တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ကွန်မင့်တခု = အခု တသိန်းက ဘာမှဝယ်မရ။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်တပ်က အာဏာမသိမ်းခင်က ဆန်ဈေး၊ ရွှေဈေးကို သိမီလိုက်သူ လက်ချိုးရေလို့ ရသလောက်သာ ကျန်တော့မယ်။ အဲဒီခေတ်မှာ ငွေတသိန်းနဲ့ တိုက်တလုံး၊ ကားတစီး ဝယ်လို့ရတယ်။ ဘယ်ကသေးမလဲ - အောင်ဘာလေထီ အများဆုံးပေးတာက တသိန်း။ ခင်သန်းနု ယူရန် အတိတ်နဲ့ ထီထိုးသူ တသိန်းဆုပေါက်တယ်။ တသိန်းနဲ့ တိုက်တလုံး၊ ကားတစီး၊ မိန်းမတယောက်။ မြန်မာစာကိုလည်း အဲလို မှန်အောင်ရေးခဲ့ကြပါတယ်။ မယုံသူတွေ ဒုနဲ့ဒေး။ ဆရာ ဒုနဲ့ဒေး အဓိပ္ပါယ်ကို သိချင်တယ်။ ကျေးဇူးပြုပြီးဖြေကြားပေးပါ။ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၉) ဒု နဲ့ ဒေး အများကြီး။ “စိုက်ဘို့ မြေနေရာလွတ်တွေလဲ ဒုနဲ့ဒေးပါဘဲ။” ယမုန်။ ၃၅။ ခေတ်လူတွေ - တချို့က စိုက်ဘို့ မြေနေရာလွတ်တွေလဲ ဒုနဲ့ဒေးပါ ‘ပဲ’ တဲ့။ တချို့က စိုက်ဘို့ မြေနေရာလွတ် ‘တေ’ လဲ ဒုနဲ့ဒေးပါ ‘ပဲ’ တဲ့။ ဒု နဲ့ ဒေး = အများအပြား။ မြေနေရာလွတ်တွေလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါပဲ။ ယမုန်။ ၃၅။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကွန်မင့် ခေါ် မှတ်ချက်များ ဒီမနက်မှာ - သိပ်မယဉ်ကျေးလှတဲ့ ငါ၊ မင်း အသုံးရေးသူကို ဟိုဒ် လုပ်ပါတယ်။ အခြေခံသတ်ပုံလေးလောက်တောင် မသိတဲ့ ကွန်မင့် ၂ ခုကိုလည်း ဟိုဒ် လုပ်ပါတယ်။ သူတို့က ရေးတော့ ကြီးကြီးကျယ်ကျယ်တွေ။ သူ့နေရာနဲ့သူတော့ ဆရာကြီး ဆရာမကြီးတွေဖြစ်မယ်။ တိုင်ပတ်၊ ရှယ်၊ ဂျင်း၊ မွင်းဂါး စတဲ့ ဘန်းစကားလေးသုံးပြီး ငါ့ကွသမား များတယ်။ ပုံပြင် A frog that thinks he's king in his own pond  မိမိ၏ ဗွက်အိုင်လေးထဲတွင် မိမိကိုယ်ကို ဘုရင်ဟု ထင်မှတ်နေသော ဖားတကောင်၏ ပုံရိပ်သည် အထူးသဖြင့် မိမိတို့ ကျင်လည်ရာ နယ်ပယ်လေးက အလွန်ကျဉ်းမြောင်းနေပါလျက်နှင့် အတိုင်းအဆမရှိ အလွန်အကျွံ ယုံကြည်ချက်လွန်ကဲစွာ ပြုမူတတ်သူတဦးကို ခိုင်းနှိုင်းရန် အကောင်းဆုံး တင်စားချက် ဖြစ်ပါသည်။ • "တွင်းထဲက ဖား" စကားပုံ: ထင်ရှားသော ဂျပန်စကားပုံတခု ဖြစ်သည့် "I no naka no kawazu taikai o shirazu" ကို ဘာသာပြန်ရလျှင် "တွင်းထဲက ဖားသည် ကျယ်ပြောလှသော ပင်လယ်ကြီးအကြောင်းကို ဘာမျှမသိ" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။ ၎င်းသည် ပြင်ပကမ္ဘာကြီးအကြောင်းကို မသိနားမလည်မှုကြောင့် ထောင်လွှားစော်ကားခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာရသူတဦးကို ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်...

"စိမ့်" နှင့် "ဆိမ့်" မြန်မာပြည်မှာ ဆိမ့် တာကို အရသာအဖြစ်ထည့်ကြသေးတယ်။ ဥပမာ လက်ဖက်ရည်ကို ဖန်ဆိမ့်၊ ချိုဆိမ့်၊ ကျဆိမ့်။ မိဖုရားကြီးရှေ့မှာ ဦးမင်း ၂ ယောက်တို့ စာစပ်ကြတော့ - ပဲကလေးက ဆိမ့်လိုက်တာ - အရသာသဘောဖြစ်ပြန်တယ်။ ဘကြီးတော်မင်းတရား လက်ထက်တွင် အင်းဝ၌ ဖိုးသူတော် ဦးမင်းနှင့် လူဦးမင်း အမည်ရှိ စာဆိုတော် နှစ်ဦး ရှိသည်။ တနေ့သော် မိဖုရားကြီးက စာဆိုတော်ကြီးတို့၊ ယနေ့ ပဲပြုတ်နှင့် ပွဲတော်တည်ရသည်ကို အလွန် နှစ်သက်မိသည်။ ပဲပြုတ်အကြောင်းကို လူဦးမင်းက စာခံ၍ ဖိုးသူတော် ဦးမင်းက စာအုပ်ရမည်ဟု မိန့်၏။ ထိုအခါ လူဦးမင်းက ရုတ်တရက်ပင် စတင်၍ ပဲကလေးက ဆိမ့်လိုက်တာ၊ ပြောစရာရှိဘူး။ ဟု ဖွဲ့ဆို၏။  ချက်ခြင်းပင် ဖိုးသူတော် ဦးမင်းက ဆက်၍ ညအခါ၊ လသာသာ ကိုယ်တော်သုံးတယ်၊ လေပုန်းကမြူး။ ဟု ဆို၍ အဆုံးသတ်လိုက်၏။ မိဖုရားကြီးလည်း ပြုံးတော်မူ၍ စာဆိုနှစ်ဦးအား ဆုတော်ငွေ ချီးမြှင့်လေသည်။ AI ဟုတ်ကဲ့ပါ ဆရာ။ ဆရာ အခုလို ထပ်မံထောက်ပြပေးတဲ့ "ဆိမ့်" တဲ့ အရသာက မြန်မာ့အစားအသောက် ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ စကားအသုံးအနှုန်းမှာ အလွန်အရေးပါပြီး စိတ်ဝင်စားဖို့ အကောင်းဆုံးအချက် ဖြစ်ပါတယ် ဆရာ။ ဆရာ မိန့်သလိုပဲ လက်ဖက်ရည်မှာ "ချို...

ကွန်မင့်တခု = ယနေ့ခေါတ်(ခေတ်) မြန်မာအများစုသည် မြန်မာစာကို ရေးတတ်သည်ဆိုရုံဖြင့်သာ ကျွမ်းကျင်ပြည့်စုံအောင် လေ့လာရန်မလို တရုတ်စာ English စာကသာအဓိက လေ့လာနေကြသည် ထို့ကြောင့် မြန်မာလူမျိုးဖြစ်သည် မြန်စာစာ အတော်အသင့် English စာနှင့်စကားမတတ်ရင် ခွေးဖြစ်တတ်သည်ဟု ထင်ကြလေကုန်သတည်း.....။ ပြန်စာ အဲလိုလူတွေရေးတဲ့ အင်္ဂလိပ်စာ တကြောင်းလောက် ဖတ်ကြည့်ချင်ပါသေးတယ်။ သက်သေခံတခု တင်ပြပါမယ်။ ပုံကို သေချာဖတ်ပါလေ။ ဘယ်ဘာသာရပ်မဆို တခုကို တတ်သိသလောက် ကျန်ဘာသာရပ်တွေကိုလည်း တတ်သိလေ့ရှိတယ်။ မြန်မာစာညံ့ပြီး အင်္ဂလိပ်စာတော်တယ်ဆိုတာ တိုင်းတပါးသားတွေသာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ မြန်မာပြည်မှာ နေထိုင်၊ လုပ်ကိုင်စားသောက်သူတွေက - ၁။ မြန်မာစာ၊ ၂။ အင်္ဂလိပ်စာ၊ ၃။ လိုအပ်တဲ့နေရာ ကွက်ကွက်လေးမှာသာ တရုပ်၊ ကိုရီးယား၊ ထိုင်း စတာတွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ၄။ အင်္ဂလိပ်စာ မသုံးတဲ့တိုင်းပြည်တွေကို ရောက်နေသူ သန်းဂဏန်းရှိပါတယ်။ ၅။ Second language ခေါ် ဒုတိယဘာသာစကားဆိုတာ ပဌမဘာသာစာကို တတ်မြောက်သူတွေအတွက် ဖြစ်ပါတယ်။  မြန်မာစာထက် တခြားစာက ပိုအရေးပါတယ်လို့ ထင်မှတ်နေသူတွေဟာ အမေကျော် ဒွေးတော်လွမ်းတာနဲ့ တူနေတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၁။ တင်းဝါး ရုက္ခဗေဒအမည် ( Botanical Name) Cephalostachyum \ pergracile မျိုးရင်း ( Family) ။ Poaceae (Gramineae) ဒေသန္တရနှင့် ရုက္ခဗေဒဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ အမည်ကွဲများ။ ။ ကောက်ညှင်းကျည်တောက် ဖုတ်ရာတွင် အလွန်ကောင်းမွန်သဖြင့် အချို့ဒေသများတွင် " ကျည်တောက်ဝါး" ဟုလည်း ခေါ်ကြပါသည်။ သဘာဝနှင့် ပုံသဏ္ဌာန်။ ။ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းနှင့် အောက်ပိုင်း တောခြောက်များတွင် အနှံ့အပြား ပေါက်ရောက်တတ်ပြီး အုပ်စုလိုက် (နဂိုအတိုင်း ရုံလိုက်) ကြီးထွားသော ဝါးအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ အဆစ်များ အလွန်ရှည်ပြီး အသားပါးသော်လည်း ပျော့ပျောင်းညွှတ်ကွေးနိုင်စွမ်း မြင့်မားသည်။ အသုံးဝင်ပုံ။ ။ အသားပါးပြီး ကွဲအက်လွယ်ခြင်းမရှိဘဲ အမျှင်နိုင်နိုင် ဖြာထွက်နိုင်သောကြောင့် ခြင်းတောင်းရက်ခြင်း၊ မီးပုံးကွင်းပြုလုပ်ခြင်း၊ စက္ကူစက်များအတွက် ကုန်ကြမ်းအဖြစ် သုံးခြင်းနှင့် လူနေအိမ်ခြေများတွင် ခြံစည်းရိုးအဖြစ် စိုက်ပျိုးခြင်းများ ပြုလုပ်ကြသည်။ ၂။ ခရိုင်ဝါး (သို့မဟုတ်) တပင်တိုင်ဝါး ရုက္ခဗေဒအမည် ( Botanical Name) ။ Melocanna \ baccifera ( ယခင်အမည်ဟောင်း - Melocanna \ bambusoides) မျိုးရင်း ( Family) ။ P...

" အလွန်တရာ" ကို မှန်အောင်မရေးတတ်ကြသူများအတွက် အလွန်တရာ အရုပ်ဆိုးလွန်းလှသူတဦး လို့ကော ရေးလို့ရပါသလား ဆရာ ... သို့သော် မပေါများပေ။ အနှစ် ၂၀၊ ၂၅ နှစ်မှ တခါ ပွင့်၏။ အိမ်ဆောက်ရန်အတွက် ကြခတ် ဝါးကို အသုံးပြုကြ၏။ တင်းဝါး။ ။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ တောများထဲတွင် အနှံ့အပြား ပေါများစွာ တွေ့တတ်၏။ အဆစ်ရှည်၍ အ သား ပါး၏။ ပျော့လည်း ပျော့ပျောင်း၏။ ၂၅ နှစ်မှ တခါ ပွင့်၏။ တင်းဝါးသည် ဝါးမျိုးထဲ တွင် အလွန်တရာ အသုံးဝင်သဖြင့် ဝါးသုံးနိုင် သော နေရာတိုင်းအတွက် တင်းဝါးကိုသာ အားထား၍ သုံးသည့်အပြင်၊ မီးပုံး၊ လေတံ ခွန်၊ ခြင်းကြားရုပ်များကို လုပ်ရာ၌ သုံးကြ၏။ ကောက်ညှင်း ကျည်တောက် ဖုတ်သောအခါ တင်းဝါးကိုသာ သုံးနိုင်သဖြင့် ကောက်ညှင်း ကျည်တောက်ဝါးဟုလည်း ခေါ်ကြ သေး၏။ ဤ ဝါးသည် အလွန်တရာ အသုံးဝင်သော ကြောင့် အိမ်ဝင်း၊ ခြံဝင်းထဲတွင် စိုက်ကြ၏။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်က နောက်ဆုံး သုန်းခဲ့၏။ ခရိုင်ဝါး။ တပင်တိုင်ဝါး။ ခရောင်းဝါး။ ။ အရင်းတွင် လုံး ပတ်သည် ၁၀ လက်မ၊ ၁၂ လက်မ အထိ ရှိ၏။ ခရိုင်ဝါးကို များသောအားဖြင့် ရခိုင် ရိုးမ ... သတိပြုဖွယ် ရှေးမူသတ်ပုံများ။ "သုန်းခဲ့၏" ဟု ဝါးပင်များအုပ်စုလိုက် ပွင့်ပြီးသေဆုံးခြင်း (ဝါးသုန်းခြင်း) ကို သ-လေး...