ဆရာဝန်မှန်းသိသူ တယောက်ကို စကားပြောတဲ့အခါ၊ မေးမြန်းတဲ့အခါ ‘ဟင်’ အသုံးက သင့်တော်ခြင်းမရှိပါ။ မနေ့ကလည်း တခါ ထောက်ပြသေးတယ်။ ဒီနေ့လည်း တယောက်က ‘ဟင်’ လို့မေးတယ်။ အတုခိုးတတ်ကြပါတယ်။ ကောင်းတာကို အတုခိုးရင် ကောင်းတာ ရမယ်။ ‘ နော် ’ လည်း မသင့်သေးပါ။ မြန်မာစကားထဲမှာ အသုံးစကားတွေ အမျိုးမျိုး ပေါကြွယ်များပြားပါတယ်။ သူ့နေရာနဲ့သူ အသုံးမှန်သင့်တယ်။ - ဟေ့ကောင် - ငါ - ကျုပ် - မင်း - မင်းတို့ အလွန်ရင်းနှီးသူတွေအချင်ချင်း အဆင်ပြေပါတယ်။ ကိုယ့်ထက် အသက်၊ ဝါ၊ ရာထူး ကြီးသူတွေနဲ့ပြောရင်တော့ အဆင်မပြေတော့ပါ။ ဆရာဝန်နဲ့ လူနာဆက်ဆံရေးစာ ၃ ပုဒ် တင်ပြထားဘူးတယ်။ အတည်အတန့် ရိုးရိုးလေးသာ ရေးသင့်တယ်။ လိုတာထက်ပိုပြီးလည်း ရင်းရင်းနှီးနှီးကြီး မလိုက်အပ်ပါ။ ယဉ်ကျေးတဲ့အသုံးတွေ - - ကျွန်တော် - ကျနော် - ကျမ - ဗျ - ဗျာ - ရှင် - ဆရာ - ဒေါက်တာ အလင်းပြပါအသုံးလည်း မမှန်ပါ။ အမျိုးမတော်ဘဲ အမျိုးစပ်ခေါ်တာတွေ အဆင်မပြေပါ။ မျိုးထဲကလားလို့ စဉ်းစားနေရတာက အလုပ်ကြီးတခု။ “ သမီးဖျားနေလို့” ဆိုတာ မေးတဲ့သူရဲ့ သမီးလား။ “ သားတုပ်ကွေးမိနေလို့” ဆိုရင် ရေးတဲ့သူနဲ့ သားလား။ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ ဘယ်...
ဆရာ သမ္မူလ လား သဗ္ဗူလ လားဟင် မကွဲလို့ စာလုံးပေါင်းအမှန် "သမ္ဘူလ / သမ္ဘူလ" ၁။ တော်လေးဝဝင် မိန်းမမြတ် (သမ္ဗုလာဒေဝီ) ၅၅၀ နိပါတ်တော်လာ သမ္ဗုလာဇာတ်တွင် ခင်ပွန်းဖြစ်သူ သောတ္ထိသေနမင်းသား နူနာရောဂါစွဲကပ်၍ တောထွက်သွားသောအခါ လိုက်ပါပြုစုပြီး သစ္စာတိုင်တည်ကာ ရောဂါပျောက်ကင်းအောင် ကုသပေးခဲ့သည့် သစ္စာနှင့် အချစ်ကြီးမားလှသော မိဖုရားမြတ် ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာတို့က အမရာ၊ ကိန္နရီ၊ မဒ္ဒီ၊ သမ္ဘူလ ဟု အိမ်ထောင်ရှင်မကောင်း နမူနာပြပုံစံအဖြစ် "တော်လေးဝဝင်" မိန်းမမြတ်တဦးအဖြစ် တင်စားကြလေ့ရှိသည်။ ၂။ ပုဂံခေတ် မိဖုရားကြီး (သမ္ဘူလ) ပုဂံခေတ် ကျန်စစ်သားမင်း၏ မိဖုရားခေါင်ကြီး (ဥဒေါက်သရဖူဆောင်းရသဖြင့် ' တိလောကဝဋံသိကာ ' ဘွဲ့ခံ) ဖြစ်ပါသည်။ ကျန်စစ်သားမင်း အနော်ရထာမင်းဘေးမှ ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေရစဉ် တွေ့ဆုံချစ်ကြိုက်ခဲ့ပြီး ဓမ္မရာဇကုမာရ် (မြစေတီကျောက်စာရေးထိုးခဲ့သူ ရာဇကုမာရ်မင်းသား) ကို မွေးဖွားခဲ့သူ ဖြစ်ပါသည်။ ၃။ ပုဂံရှိ သမ္ဘူလဘုရား ပုဂံ၊ မင်းနန်သူရွာအနီးတွင် တည်ရှိပြီး ခရစ်နှစ် ၁၂၅၅ ခုနှစ်တွင် ပုဂံပြည့်ရှင် ဥဇနာမင်း၏ မိဖုရား သမ္ဘူလ (တိလောကစန္ဒာဒေဝီ) က တည်ထားခဲ့သော လိုဏ်ဂူဘုရားတဆူ ဖြစ...