သတ်ပုံကျမ်းတွေထဲမှာတော့ အတိအကျ မတွေ့သေးပါ။ ပြောပြ ရှင်းပြလည်း သဘောမပေါက်သူတွေကို ဒုံးဝေးတယ်လို့ သုံးကြပါတယ်။ စားလုံးပေါင်းသတ်ပုံအကြောင်းတွေအောက်က ကွန်မင့်တချို့က အတော်ဒုံးဝေးကြတာ သတိထားမိတယ်။ ဒီနေ့ည ၄-၅ ယောက်ကို ဘလော့ လိုက်တယ်။ အမြန်ပြေးတာကိုတော့ ဒုံးပြေးတယ်။ ဍုံ = ကုဍုံ။ တကုဍုံ (လက်လေးဆုပ်)။ ဒုံ။ ။ ဒုံမင်းပတ်သာ၊ ခရာဒုံမင်း၊ ဒုံလျော့ပင်၊ ကြာပဒုံ၊ ပဒုံမင်း၊ ပဒုံမြို့၊ ပိတ်ကျဉ်ဒုံမင်း၊ မင်္ဂလာဒုံ၊ ဒုံဝိုင်းမြို့။ ဒုန်း။ ။ ဒုန်းယာဉ်ပျံ၊ ဒုန်းချင်း၊ ဒုန်းတိုက်သည်၊ ဒုန်းဒုန်းမြည်သံ၊ စိတ်ဒုန်းဒုန်းချသည်၊ ဒုန်းမြင်း၊ ဒုန်းပြေး။ (ပညတ်သံဖြစ်၍ (န) သတ်သင့်သည်။) ဒုံး။ ။ ဒုံးစငှက်၊ ဒုံးမြီးကွက်ငှက်။ ဓုန်း။ ။ သင်းဓုန်းခါး၊ လေသင်ဓုန်း၊ ငါးသင်ဓုန်း၊ သင်ဓုန်းစက်။ (တုန်း၊ ဟုလည်း ရေးကြ၏။) ၁။ ဒုံးဝေးသည် (ဉာဏ်ပညာနှင့် ပတ်သက်၍) "ပြောပြ ရှင်းပြသော်လည်း သဘောမပေါက်သူ" ကို ဒုံးဝေးသည် ဟု သုံးခြင်းမှာ "ထုံထိုင်းခြင်း" သို့မဟုတ် "တုံးအခြင်း" ဟူသော သဘောကို ဆိုလိုပါသည်။ ဒုံးဝေးသည် (ဉာဏ်ပညာနှင့် ပတ်သက်၍) ပြောပြ ရှင်းပြသော်လည်း သဘောမပေါက်သူကို "ဒုံးဝေးသည်" ဟု သုံးခြင်းမှာ "...
"ဥသြတခွန်း ယင်တဇွန်း" ရှေးလူကြီးများ ပြောလေ့ရှိသည့် ဆိုရိုးစကားတခုဖြစ်ပြီး "ဥသြငှက် အော်မြည်သံ ကြားရချိန်သည် ယင်ကောင်များ အလွန်ပေါများသည့် အချိန်ဖြစ်သည်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။ ၁။ အချိန်ကာလကို ညွှန်းဆိုခြင်း မြန်မာ့ရာသီအလိုက် တပေါင်း၊ တန်ခူး လသည် နွေဦးကာလ ဖြစ်ပါသည်။ ထိုအချိန်တွင်: ဥသြငှက်: နွေဦး၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဥသြငှက်များ စတင်အော်မြည်ကြပါသည်။ ယင်ကောင်: ထိုရာသီသည် သရက်သီး၊ ပိန္နဲသီး စသည့် အသီးအနှံများ မှည့်ဝင်းသည့် အချိန်ဖြစ်သဖြင့် ယင်ကောင်များ အလွန်ပေါများသော အချိန်လည်း ဖြစ်ပါသည်။ ၂။ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပါယ် "ဥသြငှက် တခွန်းအော်လိုက်တိုင်း ယင်ကောင်တွေ တဇွန်းစာလောက် ပေါလာတတ်သည်" ဟု တင်စားပြောဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တနည်းအားဖြင့် "ဥသြတွန်ချိန်နှင့် ယင်ပေါချိန်သည် တပြိုင်နက်တည်း ကျရောက်သည်" ကို မှတ်သားရလွယ်အောင် ပြောဆိုထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ ကျန်းမာရေး သတိပေးချက် ဤဆိုရိုးစကားသည် အချိန်ကာလကို ပြရုံသာမက ကျန်းမာရေး သတိပေးချက် လည်း ဖြစ်ပါသည်။ နွေဦးကာလ ယင်ကောင်ပေါချိန်တွင် အစားအသောက်များကို ယင်မနားအောင် ဂရုစိုက်ရန်။ ယင်ကောင်မှတဆင့် ကူးစက်တတ်သော ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှော ရော...