိုခဲ့စဉ်။ မင့်ကိုယ်လဲ မင်းပင်လျှင်၊ ဘာထင်လို့ လေလဲ။ မဗေဒါ စုန်ဆန်လမ်းမှာ၊ ပန်းခဲ့သည်ဘဲ။ (ဇော်ဂျီ) မှတ်ရန် “ပန်းခဲ့သည်ဘဲ” သည် “ပန်းခဲ့သည်ပဲ” မဟုတ်။ “မ နောက်က ဘဲလိုက်” ပုံသေနည်း မှား၏။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

တိုဟူး တို့ဖူး တိုဟူးနွေး ဆီတို့ဟူး

၁။ တိုဟူး နဲ့ တို့ဟူး - မြန်မာ - ကုလားပဲ၊ ပဲပုပ် ၂။ တို့ဖူး - တရုပ် - ပဲနို့၊ ပဲပိစပ်နို့ ၃။ တိုဟူးနွေး - ရှမ်းရိုးရာ - ပဲစိမ်းမှုန့် (သို့မဟုတ်) ကုလားပဲမှုန့် ပဲကနေလုပ်တဲ့ တို့ဟူးကို မြန်မာပြည်မှာ အသုံးများပြီး၊ နို့ကနေလုပ်တာကို အိန္ဒိယနဲ့ တရုပ်ပြည်မှာ ပိုပြီး စားသုံးကြပါတယ်။ အသံထွက်တူနေလို့ မြန်မာပြည်မှာ စားသုံးကြတဲ့ တို့ဟူး နဲ့ ရောနေကြတယ်။ ပဲကနေလုပ်တဲ့ တို့ဟူးနဲ့ နို့ကနေလုပ်တာ မတူပါ။  တိုဟူးနဲ့ တို့ဟူးလို့ရေးနေကြတယ်။ မှားတော့ မမှားပါ။ Tofu ဆိုတာ ပဲကနေလုပ်တာ။ အင်္ဂလိပ်-မြန်မာအဘိဓာန်မှာ တို့ဟူး။ Tofu (bean curd) = ပဲနို့ (ပဲပိစပ်နို့) ကနေလုပ်တယ်။ နို့ခဲ၊ နွားနို့ခဲ၊ ဒိန်ခဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တို့ဖူး သံထွက်နိုင်တယ်။  တို့ဟူး (မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် ၁၉၇၉) = ကြိတ်၍ စစ်ထားသော ပဲရည်ကို ကျိုပြီး ခဲထားသည့် စားဖွယ် အခဲအပျစ်။ တရုပ်ပြည်က Mapo doufu လို့လည်းခေါ်တယ်။ Mapo tofu လို့လည်းခေါ်တယ်။ မန္တလေးမှာ တိုဟူးပျော့လို့ခေါ်ရာကနေ တိုဟူးနွေးဖြစ်သွားတာလို့သတိထားမိပါတယ်။ tofu ဆိုတာတော့ ပဲပြား bean curd လို့ပဲခေါ်ခဲ့ကြတယ်၊ ဆယ်ဝင်ပုံးနဲ့သိပ်ထားတဲ့ဆီတိုဟူး fermented bean curd (stinky tofu, chou douf...

From Bad To Worse အချိုးညီညီ ကျဆင်းပျက်စီးနေတယ်

၂၀၂၁ ခုနှစ်က ပေ့ချ်တခုရဲ့ မက်စင်ဂျာမှာ မေးထားတာတွေကို အခုမှသာ အမှတ်မထင်တွေ့ပါတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်က ခဏခဏအဲလို ဖြစ်တယ်။  ဖြေသင့်တာတွေကို ဖြေပါတယ်။ ထူးခြားချက်တခုကို သတိထားမိတယ်။ စာရေးတာတွေ မှန်တာများတယ်။ (၁) တခြား တလုံး တနေ့ တအား တနာရီခွဲ ခုတလော စာရေးတာတွေ မှန်။ မှန်အောင်ရေးတတ်သူ ရှားတယ်။ (၂) တခါတလေလို့ ရေးတာ မှန်။ လူအများစုက တခါတလကို မှန်အောင်မရေးတတ်ကြတော့ပါ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ (၃) တပတ်က တလုံး အခုဆိုရင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်။ ၅ နှစ်အကြာမှာ စာရေးတာတွေ ပိုမှားလာနေတယ်။ တိုင်းပြည်အခြေအနေနဲ့ မြန်မာစာအရေးအသား အချိုးညီညီ ကျဆင်းပျက်စီးနေတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ