တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ရန်သူတော်တွေ တချိန်မှာ ပြေလည်လာတဲ့ သမိုင်းအဖြစ်အပျက်တွေရှိတယ်။ ပိတ်ထားတဲ့ ကွန်မြူနစ်တရုပ်ရဲ့ မဟာတံခါးကြီးကို ဖွင့်နိုင်ခဲ့စဉ်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဟင်နရီကစ်ဆင်ဂျာက နာမည်ရတယ်။ အကြီးအကျယ်စစ်ခင်းခဲ့ပြီး အရှုံးနဲ့သာရင်ဆိုင်ရတဲ့ အမေရိကန်ဟာ ဗီယက်နမ်ကို နှစ် ၂ဝ ကြာတော့ ပုံမှန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့တာ သမတကလင်တန် လက်ထက်မှာ။ ဆိုဗီယက်ယူနီယံရဲ့ ဒုံးပျံချထားမှုနဲ့ စီအိုင်အေရဲ့ မအောင်မြင်တဲ့ ဝက်ပင်လယ်အော်စစ်ဆင်ရေးတွေပြီးတော့ ကွန်မြူနစ် ကျူဘားရဲ့ လေဆိပ်မှာ အဲယားဖို့စ်ဝန်းနဲ့ ဆင်းနိုင်တာက သမတအိုဘားမား။ အခုတခါ ဒုံးပျံတွေ တသီတတန်းစမ်းပြီးခြိမ်းခြောက်နေတဲ့ မြောက်ကိုရီးယားကို ဒေါ်နယ်ထရမ့်က စီအိုင်အေဒါရိုက်တာကို လွှတ်ပါတယ်။ အခုဆို အဆင့်တွေတက်လာပြီ။ သင်ခန်းစာတွေကတော့ရှိ။ ယူသော်ရ၏။  လက်နှစ်ဘက်နဲ့တီးမှသာ လက်ခုပ်မြည်တယ်။  မြန်မာပြည်မှာ လက်တွေက အများကြီး။ လက်ခုပ်တီးသံမကြားရပဲ သေနတ်သံတွေ ဗုံးသံတွေသာ ကြားရတယ်။  လက်နှစ်ချောင်းနဲ့ လေချွန်လို့လည်း ရတယ်။  ဘယ်တော့ လေချွန်အားပေးချိန်ရောက်ပါ့မလဲ။ How to Whistle with Your Fingers လေချွန်နည်း https://www.youtube.com/watch?v=G8Oz_ELAjNg ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၂၀-...

(ပုဂံခေတ်မှ မျက်မှောက်ခေတ်အထိ) ဆရာ မင်းသုဝဏ် ရေးသားတဲ့ မြန်မာစာ မြန်မာမှု (၁၉၆၅) ထဲက ဖြစ်ပါတယ်။ အကြမ်းအားဖြင့် မြန်မာစကားကို သက္ကရာဇ် ၄၅၀ ခန့်တွင် အက္ခရာတင်သည်ဟု ယူဆမှတ်ကြပါစို့။ ထိုသို့ အက္ခရာတင်စဉ်က မွန်သုံး၊ ပါဠိသုံး ဌာန်ကရိုဏ်းများနှင့်အညီ မြန်မာစကားသံကို အိန္ဒိယ အက္ခရာတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုကာ အက္ခရာတင်သည်ဟု ယူဆမှတ်ရန် ရှိပါသည်။ ပုဂံခေတ် ကျောက်စာ မင်စာတို့ကို လေ့လာကြည့်သောအခါ ပထမတွင် မြန်မာစာလုံးပေါင်းသည် ခိုင်မြဲသည်မရှိ။ ဗျည်းအရာတွင်၎င်း၊ သရအရာတွင်၎င်း ယိမ်းယိုင်နေသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ဆိုသော် ပုဂံပညာရှင်တို့သည် အစဗျည်း အရာတွင် (မင်ဂြီ၊ မင်ကြီ။ ဗြီ၊ ပြီ) စသည်တို့ကဲ့သို့ တတိယက္ခရာနှင့် ပထမအက္ခရာတို့ကို လက်ခုပ် လက်ဝါး ရေးကြပါသည်။ ၁၃၆ အဆုံးဗျည်း၊ ဝါ၊ အသတ် အရာတွင် (အတ်ကို၊ အစ်ကို။ ချတ်၊ ချစ်) စသည်တို့ကဲ့သို့ တသတ်နှင့် စသတ်ကို လက်ခုပ် လက်ဝါး ရေးကြပါသည်။ အလယ်သရ အရာတွင် (ပ္လ၊ ပ္လိယ်၊ ရိ၊ ရိယ်။ ဖ္လော၊ ဖ္လူ။ ယော၊ ယူ) စသည်တို့ကဲ့သို့ ဣ နှင့် ဣယ်။ သြ နှင့် ဦ တို့ကို လက်ခုပ်လက်ဝါး ရေးကြပါသည်။  သို့သော်လည်း ယပင့်၊ ရရစ်၊ လဆွဲ သံယုတ်အရာတို့တွင် ၎င်း (စသတ်၊ တသတ် လျဉ်းပါးမှု အနည်းငယ်မ...

(၁) လူအများစုသည် အိပ်ရာမဝင်မီ စိတ်အပန်းဖြေရန် ညဦးပိုင်းအချိန်တွင် ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အာရုံစူးစိုက်မှု အကောင်းဆုံးဖြစ်သည့် နံနက်ခင်းအချိန်တွင် ဖြစ်စေ စာဖတ်လေ့ရှိကြသည်။ ရက်သတ္တပတ် အားလပ်ရက် နံနက်ခင်းများနှင့် ရုံးတက်ရုံးဆင်း သွားလာရသော အချိန်များသည်လည်း အနှောင့်အယှက်ကင်းကင်းဖြင့် အချိန်ကြာကြာ စာဖတ်ရန် အကောင်းဆုံးအချိန်များ ဖြစ်ကြောင်း ရက်ဒစ် (Reddit) အသုံးပြုသူများ၏ အဆိုအရ သိရှိရပါသည်။ ထို့ပြင် နေ့စဉ် အလုပ်နားချိန်များ၊ နေ့လယ်စာစားချိန် သို့မဟုတ် ခရီးသွားလာနေစဉ်အတွင်း အချိန်တိုတိုအတွင်း စာဖတ်ခြင်းမျိုးလည်း မကြာခဏ ပြုလုပ်ကြပါသည်။ စာဖတ်ခြင်းအလေ့အထနှင့် ပတ်သက်သည့် အဓိကတွေ့ရှိချက်များ အကောင်းဆုံးအချိန်များ: ကော်ဖီသောက်ရင်း စာဖတ်ရသော နံနက်စောစောအချိန် သို့မဟုတ် ညဘက် အိပ်ရာဝင်ချိန်များ ဖြစ်ပါသည်။ နေ့စဉ်လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်: စာဖတ်သူအများစုသည် အားလပ်ရက်များကို အချိန်ကြာကြာ စိတ်နှစ်၍ စာဖတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုကြပါသည်။ လူဦးရေ အချိုးအစား: အသက် ၆၅ နှစ်နှင့် အထက်ရှိသူများသည် စာအဖတ်ဆုံးသူများ ဖြစ်ကြသော်လည်း၊ အသက် ၃၀ အောက် လူငယ်များသည်လည်း တနှစ်လျှင် အနည်းဆုံး စာအုပ်တအုပ် ဖတ်ရှုရန် အလားအလာ အလွန်များသူများ ဖြစ်ကြ...

ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကြီးကို ကိုးကားပြီး ဒသမတန်း ပင်ရင်း မြန်မာစကားပြေ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ပါ ဦးပေါင်းကျားနှင့် မြင်းညိုရှင် အကြောင်းကို ဝေဖန်ထောက်ပြတခုကို အခုဘဲ ဖတ်ရတဲ့အတွက် တင်ပြခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ လက်ထဲမှာ ၂ တွဲလုံးရှိတယ်။ AI ဆီကို ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကြီး ပုံ ၃ ပုံပို့ပြီး စာသားတောင်းယူထားပါတယ်။ (၁) AI စာရိုက်ပေးတဲ့ ကလည်း အမှား ၂ ခု ပါတယ်။ ယောက်ျား ကို ယောင်္ကျား နဲ့ တရုပ် ကို တရုတ် တဲ့။ အဲဒါကတော့ အခုခေတ်မှာရေးကြတဲ့ မြန်မာလို ဒေတာထဲကနေ ကူးစက်ခံထားရတာ။ (၂) ဒီရာဇဝင်စာအုပ်အကြောင်း ထောက်ပြသူလည်း တဝမ်းပူတိုင်းကို ပေါ်လစီသတ်ပုံတွေနဲ့ ပြင်ထားတယ်။ ကျောင်းသုံးစာအုပ်ထဲမှာလည်း ပေါ်လစီသတ်ပုံနဲ့ ပြင်ထားတာ ဖြစ်ပါမယ်။ ရေးတဲ့သူအမည်က လူသိမနည်းလှတဲ့ ကလောင်အမည်တခု။ (၃) သခင်ကိုယ်တော်မှိုင်းက ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကြီးကို အချက်အလက်တွေ မမှန်ကြောင်း ရေးထားတယ်။ ကျွန်တော်တို့ မြန်မာစာနဲ့ ရာဇဝင်တွေက အဲလို ဖြစ်ချင်တိုင်းဖြစ်နေတယ်။ ဒီလိုစာတွေလောက်ကိုသာ သင်ရ၊ ဖတ်ရသူတွေ မျက်စိလည် လမ်းမှားကုန်ကြရတယ်။ တချို့ကက သူတို့ သင်ခဲ့ရတာလေး၊ ဖတ်ဖူးတာလေးလောက်နဲ့ အကြောက်အကန် လာလာငြင်းနေကြတယ်။ ဂွကျတယ်။ ဦးကုလား မဟာရာဇဝင်ကြီး ပဌမတွဲ မဟာရာဇဝင်ကြီး။...

ချစ်ပွင့်ချစ်ဖူး၊ အချစ်ဦးနှင့် လှစ်ကျူးရွှန်းဟ၊ မြတ်နိုးကြကြောင်း ပုံပြင်ကောင်းဟေ့၊ တထောင့်တည ပြောခဲ့ကြလည်း၊ အသဲရင်က ကြင်မဝဘူး၊ အချစ်ဦးရယ် ကြည်နူးပြုံးပျော်လျက်ပါကွယ်။ ။ (မြေပြန့်-ချောစုလတ်) ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

သမီးမေးအုံးမယ် ကူသယ်တာလား သယ်ကူတာလား ကူလုပ်တာလား လုပ်ကူတာလား ဘယ်ဟာမှန်တာလဲ (၁) AI ၁။ သယ်ကူတာလား၊ ကူသယ်တာလား သယ်ကူတာ က ပို၍ မှန်ကန်ပြီး အသုံးများပါသည်။ မြန်မာစကား အထားအသိုတွင် မိမိလုပ်ဆောင်မည့် အလုပ် (သယ်ယူခြင်း) ကို အရင်ဖော်ပြပြီး ထိုအလုပ်တွင် ဝိုင်းဝန်းကူညီသည့်သဘောဖြင့် "ကူ" ကို နောက်က ပေါင်းစပ်ရပါသည်။ ဥပမာ - "ပစ္စည်းများကို သယ်ကူ ပါရစေ။" ၂။ လုပ်ကူ တာလား၊ ကူလုပ် တာလား လုပ်ကူတာ သည် ပို၍ စနစ်ကျသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။ "သယ်ကူ" နည်းတူပင် လုပ်ဆောင်ချက် (လုပ်သည်) ကို အခြေခံပြီးမှ "ကူ" ကို နောက်က လိုက်ရပါသည်။ သို့သော် စကားပြောရာတွင် "ကူလုပ်ပေးပါ" ဟု သုံးလေ့ရှိကြသော်လည်း စာအရေးအသားတွင်မူ "လုပ်ကူ" ဟု ရေးသားခြင်းက ပို၍ ပြေပြစ်ပါသည်။ ဥပမာ - "ဟင်းချက်ရာတွင် လုပ်ကူ ပေးသည်။" အနှစ်ချုပ် မှတ်သားရန် မြန်မာစာတွင် "ကူ" ကို ကြိယာ၏ နောက်၌ထား၍ သုံးနှုန်းခြင်းသည် မူလစံနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။ စားကူ (တူတူစားပေးခြင်း) ပြောကူ (ဝိုင်းပြောပေးခြင်း) ဖတ်ကူ (ဝိုင်းဖတ်ပေးခြင်း) သယ်ကူ / လုပ်ကူ သို့သော် ရှေ့ကထား၍ သုံးလိုပါက "ကူညီ၍......