Skip to main content

Posts

"Old habits die hard" “ခေါက်ရိုးကျိုးနေသည်”

တင်ထားတဲ့စာ = Folded Photo ခေါက်ရိုး ကွန်မင့်တခု = တချို့ကခေါက်ရိုးမကျိုးတာ ကို အံတုတာလို့ ဆိုကြတယ်။ “ခေါက်ရိုးကျိုးနေသည်” ဟူသော စကားမှာ မြန်မာ့လူမှုဝန်းကျင်တွင် အလွန်တွင်ကျယ်သော တင်စားချက်တခု ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ အဝတ်အထည်တခုကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ တပုံစံတည်း ခေါက်ထားပါက ယင်းခေါက်ရာမှာ ထင်ကျန်ရစ်ပြီး ပြန်ဖြန့်လျှင်ပင် မပျောက်တော့ဘဲ အမြဲတမ်း ဖြစ်သွားသည်ကို အစွဲပြု၍ ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ လူမှုရေးနှင့် အမူအကျင့်ဆိုင်ရာ တင်စားချက်များအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ရပါသည် - ၁။ အမူအကျင့် စွဲမြဲနေခြင်း လူတဦး၏ အလေ့အကျင့်၊ အမူအရာ သို့မဟုတ် ဝါသနာတခုမှာ ဖျောက်ပစ်၍ မရအောင်ပင် စွဲမြဲနေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ ဥပမာ - “သူကတော့ စာဖတ်တဲ့ အလေ့အကျင့်က ခေါက်ရိုးကျိုးနေပြီ” ဟု ဆိုလျှင် ယင်းအလေ့အကျင့်မှာ သူ့ဘဝတွင် အမြဲတမ်း ဖြစ်နေပြီဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၂။ ကျွမ်းကျင် လိမ္မာနေခြင်း အလုပ်တခု သို့မဟုတ် ပညာရပ်တခုကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပြုလုပ်ဖန်များသဖြင့် အထူးတလည် ကြိုးစားစရာ မလိုဘဲ အလိုအလျောက် ကျွမ်းကျင်နေခြင်းကိုလည်း ဆိုလိုပါသည်။ “သူကတော့ ဒီအလုပ်မှာ ခေါက်ရိုးကျိုးနေတဲ့ လူဟောင်းကြီးပဲ” ဟု သုံးနှုန်းလေ့ ရ...
Recent posts

ဖောင်တော်ဦး ဖိတ်စာတစောင်နှင့် မိန်းမလှအမုန်း

(ကန်တော့) ရှမ်းလူမျိုး ဆရာဝန်သူငယ်ချင်းတယောက် ဖိတ်စာတစောင်ပို့ပြီး ရေးပါတယ်။ မြန်မာစာကို ဤသို့ရေးကြပါ။ ရှည်ချင်သလောက်ရှည်။ "---အပ်ပါသည်" တခုထဲ   ဆုံး။ မှတ်ကရော။ ဖိတ်စာတစောင်လုံး ဝါကျ တကြောင်းတည်းသာ။ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ ဖောင်တော်ဦး မြတ်စွာဘုရား ရုပ်ရှင်တော်မြတ်များ ညောင်ရွှေမြို့နှင့်တကွ အင်းလေးဒေသ (၂၁) ဌာနသို့ ဒေသစာရီ ကြွချီ လှည့်လည် အပူဇော်ခံ ကြွရောက်မည် မဟုတ်ကြောင်း အသိပေး ကြေညာခြင်း နှစ်စဉ်ကျင်းပမြဲဖြစ်သော ညောင်ရွှေမြို့နယ်၊ နမ့်ဟူးကျေးရွာ၊ အင်းလေးဒေသ၊ ဖောင်တော်ဦး မြတ်စွာဘုရားများ ၁၃၈၂ ခုနှစ်၊ သီတင်းကျွတ်လ၌ ညောင်ရွှေမြို့နှင့်တကွ အင်းလေးဒေသ (၂၁) ဌာနသို့ ကြွချီ လှည့်လည် အပူဇော်ခံနိုင်ရေး ကျင်းပရန် ဖြစ်သော်လည်း၊ ကမ္ဘာ့အနှံ့ ကူးစက်ပြန့်ပွားလျက်ရှိသော COVID-19 အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပြည်ထောင်စုသမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော် အစိုးရ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် အားကစားဝန်ကြီးဌာနမှ လူစုလူဝေး များပြားရာ နေရာများနှင့် ပွဲလမ်းသဘင်များရှိရာ နေရာများကို အတတ်နိုင်ဆုံး ရှောင်ကြဉ်ရန်၊ ပွဲတော်များကို ရက်ရွှေ့ဆိုင်းခြင်း၊ ဖျက်သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ရန် ထုတ်ပြန်ထားခြင်...

၁၂-လမိုး (မုံရွေးမှတ်စု)

၁။ တန်ခူးမည်မှတ်၊ ဖက်ဆွတ် ရေတိုး၊ သင်္ကြန်မိုး။ ၂။ ကဆုန်အတွင်း၊ မြေသင်းပျံ့ပျံ့၊ မိုးနှံ့နှံ့။ ၃။ နယုန်မိုးသေး၊ မြက်သားမွေး။ ၄။ ဝါဆိုလပြောင်း၊ မိကျောင်းဖွေးဖွေး၊ မိုးဧဧ။ ၅။ ဝါခေါင် တကြောင်း၊ ထနောင်း ကျောင်ကျစ်      ဆူးရစ်ပွင့်ကာ၊ မိုးမရွာ      ရွာပါသော်လည်း၊ မိုးမသည်း။ ၆။ တော်သလင်းတိမ်ညို၊ စဖိုသည်ဆင်းရဲ၊ မိုးမစဲ။ ၇။ သီတင်းကျွတ်တွင်၊ ပလ္လင်ဆေးမိုး၊ ရွာသွန်းဖြိုး။ ၈။ တန်ဆောင်မုန်းတွင်း၊ ဆီးနှင်းတပြိုက်၊ မိုးတလိုက်။ ၉။ နတ်တော်ရောက်ငြား၊ မိုးသားမငြိမ်၊ ဆင်ရာတိမ်။ ၁၀။ ပြာသိုချမ်းပြင်း၊ ဆီးနှင်းရောယှက်၊ နှံးပုံဖျက်။ ၁၁။ တပို့တွဲ၊ နွဲ၍ရွာခြင်း၊ သံမိုးကြွင်း။ ၁၂။ တပေါင်းလည်းကူး၊ မိုးသားကြူး။       -မိုးရွာသည်ကို သိနှင့်သည်ကား- စောင်းဆရာနှင့်၊ ယားနာပွေးကွက် ပါဒရက်က၊ ပရွက် ပလူ အနူပြဒါး၊ ပေါင်းရှစ်ပါး။ (တောင်သူလူဟောင်းတို့အမှတ်)      -လေမိုးသီးနှံ ကောင်းမကောင်းအမှတ်- ၁။ ရှားပင်ကို သြင်္ကန်ကျသည့်နေ့ တထစ်စီ ထစ်၍ထား၊ ပဌမ မှတ်သည့်အရာ အရည်ထွက် အစီးများလျှင် မိုးဦးကောင်းမည်။ အရည်နည်းလျှင် မိုးနည်းမည်။ အရည်မရှိလျှင် မိုးမကောင်း ဟူ၍ သုံးထစ်ကိုကြည...

တခန်းရပ်ပြဇါတ်

(ပုံတွေအတွက် ကျေးဇူး) လက်နှိပ်စက်နဲ့ စာရိုက်ကြရတဲ့ခေတ်ကပုံ ဖြစ်ပါတယ်။ စာအရ ၁၉၇၃ ခုနှစ် သင်္ကြန်ကာလတဲ့။ ၁၉၈၆ ကတည်းက သတ်ပုံတွေ ပြင်စေအမိန့်ထုတ်ထားပေမဲ့ သတ်ပုံမှန်အတိုင်း ရေးသား၊ ထုတ်ဝေ၊ သင်ကြားခွင့် ရှိသေးတယ်။ ၁၉၈၈ စစ်တပ်က ဒုတိယအကြိမ် အာဏာသိမ်ပြီး စာပေစိစစ်ရေးပေါ်မှသာ မဖြစ်မနေ တစ် ကြရပါတယ်။ တ နဲ့ တစ် သာမကပါ။  ဇာတ် ကို ဇါတ်လို့လည်း ရေးနိုင်တယ်။ ဦးရှန်စါး လို့လည်း ရေးနိုင်တယ်။  ခေါင်းလေါင်း လို့လည်း ရေးနိုင်တယ်။ ဘိတ်ကြားလို့လည်း ရေးပါတယ်။ စာတမျက်နှာမှာတော့ နှစ်ကိုယ့်တစိတ်လို့ ရေးထားတယ်။ သမိုင်းမှန်ကို သိရမယ်။ အချက်မသိတော့ သားမက် သူခိုးထင် (ကန်တော့) ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက စာပေစိစစ်ရေး မရှိတော့ပါ။ သတ်ပုံမှန်အတိုင်း ရေးသား၊ သင်ကြား၊ ထုတ်ဝေခွင့် ရှိပါတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ပုတ္တောဝါဒပျို့

စာကိုယ် နှင့် အဖြေ ရေးသူ ဦးပန်းရည် မန္တလေး အစိုးရ နေမိကျောင်းဆရာ ဆဋ္ဌမ အကြိမ် ပုံနှိပ်ခြင်း လှခင်အင်ဆန်း စာပုံနှိပ်တိုက်၊ ဝါတန်နန်းရပ်၊ မန္တလေးမြို့။ ပဏာမ ယေဘုယျမင်္ဂလံ။ ။ သဗ္ဗသမ္ပတ္တိ သုံးလူ့ဖန်ရှင်၊ ဓမ္မ သံဃာ၊ မြတ် သုံးဖြာကို၊ သီသာ ဝန္ဒနာ၊ ဦးနှိမ်ချ၍၊ ပုစ္ဆာဝါဒ ကျမ်းဂန်၏၊ အတ္ထ ဝိပ္ပုယ်၊ အသွယ်သွယ်ကို၊ သိလွယ်မိစေငှါ၊ နည်းသစ် ရှာ၍၊ ထပ်ကာ ပြုပြင်၊ ရေးစီရင်သည်၊ ဉာဏ်မြင်တိုးပွား ရှိစေသတည်း။ နိဒါန်း ပုတ္တောဝါဒပျို့ကို နည်းသစ် တမျိုးထွင်၍ စီစဉ်ရခြင်း အကြောင်း။ အကြောင်းအရာ တခုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဖွဲ့ဆိုထားသော မြန်မာ ကဗျာများကို ကြည့်ရှုလျှင်၊ ကဗျာ ဖွဲ့နည်း ဥပဒေ ပေါ်အောင်ကိုသာ အဓိက ထား၍၊ စကားလုံးတို့ကို ဤကဲ့သို့ ( ။ ) နှစ်ချောင်းပုဒ်တို့ဖြင့်သာ ပိုင်းခြား၍ ပြသွားကြ၏။ ဖွဲ့ဆိုထားသော စာပိုဒ်တွင် ပါဝင်သော ဝါကျ အသီးသီး တို့ကိုကား ပေါ်လွင်အောင် ပိုင်းခြား၍ မပြကြ။ ထို့ကြောင့်၊ ကဗျာများကို သင်ကြား၊ ကြည့်ရှုသူတို့မှာ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပာယ်ကို ပေါ်အောင် မည်သည့် နေရာတွင် ဖြတ်၍ ဖတ်ရမည်ကို မသိကြချေ။ ဤ အခက်အခဲသည် ကဗျာ သင်ကြား၊ ကြည့်ရှုသူတို့ အဖို့ အကြီးဆုံး အခက်အခဲ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မဟုတ်လော။ “မဲဇာတောင်ခြေ ရတု...

Folded Photo ခေါက်ရိုး

(တိုင်းပြည်ထွက်ပြေး နိုင်ငံရေးလုပ်သူတယောက် ဟိုရောက်ဒီရောက်) မြို့သာမှာရိုက်တဲ့ ကျွန်တော်တို့ သားသမီးငါးယောက်ပုံဖြစ်ပါတယ်။  ဓါတ်ပုံသက်တမ်း (၁၉၇၆- ၂၀၂၆) ရာစုနှစ်တဝက်ရှိပြီ။ ဓါတ်ပုံ ခေါက်ရိုးကျိုးနေပြီ။ စစ်ထောက်လှမ်းရးမသိအောင် ခေါက်သိမ်းထားခဲ့ရတာ။ စစ်အစိုးရလက်ထက်မှာ နိုင်ငံရေးလုပ်လို့ တိုင်းပြည်ကနေထွက်ပြေးရစဉ်က မိသားစုဓါတ်ပုံတွေကအစ မိသားစုကို အန္တရာယ်ပေးစရာ သက်သေခံပစ္စည်းအဖြစ် မှတ်ယူခံရတတ်လို့ ဓါတ်ပုံတွေကို လေးခေါက်ချိုးချိုးပြီး ဝှက်ထားခဲ့ရပါတယ်။  ကျွန်တော်တို့လို ခါးကျိုးအောင်ခံရတဲ့ မိသားစုတွေ အလွန်များတယ်။  ခေါက်ရိုးကျိုးက အမျိုးမျိုး။  တချို့က လူကတော့ ဒီလူ၊ ဝတ်စုံ အသစ်။ စာအုပ် အသစ်၊ သတ်ပုံကလည်း အသစ်။  တချို့က မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ကို သိမ်းဆည်းထားရကောင်းမှန်း မသိကြ။ အမျိုးရင်းကို တန်ဖိုးမထား၊ ဒွေးတော်ပဲ လွမ်းကြသူတွေ များတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၁၉-၄-၂၀၁၇ ၁၉-၄-၂၀၂၆

"စေတလုံး" ဆိုသည်မှာ

AI ရွှေဥဒေါင်း၏ နာမည်ကျော်စုံထောက်ဝတ္ထု "စေတလုံးပိုင်ရှင်" တွင် သုံးနှုန်းထားသော "စေတလုံး" ဆိုသည့် စကားလုံးသည် မြန်မာစာပေနှင့် စိတ္တဗေဒသဘောအရ အလွန်လေးနက်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပါသည်။ ဤစကားလုံးနှင့် ပတ်သက်၍ အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။ ဝေါဟာရ အဓိပ္ပာယ် "စေတလုံး" ဆိုသည်မှာ "စေတနာ" နှင့် "နှလုံး" ကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ အခြေခံအားဖြင့် "စိတ်ထား" သို့မဟုတ် "စိတ်နေစိတ်ထား" ကို ဆိုလိုပါသည်။ "စေတလုံးပိုင်ရှင်" ၏ ဆိုလိုရင်း ရွှေဥဒေါင်း၏ ဝတ္ထုထဲတွင် ဤစကားလုံးကို သုံးနှုန်းရာ၌ သာမန်စိတ်ထားထက် ပိုမိုမြင့်မားသော "စိတ်စွမ်းအား" သို့မဟုတ် "စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာမှု" ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတွင် အောက်ပါအချက်များ ပါဝင်လေ့ရှိသည် - စိတ်စွမ်းအား (Willpower): မိမိ၏ စိတ်ကို မိမိကိုယ်တိုင် ပိုင်စိုးအုပ်ချုပ်နိုင်ခြင်း။ လောဘ၊ ဒေါသ၊ မောဟ တို့၏ လွှမ်းမိုးမှုကို မခံဘဲ တည်ငြိမ်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်း။ ကိုယ်ကျင့်တရား: သူတပါးအပေါ် မေတ္တာ၊ စေတနာ ထားနိုင်သည့်အပြင် မှန်ကန်သော လမ်းစဉ်ကို မယိမ်းမယိုင် ...