Skip to main content

Posts

ဒေါက်တာမောင်ဖြူး နှင့် ပါပီကလေး

ကွန်မင့်တခု = ပါပီကလေး ပုတုတု သူ့စကားက ဝုဝုဝု သူ့စကား လူမသိ လူစကား သူမသိ သနားလှပါဘိ ဆရာမောင်သာနိုး ထင် မမှတ်မိတော့ဘူး။ ပြန်စာ (၁) ဒေါက်တာမောင်ဖြူးက ရေးပါသည်။ တန်ဂွမ်လျောင် လို့လည်း ခေါ်တယ်။ သူငယ်တန်းစာတွေ အများကြီး ရေးခဲ့ပါတယ်။ မောင်ရေခဲ၊ မရွှေဖဲ ကိုလည်း ရေးတယ်။ ပဲနွယ်ကုန်းမြို့မှာ ၁၉၀၅ ခုနှစ်က မွေးခဲ့သူ။ တရုပ် တန်လူမျိုးဖြစ်လို့ တန်ဂွမ်လျောင်လို့လည်း ခေါ်တယ်။ သူငယ်စဉ်က မိဘတွေ ဖြူးမြို့ကို ပြောင်းလာကြပြီး၊ ဖြူးမှာဘဲ ကျောင်းနေ၊ ကြီးပြင်းလာလို့ မောင်ဖြူးဆိုတဲ့ ကလောင်အမည် ယူခဲ့တယ်လို့ဆိုပါတယ်။  ဒေါက်တာမောင်ဖြူး ရေးသားပြုစုထုတ်ဝေခဲ့သော စာအုပ်များ - ဖြူးတုတ်ဘဲကလေး - ကလေးကဗျာ - စလေအညာက ပုလွေဆရာ - အလီဘာဘာနှင့် ဓမြ ၄၀ - ခရီးသည် မောင်ပွ - သားငှက်သဘင် - ဒါ့သင်မြို့တော် - တဂိုးစာပဒေသာ - ကျန်စစ်သားနှင့် အခြားပြဇာတ်များ - ဆွတ်ဆွတ်ဖြူနှင့် အခြားပြဇာတ်များ - ဆရာကတော်နှင့် အခြားပြဇာတ်များ - သားချော့သီချင်း - စာပဒေသာ (၁) - စာပဒေသာ (၂) - စာပဒေသာ (၃) ဒေါက်တာမောင်ဖြူးဟာ ကလေးစာပေနဲ့ ကလေးပြဇာတ်တိုတွေ ထွန်းကားလာစေရန် အဓိက ဦးဆောင်ရေးသားခဲ့သူ တဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ တဂိုး (Rabindranath Tagore) ရဲ့ ကဗျာတွေကို မြ...
Recent posts

လာဘ် လပ်

လာဘ်ကောင်း - နဝိ / လာဘ်ကောင်း / ပစ္စည်းဥစ္စာ တစုံတရာ ရရှိနိုင်ရန် ကံအခွင့်ဆိုင်သော။ အလားအလာဆောင်သော။ "ရင်ဘတ်ပေါ်တွင် လိပ်ပြာလာ၍နားသဖြင့် ယနေ့ လာဘ်ကောင်းမည်ဟု ယူဆရသည်။" လာဘ်ခေါ် - ကြိ / လာဘ်ခေါ် / ၁။ ပစ္စည်းဥစ္စာရရန် အခွင့်ကောင်းပေါ်စေမည့် အကြံအစည်၊ အစီအမံတခုခု ပြုလုပ်သည်။ "ဈေးသည်များသည် ချိန်ခွင်ပေါင်၌ ပန်းထိုးခြင်းဖြင့် လာဘ်ခေါ်သည်။" ၂။ တံစိုးလက်ဆောင် ရရှိအောင် စကားရိပ်ပြသည်။ လာဘ်စား - ကြိ / လာဘ်စား / အဂတိလိုက်၍ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တစုံတဦးထံမှ ငွေကြေးဥစ္စာပစ္စည်း၊ အခွင့်အရေး စသည် တစုံတရာယူလက်ခံသည်။ လာဘ်တိုက် - နဝိ / လာဘ်တိုက် / ကောင်းသော အခွင့်အလမ်းနှင့် ကြုံကြိုက်သော။ "ယနေ့ သူလာဘ်တိုက်နေသဖြင့် ကစားလက်တိုင်း အလျော်ရနေသည်။" လာဘ်ပိတ် - နဝိ / လာဘ်ပိတ် / ဥစ္စာပစ္စည်းတစုံတရာရနိုင်ခွင့် ကင်းပြတ်သော၊ ရနိုင်ဖွယ်ကင်းသော။ "စောစောစီးစီး လေချွန်သောကြောင့် တနေ့လုံးလာဘ်ပိတ်နေသည်။" လာဘ်ထိုး - ကြိ / လာဘ်ထိုး / အဂတိလိုက်၍ ဆောင်ရွက်ပေးရန်အတွက် တစုံတဦးအား ငွေကြေးပစ္စည်း၊ အခွင့်အရေး စသည် တစုံတရာပေးသည်။ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူ - န / လတ်ပေးလတ်ယူ / တံစိုးပေးခြင်း၊ လက်ခံခြင်း စသော တ...

တတ် နဲ့ တက် မှားနေသည်

တတ် နဲ့ တက် မှန်အောင်မရေးတတ်သူတွေ အလွန်များပါသည်။ မြန်မာစာကျဆင်းလာတာက တ နဲ့ တစ်  တတ် နဲ့ တက်  ဖတ် နဲ့ ဖက် ပတ် နဲ့ ပက် အချိန်တူဖြစ်ပါသည်။ မှား​ရေးထာတဲ့ပုံကို ကာယကံရှင်ဆန္ဒအရ ဖျက်လိုက်ပါသည်။ တခြား မှားတဲ့ပုံတွေကိုသာ အသုံးပြုလိုက်မည်။ အမှားတွေ အများကြီးရှိသေးသည်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

လူကြီးမင်းတို့သဘော

ကွန်မင့်တခု = ကျွန်တော်ကတော့ မ ပါရင် ဘ ပဲမှတ်ထားတယ်ဆရာ။ ပြန်စာ မမှန်ပါကြောင်း အထောက်အထားတွေနဲ့ တင်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းသဘော။ ကွန်မင့်တခု = သမီးတို့ကတော့ ခဂငဒပဝ မောက်ချလို့ သင်ရပါတယ်။ အဲဒီ ၆ လုံးကတော့မှန်ပြီး၊ ကန် ၂၇ လုံကို မောက်ချနဲ့မရေးရဆိုရင်တော့ လွဲပြီ။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းသဘော။ ကွန်မင့်တခု = လေးဗူးမှုတ်တာကလွဲရင် ဘူး။ ကလေးက ဘူးလည်းမှုတ်၊ ဗူးလည်းမှုတ်ပါသတဲ့။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းသဘော။ ကွန်မင့်တခု = ကျမကတော့ ရေတွက်လို့ရရင် တစ် လို့မှတ်ထားပါတယ်။ မမှန်ပါကြောင်း အထောက်အထားတွေနဲ့ တင်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းသဘော။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

သုံးကြောင်းကဗျာများ

ဆရာရေ ကျနော့်အသက် ၆၇ပါ။ ၁၉၇၇ကတည်းက ကဗျာရေးလာခဲ့တာပါ။ ကျနော်ဖတ်ခဲ့ဖူး ရွတ်ခဲ့ဖူးမိသလောက် "ဆေးလိပ်လည်းတို နေလည်းညိုပြီ ငါ့ကိုအိမ်ပြန်ပို့ပါတော့.. "သူခိုးဖမ်းပါ လမ်းကြားမှာလား ပန်ကာအောက်မှာထိုင်နေတယ်.."  ကဗျာမျိုးလို..ရေးသူတော့မမှတ်မိ.။ဆရာမောင်လေးအောင်ထင်တာဘဲ ပြန်စာ သုံးကြောင်းကဗျာတွေမှာ သုံးကြောင်းတည်းသာဖြစ်ပေမဲ့ မှန်အောင်သိသူ နည်းပါသည်။ တခါတခါ သုံးကြောင်းကဗျာတပုဒ်မှာ အမှားက သုံးခုမက ပါသည်။ သုံးကြောင်းကဗျာများ (၁) ဓာတ်ပုံထဲတွင် မတ်တတ်မြင်သည် သခင်ညောင်းမှာ စိုးမိတကား။ (မင်းယုဝေ) (၂) ဆေးလိပ်လည်းတို နေလည်းညိုပြီ ငါ့ကို ပြန်ပို့ကြပါလေ။ (တင်မိုး) (၃) သူခိုးဖမ်းပါ လမ်းကြားမှာလား ပန်ကာအောက်မှာ ထိုင်နေသည်။ (မောင်ယဉ်မွန်) (၄) ကျောင်းဆရာ တပည့်မရှား တပြားမရှိ ပီတိကိုစား အားရှိပါ၏။ (မောင်ရိုးဂုဏ်၊ ၁၉၇၈ ဇွန်၊ သင့်ဘဝမဂ္ဂဇင်း) (၅) မြေမခ ပေမယ့်လည်း ခရေဖြူဖွေး ကြွေမှမွှေးသည် ထွေးပွေ့ကောက်ယူ ပန်ပါစို့။ (သူရဇော်) (၆) ကဝေ အချစ်ဆုံးတဲ့ တသက်လုံး မျက်လုံးထဲမှာ ပင်လယ်ဝေရ။ မြသဲဖြူ (မြန်မာ့အသံ) (၇) အသံတိတ် အော်မထွက် အသည်းအက်၍ ကျိုးပျက်ရင်တွင်း ဆူညံနေ။ (မေခြယ်) (၈) ချစ်စရာပိတောက်  တနှစ်တခါရောက်လို့ ...

တခွန်းဆိုင်

အရင်တုန်းက မန္တလေးစျေးချိုမှာတဲ့ ဆရာ ကျေးဇူး။ ဈေးချိုအလယ်ပေါက်လည်း မှန်သည်။ အခုတော့  တယောက်တပေါက်။ ဈေးကြီးပြီ။ လူလည်တွေ များသော်လည်း မလည်ရှုပ်များသာ ဖြစ်ကြသည်။ တခွန်းကို စသတ်နဲ့ရေးရင် အသံမထွက်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဆံ ဆန် ချင် ခြင်

ဒီပိုက်ဆန်နဲ့ဆို ဝယ်လို့ရမယ်ထင်တယ်နော် သိမ်းထားတာကြာလှပေါ့ ဆင်ကြယ်ဘိနပ်သဲကြိုးအဖြူလေးဝယ်စီးခြင်တာ ပြန်စာ ပိုက်ဆံ၊ ထမင်းချက်တဲ့ဆန်။ စီးချင်၊ ဝယ်ချင်။ ပိုက်ဆံ = Hindi-ပိုက်ဆာ ရောင်းဝယ်ရာတွင်ကုန်ပစ္စည်းနှင့်ဖလှယ်ရန် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားသည့်အရာ။ ငွေကြေး။ ကျွန်တော်ကအလိုက်သိစွာဖြင့်လက်ဖက်ရည်ဖိုးပိုက်ဆံပေးသည်။ ဗမာ့။ ၇၆။ Paisa ပိုက်ဆံ ၁၈၈၅ ခုနှစ်ကနေ ၁၉၃၇ ခုနှစ်အထိ ကိုလိုနီမြန်မာပြည်ဟာ အိန္ဒိယကိုလိုနီနဲ့ တွဲထားခံရတယ်။ အုပ်ချုပ်ရေးအသုံး စကားလုံးတွေလည်း အတူတူ။ ပိုက်ဆံစာလုံးလည်းပါတယ်။ Paisa ပိုက်ဆံ Indian paisa ကနေယူထားတာ။ paise ဗဟုဝုစ် paisa ဧကဝုစ် မြန်မာလို ပိုက်စံလည်း မှားမယ်။ ပိုက်ဆန်လည်း မှားမယ်။ ပုဆံလည်း မှားတယ်။ ဆံ(ဆက်) ဆံကျင်(ဆံထိုး) ဆံကျစ်ရသေ့ ဆံချ ဆံခြည်(နာရီ) ဆံခြည်ထွေး ဆံခြည်မျှင် ဆံစု ဆံစပ် ဆံတောက် ဆံထိုးဆံညှပ် ဆံထုံး ဆံနှိပ် ဆံပင်ရိတ် ဆံပတ် ဆံမြိတ် ဆံရစ်ဝိုင်း ဆံလျဉ် ဆံအိတ်ချ ဆန်(ခေတ်) ဆန်(စုန်) ဆန်ကော(ဆန်ပြာကိရိယာ) ဆန်ကုန်မြေလေး ဆန်ကျော်ဆန်ကြမ်း ဆန်ကွဲဆန်နုပ် ဆန်ခါ(ဆန်ကော) ဆန်ခါကျဲ ဆန်ခါခုံး ဆန်ခါစိပ် ဆန်ခတ်(လုံးကြီးတင်) ဆန်ချောင်(ကြက်ဥ) ဆန်ပန်းပေါက်ပေါက် ဆန်ပုံးရည် ဆန်ပြာ ဆန်ပြောင်းပင...