တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ကွန်မင့်တခု = သဗြုသပြေ၊ ဂန့်ဂေါ်၊ သစ်ပုပ် ဇမ္ဗူ့သပြေလို့ရေးရ။ ကံ့ကော်လို့ရေးရ။ (၁) သပြေပန်း (သပြေပင်) ကို အင်္ဂလိပ်လို Eugenia သို့မဟုတ် Syzygium ဟုခေါ်သည်။  ဇမ္ဗူ့သပြေပင် (Syzygium jambos) သည် ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်းဦးတွင် ပေါက်သောကမ္ဘာ ဦးသစ်ပင်ကြီးဖြစ်သည်။ ဗုဒ္ဓဝင်ကျမ်းဂန်လာ ကမ္ဘာဦးသစ်ပင်ကြီး၊ တောင်ကျွန်း (ဇမ္ဗူဒိပ်ကျွန်း) ၏ အထိမ်းအမှတ်သစ်ပင် နှင့် မြန်မာ့ရိုးရာ အယူအဆအရ အထူးမြတ်နိုးဖွယ်ရှိသော သပြေပင်အမျိုးအစား တရပ်ဖြစ်သည်။ (၂) ကံ့ကော်၏ ရုက္ခဗေဒ အမည်မှာ Mesua ferrea ဖြစ်သည်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နယ်မြေတွင် မလေးကျွန်းဆွယ်မှရသော ပိတောက်ကို အနှံ့အပြားစိုက်သည်။ ကံ့ကော်ပင်ကို စိုက်ပျိုးလာကြသည်။ ကံ့ကော်သည် မူလဖြစ်ထွန်းရာ အထက်မြန်မာနိုင်ငံနှင့် တနင်္သာရီနယ်တို့တွင် အမြင့်ပေရှစ်ဆယ်၊ လုံးပတ်ဆယ်ပေအထိရှိသော အရိပ်အာဝါသ ကောင်းသည့် သစ်ပင်မျိုးဖြစ်သည်။ ကံ့ကော်ပန်းသည် အလွန်မွှေးသည်။ ကံ့ကော်သည် အမြဲစိမ်းလန်း စိုပြည်နေသည့် သစ်မာပင်လတ်မျိုးဖြစ်သည်။ ကံ့ကော်ပင်သည် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်အထိမ်းအမှတ်အပင်ဖြစ်သည်။ တချို့က ကံကောင်းစေရေးကို ရည်ရွယ်ပြီး ကံကော်လို့ ရေးကြပေမဲ့ က ကံ့ကော်ကသာ မှန်တယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဆ...

ဆရာ မင်္ဂလာပါခင်ဗျား  စေ့စစ် တယ်လို့ရေးရင်မှန်ပါသလားဆရာ မြန်မာစာ အဘိဓာန် မှာတော့ စေ့စစ် ဆိုတာ မတွေ့ရလို့ပါ ဆရာ စေ့စပ်သေချာ လား စေ့စစ်သေချာလား ခင်ဗျား ပြန်စာ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်ထဲမှာ စေ့စစ် လို့ မပါ။ စကားအရာမှာတော့ - ဆရာသည် ကျောင်းသားတွေကို စေ့အောင် (လူတိုင်းစေ့) စစ်တယ်။ စေ့ စေ့¹ – [ကြိ] / စေ့ / စီ / ၁။ အရေအတွက် ပြည့်စုံသည်။ “ရှင်မသားကို၊ ထင်ရှားမတွေ့၊ ယခုနေ့လျှင်၊ စေ့၏တလ၊ ကြာမြင့်စွာ။” ဘူလင် ၂၆၀။ ၂။ အကြွင်းအလပ် မရှိ။ “အိမ်ပေါက် စေ့ လိုက်ရောင်းစားပေါ့။” ငါးဦး။ ၃၃။ ၃။ (သတ်မှတ်သောအချိန်သို့) ရောက်သည်။ “အခါစေ့က၊ အောင်မြေ မှန်ရဲ၊ ဘွားကုန်းမြေသို့။” ပါမီ* ၄၃။ ၄။ အကြားအလပ်မရှိ ထိပ်သည်။ ယင်းသို့ ထိပ်စေသည်။ “မစေ့*ဟောင်းလင်း၊ လူခံတွင်းတွင်၊ ကျင်းကျင်းကျံကျံ၊ ချီးမွမ်းသံတည့်။” ပါမီ* ၁၅၅။ “တံခါးကိုမူ စေ့ထားလေသည်။” မိုးရိပ်။ ၄၂။ ၅။ စေ့စပ်သည်။ – [ကြိဝိ] / စေ့ / စီ / သေချာစွာ။ စေ့² – [န] / စေ့ / စီ / ၁။ သစ်သီးထဲရှိ မျိုးလောင်းဖြစ်သော အဆန်။ အစေ့။ ၂။ ယင်းအစေ့နှင့် သဏ္ဌာန်တူသော အရာမျိုး။ “စပါးတလုံး၊ ဆန်တစေ့မျှသော်လည်းကောင်း မသွင်းရအောင် စီရင်တော်မူ၏။” ကုလား၊ ဒု၊ ၂၀၂။ “မတ်စေ့ ကျပ်စေ့၊ မလေ့သောင်...

ဆရာ နာကြီးတယ်ဆိုတာရော ဘယ်လိုရေးရလဲရှင့် နာကြီး မမှန်ပါ။ ကြီးဆိုတာ အရွယ်အစား မသေး၊ မငယ်တာ။ ဥပမာ အသက်ကြီး၊ လူကြီး၊ ဈေးကြီး။  မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၉) နာကျင် – [ကြိ] / နာကျိင် / ၁။ အဆင်းရဲခံရသည်။ “သည်းခံခိုက်မျှ၊ နာကျင်လျှင်။” သတ်ကြီး။ ၄၁။၂။ ကိုယ်စိတ်ပင်ပန်းသည်။ “သင်းတို့ကြက် ၂ ခုလည်း ခွပ်ကြ၍ နာကျင်ပင်ပန်း နွမ်းရိစေဦးဟု။” ဏီပုံ။ ၇၂။ ၃။ ရောဂါခံစားရသည်။ “ဤကိုယ်ကာယသည် အနာရောဂါ ပြည့်နှက်၍ နေ၏။ နာကျင်ကိုက်ခဲ၍နေ၏။” ဗုဒ္ဓကား။ ၆၁။ နာကျည်း – [ကြိ] / နာကျီး / ဆင်းရဲမှုကို ခံစားရသည်။ စိတ်နှလုံးထိခိုက်သည်။ “နှမတော်နှင့် ဖက်စပ်၍ ပြောရမည်ကို နာကျည်းတော်မူသည်ဆို၍။” ဝိသုဓ်၊ ဒု၊ ၂၇၇။ နာကြား – [ကြိ] / နာကျား / တရားဟောသည်ကို နားထောင်သည်။ “မြတ်စွာဘုရားထံသို့ လာရောက်ပြီး တရားတော်ကို နာကြားရသောကြောင့်။” လောကလင်း။ ၁၉၉။ နာခံ – [ကြိ] / နာဂန် / လေးလေးစားစား နားထောင်သည်။ “ပညာရှိသောသူ၏ စကားကို ကောင်းစွာနာခံ မှတ်သားလျက်။” သူဌေး။ ၃၄။ နာဂ – [န] / နာဂါ / ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အနောက်မြောက်ဘက် အိန္ဒိယ မြန်မာနယ်စပ်တွင် နေထိုင်သော မြန်မာတိုင်းရင်းသား လူမျိုးတမျိုး။ မှားနေသည့် နမူနာအချို့ 1. နာကြည်း (ဝစ်ရှင...

ရေး။   ။ စန္ဒရားငွေစိုး ဆို။   ။ ကိုမောင်မောင် စပယ်တကုံးဖြင့် သူ့ကို ပန်ပေးချင်တယ်၊  ကိုယ်ကိုယ်တိုင် ရွေးလို့သီမယ်။ မေးပါရစေ ပျိုခင်သက်ထားမျက်ခြယ်၊ ငြင်းပယ်မှာလား ချစ်သူရယ်။ ဖြူလွလွ ပန်းငွေစပယ်ကုံးသွယ်၊ ကြည်လင်ပျံ့မွှေး အေးကြူတယ်၊ ကိုယ့်မေတ္တာ စေတနာမိုးကကြွယ်၊ ချစ်ဦးသူအတွက် ပန်ပေးမယ်။ ဆံမြညှာ အထက်မှာကွယ်၊ ချစ်စရာ့ ငွေစပယ်ကုံးနဲ့ရယ်၊ ရင်ထဲမှာ ချမ်းမြေ့ဘွယ်၊ ပန်းအလှတကုံးနဲ့ သူတင့်တယ်။ စပယ်တကုံးဖြင့် - - - ချစ်သူရယ်။   ။ မှတ်ရန် စပယ် မှာ သေးသေးတင် မပါ။ တကုံး မှာ စသတ် မပါ။ မျက်ခြယ် သည် မျက်ချယ် မဟုတ်။ ချင် သည် ခြင် မဟုတ်။ ချမ်းမြေ့ဘွယ် သည် ချမ်းမြေ့ဖွယ် မဟုတ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

သတ်ပုံမှန်ခတ်က ကာတွန်း။ အခုတော့  တထည် မရောင်းကြတော့ပါ။ တထည် ဝယ်သူမရှိတော့ပါ။ တထည့် မဝတ်ကြတော့ပါ။ ကိုယ်လုံးတီး  ကိုယ်တုံးလုံး ဗလာကျင်း ဝတ်လစ်စလစ် (ကန်တော့)။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

(၁) ဘုံဘေဘာမား ဆိုတာ ကိုလိုနီခေတ်မြန်မာနိုင်ငံမှာ သစ်တောလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ ဗြိတိသျှကုမ္ပဏီကြီး တခုဖြစ်ပါတယ်။ ၁၈၇၃ ခုနှစ်မှာ စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ သစ်တောထွက်ကုန်များကို အဓိကထုတ်ယူခဲ့တယ်။ သစ်တွေ သယ်ယူရန်အတွက် ပဲခူး-စစ်တောင်း တူးမြောင်းကို ဖောက်လုပ်ခဲ့ရာမှာ ပါဝင်တယ်။ ရန်ကုန်မြို့ (ကုန်သည်လမ်းနှင့် ၄၅ လမ်းထိပ်ကဲ့သို့) နေရာတွေမှာ နှစ်ပေါင်းတရာကျော် သက်တမ်းရှိ ကိုလိုနီခေတ် အဆောက်အဦများ ယခုတိုင် ရှိနေသေးပါတယ်။ ကုမ္ပဏီနောက်ခံ သမိုင်း ဘုံဘေဘားမား ထရေးဒင်း ကော်ပိုရေးရှင်း လိမိတက် (The Bombay Burmah Trading Corporation Limited) သည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဗြိတိသျှအိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အများပိုင်ကုမ္ပဏီတခုဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေး၊ ကုမ္ပဏီရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လုပ်ငန်းများနှင့် ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကြောင့် လူသိများပါသည်။ ထိရောက် ထင်ရှားသော အဓိကကဏ္ဍများတွင် သမိုင်းဝင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတခု ဖြစ်ခြင်း၊ ဝါဒီယာအုပ်စု (Wadia Group) အတွင်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်နေခြင်းနှင့် အမျိုးအစားစုံလင်သော စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အသက်တမ်းအရင့်ဆုံ...