တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

(ပုံကတော့ ဆောင်းစာ။ ကြုံကြိုက် တိုက်ဆိုင်လို့သာ တင်ပြပါတယ်။) ပုံတခုကို စာနဲ့တကွ တင်ပြထားတော့ - ကွန်မင့်တချို့က ခခွေး တဲ့။ တချို့က ဂငယ် တဲ့။ အဲလိုလူတွေဟာ က ကိုလည်း မသိ၊ ခ ကိုလည်း မသိ၊ ဂ ကိုလည်း မသိကြသူတွေဖြစ်တယ်။ တင်ပြထားတာက ဘာလဲ လို့မေးရင်သာ ကိုယ်သိတာ၊ ကိုယ်ထင်တာ ရေးသင့်ပါတယ်။ တချို့မသိနည်းက အဖြူ နဲ့ အမည်းကို ခွဲမသိရာကျနေတယ်။ ပဲစိမ်းစားဥ ဆိုတာ အဖြူရောင်။ မီးသွေးခဲက မည်းတယ်။ တကယ်မသိဘဲ ဆရာကြီး၊ ဆရာမကြီးလုပ်နေကြသူတွေ မနည်းပါ။ JICAMA Mexican Yam ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

  (ယဉ်ကျေးပျူငှာ) မက်ဆေ့ချ်တခုရလို့ ရေးပါတယ်။ နင်၊ နင်တို့၊ ကွာ၊ မင်း၊ မင်းတို့၊ ကျုပ်၊ ဟေ့၊ ငါ စတဲ့အသုံးစကားတွေကို သက်တူရွယ်တူ၊ ရင်းနှီးသူတွေအချင်းချင်း ပြောဆိုရာမှာသာ သုံးရပါတယ်။ ဖေ့ဘွတ်ဆိုတာ လမ်းဘေးဇရပ်လို လူအို၊ လူငယ်၊ အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီး၊ ဖိုးသူတော်၊ သီလရှင်၊ သူကြီး၊ ဘုန်းကြီး၊ သူတောင်းစား၊ မင်းသား ဘယ်သူမဆိုတာပြီး နားခိုလို့ရသလိုဘဲ။ အဲဒါကြောင့် အာမေဋိတ်စကား၊ နာမ်စားတွေကို သတိထားသုံးရပါမယ်။ လူတိုင်းကို ကိုယ့်ကစားဘက်လို့ မမှန်ယူသင့်။ ကိုယ်နဲ့တဝိုင်းတည်း စားသူ၊ သောက်သူ၊ ကစားသူသူလို့ မထင်သင့်။  ကိုယ့်မိဘ၊ ကိုယ့်မောင်နှမ၊ သားချင်းဆွေမျိုးတွေလည်းရှိတယ်။ ဟိုတိုင်းပြည် ဒီတိုင်းပြည်က မသိသူတွေက ပိုများတယ်၊ ကွန်မင့်နဲ့ မက်ဆေ့ချ်ရေးရင် ကိုယ်စာရေးသူရဲ့ ပရိုဖိုင်းလ်ကို အစကလေးလောက်ဖတ်တာနဲ့ ဘယ်သူဘယ်ဝါ မှန်းရင် သိပါတယ်။ ကျွန်တော်က လူကြီးမင်းမိဘတွေထက် အသက်မငယ်ပါ။ နောက်တချက် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးစုတွေက မြန်မာစကားမှာ အားနည်းတတ်တယ်။ ဒါကတော့ သဘာဝ။ ဖွယ်ဖွယ်ရာရာ၊ ဖွဲ့ဖွဲ့နွဲ့နွဲ့ နည်းကြလေ့ရှိတယ်။ ရိုးရိုးတော့ ပြောဆိုနိုင်ကြပါတယ်။ အဆင်မပြေတာတမျိုးက လူတကာကို  နင်… ငါ … ကွာ … လို့ပြောဆိုတာဖြစ...

ကွန်မင့်တခု = ဆူးပုပ်ကယ်ရွက်ညို ဆီမခတ်သော်လည်း တလတ်ကယ်ချိုလှတယ်။ တို့ရွာအလိုက် (တို့ရွာအလိုက် ကို ဦးဆောင်း ရေးသားခဲ့သည်။ လွမ်းချင်း ကဗျာအမျိုးအစား ဖြစ်သည်။) မိုးမသောက်ခင်က ခလောက်ကယ် ဂျောင်ဂျင် လုပ်ငန်းငယ်ပြင်သည် ချောင်းရေယဉ် သွင်သွင်စီးပါလို့ ကောက်ကြီးစပါးနှံက သန်လှတယ်လေး။ သို့အရာမူ တို့ရွာအလိုက်၊ ချွေးပြိုက်ပြိုက်ကယ်နှင့် ကောက်စိုက်မူဟန်၊ သူအပြန်ကို ထမင်းခံမြေလုပ်၊ အင်စောင်ထုပ်နှင့် ဆူးပုပ်ကယ်ရွက်ညို ဆီမခတ်သော်လည်း၊ တလတ်ကယ်ချိုလှတယ် မင်းပျိုတို့ ခုချိန်ခါကို စားစရာဝါမပြောပါဘု ပေါလှတယ်လေး။   ။ ခက်ဆစ် ၁။ ဂျောင်ဂျင် = ခလောက်မြည်သံ။ ၂။ ကောက်ကြီး = စိုက်သည့်ရက်မှ ရက်ပေါင်း ၁၇၀ − ၂၀၀ အတွင်းမှည့်သော သက်ကြီးစပါးတမျိုး။ ၃။ ထမင်းခံ = ထမင်းထည့်စရာခွက်။ ၄။ အင်စောင်တုတ် = ဟင်းရံထည့်ထားသော အနားထူထဲသည့် မြေအင်တုံ။ ၅။ တလတ် = တမျိုးတဖုံ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

၁။ ဆရာက ဦးနေဝင်းလက်ထက်မှာ ဆေးကျောင်းတတ်ခဲ့တာဆိုတော ဦးနေဝင်း မြန်မာလိုတွေသင်တော ဆေးကျောင်းကို အဂ်လိပ်လိုသင်တာလား မြန်မာလိုသင်တာလားဆရာ တင်ပြထားပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ၈ တန်းရောက်တော့ ဗိုလ်နေဝင်းက အာဏာသိမ်းတယ်။  ကျွန်တော်က မုံရွာ အထက ၂ ကျောင်းသား။  ၉ တန်းရောက်တော့ ဝိဇ္ဇာ နဲ့ သိပ္ပံခွဲစေတယ်။  ၁၀ တန်းရောက်တော့ ကံအားလျော်စွာ B. Sc. ပြီးလာတဲ့ ဆရာ ၂ ဦးရောက်လာတယ်။  ကျွန်တော်က သိပ္ပံယူတယ်။ ဆရာ ၂ ဦးကလည်း အားတက်သရော အင်္ဂလိပ်လို သင်ပေးတယ်။ မကြာပါဘူး၊ ၂ လ လောက်နေတော့ အင်္ဂလိပ်လို မသင်ရ အမိန့်လာသတဲ့။ အဲဒီကတည်းကနေ ဆေးကျောင်းပြီးတဲ့အထိ ကပြား။ ၂။ ၁၉၆၅ ခုနှစ် နောက်ပိုင်းက မြန်မာပြည်ရဲပညာရေးစနစ်အကြောင်းသိချင်တာပါ မစ်ရှင်ကျောင်းက ဘာသာရပ် အားလုံးကို English လိုသင်တာလား အစိုးရအထက်တန်းတွေကကော ဘာသာရပ်တွေ ပထဝီ သမိုင်း စသဖြင့် English လိုသင်တာလား အဲတာသိချင်တာပါ။ ၃။ ABC ကို ငါးတန်းမှ ဘာလို့ သင်တာလဲ လာမေးနေကြပါအုန်းမယ် တဲ့။ ကျွန်တော် ၅ နှစ်သားမှာ ကျောင်းစနေတယ်။ ၁၉၅၄ ခုနှစ်လောက်က။ စတုတ္ထတန်းဖြေပြီးတော့ မူလတန်းပြ ဆရာမတယောက်က နွေရာသီမှာ အေဘီစီ သင်ပေးတယ်။ အေ တခု တကောင် တယောက်အထိ တတ်နေပြီ။ ပဉ္စမတန်းတက်...

(တိုင်းပြည်ထွက်ပြေး နိုင်ငံရေးလုပ်သူတယောက် ဟိုရောက်ဒီရောက်) (၁၉၉၀ ရွေးကောက်ပွဲ ၃၆ နှစ်ပြည့်နေ့) ၂၇-၅-၁၉၉၀ နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခဲ့ပါတယ်။ ပုလဲတမြို့နယ်လုံး ရွာတိုင်းစေ့သွားပြီး စည်းရုံးခဲ့တယ်။ ၇-၄-၁၉၉၀ ကျောက်ကုန်း လုပ်သား ၈-၄-၁၉၉၀ အိုင်းမ စစ်ရင် (ဓ/၄၇၂၂ ကား) ၉-၄-၁၉၉၀ တောင်ရင်း ဆည်ကြီး ရေသာ သက်ကယ်ကျင်း မယင်း (ညအိပ်) ၁၀-၄-၁၉၉၀ ဘန့်ဘွေး အိုင်းမ ညပြန်ရောက် ၁၁-၄-၁၉၉၀ ရုံးအစည်းအဝေး ၁၂-၄-၁၉၉၀ ချောင်းနား စပါးစေ့ ဝါးကြီးတော ကိုးပင် ၁၃-၄-၁၉၉၀ ပြန်လှည့် ရွာသာ နံနက် ၉ နာရီခွဲ ၁၄-၄-၁၉၉၀ မဲရုံကိုယ်စားလှယ် ၂ ဦးစည်းဝေး မြကုန်း ည ၁၅-၄-၁၉၉၀ ကြောင်ဝင်ဒူး မဲစရပ် ကံရိုး အောင်ချမ်းသာ ကန်းဒေါင့် ၁၆-၄-၁၉၉၀ ရွာသစ် သရက်လှ ဝမ်းဘဲချိုင့် သာစီ ၁၇-၄-၁၉၉၀ ပုလဲ တောင် မြောက် ၁၈-၄-၁၉၉၀ ငှက်ပျောတော တောင် မြောက် ကွမ်းကိုင်း ၁၉-၄-၁၉၉၀ အိုးဘို နှောရိုး မန်ကျီးကုံး မင်းတိုင်ပင် ၂၂-၄-၁၉၉၀ ဘုန်းကြီးကံ (မြိုင်နယ်) ၂၄-၄-၁၉၉၀ လဲကန် ၂၆-၄-၁၉၉၀ ချင်ပြစ် နှောရိုး တုံးကံ နွယ်အင်း ည ၁၀ နာရီခွဲပြန်ရောက် ၂၇-၄-၁၉၉၀ မရိုးတုံး ၂၈-၄-၁၉၉၀ မြေနီကုံး ထန်းတောတိုက် သရက် စပါးစေ့ နှောကန် အိုးဘို ထန်းတောတိုက် ၂၉-၄-၁၉၉၀ ကျောင်းရပ် ကျောက်တောင် (မြ...

တင်ထားတာခု = ကြာကြာထားရင်တောင် မမဲသွားအောင်လုပ်နည်း မှတ်ချက် မမဲ နဲ့ မတည့်သူက တင်ထားတာ တင်ရတယ်။ မမဲ ကို နှင်ထုတ်နေသလို ရေးထားတာကိုး။ မဲမသွားအောင် လို့ ရေးရတယ်။ ကွဲမသွားအောင် ဖန်ခွက်ကို သေသေချာချာကိုင်ပါ။ ခဲမသွားအောင် အအေးခန်းထဲက အပူဒီဂရီ စစ်ဆေးပါ။ လွဲမသွားအောင် တည့်တည့်ပစ်ပါ။ နည်းမသွားအောင် အသုံးစိစစ်ပါ။ ဆွဲမသွားအောင် ကားကို ရပ်ရမဲ့နေရာမှာသာ ရပ်ပါ။ မွဲမသွားအောင် စီးပွားတိုးတက်အောင်လုပ်ပါ။ မှားမသွားအောင် သတိထားရေးသားပါ။ မ ကို နေရာမထားတတ်တဲ့ အရေအသားတွေကို နေ့တိုင် နေ့တိုင်း တွေ့နေရတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ