တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

(တို့မန္တလေး မြို့ကြီးရဲ့ ပတ်လည်တခို မှိုင်းပြာပြာ မှုန်ဝေဝေ ရေဇလာနဒီမြစ်ညို) ရေး-နန်းတော်ရှေ့ဆရာတင် မူရင်းအဆို-စိန်ပါတီ ဆို-မာမာအေး ရက်ရွေးမနေပါနဲ့ ကိုကိုရယ်... အသက်ကလေးရယ် ရှည်စေလိုရင်ဖြင့်... မြနန္ဒာ...မြနန္ဒာ... ရေညိုသန်းတယ်... မန်း...မန်းတောင်ရိပ်ခို... တွေးကြပါ ရှေးကစာ ဒီအတိုင်းဆို... သက်ကလေးရယ် ရှည်စေလို... မြနန္ဒာ...ရေညိုသန်း...တယ်... မန်း...တောင်ရိပ်... မန်း...တောင်ရိပ်ခို... ပေါ်ပေါ် ထင်ထင်နဲ့ တန်ခိုးကြီးသည့် မန္တလာအဝေးပြည် ဗဟို ပျော်ရွင်တဲ့ အမျိုးသမီးများ ထံတျာတေးကိုဆို ပေါ်ပေါ် ထင်ထင်နဲ့ တန်ခိုးကြီးသည့် မန္တလာအဝေးပြည် ဗဟို ပျော်ရွင်တဲ့ အမျိုးသမီးများ ထံတျာတေးကိုဆို... ဆိုရပါသကို ကိုကိုကလာမကြို... ဒီမိုး ဒီမိုး...ဒေဝါ မိုးသည် မိုးဒေ.ဝါဝါ စိုစို...ပြာပြာညိုညို ငွေလ စန္ဒာ လျှမ်းသလို ရွှေမြနန္ဒာသန်းတယ် မန္တလေးက တို့တောတေးသံချို ပေါ်ပေါ် ထင်ထင်နဲ့ တန်ခိုးကြီးသည့် မန္တလာအဝေးပြည် ဗဟို ပျော်ရွင်တဲ့ အမျိုးသမီးများ ထံတျာတေးကိုဆို ပေါ်ပေါ် ထင်ထင်နဲ့ တန်ခိုးကြီးသည့် မန္တလာအဝေးပြည် ဗဟို ပျော်ရွင်တဲ့ အမျိုးသမီးများ ထံတျာတေးကိုဆို...ရပါသကို ကိုကိုကလာမကြို... ဒီမိုး ဒီမိုး...ဒေဝါ မိုးသည် မ...

သမိုင်းကြောင်းတလျှောက်တွင် လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် သဘာဝမျက်နှာပြင်ရေများ (မြစ်များနှင့် ကန်များ)၊ လက်ဖြင့်တူးဖော်ထားသော ရေတွင်းများမှတဆင့် ရရှိသည့် မြေအောက်ရေများနှင့် ဒေသတွင်း ရေအရင်းအမြစ်များ လုံလောက်မှုမရှိသည့်အခါ သဘာဝစမ်းရေ သို့မဟုတ် မိုးရေတို့ကို အဓိကအားထားခဲ့ကြသည်။ အဓိကကျသော သဘာဝရေအရင်းအမြစ်များ မြစ်များနှင့် ကန်များ အစောပိုင်း အမဲလိုက်စုဆောင်းသည့်အုပ်စုများသည် မျက်နှာပြင်ရေကို ချက်ချင်းအသုံးပြုနိုင်ရန် နိုင်းမြစ် သို့မဟုတ် တိုင်းဂရစ်မြစ်ကဲ့သို့သော အဓိကမြစ်ကြီးများ၏ ကမ်းပါးများတွင် တိုက်ရိုက်အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ မြေအောက်ရေနှင့် ရေတွင်းများ လူဦးရေ တိုးပွားလာပြီး မျက်နှာပြင်ရေများ ကျပ်တည်းလာကာ ညစ်ညမ်းလာသောအခါ လူ့အဖွဲ့အစည်းများသည် ပိုမိုသန့်ရှင်းသော မြေအောက်ရေကို ပန့်ဖြင့်ဆွဲထုတ်ရန် သို့မဟုတ် ခပ်ယူရန် ရေတွင်းများကို တူးဖော်ခဲ့ကြသည်။ သဘာဝစမ်းရေများ ရေကြည်လင်မှုနှင့် အရသာကြောင့် တန်ဖိုးထားခံရသော စမ်းရေတွင်းများကို ရှေးဟောင်းနှင့် ခေတ်လယ် ရွာများတွင် အလွန်အမင်း အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ဒေသတွင်း ရေစီးဆင်းမှုများမှ ကာကွယ်ရန် ကျောက်နံရံများဖြင့် ပတ်လည်ကာရံထားလေ့ရှိကြသည်။ မိုးရေလှောင်လှပ်ခြင်း ကျ...

The Japanese Tea Ceremony: A Ritual of Calm and Connection ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လက်ဖက်ရည်သည် ရိုးရှင်းသော အစိမ်းရောင် လက်ဖက်ရည်တခွက်မှစ၍ စနစ်တကျစီစဉ်ထားသော လက်ဖက်ရည်ပွဲတော် ရိုးရာဓလေ့များအထိ နေ့စဉ်ဘဝနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတွင် အရေးပါသောကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။  လက်ဖက်ရည်သည် သောက်စရာတခုထက် ပိုမို၍ လူစုဝေးရန်၊ အခြားသူများကို ကြိုဆိုရန်နှင့် နေ့စဉ်ဘဝ၏ အရှိန်အဟုန်မှ ခေတ္တရပ်နားရန် နည်းလမ်းတခုကို ပေးစွမ်းသည်။ လက်ဖက်ရည်ပွဲတော်သည် ရာစုနှစ်များစွာသော ဇင်ဗုဒ္ဓဘာသာ အယူအဆများဖြင့် ပုံဖော်ထားသည့် ဂျပန်ယဉ်ကျေးမှု၏ သြဇာလွှမ်းမိုးသော အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်သည်။ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုရှိသော ပြင်ဆင်မှုများ၊ လှပသော အသုံးအဆောင်များနှင့် ရိုသေလေးစားဖွယ် ဧည့်ဝတ် ကျေပွန်မှုတို့မှတဆင့် ဤပွဲတော်သည် အရှိန်ကိုလျှော့ချပြီး လက်ရှိအချိန်ကို တန်ဖိုးထားရန် တွန်းအားပေးသည်။ ဤရှေးကျသော ရိုးရာဓလေ့အကြောင်း လေ့လာခြင်းက ဂျပန်သမားရိုးကျ ယဉ်ကျေးမှုကို ခြုံငုံမိစေမည့်အပြင် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် ချိတ်ဆက်မှုဆိုင်ရာ ကိုယ်ပိုင်ဝိညာဉ်ရေးရာ ရိုးရာဓလေ့ကိုလည်း လှုံ့ဆော်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဂျပန်လက်ဖက်ရည်၏ အကျဉ်းချုပ် လက်ဖက်ရည်သည် ရာစုနှစ်များစွာကတည်းက တရု...

ဆို - အေဝမ်းတင်တင်လှ ရေး - ကိုမျိုးဆက် ချစ်ခွန်းတုံ့တင် ပြောပြချင်ရဲ့ အသိ ခက်သော သခင် တွေ့လိုဇော စိတ်သောကများ ဝင်စားမေ့အား ညှင်းရက်တာလား တမင် တွေးတောမှုများ လှုပ်ရှားသက်ဝင် နှစ်ဦးဂဟေ ဆက်ရန်ပင် ဪ ဖူးရွှေလက်တော် တင် မျှော်ပါသော် ပေါ်လာ နိုး ရန်ငြိုးပြုမထားချင် ခုများဖြင့် နွမ်းလျဖြေမရွှင် နေစိမ့်သူရဲ့အပူလည်းမမြင် နေ စိမ့်သူရဲ့အပူလည်း မမြင် အေး ရိပ် စံ အမြင့်ပန်းကိုဆင် မကြင်တမ်း စိမ်း စိမ်းတယ် ရှင် လာ နိုး ငယ် မေမျှော် လို့ တကိုယ် တော်ထူး ထွေရာစိတ်ကူး ဖူးရွှေ လက်တင် မောင် ထင်တရေးငယ် နဲ့ မျှော် မျှော်သူ ဝေး ဝေး ပေါ့ နေနဲ့လလို ပဲ ညများ နေ့တွင် ဆက်စပ်မရ ကိုယ်တို့ ဘဝရယ် ဘယ် ရှေးကံအကြောင်း ပေါင်းရန်ဝေးရင်လေးတယ်ရှင် တွေး တော မှုများ လှုပ်ရှားသက်ဝင် နှစ်ဦးဂဟေဆက်ရန်ပင် ဪ ဖူးရွှေလက်တော် တင် လာနိုးနိုးမယ်မျှော် ထူးတဲ့တကိုယ်တော် "နှစ်ပိဿာခွဲ" ရေး-မြို့မငြိမ်း ဆို-မာမာအေး မူရင်းအဆို-လေဘာတီမမြရင် https://www.facebook.com/watch/?v=1116780427207214 ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

(၁) ညာ လိမ်ညာ၏ ပညာ ညာ(လက်ယာဘက်) ညာတရံမုန့် ညာတိုင်(မြာတိုင်) ညာဝါဖြန်းသန်း (၂) လ မှာ လျက် လျှင်၊ သ အသျှင်က မ တွင် မျိုး မြင်း၊ င ငြိမ်း ငြှင်းတိ မကင်း ည ညှာ၊ ဏ တဏှာနှင့် (ရစ် ပင့် လင်္ကာ - လက်ဝဲနော်ရထာ) (၃) တန်းဆောင်အညီ၊ ဆောင်းရာသီတွင် တိထီရက်စွဲ၊ သာလွန်ကဲ၍ ညပွဲနာရီ၊ ရွှေမောင်းချီသော် ပွင့်နီလာဝန်း၊ ညိုရည်စွန်းကို လှလွန်းအခေါင်၊ ပန်မိအောင်ဟု ရည်စောင်မျှော်လင့်၊ ရက်ပေါင်းမြင့်ခဲ့ ကောင်းကင့်ထွတ်တင်၊ ရွှေသမင်နှင့် မျက်ရှင်သော်တာ၊ နီးကြခါနှိုက် သူ့ကာလလွဲ၊ အချိန်စဲသည် သင်းတွဲပွင့်ညှာ ကြွေသလော။ ။ (ဆောင်းဘွဲ့ ရတုပိုဒ်စုံ လက်ဝဲသုန္ဒရ ဦးမြတ်စံ) (၄) မဟာကပ်ကမ္ဘာ စကြဝဠာတခုလုံး ချစ်ရသည်ကအသက်ထက်ဆုံး ပျူပျူငှာငှာ မေတ္တာရည်မွန်း အသခ်ျာချစ်ခွန်း ညွှန်းကာဆိုရသေး သက်ညှာငယ်ချစ်ထွေး  ပျံ့ပျူးဆာယာ အေးရိပ်သာ မကွာမှီအုံး ရာသက်လုံး  ပန်းဦးနွယ်ညှာ မေတ္တာသီကုံး (ချစ်ရသည်ကအသက်ထက်ဆုံး - ကိုသန်းလှိုင်) https://www.youtube.com/watch?v=GW9Gl2VAIgY https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=WiY-YSBCS7o အဲ့ လို့ ရေးနေကြတာ မမှန်ပါ https://burmese-spelling.blogspot.com/2023/08/blog-post_212.html “ပညာလွန်တေ...

“ဆောင်းဥတုအခါ၊ နှင်းဝေဖြာ၍၊ တောင်ခေါင်ဆီလာ၊ နေခြည်ဖြာလည်း၊ မေတ္တာရောင်ဝါ၊ ပမာဏ...”  ငယ်စဉ်က လူကြီးသူမတွေက နေ တောင်ဘက်ရွေ့လာပြီတဲ့။ ဘာတွေပြောနေကြသလဲ မသိခဲ့ပါ။ ဒက္ခိဏာယဏ (တောင်ဘက်သို့ သွားသောခရီး)  နေမင်းသည် တောင်ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရွေ့လျားသွားကာ ဆောင်းရာသီသို့ ရောက်ရှိကြောင်း ပြဆိုသည်။ မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းတွင် ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစောင်းနေခြင်းကြောင့် ဆောင်းဦးနှင့် ဆောင်းရာသီတို့တွင် နေ့ခင်းအချိန် နေမင်းသည် တောင်ဘက်ကောင်းကင်ယံ၌ ပို၍နိမ့်ကျစွာ တည်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးသည် ၂၃.၅ ဒီဂရီ ထောင့်ဖြင့် စောင်းနေသည်။ ဆောင်းဦးရာသီ နေ့ညညီမျှချိန် (fall equinox) ကို ကျော်လွန်သွားသည်နှင့်အမျှ မြောက်ကမ္ဘာခြမ်းသည် နေနှင့် ဝေးရာသို့ မြင်ကွင်းလမ်းကြောင်း စောင်းသွားသည်။ ဤသို့စောင်းနေခြင်းကြောင့် နေ၏ နေ့စဉ်သွားလာသည့် လမ်းကြောင်းသည် တောင်ဘက် ကောင်းကင်ယံကို ဖြတ်သန်းသွားလာပြီး၊ ဒီဇင်ဘာလ ဆောင်းရာသီ အတိုဆုံးနေ့ (winter solstice) တွင် တောင်ဘက်အစွန်ဆုံး အနိမ့်ဆုံး အမှတ်သို့ ရောက်ရှိသည်။ မြန်မာ့နက္ခတ်ပညာအရ နေမင်းသည် နှစ်စဉ် တောင်ဘက်သို့ အတက်/အဆင်း (ဥတ္တရာယဏ နှင့် ဒက္ခိဏာယဏ) ခရီးသွားလာသည်ဟု ဆိုပါသည်။ အခုန...