Skip to main content

Posts

ဧရာဝတီမြစ်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ အသက် သွေးကြောကြီးသဖွယ် တည်ရှိနေသော ဧရာဝတီမြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ အလယ်တည့်တည့်ကို ဖြတ်၍ မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဟူ၍ စတင်ဖြစ်ပေါ်သည့် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၄၅ သန်းခန့်ကတည်းကပင် ယင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ စည်ပင်ဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် အထူးဆက်စပ်နေသော မြစ်ကြီး ဖြစ်လေသည်။   ဧရာဝတီဟူသော အမည်သည် ဟိန္ဒီစကား ဣရာဝတီမှ လာ၍ "ဆင်မြစ်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။ သို့ရာတွင် သံသကရိုက်စကား ပရမဏီ (ဧရာဝတီ) မှ ဆင်းသက်လာသော အမည်ဖြစ်သည်ဟူသော အယူအဆက ပိုမိုနီးစပ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အဓိပ္ပါယ်မှာ "အားသစ်ဖြည့်သူ" သို့မဟုတ် "မြစ်" ဟု ဖြစ်သည်။ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ပန်ဂျပ်နယ်ရှိ မြစ်ငါးစင်းအဝင်အပါ ရာဗီ (ရာဝီ) မြစ်၏ ရှေးအခေါ်သည်လည်း ဧရာဝတီပင် ဖြစ်သည်။   ဧရာဝတီမြစ်သည် အရှေ့တောင်အာရှဒေသရှိ အခြားမြစ်ကြီးများနှင့်မတူဘဲ တမူထူးခြားသည်မှာ မြန်မာနိုင်ငံထဲ၌ပင် မြစ်ဖျားခံ၍ မြန်မာနိုင်ငံကိုသာ ဖြတ်စီးကာ မြန်မာ့ပင်လယ်ကမ်းခြေမှပင် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်ခဲ့သော မြန်မာမြစ်စစ်စစ် ဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ ရှေးအခါက ဧရာဝတီ ... မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၁၅၊ စာမျက်နှာ ၃၆။ မှတ်ရန်များ ဟိုအရင...
Recent posts

ကြော့ဆုံး မိသက်မှတ် ထွေးညို မြနန္ဒာ

မေးခွန်းတခု = ကြော့ဆုံး ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှင်းပြပေးပါလားဆရာ ၁။ "ကြော့ဆုံး" ၏ အဓိပ္ပါယ် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက် ကြော့: အဘိဓာန်အတိုင်း "ကြွားကြွားရွရွ လှပတင့်တယ်သော၊ ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာသော" ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဆုံး: အထွတ်အထိပ်၊ အလွန်ကဲဆုံး (Superlative) ကို ပြသည့် နောက်ဆက်တွဲ စကားလုံး ဖြစ်သည်။ "ကြော့ဆုံး" ဆိုသည်မှာ "အလှပဆုံး၊ အတင့်တယ်ဆုံး၊ အယဉ်ကျေးဆုံးသော အမျိုးသမီး (သို့မဟုတ်) ချစ်သူ" ကို တင်စားခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ၂။ ကဗျာစာသား၏ ဆိုလိုရင်း အနက်အဓိပ္ပါယ် "မနက်တုန်းဆီက ကြော့ဆုံးကို မောင်မြင်တော့၊ သူ့ဆံပင် နှင်းဆီပွင့်တွေနှင့် ဂုဏ်တင့်တယ်လေး။" ဆိုလိုရင်းမှာ: နံနက်ခင်းအချိန်တုန်းက အလှပဆုံး၊ အယဉ်ဆုံးဖြစ်တဲ့ ချစ်သူမိန်ကလေးကို မောင်က လှမ်းမြင်လိုက်ရတဲ့အခါ၊ သူမရဲ့ ဆံပင်ထုံးအလယ်မှာ ဆင်မြန်းထားတဲ့ နှင်းဆီပွင့်လေးတွေကြောင့် တကယ့်ကို ပိုမိုလှပပြီး ဂုဏ်တင့်တယ် (ကျက်သရေရှိ) နေပါတော့တယ်ဟူ၍ ကျေးလက်သဘာဝ အလှတရားကို ပီပြင်စွာ ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ကြော့ ကြော့ – နဝိ /ကျော့/ ကြွားကြွားရွရွ လှပတင့်တယ်သော။ ယဉ်ကျေးဖွယ်ရာသော။ "သူဇာမလျော့၊ လေးပြိုင်ကြော့သည်၊ မယ်တင့်မိရ...

ကမ္ဘာမှာ တနိုင်ငံတည်းသာရှိတယ်

မြန်မာစာ လင့် တခု ပို့ပြန်ပါသည်။ တယောက် ပို့လို့ နားထောင်ပြီးပြီ။ ခါတိုင်းတော့ အသံဖိုင်၊ ဗီဒိယိုဖိုင်တွေကို ဖွင့်လေ့မရှိပါ။ သူပြောတာမှာ ရေစာ မပါ။ အနှစ်ကင်းမဲ့ပြီး အချက်အလက် မခိုင်လုံတာတွေ့ရတယ်။ ထုံး ထုံး တဲ့။ ကွမ်းစားတဲ့ထုံးလောက် မသုံးမကျ။ ဘုန်းတော်ဘွဲ့တင်သွင်းတာနဲ့ တူတယ်။ ဟိုတလောက လူသိများတဲ့ စာရေးဆရာတယောက်ကလည်း အဲလိုဘဲ။ သူ့စာကို သူ့သတ်ပုံနဲ့ရေးတာကိုတော့ မပြောလိုပါ။ သူကလည်း တစ်ဘုန်းတော်ဘွဲ့စာတပုဒ်တင်တယ်။ ကလောင်အမည်ထည့်ပြောရမှာ အားနာတယ်။  အဲလို စာရေးဆရာ၊ အယ်ဒီတာ၊ မြန်မာစာဆရာဆိုသူတွေက အာဏာပိုင်တွေကနေ သတ်မှတ်တာကို ထုံးတဲ့။ တရားဝင်သတဲ့။ နောက်ဆုံးပေါ်တဲ့။ သူတို့ပြောကြတာက ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့တူနေတယ်။ ကျွန်တော်တင်ပြနေတာက မြန်မာစာအဘိဓာန်နဲ့ သတ်ပုံကျမ်း။ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုတာ အစိုးရတခုတင်ရင် တခါပြင်တယ်။ အစိုးရပြောင်းလို့ အဘိဓာန်နဲ့ သတ်ပုံကျမ်းပြောင်းတာ ကမ္ဘာမှာ တနိုင်ငံတည်းသာရှိတယ်။ နောက်တချက် လူသိများ (အလွန့်အလွန်များ) တဲ့ မြန်မာစာခေါင်ချုပ်တဦးက သူ့တသက်တာမှာ သတ်ပုံ ၂ မျိုးနဲ့ရေးတယ်။ စံကိုက်သတ်ပုံနံ့ သူရေးထားတဲ့စာအုပ် လက်ထဲမှာရှိတယ်။ နောက်တော့သူက တစ်ဂိုဏ်းချုပ်ဖြစ်သွားရော။ ကလောင်အမည် တသက်မှာ ၂ ခါပြော...

ကျင့်သားရ ကျင့်သားမရ အသားကျ အသားမကျ

ကွန်မင့်တခု = ကျင့်သားမကျတာကို ခေါ်တာလားဆရာ ပြန်စာ = ကျင့်သားမရ။ ၁။ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ကျင့်သားရသည်: တခုခုကို အကြိမ်ကြိမ် အဖန်ဖန် ပြုလုပ်ဖန်များ၍ နားလည်တတ်ကျွမ်းသွားခြင်း၊ သို့မဟုတ် ပတ်ဝန်းကျင်/အခြေအနေသစ်တခုတွင် ကောင်းစွာ နေသားတကျ ရှိသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ အသားမကျသေးခြင်း၊ အတွေ့အကြုံ မရသေးခြင်း၊ အဆင်မပြေဖြစ်နေသေးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၂။ စကားလုံး ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် သတ်ပုံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း ကျင့်: (ဗျည်း - က၊ ယပင့်၊ ငသတ်၊ အောက်ကမြစ်)။ လေ့ကျင့်သည်၊ ပြုလုပ်သည်၊ ကျင့်ကြံသည် ဟူသော အနက် ဖြစ်သည်။ သား: (ဗျည်း - သ၊ မောက်ချ၊ ဝစ္စပေါက်)။ ဤနေရာ၌ "သား" ဆိုသည်မှာ လူပုဂ္ဂိုလ် (သားသမီး) ကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ စကားလုံး၏ အဆီအနှစ်၊ အသားကျမှု၊ ခိုင်မာမှု (ဥပမာ - အသားကျသည်၊ နေသားတကျ ရှိသည်၊ ဝတ်သားကျသည်) ဟူသော သဘောကို ဆောင်သည့် နောက်ဆက်တွဲ နာမ်ပုဒ် ဖြစ်သည်။ မ: အငြင်းပြ ဝိဘတ် ဖြစ်သည်။ ရ: ရရှိသည်၊ ပြည့်စုံသည် ဟူသော အနက် ဖြစ်သည်။ ၃။ မှန်ကန်သော ဝါကျဖွဲ့ထုံး အသုံးအနှုန်းများ ဝါကျဖွဲ့ထုံးအရ "မ" အငြင်းဝိဘတ်ကို နေရာချရာတွင် အောက်ပါအတိုင်း သုံးစွဲလေ့ ရှိကြပါသည် - "ကျင့်သား မရသေးပါ" (သို့...

ချစ်အဓိပ္ပါယ်

အဓိပ္ပာယ် = အဓိပ္ပါယ် ကွန်မင့်ကနေ အဓိပ္ပါယ် မှားတယ်ဆိုပြီ အနီကြက်ခြေနဲ့ လာတယ်။ မှားရင် ကြက်ခြေနီ၊ မှန်ရင် အမှန်ခြစ်အစိမ်းရောင် နဲ့ ပြတာတွေကို တွေ့ရပေါင်းများလှပြီ။  သူတို့ရေးတာ ၅၀% ထက်ပိုမမှန်။ တကြောင်းဆွဲပညာလောက်သာ တတ်သူတွေကလည်း များသည်။ ခဂငဒပဝ ၆ လုံးကို မောက်ချနဲ့သာရေးအထိတော့ မှန်ပါသည်။ ကျန် ၂၇ လုံးကို မောက်မချရဆိုတော့ လွဲပြီ။ နိုင်ငံရေးသာမက မြန်မာစာရေးတာကိုပါ တသွေး၊ တသံ၊ တမိန့် ဖြစ်နေတာ ကြာပြီ။ ပုံတခု သက်သေပြမည်။ ဒါပေမဲ့ - ဘယ်လိုထောက်ပြထောက်ပြ သူတို့ တီချယ်ပြောတာလောက်သာ လိုက်နာကြသည်။ တီချယ်တွေလည်း တီခြယ်တွေဖြစ်ပါသည်။ ချစ်အဓိပ္ပါယ် ရေး... မြို့မငြိမ်း။ ဆို... မမအေး။ (သူငါ သတ္တဝါ အချစ်နဲ့မကင်းပါတယ် ... သဘောတူယှဉ်ကာရွယ် ချစ်ကြရှာတယ်... ချစ်အဓိပ္ပါယ် သဘောတရားကိုကွယ်... ခွဲခွဲခြားခြား နားလည်ဖို့ခက်တာတယ် × တဦးနှင့်တဦး အပြစ်မယူဘဲ ခွင့်လွှတ်ခြင်းများ နဲ့ရယ်... ခိုင်မြဲပါလိမ့်မလဲ... ခိုင်မြဲလေမှ သစ္စာမပြယ် ကြင်နာခြင်းတရား နဲ့ရယ်... ချစ်ခြင်းမေတ္တာမလယ်...) ၂ ။ အချစ်ရယ်... အမုန်းရယ်... အပြစ်ရယ်... အရောဟာတကယ်... သံသာရာကံပြန်ထရာကြုံစို့... ဘယ်မဆုံးနိုင်ဘူးကွယ်... ချစ်ပြုံးတဲ့လူရယ် × သာယာရေးက...

ကြ နဲ့ ကျ ကို မှန်အောင် မရေးတတ်

မှတ်ချက် ဒီစာကို အရင်က တင်ပြခဲ့ပါသည်။  အခုပြုပြင်ထားတဲ့ပုံလောက်တော့ အရည်အသွေးမကောင်းပါ။ စာသားကတော့ တူပါသည်။ ပုံကောင်းလုပ်တင်ပြသူက ကြ နဲ့ ကျ ကို မှန်အောင် မရေးတတ်။ ကြ နဲ့ ကျ ကို မှန်အောင်မရေးတတ်သူပေါင်း ထောင်သောင်းရှိသည်။ သူ့နေရာနဲ့သူတော့ ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးတွေ ဖြစ်မည်။ သူတို့တပည့်တပန်းတွေ သိန်းပေါင်းများစွာရှိမည်။ မြန်မာပြည်မှာသာမက နိုင်ငံတကာမှာ နေကြသည်။ နိုင်ငံခြားရောက်တော့ ဆဲလီ။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

မကျင့်သားဟု ခေါ်သည်

တယောက်နေ ပို့ပေးတဲ့ လင့်ထဲကစာ = USA မှာ နေရတာ အခုထိ မကျင့်သားကျသေးတဲ့ အရာတစ်ခုရှိတယ်… မှတ်ချက် (၁) မကျင့်သား သည် မချင့်သား၏ အမဖြစ်၏။ ကိုကျင့်ဂါး ၏ နှမဖြစ်၏။ ဒေါ်ကျင့်ပါး၏ သားနှင့် အိမ်ထောင်ကျ၏။ (၂) တခုကို စသတ်နဲ့ရေးသဖြင့် မြန်မာပြည်မှာ သူငယ်တန်းထက်ခဲ့သူဖြစ်တာ သေချာသည်။ လင့် ထဲပါ လူပုံကိုကို တင်ပြခြင်းမပြုပါ။ အားနာရတယ်။ အားနာတတ်သူသည် မြန်မာပြည်ကလာသူ အစစ်ဖြစ်၏။ (၃) မ ကိုနေရာထားလွဲသူများသည် မြန်မာပြည်ကနေ "ဖွဲဘွဲ့" ရခဲ့သူများဖြစ်သည်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ