တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

မနေ့ညက မအိပ်ခင်မှာ မြန်မာစာ စကားထက် နိုင်ငံခြားဘာသာကိုပိုပြီးအလေးထားသူတယောက်ရေးတာကို ပြန်တဲ့စာတပုဒ် ထင်ခဲ့ပါတယ်။ ထပ်ဖြည့်ပါဦးမယ်။ (၁) အမေရိကမှာ နှစ်ပေါင်းများစွာအနေကြာတဲ့ မြန်မာလူမျိုးမိသားတစုရှိတယ်။ သူတို့ကလေးတွေကို မြန်မာစာလေးတွေတတ်အောင် အိမ်မှာသင်ပေးကြတယ်။ ကလေးတွေ မြန်မာလို တလုံးစ နှစ်လုံးစ ပြောတတ်တာကိုလည်း ဂုဏ်ယူကြတယ်။ တရက်တော့ မိဘတွေရဲ့မိတ်ဆွေတယောက်က ဖုန်းဆက်တာ့ ကလေးက ဖုန်းကိုင်တယ်။ “မင့်အမေ အဖေတို့ ရှိကြလား” “ရက်စ်” “နှစ်ကောင်လုံး ထမင်းစားနေကြတယ်” ဒီကလေးကို မှန်အောင်ပြင်ပေးလိုက်ရင် မှန်သွားပါလိမ့်မယ်။ သူ့မိဘတွေက မြန်မာစကားကို အလေးထားကြတာကိုး။ (၂) ကျွန်တော်လည်း ဒီနိုင်ငံကိုရောက်စက ၆ နှစ်ကြာ သက်ကြီးအထက်တန်းကျောင်းတကျောင်းမှာ  မြန်မာဘာသာပြန်ဆရာ လုပ်တယ်။ မြန်မာပြည်ကနေရောက်နေကြတဲ့ ကျောင်းသားတွေ များတယ်။ ကျွန်တော်သာ ၂ ဘာသာ မတတ်ရင် ဒီအလုပ်လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်။ မြန်မာပြည်သား ကျောင်းသားတွေအတွက်လည်း အင်္ဂလိပ်စာသင်ယူရတာ ပိုခက်ကြမယ်။ ဒီတိုင်းပြည်မှာ ဘာသာစကား တခုမကတတ်သူတွေအတွက် အလုပ်ရှာတာ ပိုလွယ်ကူတယ်။ (၃) အခုခေတ်မှာ မြန်မာပြည်မှာမွေးခဲ့သူတွေ သူများတိုင်းပြည်တွေမှာရောက်နေကြတာ သန်းပေါင်း မနည...

မဲ့အသုံး အတိအကျရှိပါသည် 1. ဆရာခင်ဗျာ။ ကျနော်က ပုံပါအတိုင်း ထင်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းက မြန်မာစာမှာ "မယ့်" ဆိုတာ မရှိဘူး။ "မဲ့" ပဲ ရှိတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ ဘယ်ဟာက မြန်မာစာမှာ အမှန်ပါလဲခင်ဗျာ။ 2. ဆရာ မဲ့ နဲ့ မယ့် တွေ့ရင် ပြပါဦး 3. ဆရာ သို့ပေမယ့် သို့ပေမဲ့ သို့ပေမင့် ဘယ်ဟာက အမှန်လဲရှင့်။ တခြားစကားလုံးရှိပါသေးလားရှင့်။ 4. ဆရာခင်ဗျာ မယ့် နဲ့ မဲ့၊ လည်း နဲ့ လဲ ရဲ့ အသုံးလေးတွေရှင်းပြပေးပါလားခင်ဗျာ။ မယ့် ကိုတော့ သတ်ပုံကျမ်းမှာ မတွေ့ရလို့ပါ။ 5. ဆရာခင်ဗျာ မဲ့ နဲ့ မယ့် အသုံးပါခင်ဗျ။ ဆရာအချိန်ရရင် တင်ပေးပါလားခင်ဗျ။ 6. ဆရာခင်ဗျား ဒါပေမယ့်လား၊ ဒါပေမဲ့လား မကွဲပြားလို့ပါ။ 7. ဆရာရေးပြထားတဲ့ အချက်တွေတော့ မဖြစ်သေးပါဘူး ဒါပင်မယ့် သားသားကို စိတ်ပူလို့ပါ မလိုအပ်ဘဲ ကလေးကို ဆေးမထိုးချင်လို့ပါ (ဒါပေမဲ့လို့ ရေးရ။) 8. ပို့စ်တခု ဖတ်ရတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန် နှင့် သတ်ပုံကျမ်းမှာ ‘မယ့်’ မရှိပါ 9. မင်္ဂလာပါဆရာ။ ဒါပေမဲ့လား ဒါပေမယ့်လား ဆရာ။ မယ်နဲ့ မဲ့ ကိုဘယ်နေရာတွေမှာ ဘယ်လိုအသုံးပြုရပါသလည်းဗျ။ 10. မယ့် ကို ဘယ်နေရာမှာ သုံးလို့ရပါသလဲရှင့် သူငယ်ချင်းတယောက်က လုပ်မယ့် ဒါပေမယ့်လို့ သုံးလို့ပါ 11. မဲ့ နဲ့ မယ့် အသုံးတွေ သိ...

၂၀၂ ၆ ဇူလိုင်လဟာ မြန်မာသက္ကရာဇ် ၁၃၈ ၈ ခုနှစ် ပဌမဝါဆိုလဆုတ် ၂ ရက်နေ့ကနေ ဒုတိယဝါဆိုလဆုတ်   ၂   ရက်နေ့အထိ   ကျရောက်တယ်။   ဇူလိုင်လမှာ   မုတ်သုန်ဥတုရှိရာဒေသတွေမှာ   မုတ်သုန်မိုး   ဖြိုင်ဖြိုင်ရွာတယ်။ ဇူလိုင်ဆိုတဲ့အမည်ကို ဂျူလီယက်ဆီဇာကို သူ့မွေးလဖြစ်လို့ ရောမဆီးနိတ်ကနေ ဂုဏ်ပြုမှည့်ခေါ်ခဲ့တယ်။ အရင်ကတော့  Quintilis  ကွင်တီလစ်လို့ခေါ်တယ်။ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းမှာ အပူအိုက်ဆုံးလနဲ့၊ တောင်ခြမ်းမှာ အအေးဆုံးလ ဖြစ်တယ်။ ဇူလိုင်လ နိုင်ငံတကာအထိမ်းအမှတ်နေ့များ ဇူလိုင် ၁ ရက် =   ဆရာဝန်များနေ့ (အိန္ဒိယ)၊ လွတ်လပ်ရေးနေ့ (ဆိုမာလီ)၊ ကနေဒါနေ့၊ ဇူလိုင် ၃ ရက် = လွတ်လပ်ရေးနေ့ (ဘဲလားရုစ်)၊ ဇူလိုင် ၄ ရက် = ၁၇၇၆ လွတ်လပ်ရေးနေ့ (ယူအက်စ်) ဇူလိုင် ၅ ရက် = နိုင်ငံတကာသမဝါယမနေ့၊ ရေတပ်မတော်နေ့ (ယူကရိန်း)၊ လူငယ်များနေ့ (စင်္ကာပူ)။ လွတ်လပ်ရေးနေ့ (အယ်လ်ဂျီးရီးယား)၊ (ကိပ်ဗာဒီ)၊ (ဗင်နီဇွဲလား)၊ ဇူလိုင် ၆ ရက် = အမေနေ့ (တောင်ပိုင်းဆူဒန်) ဇူလိုင် ၉   ရက် = အမျိုးသားသစ်ပင်နေ့ (မက်ဆီကို) ဇူလိုင် ၉ ရက် = လွတ်လပ်ရေးနေ့ (၁၈၁၆ အာဂျင်တီးနား၊ တောင်ဆူဒန်)၊ ဇူလိုင...

  ကာတွန်းနဲ့ ပုံနှိပ်မူတချို့မှာ လူပြိန်းလို့ရေးပေမဲ့ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်မှာတော့ လူပိန်း လို့ရေးထားတာတွေ့ရပါတယ်။ စကားသံအရလည်း လူပိန်း လို့ပြောဆိုလေ့ရှိကြတယ်။ လူပိန်း – န / လူဗိန်း / အတွေ့အကြုံ၊ အသိအမြင်၊ နည်းပါးသူ။ ထို့ကြောင့် စကားသံထွက်ရာ၌လည်း "လူဗိန်း" ဟု ပစောက်သံကို အခြေခံ၍ အသံပြောင်းပြောဆိုကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ "လုပ်လုပ် လူပြိန်းကြိုက်လုပ်ကွယ်၊ လူပြိန်းများတယ်" ဟူ၍ ပရစ် (ပြ) ဖြင့် ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ဤသို့ ရေးသားကြခြင်းမှာ အရပ်သုံးစကား၌ ထုံထိုင်းခြင်း၊ ဉာဏ်နည်းခြင်းကို ပြဆိုသည့် „ပြိန်း“ (ဥပမာ - ပြိန်းလှချည်လား) ဟူသော ကြိယာဝိသေသနအသုံးနှင့် ရောထွေးကာ အဓိပ္ပာယ်ချင်း ဆင်တူသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသဖြင့် ကာတွန်းနှင့် မဂ္ဂဇင်းပုံနှိပ်မူအချို့တွင် „လူပြိန်း“ ဟု အလွယ်တကူ ရေးသားလေ့ ရှိကြခြင်း ဖြစ်ပုံရပါတယ်။ အဘိဓာန်စာမျက်နှာအရ "လူပိန်း" အပြင် အခြားသော စကားလုံးများ၏ ရေးထုံးများမှာလည်း မှတ်သားဖွယ် ကောင်းလှပါသည် - လူပို – သတ်မှတ်ဦးရေထက် ပိုသောသူ သို့မဟုတ် တာဝန်မရှိဘဲ အလွတ်လူ။ လူပေါင်းဆုံ – လူအများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရေး ပြေလည်သောသူ။ လူပုံ – ပရိသတ်အများရှေ့ မှောက...

  ကြူကြူ သင်းသင်း လေပြေညှင်းဝယ် ပန်းခင်း ထုံရည် သာတော့သည်။ ။ ဖြူဖြူ ဝင်းဝင်း ပန်းအဆင်းလည်း ရှုယင်း လှရည် ဖြာတော့သည်။ ။ ချစ်ဖော် အများ၊ ပျော်စိတ်ထားနှင့် ငါ့အားခေါ်ကာ၊ လှည့်လည်ပါလည်း မာလာမွှေးထုံ၊ ပန်းလှခြုံမှ တငုံ တဖူး၊ ငါမခူးသည် ရည်စူးစရာ မဲ့သောကြောင့်။ ။ (နုယဉ်) #ရှေးစာကဗျာများ ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

(မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ ၃၊ ၁၉၅၆) ဂဏန်းခြေ။ ။ အရေအတွက်တခုကို အချင်းချင်းသိနားလည်အောင် အမှတ်အသားတခုဖြင့် ရေးပြရာ၌ ၁ မှ ၉ အထိနှင့် ၀ အမှတ်အသားတို့ကို နေရာအလိုက် တန်ဖိုးထား ပေးသောစနစ်အရ ကမ္ဘာအနှံ့အပြား၌ ယခုရေးပြနေကြသည်။ သုံးဆယ်ခြောက်အုပ်ရှိသော စာအုပ်ပုံတပုံမှ စာအုပ်အရေအတွက်ကို ၃ နှင့် ၆ အမှတ်အသားနှစ်ခုတည်း ဖြင့် ၃၆ ဟုရေးပြကြသည်။ အထက်ပါအမှတ်အသား ဆယ်ခုတို့အနက် သက်ဆိုင်ရာတို့ကို ၄၅၁ ကဲ့သို့ တတန်းတည်း၌ စဉ်၍ ရေးထားခြင်းကို အရေအတွက် ပြကိန်းတခုဟုခေါ်သည်။ ထိုကိန်းတွင်ပါရှိသည့် ၄၊ ၅၊ ၁ အမှတ်အသား များကို ကိန်း၏ဂဏန်းခြေများဟု ခေါ်သည်။ • ထိုတို့ဖြင့် လည်း ၄ ဂဏန်း၊ ၅ ဂဏန်း၊ ခုဂဏန်း၊ ဆယ်ဂဏန်းဟူ၍ ဂဏန်းခြေအစား ဂဏန်းဆိုသော ဝေါဟာရကို သုံးနေကြသည်။ အထက်ပါဂဏန်းဆယ်လုံးနှင့် ယင်းတို့အတွက် ဝေါဟာရများနှင့်တကွ ခု၊ ဆယ်၊ ရာ အစရှိသော နောက် ထပ်ဝေါဟာရအနည်းငယ်မျှဖြင့် မည်မျှပင်များပြားသော အရေအတွက်တခုကိုမဆို ဖော်ပြနိုင်၍ မည်မျှပင်ကြီးသော ကိန်းတခုကိုမဆို ရေးပြနိုင်အောင် တီထွင်ထားသည့် ဤကိန်းရေးကိန်းဖတ်နည်းသည် တဆယ်စီရေတွက်သောစနစ် ကိုမှီးလျက် ဟိန္ဒူသင်္ချာပညာရှင်များက တီထွင်ထားခဲ့သည့် အလွန်ရှေးကျသော နည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် အ...