Skip to main content

Posts

စစ်စစ်

မောင်ချောနွယ် ရေးတဲစာ တကြော့ပြန် ခေတ်စားလာပါတယ်။ အတု အစစ် သိဖို့ဆိုတာ တခါတခါ ၁ နှစ်၊ ၂ နှစ်ကြာတယ်။ တခါတခါ ဆယ်စုနှစ်တွေ ကြာတယ်။ တခါတခါ ရာစုနှစ် ထောင်စုနှစ်ထိ ကြာတယ်။ လက်နက်ကိုင်တဲ့သူတွေ လက်နက်ချတာက သိသာ မြင်သာပေမယ့် ခေါင်းပေါင်း၊ ယူနီဖေါင်း၊ ပင်နီတိုက်ပုံ၊ စုံချပဝါတွေက မမြင်သာဘူး။  သူတို့က အဲဒါတွေကိုသာ ဆက်ဝတ်ထားကြတယ်။ အချိန်မတန်သေးခင် ပြောမိရင်လည်း မသကာ အဆဲခံရတတ်တယ်။ မသကာ နဲ့ မသမာ မှားတဲ့သူတွေ ရှိတာကိုး။ "မသကာ" ၁။ ယုတ်စွအဆုံး။ အလွန်ဆုံး။ မတတ်သာသည့်အဆုံး။ အခြားနည်းလမ်းအစားအားဖြင့်။ ၂။ ထောပတ်စိမ်း။ ထောပေး။ ဆီဦး။ ပြောစရာတွေက များတယ်။ အချိန်မတန်သေးတော့ ပလူပျံရေးနေကြတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Recent posts

၁၈၉၀ ကျော်က လူကုံထံများ ဝတ်စားဆင်ယင်မှု

(ကုံ နှင့် ကုန်) ပဲပြုတ်သည်မထား တေးသရုပ်ဖော် သီချင်း စာလုံးပေါင်းအမှန်လေး ရှင်းပြေပေးပါလားဗျ လူကုံထံ မှန်။ ဟုတ် ကျေးဇူးပါဗျ။ ကလေးတွေ စာသင်နေတဲ့ကျောင်းကရေးတာ အမှားပေါ့နော် ဆရာ ဘယ်ဟာကို မှားတယ်လို့ထင်ပါသလဲ။ ကုံ ကုန် လူကုံထံ ကိုလည်း postနဲ့ ရှင်းပြပေးပါလား ဆရာ။ကျေးဇူးပြုပြီး။ ကျွန်တော်က လူကုံတန်ပဲ ထင်နေလို့ပါဗျ။ လူကုံထံ = ပစ္စည်းဥစ္စာပြည့်စုံကြွယ်ဝသူ ။ ကော်ဇောများကိုအဖိုးပေး၍လူကုံထံများဝယ်ယူသုံးစွဲခဲ့ကြသော်လည်း။ စွယ်ကျမ်း ၊ ၁။ ၂၅၃။ စပါးနှံ အဆန်ပြည့်၍ ငုံ့၊ လူကုံထံ စိတ်မာန်လျှော့၍ ကျုံ့ ဆိုသည်မှာ စပါးနှံသည် အဆန်များ ပြည့်လာလေလေ အလေးချိန်ကြောင့် အောက်သို့ ငိုက်ကျလေလေ ဖြစ်သကဲ့သို့ ရာထူးဂုဏ်သိန်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ပညာ အမြော်အမြင် ကြီးမားလာလေလေ မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချလေလေ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤဆိုရိုးစကားသည် ရင့်ကျက်တည်ငြိမ်သော လူကြီးလူကောင်းတို့၏ စိတ်နေသဘောထားကို ဖော်ပြသည်။ အသိပညာ၊ အတွေ့အကြုံ၊ ဂုဏ်ပကာသန မြင့်မားလာလေလေ မာန်မာနကို လျှော့ချပြီး မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချဆက်ဆံလေလေ ဖြစ်သင့်ကြောင်းကို သွန်သင်ထားသည်။ စပါးနှံ၏ ငုံ့ကျနေသော သဘောသည် ရင့်ကျက်မှု၊ ကြွယ်ဝမှု၊ နှိမ့်ချမှုတို့၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ဤဆိုရို...

ခခွေး ပင့်ရစ် - ဦးဗုဓ်

ချေချွတ် ကို ယူရမလားဆရာ ကြေအောင် ချေ ကျွတ်အောင် ချွတ် ချေ(သင်ပုန်း) ချေ(သတ္တဝါ) ချေချွတ် ချေငံ ချေဆိုချက် ချေဆတ် ချေပ ချေမှုန်း ချေသငယ် ချွတ်(ကျွတ်အောင်) ချွတ်ချော် ချွတ်ခြုံကျ ချွတ်ချွတ်(မြည်သံ) ချွတ်စွပ်တူ ချွတ်နင်း ချွတ်ယွင်း ချွတ်လား ချွတ်လွဲ(မှားယွင်း) ချွတ်လွှဲ(ပယောဂကု) ခခွေး ပင့်ရစ် - ဦးဗုဓ်"" (ကျမ်းတစောင်လာ တစောင်မှာမူ၊ ရစ်လေဟူ၏) ခခွေး၌ဝယ်၊ ပင့်ရစ်ဘွယ်ကား သိလွယ်စလှ၊ ဓိပ္ပာယ်ပြ၍ ချသည် စာပေ၊ ဆင်ခြေလည်းချ မိန့်တော်ချ၍၊ ပစ်ချ ရှုတ်ချ ကိုယ်အမ်းချလျက်၊ ကြွေးချ မလပ် အရပ် ချနေ၊ ပင့်လေစမြဲ အက်ကွဲ ခြခြ၊ ခြပိုးရွမှာ ရစ်တို့ရာရှင့်၊  ကွန်ချာ သေချာ၊ ချာချာလှည့်လျက် နေ့ရက် မချာ၊ အလယ်ချာနှင့် ရင်းချာ မျိုးဆွေ၊ ပင့်လေစကောင်း ကြောင်းခြာ ချုပ်ခြာ၊ ဝေဆာ ရစ်ငြား အများ အချိ၊ သည်းခံချိ၍ မှုချိ စစ်ချီ၊ ချချီ စချီ လက်အုပ်ချီနှင့်၊ စချီတင်ရွာ ဘာသာတမျိုး၊ ချီပိုး ပန်းချီ ချီအပေါင်းမှာ၊ အပင့်သာတည့် မှတ်ရာ တသီး၊ ပေးကောင်းခြီးနှင့် ခြီးမြှင့် မြှောက်ခြီး၊ အံ့ခြီး ခြီးမွမ်း ပင့်မြဲတမ်းဟု၊ ကျမ်းတစောင်လာ တစောင်မှာမူ၊ ရစ်လေဟူ၏့ …… (နှစ်မျိုး) ဆွတ်ချူ တံချူ၊ ရည်ရွယ်ချူ၍ ရွှေချူလည်းဆွဲ၊ စေးနဲ ချူချာ ပင...

"လူသာလျှင်ပဓာနပင်"

မဂ်လာပါ ဆရာဗျ စာမေးချင်လို့ပါဗျ။ ကမ္ဘာမြေတခွင် ကမ္ဘာမြေတစ်ခွင် ဘယ်အသုံးက မှန်လဲဗျ။ ကမ္ဘာတခွင် မြန်မာတခွင် တခွင်တပြင်  ဖြစ်ကြောင်းကုန်စင် အညာတခွင် အမေရိကန်တခွင် "လူသာလျှင်ပဓာနပင်" ဤကမ္ဘာမြေတခွင် ပင်လယ်ရပ်ခြားတိုင်းတပါး စကြာဝဠာတခွင် … အရင်က သီချင်းကိုလည်းသတ်ပုံမှန်အောင်ရေးသားပြီး အဆိုတော်တွေကလည်း အသံကောင်းခဲ့ကြတယ်။ အခုခေတ်မှာတော့ - ဤကမ္ဘာမြေ "တစ်" ခွင် တဲ့။ - စကြာဝဠာ "တစ်" ခွင် တဲ့။ - တိုင်း "တစ်" ပါး တဲ့။ ခေတ်သစ်မြန်မာစာ "အရာရှိကဝိ" တွေက တီထွင်လိုက်ပါတယ်။ မြန်မာစာ မှန်ကန်တိုးတက်ဖို့ရာ လူသာလျှင်ပဓာနပင်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ခေတ် ခေတ် ခေတ်

ကွန်မင့်တခု = စာပေအရာမှာ အရေးအသားနဲ့ အပြောအဆိုတို့က ခေတ်ကာလအလိုက် အမြဲပြောင်းလဲလာတာမဟုတ်ဘူးလား ပြန်စာ ဒီလိုကွန်မင့်မျိုးတွေကို ခဏခဏရပါတယ်။ ခေတ်အကြောင်းကို မကြာခဏ သက်သေခံ အထောက်အထားများနဲ့တကွ တင်ပြထားပါတယ်။  ခေတ်သဘောအရ တချို့အပြောင်းအလဲတွေ၊ အသစ်တွေ့သိလာတာတွေကြောင့် ခေတ်လည်း တိုးတက်တယ်။  တချို့အပြောင်းအလဲ အလွဲအမှားတွေကြောင့် ခေတ်ပျက်တယ်။ စာပေကို နမူနာအဖြစ်တင်ပြရရင်။ (၁) ရှိတ်စပီးယား (၁၅၆၄ - ၁၆၁၆) ဟာ အင်္ဂလိပ်စာပေမှာ ဂန္ထဝင်ဖြစ်ပါတယ်။ အခုထိလည်း ဖတ်ရှု၊ လေ့လာ၊ ပြဇာတ်တွေ တင်ဆက်နေကြတယ်။ ဒါပေမဲ့  သူရေးသားထားခဲ့တဲ့ ရှေးဟောင်းအင်္ဂလိပ်စာအတိုင်း အခု မရေးကြတော့ပါ။ နောက် ဒါပေမဲ့ ရှိတ်စပီးယားစာတွေကို စပယ်လင်ပြင်ပြီး ထုတ်ဝေခြင်း မပြုကြပါခင်ဗျား။ (၂) အလားတူ မြန်မာစာပေမှာ ပေလေးပင် ရှင်လေးပါးတို့ရဲ့စာတွေဟာ အင်းဝ၊ တောင်ငူ၊ ကုန်းဘောင်၊ ကိုလိုနီ၊ လွတ်လပ်ရေး မြန်မာ့သမိုင်း ခေတ်ကြီးများပြောင်းပေမဲ့ မူရင်းပေစာတွေပါ အရေးအသားတွေကိုတော့ သတ်ပုံ၊ ကာရန် မပြင်ပါ။ ပြင်ရင် ပျက်ရော။ ရှင်ဥတ္တမကျော် (၈၁၅ - ၉၀၄) တောလား တိမ်ညိုမိလ္လာ၊ တိမ်စူကာနှင့်၊ တိမ်ပြာရောရှက်၊ မရန်းဘက်၍၊ တိမ်သက်တန့်ရောင်၊ အဝါပေါင်ဝယ်၊ မ...

တစုံတရာ

ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန် စာကြည့်တိုက် တနေရာမှာ တွေ့ရှိစဉ်ကပါ ဆရာ။ ဟုတ်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ စာကြည့်တိုက်မှာ စာဖတ်သူတွေ ကျန်းမာကြပါစေ။ ဆေးတက္ကသိုလ် (၁) ရန်ကုန်ဆင်း ဆရာဝန်တွေနဲ့ သူတို့ကုသပေးသူတွေ နေကောင်းကြပါစေ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

အင်္ဂလိပ်စာကလွဲရင် မြန်မာလိုသင်ကြာခြင်းအား ဆန်းစစ်ခြင်း

မေးခွန်း မြန်မာပြည်မှာ မြန်မာစာကလွဲရင် ကျန်ဘာသာရပ်တွေကို အင်္ဂလိပ်လိုသင်ကြားခြင်းကြောင့် ပညာရည်နိမ့်ကျရသည်ဟူသော ပြောဆိုချက် မှန်ပါသလား။ ChatGPT ဆရာ၏ မေးခွန်းမှာ ပညာရေးဒဿနနှင့် နိုင်ငံရေးသဘောထား နှစ်မျိုးလုံး ထိတွေ့သော အရေးကြီးသည့် မေးခွန်းဖြစ်ပါသည်။ အဖြေကို တဖက်သတ် မပြောနိုင်ဘဲ သုတေသနအမြင်အရ သုံးသပ်ရပါမည်။ အကျဉ်းချုပ်အဖြေ ဘာသာရပ်များကို အင်္ဂလိပ်လို သင်ကြားခြင်းကြောင့် တိုက်ရိုက် ပညာရည်နိမ့်ကျသွားသည်ဟု တချက်တည်း ပြောရန် မမှန်ပါ။ သို့သော် မိခင်ဘာသာမခိုင်မာသေးချိန်တွင် နိုင်ငံခြားဘာသာဖြင့် သင်ကြားလျှင် နားလည်မှုကျဆင်းနိုင်သည် ဟု ပညာရေးသုတေသနများတွင် တွေ့ရှိထားသည်။ ၁။ မိခင်ဘာသာနှင့် သင်ယူနိုင်စွမ်း ပညာရေးသုတေသနများအရ — ကလေးများသည် မိခင်ဘာသာဖြင့် သင်ကြားရသောအခါ အခြေခံအယူအဆများကို ပိုမို နားလည်လွယ်သည်။ အစောပိုင်းတန်းများတွင် မိခင်ဘာသာမသုံးဘဲ နိုင်ငံခြားဘာသာသုံးပါက သင်ခန်းစာအကြောင်းအရာထက် ဘာသာစကားကို အားစိုက်နေရသဖြင့် အတွေးအခေါ် ဖွံ့ဖြိုးမှု နှေးကွေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မူလတန်းအဆင့်တွင် မိခင်ဘာသာအခြေခံ သင်ကြားမှုကို အများနိုင်ငံများက အားပေးကြသည်။ ၂။ သို့သော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၏ အကျိုးကျေးဇူး သိပ...