တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

၁။ ကျမ က ထမင်းမစား ဟင်းချည့်စား။ ဟင်းချည်းစားလို့ ရေးရသည်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ချည့် = ခွန်အားချို့ငဲ့နည်းပါးသော။ မကြံ့ခိုင်သော။ ချည့်နဲ့သော။ ဒူလာပါဒရက်စွဲနေသောကြောင့်ချည့်နေသည်။ ချည့်နဲ့ = အားပျော့နွဲ့လျသော။ ချေစွယ်နွဲ့နွဲ့၊ ကျားပေါင်ဖဲ့၊ ချည့်နဲ့သေရမည်။ ကဝိသတ်*၁၁၉။ ချည့်ချည့်ပါးပါး ချည့်နဲ့ ချည်း = တဦးတည်း၊ တမျိုးတည်း အရောအနှောမရှိ၊ အထူးအခြားမဟုတ် သောအဖြစ်ကိုပြသည့်စကားလုံး။ ရေသာနွယ်ချို၊ အလိုစားပြီး၊ ဆန်ချည်းသီးသား။ ဘူပေါင်း*၆၄။ လက်ချည်းလာသည်။ အထက်သို့ချည်းတက်သည်။ ၂။ ငါးထောင်ဘိုး‌လောက် ချည်း(ချေးငှား) ပေးကြပါအုန်းနော် ၃။ အသတ်ချည့်(ချည်း) ခံနေရပါလား၊ ၄။ တချို့ဆိုင် တော်တော်ဆိုးဆိုး မသိရင် ငါးခူတေ(တွေ) ကြည့်(ချည်း) မတရားထဲ့(ထည့်)ထားသလို ၅။ ကလေးတွေချည်းဘဲ ဘယ်ဟာကအမှန်လဲဆရာရှင့်။ ချည်းဘဲ မှန်။ ၆။ မင်ဂလာပါကြိုက်တဲ့ဟင်းတွေကြီး(ချည်း) တွေ့ရတော့စားခြင်(စားချင်)စိတ်တွေဖြစ်မှိ(ဖြစ်မိ)ပါတယ်  ၇။ စာသားတွေက အနှစ်တွေကြည့်ပဲ(အနှစ်တွေချည်းပဲ) ၈။ ခင်ဦး ရေဦး ဘက်က အပြောလေးတွေက တမျိုးဆန်းပါတယ်ခင်ဗျ။ အပြင်လူနဲ့တွေ့မှ အပြင်စကားပြောကြတယ်။ သူတို့ကြည့်ပဲ(သူတို့ချည်းပဲ)ဆို အေးပါ့။ ဟုတ်တာပါ့။ ဒါပါ့နဲ့ ကြားရတာ ...

တင်ထားတဲ့စာ = Snow Creeper ဒီဇင်္ဘာပန်း  ကွန်မင့်တခု = ဘယ်လိုခေါ်ခေါ် ကြိုက်ပါတယ်ဆရာ ရှင့်။ မှတ်ချက် ကျွန်တော်ကတော့ မူကွဲအမည်နဲ့ စာလုံးတွေကိုတော့ ကိုယ်ကြိုက်တာရွေးသင့်တယ်။  မှားပြောတာကိုတော့ ဘယ်လောက်ကောင်းတယ်၊ မွှေးတယ်ဆိုဆို မကြိုက်ပါ။ မုံ့ရွေးစားသူတိုင်းဟာ ကြိုက်လည်းကြိုက် ကောင်းလည်းကောင်းတာကို ရွေးကြလေ့ရှိပါတယ်။ "နှင်းဆီကို အမည်ဘယ်လိုပေးပေမွှေး" ဆိုတာက ရသသဘောရေးတဲ့စာ။ ကျွန်တော်ကတော့ 'ဏှင်းဇီ' လို့ ရေးတာကို မွှေးတယ်မထင်။ လူကြီးမင်းတို့သဘော။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကွန်မင့်တခု = Dead language မဟုတ်တော့ မြန်မာစာက ပြောင်းလဲနေတာပေါ့ရှင်။ အဲ့ဒီလို အလွဲတွေလို့ သတ်မှတ်ခံရတဲ့ စာတွေကပဲ နောက်ပိုင်းမှာ အတည်ဖြစ်လာမှာလေ။ ဒီဘာမှမပြောင်းလဲဘဲနဲ့သာ တင်းခံနေကြရင် အခုထိ ပုဂံခေတ်ကလို လေးထောင့်စာတွေနဲ့ပဲ အပင်ပန်းခံ ရေးနေရမှာပေါ့။ ပုဂံခေတ်က လေးထောင့်စာတွေကနေ အခု အဝိုင်းပုံစံ ပြောင်းလာခဲ့သေးတာပဲဟာ။ အဲ့လို အဆင့်ဆင့် ပြောင်းလဲလာတဲ့ကာလတွေမှာလည်း လူတွေက အခုလိုပဲ စိုးရိမ်ပြီး ပြောနေကြမှာပါပဲ။ မှတ်ချက် တချို့အပြောင်းကောင်း၏။  တချို့အပြောင်းညံ့၏။  တချို့အပြောင်း အမှန်ကနေ အမှားဖြစ်စေ၏။  ဥပမာ လက်ရှိမြန်မာစာ။  မပြောင်းတတ်သူ၊ ပိုကောင်းအောင်မလုပ်တတ်သူတွေကို အားပေးချီးမြှောက်သူတွေကြောင့် ရောင့်တက်စေ၏။ ရောင့်တက် = မျက်နှာသာပေးသောကြောင့် အခွင့်အရေးပိုယူသည်။ ဟောင်းတိုင်းလည်း မမှန်။ ဟောင်းတိုင်းလည်း မမှား။ သစ်တိုင်းလည်း ပိုမကောင်း။ သစ်တိုင်းလည်း မမှား။ ဆေးပညာစာတွေမှာ သစ်လေ မှန်လေ။ တရားနဲ့ မြန်မာစာ ဟောင်းလေ မှန်လေ။ ခေတ်အပြောင်း ကောင်းတဲ့ အသင့်ဆုံးနမူနာတခု တင်ပြဦးမယ်။ အရင်က တရုပ်ပြေးမင်းကို တရုက်ပ္လိယ်မင်းလို့ ရေးခဲ့တယ်။ တချို့အပြောင်း ကောင်း၏။ တချို့အပြောင်း မကောင်း။...

ဖြစ်တတ်ကို ဖြစ်တက်တဲ့ ချောတိုင်'တက်'နေစဉ် ဖြစ်'တတ်'သည်။ မြန်မာစာရေးနေသူတွေ အမှားဖြစ်'တတ်'ကြသည်။ မတော်တဆအမှားနှင့် မှားမှန်းမသိမှားတာတွေ ရေး'တတ်'ကြသည်။ မြန်မာစာ ချောတိုင်ထိပ် မရောက်ခင် လျှောကျသွားပြီ။ "ဘုံး" "ဗုံး" ပုံပို့ပေးသူ ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ကျွန်တော်က တေးဂီတမှာ မစွမ်းပါ။  မြနန္ဒာသီချင်းကြားတိုင်း တင်ထားတာကိုတွေ့တိုင်း ဆရာမောင်သာနိုးရေးထားကို အမှတ်ရပါတယ်။ "နိုင်ငံကျော် သင်္ကြန်သီချင်းတပုဒ်မှာ စာသားက မြနန္ဒာ ရေညိုညို ရစ်ကာသန်းတဲ့ ရွှေမန်းတောင်ရိပ် ရယ်လို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုအံ့ကြီးသီဆို အသံသွင်းထားရမှာလည်း အဲဒီအတိုင်းပဲ ကြားနိုင်ပါတယ်။"  "ဒါကို နောက်ပေါက် အဆိုတော်တဦးက မြလေးလေးနန္ဒာ ရေညိုညို ရစ်ကာသန်းတော့ ရယ်လို့ ဖျက်ဆီးပစ်လိုက်တယ်။ မြနန္ဒာကို မြလေးလေးနန္ဒာလုပ်ပစ်တာက ရှိရင်းစွဲ စာသားနဲ့တင် စည်းဝါးကိုက်အောင် မဆိုနိုင်ရှာလို့ - လို့ နားလည်ရတယ်။  "ရစ်ကာသန်းတဲ့ကို ရစ်ကာသန်းတော့ လုပ်လိုက်တာကတော့ မြန်မာစကားကို မတတ်တာပါပဲ။" ေ "ရှးအတိတ်တဘောင်က အသက်ကလေးရယ်တဲ့ ရှည်စေလို၊ မြနန္ဒာရေညိုသန်းတဲ့ (တယ်) မန်းတောင်ရိပ်ခို ရယ်လို့ ရှိတယ်။ ဒါကို သီချင်းထဲမှာ သုံးထားတာပဲ ဖြစ်တယ်။ ရေညိုသန်းတော့ မန်းတောင်ရိပ်ခို ဆိုတော့ ဘာအဓိပ္ပါယ်မှ မရှိတော့ဘူး။ ရေညိုသန်းသောအခါ မန်းတောင်ရိပ်ခို ဆိုတာ စကားအဆက်အစပ်ကို မရှိတော့ဘူး။" ကိုအံကြီး၊ မြို့မငြိမ်း ရွှေမန်းတောင်ရိပ်ခို https://www.youtube.com/watch?v=J7Q8xqRrMJc  မြနန္ဒာသီချင်းကိ...

(ထားရတယ် အိပ်ရာအောက်မှာ မင်းသောက်ဖို့ကို။) ၁။ ဆရာ အိပ်ယာ နဲ့ အိပ်ရာ ဘယ်ဟာမှန်ပါသလဲရှင့် အိမ်ယာ နဲ့ အိမ်ရာ ကရော ဘယ်ကဟာ မှန်ပါသလဲ ပြောပြပေးပါဆရာရှင့် (အိမ်ရာ။ အိပ်ရာ နဲ့ အိပ်ယာ မူကွဲ) ၂။ အိပ်ယာ နှင့် အိပ်ရာ ရှင်းပြပေးပါခင်ဗျား (မူကွဲ) ၃။ အိပ်ယာ/အိပ်ရာ ဘယ်ဟာမှန်လဲဆရာ (မူကွဲ) ၄။ ဆရာ တခုလောက်မေးခြင်(မေးချင်)လို့ပါ အိပ်ယာ နဲ့ အိပ်ရာ ဘယ်တာက အမှန်လဲဆရာ (မူကွဲ) ၅။ မင်္ဂလာပါ ဆရာရှင့်။ အိမ်ယာစီမံကိန်း နဲ့ အိမ်ရာစီမံကိန်း ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိပါရစေရှင့်။ (အိမ်ရာ) ၆။ ဆရာ ကျမအသက်က ၃၅ ထဲမှာပါရှင်။ ကလေးလိုချင်ပါတယ်။ ယာသီလည်းပုံမှန်လာပါတယ်ရှင့်။ လဆန်းပိုင်းမှာ ယာသီဖြစ်ပါတယ်ရှင့်။ (ရာသီလို့ ရေးရ။) ၇။ ဆရာရှင့် အိပ်ယာလား အိပ်ရာလားရှင့်။ (မူကွဲ) ၈။ မင်္ဂလာပါ ဆရာရှင့်။ အိမ်ယာစီမံကိန်း နဲ့ အိမ်ရာစီမံကိန်း ဘယ်ဟာအမှန်လဲသိပါရစေရှင့်။ အိပ်ရာက စောစောထပြီး ယာခင်းသို့သွားမည်။ အိမ်ရာစီမံကိန်း။ အိမ်ရာ = ၁။ အိမ်နေရာမြေကွက်။ ၂။ အိမ်အဆောက်အအုံ။ ၃။ (သူတပါး၏) မယား သို့မဟုတ် လင်။ ရာ ကဗျာကရာ ကြယ်တာရာ ကိန္နရာ ခိုးရာပါပစ္စည်း ခု-ဆယ်-ရာ-ထောင် ဆိုရာ၏၊ ဇီရာပင် ပြောရာ၏ ဖွယ်ဖွယ်ရာရာ မက္ခရာမင်းသား မရေမရာ မြတ်ဆရာ မွေ့ရာ မဟူရာ မအပ်မရာ မပြော...