တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

Posts

“တ” prefix

(၁) တပါး နှုတ်ချို သျှိုတပါး သူတပါး တပါးသူ မှတပါး တိုင်းတပါး အခြားတပါး ငတပါးမင်း တပိုတပါး တပါးကျွန် အောက်ပါစာလုံးများထဲက တပါး ဆိုတာ ၁ ပါးကိုဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ မသိနားမလည်းသူတွေနဲ့ တဝမ်းပူရေးပြီးတာနဲ့ စသတ်ရမယ်လို့ အထင်မှားနေသူတွေက တစ်ပါး လို့ ရေးနေကြပါတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၉) တပါး = အခြားသော။ တပါးသူတို့၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကို။ တပါးကျွန် = ပုဂ္ဂိုလ်တယောက် အပေါ်တွင်သာ သစ္စာစောင့်သြဇာခံသော နောက်လိုက်ငယ်သား။ တပါးကျွန်သက်သက်မို့ သစ္စာဖျက်ဘို့ အိပ်မက်တောင် မမက်ပါဘူး။ တပါးသွား = ၁။ မင်းသမီးတဦးတည်း သီဆိုကခုန်ခြင်း တပင်တိုင်အက။ မင်းသမီးတပါးသွား၊ ဆီမီးကောက်သီချင်းနှင့်တကွ။ ၂။ စိန်ကျောက်တို့ကို တတန်းတည်း စီထားခြင်း။ တပိုတပါး = အခြားတပါး။ ရွှေတီငှက်ကို၊ ရစေလိုသော်၊ တပိုတပါး၊ မသွားမကြွ၊ နေရကာရစိမ့်။ မှတ်ရန်များ - တဝမ်းပူတိုင်းကို စ မသတ်ရပါ။ - သစ္စာဖျက်ဘို့ သည် သစ္စာဖျက်ဖို့ မဟုတ်ပါ။ - မမက်ပါဘူး သည် မမက်ပါဖူး မဟုတ်ပါ။ - ရေတွက်လို့ရရင် တစ် ဆိုတာ မမှန်ပါ။ (၂) AI “တ” prefix ၏ သမိုင်း (တခြား၊ တပါး၊ တပို စသော စကားများ) မြန်မာဘာသာတွင် စကားလုံးတချို့၏ အရှေ့တွင် “တ” ပါလာသော အသုံးများ ရှိသည်။ ထ...

International Women’s Day အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးနေ့

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အမျိုးသမီးနေ့သည် အမျိုးသမီးများအနက်မှ သတ္တိကြီးမားစွာ ရပ်တည်ခဲ့သူများ၊ နယ်ပယ်သစ်များကို ဦးဆောင်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သူများ၊ အားနည်းသူများအတွက် ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သူများ ကို ဂုဏ်ပြုအမှတ်တရ ပြုလုပ်သော အချိန်တခု ဖြစ်သည်။ Florence Nightingale နှင့် Mother Teresa ကဲ့သို့သော သမိုင်းတွင် အထင်ကရ အမျိုးသမီးများအပြင် လူမှုရေးနှင့် သမိုင်းအပေါ် ရေရှည်သက်ရောက်မှုများ ဖန်တီးခဲ့သော အခြား အမျိုးသမီးများလည်း များစွာ ရှိကြသည်။ လူသားရေးကူညီသူများနှင့် လူမှုရေးပြုပြင်ရေးခေါင်းဆောင်များ Florence Nightingale (1820–1910) “မီးအိမ်ကိုင်သော အမျိုးသမီး” ဟု ခေါ်ကြပြီး ခေတ်သစ် သူနာပြုလုပ်ငန်း၏ အုတ်မြစ်ချသူ ဖြစ်သည်။ ဆေးရုံသန့်ရှင်းရေးနှင့် လူနာပြုစုစောင့်ရှောက်မှုကို အကြီးအကျယ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ Mother Teresa (1910–1997) Missionaries of Charity အဖွဲ့ကို တည်ထောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး အိန္ဒိယနှင့် ကမ္ဘာတဝန်းရှိ ဆင်းရဲသူများ၊ အားနည်းသူများ၊ သေမည့်သူများကို ကူညီစောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။ Harriet Tubman (c.1822–1913) အမေရိကန်ပြည်တွင် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သော သတ္တိရှိသည့် လှုပ်ရှားသူ ဖြစ်ပြီး Underground Railroad လမ်းကြေ...

တိုက်ပွဲတခုဗျ

(ဗန်းတော်တင်အောင်) ဒီအဆိုစကားကို မူရင်းအမှန်အတိုင်းတင်တာ ရှားတယ်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ အများစုက ဗန်းမော်တင်အောင်မဟုတ်ဘဲ အယောင်ဆောင်ပြီး သတ်ပုံတမျိုးနဲ့ တင်ကြတယ်။ အဲလိုလူမျိုးတွေက များတယ်။ - မင်းကွန်းဆရာတော်ကြီး အတု - မဟာစည်ဆရာတော်ကြီး အတု - တောင်မြို့ဆရာတော်ကြီး အတု - ရွှေဥဒေါင်း အတု - တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင် အတု - ကြည်အေး အတု - တင်မိုး အတု ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

စာကို ဘယ်လိုရေးရင်

ဖေ့စ်ဘွတ်က ဘာလုပ်မယ် ညာလုပ်တယ်အကြောင်း အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့် ထပ်လောင်းတင်ပြလည်း မရ။ အီရန်စစ်ပွဲအကြောင်း တင်ကြည့်ပါလို့လည်း တယောက်က ချဲလင့် လုပ်တယ်။ သူများတွေတင်တဲ့ အီရန်စစ်ပွဲသတင်းတွေ တမိနစ်မှာ ၁၀ မျိုး၊ အမျိုး၂၀ လောက်တွေ့ရပါတယ်။ ၈ ရက်ရှိပြီ။ သေ၊ ထိ၊ နာ၊ ဒဏ်ရာ … ကျဆုံး၊ ဗုံး၊ ဒုံး၊ ဒရုမ်း … ပြိုကျ၊ ပျက်စီး၊ မီးလောင် … မျက်နှာစာအုပ်ကြီးက ဘာမှ လုပ်တာ မတွေ့မိသေးပါ။ ဒါလည်း လာဦးမယ်။ မြန်မာစာထဲမှာ - က @ ခ # ဂ $ ဃ% င ^ စ & ဆ * ဇ < ဈ > ည ? ဋ မဟုတ်က ဟုတ်က ရေးကြဦးမယ်။ မြန်မာစာ မပျက်ချင်မှနေရော။ လူကြီးမင်းတို့သဘောသာဖြစ်ပါကြောင်း။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Idiot နလဗိန်းတုံး

AI မြန်မာစကားတွင် အသုံးများသော စကားဖြစ်ပြီး အလွန်မိုက်မဲသောသူ၊ အလွန်မသိနားမလည်သောသူ ကို ပြောရာတွင် သုံးသော စကားဖြစ်သည်။ ၁။ အဓိပ္ပါယ် နလဗိန်းတုံးဆိုသည်မှာ ဉာဏ်မရှိသလို ဖြစ်နေသောသူ၊ အလွန်မိုက်မဲသောသူ၊ အလွန်မသိနားမလည်သောသူကို ဆိုလိုသည်။ ၂။ အသုံး လူတယောက်၏ အပြုအမူကို မြင်၍ မသိနားမလည်ဘဲ လုပ်နေသည်ဟု ထင်ရသောအခါ နလဗိန်းတုံး ဟု ပြောကြသည်။ ၃။ ဥပမာ သူ့ကို ဘယ်လောက်ရှင်းပြရှင်းပြ နားမလည်ဘူး၊ နလဗိန်းတုံးလို ဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီလောက်လွယ်တဲ့ အလုပ်ကိုတောင် မလုပ်တတ်ဘူးဆိုတော့ နလဗိန်းတုံးပဲ။ ၄။ စကားဖွဲ့ပုံ စကားကို ခွဲကြည့်လျှင် နလ ဗိန်း တုံး ဟူ၍ သုံးစကား ပေါင်းစပ်ထားသော စကားဖြစ်သည်။ “တုံး” သည် မထက်မြက်သော၊ မစူးရှသော ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ ၅။ မြန်မာစကားတွင် အနီးစပ်ဆုံး စကားများမှာ ငတုံး ငမိုက် ငမူး မိုက်မဲသူ တို့ ဖြစ်သည်။ “နလဗိန်းတုံး” စကားသည် မြန်မာဘာသာတွင် အသံညီထပ် (rhythmic compound) စကားတမျိုးဖြစ်ပြီး အလားတူပုံစံများ အများကြီးရှိပါသည်။ ဥပမာ — မိုက်မဲတုံး ငတုံးငမိုက် နလဗိန်း ၁။ Idiot = နလဗိန်းတုံး He is an idiot. သူ နလဗိန်းတုံး တယောက်ပဲ။ ၂။ Fool အနည်းငယ် ပျော့သော အသုံး ဖြစ်သည်။ Fool = မိုက်မဲသူ ဥပမာ Don...

တပင်တိုင်မုံ့ဟင်းခါး

မုံ့ဟင်းငါး နှင့် မုံ့ စာလုံးအသုံး — မေ့လျော့သွားသော မြန်မာရိုးရာစကားများ အမေး “တပင်တိုင် မုံ့ဟင်းခါး” ဆိုတာ ဘာကို ဆိုလိုပါသလဲ။ ယနေ့ခေတ်မှာ မကြားရသလောက် ဖြစ်သွားပြီဟု ဆိုကြသည်။ အဖြေ ယနေ့ခေတ်တွင် “တပင်တိုင် မုံ့ဟင်းခါး” ကို သိသူ နည်းလာပြီ ဖြစ်သော်လည်း လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၅၀ ခန့်အထိ အညာဒေသများတွင် မသိသူ မရှိသလောက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ တပင်တိုင် မုံ့ဟင်းခါး ဆိုသည်မှာ မုံ့ဖတ်နှင့် ဟင်းရည်ကို သီးသန့် မထည့်ဘဲ အတူရောထားသော မုံ့ဟင်းခါးပုံစံ ဖြစ်သည်။ ယနေ့မြို့များတွင် တွေ့ရသော မုံ့ဟင်းခါးက မုံ့ဖတ်နှင့် ဟင်းရည်ကို သီးသန့်ထည့်၍ စားကြသော်လည်း အညာဒေသတွင် အရင်က မုံ့ဖတ်နှင့် ဟင်းရည်ကို အတူရောထားသော ပုံစံဖြစ်သည်။ တောနယ်များတွင် ငါးလတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ရှားသောကြောင့် မုံ့ဟင်းခါးကို ငါးဖြင့်သာ မဟုတ်ဘဲ ရရာအသားဖြင့် ချက်ကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အမဲသားဖြင့်လည်း ချက်စားကြသည်။ မြို့ပိုင်းများတွင်တော့ အများအားဖြင့် ငါးဖြင့်သာ ချက်ကြသည်။ မုံ့ဖတ်ကို ဟင်းရည်မပါဘဲ လက်ဖြင့် ရောသုတ်၍ စားသောက်သည့် ပုံစံကို “မုံ့ဟင်းခါး လက်သုတ်” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထိုအစားအစာသည် မုံ့တီနှင့် မတူပါ။ အထူးသဖြင့် ရခိုင်မုံ့တီသည် သူ့နည်းသူ့ဟန်နှင့် သူ့ဒေသရိုးရာပုံစ...