တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

မှတ်ချက် အခုတော့ မြန်မာ့မြေနဲ့ ရေမှာ ကြာနီတပွင် ဖြူတပွင့် မရှိကြတော့ပါ။ မြန်မာစာထဲမှာလည်း မရေးစေရတော့ပါ။ မြန်မာစာဂုဏ်ထူးရချင်ရင် မြန်မာစာကို မူရင်းအမှန်အတိုင်းမရေးနဲ့။ မြန်မာစာပါမောက္ခဖြစ်ချင်ရင်လည်း မြန်မာစာကို မူရင်းအမှန်အတိုင်းမရေးနဲ့။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကွန်မင့်တခု = ထူးခြားတာ သာဠိကာ။ တတ်တီတူး။ ဓီးတုတ်။ ကျွန်တော်တို့ရေးတာက သာလိကာ။ တစ်တီတူး။ ဒီးတုတ်။ ပြန်ကြားချက် = မဟုတ်ပါ။ တစ်တီတူး အသံထွက် တစ် တီ ဒူး ။ သာလိကာ အသံထွက် = သာလိဂါ။ ဒီးဒုတ် အသံထွက်= ဒီးဒုတ်။ ကွန်မင့်တခု = ငွေတစ်ကျပ် (ငွေဒဂျပ်) လို့အသံပြင်းနဲ့ ခေါ်ကြတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၈-၇၉-၈၀) မှာ ဒီလိုပါရှိပါတယ်။ ပြန်ကြားချက် = မဟုတ်ပါ။ တစ်ကျပ် လို့ရေးရင် တစ်ကျပ် လို့ ထွက်ရ။ ဥပမာ တစ်တီတူး ကို တတီတူး မထွက်ရပါ။ တဝမ်းပူကို စသတ်တဲ့စာလုံးနဲ့ စ မသတ်တဲ့စာလုံးတွေရဲ့ အသံထွက်တွေ မတူပါ တစ်¹ - ကြိ / တစ် / အပေါက်တွင် မဝင်နိုင် မထွက်နိုင် ငြိကပ်သည်။ တစ်² - ကြိ / တစ် / ကျားသတ္တဝါသည် တစ်တစ်ဟူသော အသံကို ပြုသည်။ (မိတ်လိုက်သောအခါတွင် လည်းကောင်း၊ ထိတ်လန့်သောအခါတွင် လည်းကောင်း ဤသို့သော အသံကို ပြုသည်။) “ကျားမရဲ တစ်သည်။ လူမရဲ ဟစ်သည်။” ကျော်ပုံ။ ၁၀။ တစ်³ - နဝိ / တစ် / အရေအတွက်တွင် အငယ်ဆုံး။ အရေအတွက်နှစ်ခု၏ ထက်ဝက်။ ၁။ (ဆယ်၊ ရာ၊ ထောင်၊ သောင်း စသည်တို့ကို ဖော်ပြသောအခါ စသတ်ဖြုတ်၍ တဆယ်၊ တရာ၊ တထောင်၊ တသောင်း စသည်ဖြင့် ရေးလေ့ရှိသည်။) တစ်ဆို့ - ကြိ / တစ်ဆို့ / တစ်¹ - ကြိ၊ နှင့် အတူတူ။ “လည်မျိုတွင် တစ်ဆို...

အတတ် နဲ့ အတက် မှားရေးတာခု တွေ့ပြန်လို့ တင်ပြလိုက်ပါတယ်။ အတတ်ကြူး ဆိုသည်မှာ မိမိတတ်ကျွမ်းသော ပညာ သို့မဟုတ် အတတ်လွန်းကဲမှု၊ အလွန်အကျွံ စူးစမ်းလိုမှုတို့ကြောင့် သင့်လျော်သည်ထက် ကျော်လွန်ကာ အစွန်းရောက်သွားခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ မြန်မာစကားပုံများတွင် "အတတ်ကြူး အရူးဖြစ်" သို့မဟုတ် "အတတ်ကြူး ဘီလူးဖြစ်" ဟူ၍ အသုံးပြုကြသည်။ အတတ်ကြူး အရူးဖြစ် = မိမိသိထားတတ်ထားသည်များကို အလွန်အကျွံ အသုံးချရန် ကြိုးစားခြင်း သို့မဟုတ် လိုသည်ထက် ပိုမိုလုပ်ကိုင်ရာမှ အကျိုးမရှိဘဲ အနေခက်ခြင်း၊ လူအထင်သေးခံရခြင်း သို့မဟုတ် အမှားကြီး ဖြစ်သွားခြင်းကို ညွှန်ပြသည်။ အတတ်ကြူး ဘီလူးဖြစ် = သူတပါးထက် ထူးခြားလို၍ မသင့်လျော်သော ပညာရပ်များကို အတင်းအကျွံ ဆည်းပူးရာမှ နောက်ဆုံးတွင် ဘေးဥပဒ်သင့်ကာ ဆိုးရွားသော အခြေအနေသို့ ရောက်သွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ “အတတ်ကြူး အရူးဖြစ် အင်းလေးပုံပြင်” ရှေးက သူဋ္ဌေးသား ၄ယောက်ဟာ တက္ကသိုလ်ပြည် ဒီသာပါမောက္ခဆရာကြီးဆီမှာ အတတ်ပညာများကို သင်ကြားနေကြတယ်။ သူတို့ ၄ ယောက်ဟာ တတိုင်းပြည်စီကဖြစ်ပြီး တယောက်တမျိုး သူတို့ဝါသနာပါတဲ့ ပညာကိုသင်ယူကြတာပဲ။ သူတို့ဝါသနာပါပြီး သင်ယူကြတဲ့ပညာတွေကတော့ တယောက်က အဆို အတ...

ခရီးသွားနေတဲ့သူရဲ့ စိတ်ခံစားမှုကို ရေးသားတဲ့ သီချင်းစာသား 'စီး' ကတော့ ခေတ်ရေယာဉ်၊ လေယာဉ် စတာကို စီးနင်းလိုက်ပါခြင်း။ 'မျှော်' ကတော့ အနာဂတ် သို့မဟုတ် မရောက်သေးတဲ့နေရာ မျှော်လင့်ခြင်း။ သီချင်းသားအလိုက 'စီးမျော' တာ ဖြစ်နေတယ်။ မျော ဒရောမျောပါးလုပ်သည် မျှော၍ မျောပြီ မျောကျောက် (မိုးကုတ်ကျောက်တွင်း) မျောခွက် မျောတိုင် မျောဝါး ရက်တွေ မျောနေပြီ ရွှေရင်ကလျှော၊ နွဲ့နွဲ့ချော၊ နစ်မျောကိုလည်း ပင့်ရမည်။ ညိုပြာပြာ လတာပြင်ခြေရင်း၊ လှိုင်းတက်ရာ ဗေဒါတက်၊ လှိုင်းသက်ရာဆင်း။ ဆင်းရလဲ မသက်သာ၊ အုန်းလက်ကြွေရေပေါလော၊ မျောစုန်လို့လာ၊ အဆင်းနဲ့အလာ၊ ဗေဒါမ အထွေး၊ အုန်းလက်ကြွေ သူ့နံဘေး၊ ဆောင့်ခဲ့ရသေး။ (ဇော်ဂျီ) မြော နှင့် မျော မေ့မြောသည်၊ သတိလစ်မြောသည်၊ အသက်မျှင်မျှင်မျှသာ ရှိတော့သည် (မျှင်မြော) စသည့် အခြေအနေမျိုးတွင် သုံးသည်။ ရေတွင် မျောပါသည်၊ မျောလွင့်သည်၊ ဟင်းရည်ထဲတွင် မျောနေသည် စသည့် ရေစီးနှင့်အတူ ပါသွားခြင်း သို့မဟုတ် ရေပေါ်တွင် ဝဲပျံကူးခတ်နေခြင်း အဓိပ္ပာယ်တွင် သုံးသည်။ မျှော် – ကြိ / မျှော် / ၁၊ (အဝေးရပ်သို့) မျက်နှာမူရှုမျှော်၍ ကြည့်သည်။ ၂၊ မရောက်လာသေးသည်ကို သို့မဟုတ် ရောက်လာမည်ကို တမ်း...

(မောင်ထင် ၏ သရော်စာ)  ကျွန်ုပ်တို့ဗမာလူမျိုးများသည် နှယ်နှယ်ရရလူမျိုးများမဟုတ် ကမ္ဘာဦးတည်စ ဗြဟ္မာကြီးလေးဦးတို့ မြေဆီမြေနှစ်တို့ကို စားသောက်ရာမှ  ပေါက်ဖွားလာသည့်  အမျိုးဖြစ်လေရကား ကမ္ဘာတွင် "ဗမာ"ဟုအသံကုန်ဟစ်အော်ကြွေးကြော်လိုက်လျှင်ပင် အရီးသာအေးတို့အိမ်ကိုကျော်လွန်ကာ ကိုသာဗျောအိမ် နောက်ဖေးလမ်းကြားဆီအထိ အတိုင်းသား ကြားရနိုင်လေသည်။ ထို့ပြင် "တာဝတိံသာ နတ်ရွာလော နတ်ရွာလော "ဟုမဟုတ်မှန်းသိသိနှင့်မမြင်ယောင်ဆောင်ကာ မေးယူရသောတိုင်းပြည်ကြီးဖြစ်လေရာ ရွှေတွင်းငွေတွင်း ပယင်းဒုတ္ထာ စိန်ကြောင်နီလာ ဂေါမုတ်ပတ္တမြား ဂဝံနှင့် တကွလမ်းခင်းကျောက်များ လှိုင်လှိုင်ကြီးထွက်ရှိရာ မြို့တကာတို့၏ထွဋ်ချာ ပြည်တကာတို့၏သနင်း တိုင်းတကာတို့ဘုရင် နိုင်ငံတကာတို့၏ အဘိုးအဘွားအဘလည်းဖြစ်ပေသေးသည်။ ဘုန်းမီးနေလ လွန်တောက်ပသော ဗမာဘုရင်များလက်ထက်က "တရုတ်တရက် သက် တလိုင်း ဂျွမ်း ရှမ်း ယိုးဒယား ကုလား ရခိုင်" စသော လူမျိုးတရာ့တပါးသောမင်းတို့၏ ဦးညွတ်ခြင်းကိုခံယူရုံသာမက ဒွတ္တဘောင်မင်းသည် နဂါးဆက်သောဖောင်စကြာစီးကာ သူကြီးတို့ဖြင့် မခွန်မခံပဲ လှံပျံဖြင့်အခွန်စည်းကြပ်တော်မူခဲ့၏။အလောင်းစည်သူမင်းသည် ကာလပေါ် ပင်လယ်ကူးသ...

  ခဂငဒပဝ (ခဂူငေါဒေါပုံဝ) ၆ လုံးကို မောက်ချပါ = မှန်တယ်။ ကျန် ၂၇ လုံးကို မောက်ချနဲ့မရေးရ = မမှန်ပါ။ စကားဖါသည် စပ်ဖါသည် စူလာနဖါပင် ထန်းခေါက်ဖါ (ထည့်စရာ) နားဖါချေး ဖါချုပ်သည် ဖါတန်း (ကိုယ်ခန္ဓာရင်းနှီးစားသူ မိန်းကလေးများ ရှိရာအရပ်) ဖါဖါထေးထေးပြောဆိုသည် ဖါလုံ (၈ ဖါလုံ = တမိုင်) ဖါလာစေ့ ဖါလူဒါ ဖါသည် (ကိုယ်ခန္ဓာရင်းနှီးစားသူ မိန်းကလေး) ဖါထေးသည် အပေါက်ဖါသည် နှီးဖါ (ထည့်စရာ) မှတ်ရန် - ဖာ လို့ရေးမှသာ မှန်တာမဟုတ်ပါ။ စကားပြောရာမှာ မိမိဖါသာ၊ ကိုယ့်ဖါကိုယ်၊ သူ့ဖါသူ စသဖြင့်သုံးကြတယ်။ ဖါကိုလို့ ပြောရင် (ကန်တော့) ဖာသည်ကို ဖြစ်စေနိုင်တယ်။ ကို နဲ့ ကိုယ် မတူပါ။ ကိုက ရှေ့ကပုဒ်ကို ပြုလုပ်တာ။ ကိုယ်က ကိုယ်တိုင်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ