တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

မေးခွန်းတခု = ကျွန်တော်တို့ရွာမှာ သားက အဖေ အမေကို စကားပြောရင် ငါ့သား ငါ့သား နဲ့ပြောတာရှိသေးတယ်ဗျ ဘယ်လိုမြင်လဲဆရာ ပြန်စာ မိဘအရင်းတွေကနေ ငါ့သား၊ ငါ့သမီးလိုပြောတာ သင်မှန်ပါတယ်။ အဘိဓာန်နဲ့ သတ်ပုံကျမ်းတွေမှာ ငါ့ လို့ မပါ။ ငါ လို့သာပါတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန်နှင့် သတ်ပုံကျမ်းများတွင် အဓိက မူရင်းပကတိနာမ်စားအဖြစ် "ငါ" (တတိယဝိဘတ် သို့မဟုတ် မူလနာမ်စား) ကိုသာ အခြေခံဝေါဟာရ (Headword) အဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိကြပြီး "ငါ့" ကိုတော့ ဝိဘတ် သို့မဟုတ် အက္ခရာသံပြောင်းအဖြစ်သာ ကဏ္ဍခွဲ၍ သုံးကြပါသည်။ "ငါ့" (ဂရုသံ / အောက်မြစ်ပါ) သုံးစွဲမှုနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာစာပေဆိုင်ရာ ရှင်းလင်းချက်များ - ၁။ ပိုင်ဆိုင်ခြင်း အနက် (Possessive Case) မြန်မာစာ၌ "ငါ" ၏ နောက်တွင် ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပြ "၏" ဝိဘတ် ယှဉ်တွဲသောအခါ "ငါ့" ဟု သံတို (အောက်မြစ်) ဖြစ်သွားရပါသည်။ ငါ + ၏ = ငါ့ (ဥပမာ - ငါ့စာအုပ်၊ ငါ့အိမ်၊ ငါ့တိုင်းပြည်) စာပေအရေးအသားတွင် "ငါ၏ အိမ်" ဟု ရေးသကဲ့သို့ စကားပြောနှင့် ကဗျာ/လင်္ကာ အသုံးတို့တွင် "ငါ့အိမ်" ဟု ပိုင်ဆိုင်ကြောင်းပြရန် "ငါ့" ကို သုံးပါသည်။ ၂။...

ကွန်မင့်တခု = ကျွန်တော် အမှန်ဖြစ်ပေမယ့် ကျတော် ကျနော်လို့ရေးနေတာလည်းတွေ့ရပါတယ် အဲထဲမှာ ကျတော်လည်းပါတယ်ပေါ့ အဲလိုဟာတွေသည် အချိန်ကာလကြာသွားရင် မှားကြာ အမှန်ဖြစ်တော့မယ်ထင်ပါ့ဗျာ ပြန်စာ  (၁) အမှားဆိုတာ နှစ်ခါလုပ်လည်း အမှန်ဖြစ်မလာ။ အခါတရာလုပ်လည်း အမှန်မဖြစ်ပါ။  "A wrong does not become right because it is repeated." (မဟတ္တမဂန္ဒီ ၏ အဆိုအမိန့်) အမှားတခုကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်နေရုံနဲ့ အမှန်ဖြစ်မလာပါ။   "Two wrongs don't make a right." (အင်္ဂလိပ် ဆိုရိုးစကား) အမှားနှစ်ခု ပေါင်းလိုက်ရုံနဲ့ အမှန်တခု ဖြစ်မလာပါဘူး။ (အမှားတခုကို ဖုံးကွယ်ဖို့ဖြစ်စေ၊ တုံ့ပြန်ဖို့ဖြစ်စေ နောက်ထပ် အမှားတခု ထပ်လုပ်တာဟာ အမှန်တရား ဖြစ်မလာနိုင်ဘူးဆိုတဲ့ သဘောပါ။) "A lie doesn't become truth, wrong doesn't become right, and evil doesn't become good, just because it's accepted by a majority." (Booker T. Washington ၏ အဆိုအမိန့်) လူအများစုက လုပ်နေကြလို့၊ လက်ခံထားကြလို့ဆိုတဲ့ အကြောင်းပြချက်နဲ့ လိမ်လည်မှုဟာ အမှန်တရား ဖြစ်မလာသလို၊ အမှားဟာလည်း အမှန်ဖြစ်မလာနိုင်ပါ။ (၂) ကျတော် မှားတယ်။ ကျွန...

မက်ဆေ့ချ်တခု =စိတ်အနှာက် အယှက်ဖြစ်မိရင်လည်း တောင်းပန်ပါတယ်ဆရာ။ ဆရာ သေသည်အထိ ကြိုးစားပေးပါ။ ကျေးဇူးပါ။ ပြန်စာ သေတဲ့အထိ အသုံးကို တမင်တကာရေးတာလား။ သေစေလိုတဲ့သဘော ဖြစ်နေတယ်။ လူတိုင်းကတော့ သေကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ - စကား (စာအရေးအသား) ဆိုတာ လူမှုဆက်ဆံရေးမှာ အလွန်အရေးပါတယ်။ "သူငယ်ချင်း မင်းသေမဲ့ကောင်လို့" မပြောအပ်ပါ။ မှန်တိုင်းလည်း မပြောအပ်တဲ့စကားတွေ ရှိတယ်။ စကားခြောက်ခွန်း၊ လူ၌ထွန်း၊ လေးခွန်းကိုပယ်၊ နှစ်ခွန်းတည် ၁။ ဟုတ်မှန်၊ အကျိုးရှိ၊ သူနာလို ၂။ ဟုတ်မှန်၊ အကျိုးရှိ၊ သူမနာလို ၃။ ဟုတ်မှန်၊ အကျိုးမရှိ၊ သူနာလို ၄။ ဟုတ်မှန်၊ အကျိုးမရှိ၊ သူမနာလို ၅။ မဟုတ်မမှန်၊ အကျိုးမရှိ၊ သူနာလို ၆။ မဟုတ်မမှန်၊ အကျိုးမရှိ၊ သူမနာလို စကားကြီး ၆ ခွန်း လူ၌ထွန်း ၄ ခွန်းကိုပယ်၊ ၂ ခွန်းလွယ် (၄ ခွန်းရှောင်ခွာ ၂ ခွန်းသာ) (၁) ဟုတ်မှန်၍ အကျိုးရှိပြီး သူများလည်းနာလိုသော စကား၊ (၂) သူများမနာလိုသော်လည်း ဟုတ်မှန်၍ အကျိုးရှိသော စကား၊ (၃) ဟုတ်မှန်၏၊ အကျိုးမရှိ သူများလည်း မနာလိုသော စကား၊ (၄) မဟုတ်မမှန် အကျိုးရှိ၍ သူများနာလိုနှစ်သက်သော စကား၊ (၅) မဟုတ်မမှန် အကျိုးမရှိ သူများနာလိုနှစ်သက်သော စကား၊ (၆) မဟုတ်မမှန် အကျိုးလည်း...

(မောင်ရဲအောင်နှင့် ထူးဆန်းသော လိုဏ်ဂူ) မှတ်ချက် အဆိုပါကျောက်တုံးသည်  မြန်မာစာ၏ နဖူးတည့်တည့်ကို ထိမှန်သွား၏။ အခုထိ သွေးထွက်နေသေးသည်။ ဆရာဝန်နဲ့ မရ။ ဆေးကု မခံ။ (ပုံအတွက် ကျေးဇူး) ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၁။ ဘလော့ခံရသူတွေက သတ်ပုံမှန်သွားရောလား ဆရာကြီးဟာ အသက်သာကြီးပြီး လောကဓံရှစ်ပါးကို ရင်မဆိုင်ရဲသူဖြစ်နေလို့ အမြင်မတူ၍သော်လည်းကောင်း ကိုယ့်ကိုထောက်ပြ၍သော်လည်းကောင်း လူ နှစ်သောင်းကျော်ဘလော့နေရခြင်းက သက်သေပြနေသည်ဟု ယူဆမိသည်။ ပြန်စာ သတ်ပုံစာကို တရားပြနည်း ၁၀ ခုလောက်ရပြီ။ လူ ၂၀၀၀ (နှစ်ထောင်) လောက် ကိုသာ ဘလော့ရပါသေးတယ်။ ခဏနေရင် လူကြီးမင်းကို ဘလော့မည်။ ၂။ .. နိယမိတ..သမုဒါစာရ , ပရိဏာမိတ , အာဘုဇိတ ,...( ယောနိသော ,.. မနသီကာရ ,).. သတ်ပုံစာကို တရားပြနည်း ၁၀ ခုလောက်ရပြီ။ ဒီတရားပြသူကိုတော့ ဘလော့ခြင်းအမှု မပြုပါ။ ယခင်ကလာသော တရားပြသူများ 1.            စကြာဝဠာ အလင်း သတ်ပုံနှင့်ပတ်သက်၍ စောဒကတက်ခြင်းဖြင့် အကျိုးမများနိုင်ပါ ကခ်ာဝိတရဏီ အဋ္ဌကထာမှာပြထားတယ်။   2.            ယောနိသောမနသိကာရလည်း ဒီနေရာမှာလိုအပ်နေတယ်ဆရာ 3.            စိတ်ငြိမ်အောင် ပုတီးစိပ်ပါ    4.            တ...

ကွန်မင့်တခု = ဒေသ အသုံးပါ ဘယ်ဘာသာစကားမဆိုရှိပါသည် ကွန်မင့်တခု = တချို့စကားတွေက ဒေသိယ-အရပ်ဒေသ အလိုက်သုံးစွဲတဲ့အရာမို့ ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်လို့မြင်ပါတယ်ဆရာ။ ကွန်မင့်တခု = ဒေသိယ ထင်တယ် အချို့ဒေသကလူတွေ ဗမာစစ်စစ်ကြီးနဲ့ အဲဒီအတိုင်းပြောတာ ကွန်မင့်တခု =ဒေသသုံးလိုဖြစ်နေတာပါ၊ရန်ကုန်တိုင်း၊ခရမ်းဖက်မှာလဲအဲလိုသုံးကြပါတယ် (၁) စောနက အသုံးဟာ ဒေသီယစကား ဟုတ်ပါသလား။ စောစောကကို မသိလို့သုံးကြတာလား။ AI စောနက ဆိုသည့် အသုံးသည် ဒေသီယစကား (Regional dialect) မဟုတ်ပါ။ မြန်မာစကားပြော အသုံးအနှုန်းတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် သုံးစွဲကြသော စကားပြောစကား (Colloquial/Spoken Burmese) ဖြစ်ပါတယ်။ စောစောက ကို မသိကြ၍ သုံးကြခြင်းလည်း မဟုတ်ပါ။ မြန်မာစကားတွင် အဓိပ္ပာယ်တူ စကားလုံးများကို စာရေးသူ/ပြောသူ၏ ဝေါဟာရကြွယ်ဝမှု၊ အသံထွက် လွယ်ကူမှုနှင့် ပြောဆိုသည့် အခြေအနေပေါ် မူတည်၍ အမျိုးမျိုး ခွဲခြားသုံးစွဲကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အချိန်ကာလပြ ဝေါဟာရများ၏ သုံးစွဲပုံ ကွဲပြားချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည် - ၁။ စာရေးစကား နှင့် စကားပြောစကား ကွဲပြားမှု စာရေးစကား (Formal/Written): အစောက / စောစောက / ခုနက / ခုနတ်က သမာဓိရှိသော စာရေးသားမှု၊ သတင်း၊ စာအုပ်...