Skip to main content

Posts

ထေရုပ္ပတ္တိအကျဉ်းချုပ်နှင့် သံဝေဂလင်္ကာ (၂၇)

(ဒုတိယအကြိမ်) ၁။ စာမျက်နှာပါ "တ" ရေးထုံးအမှန် သာဓကများ တဖုံဆင်ကွဲ၊ တလှည့်စိန္တာ၊ တရက်မျှလျှင်၊ တစုံတခုမျှ၊ တစုံတခုသော: (ဘယ်ဘက်စာမျက်နှာပါ ဓမ္မသံဝေဂလင်္ကာများတွင် တွေ့ရသည့် ရေးထုံးများ ဖြစ်သည်)။ တဘက်ကမျှ၊ တအိမ်တွင်း၌၊ တကန့်သား၌၊ တချက်တည်း၊ တချုပ်ချုပ်လျှင်: (ကိသာဂေါတမီ မျက်ရည်သိမ်း သံဝေဂလင်္ကာပါ သတ်ပုံများ ဖြစ်သည်)။ တရက်မျှလျှင်၊ တည်နေ ခြင်းကော၊ တခုတည်း၊ တည်နေခြင်း၊ တမျိုး: (ညာဘက်စာမျက်နှာပါ ဂါထာနှင့် လင်္ကာဖွင့်၊ နာမ်ရုပ်ပိုင်းခြားပုံများတွင် သုံးစွဲထားသည်)။ ၂။ အခြားသော စနစ်တကျရှိလှသည့် ရှေးခေတ်ရေးထုံးများ သြကာသ သဘောတရား: ဘုရားစကားကို ရည်ညွှန်းရာ၌ သြ-အက္ခရာဖြင့် "သြဘာသ သံဝေဂ လင်္ကာ" ဟု စနစ်တကျ ရေးသားထားပါသည်။ ပဌမ ရေးထုံး: ညာဘက်စာမျက်နှာအောက်ခြေ နာမ်ရုပ်ခွဲခြားပုံ အမှတ် (၁) တွင် "၁။ ဤ ကိုယ်ကာယ၊ တလံမျှ၌၊ နာမ်ရုပ်..." ဟု သုံးနှုန်းထားပြီး၊ ၎င်းသည် ရိုးရာပါဠိသက် သတ်ပုံအလှများအတိုင်း စနစ်တကျ ရှိလှပါသည်။ ၃။ စာပေဆိုင်ရာ အနှစ်သာရ (ဓမ္မသံဝေဂ) ဤစာမျက်နှာပါ လင်္ကာများသည် လောကီရုပ်နာမ်တို့၏ မမြဲခြင်း (အနိစ္စ)၊ ဆင်းရဲခြင်း (ဒုက္ခ) နှင့် ကိုယ်ပိုင်မရှိခြင်း (အနတ္တ) သဘော...
Recent posts

မကြာခဏ တင်ပြ အကြံပြု သတိပေးပါတယ်

မေးခွန်းတခု = ဗူးသီးမဟုတ်တော့ပြန်ဘူးလားဆရာ။ စနစ်ဟောင်းနဲ့စနစ်သစ်က ဘယ်ဟာ အမှန် မှတ်ယူရမလဲဆရာ။ ပြန်စာ မကြာခဏ တင်ပြ၊ အကြံပြု သတိပေးပါတယ်။ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံတွေ - ၁။ ကျောင်းတွေ၊ တက္ကသိုလ်မှာ မှန်အောင် မသင်ရ။ မှန်အောင် မရေးရ။ ၂။ ရုံးတွေမှာ မှန်အောင်မရေးရ။ မှန်အောင် မတင်ရ။ ၃။ စာအုပ်ထုတ်လိုလျှင်  - တ ရီပလေ့စ် အောလ် တစ် လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ - ပဌမ ရီပလေ့စ် အောလ် ပထမ လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ - သမတ ရီပလေ့စ် အောလ် သမ္မတ လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ - ဒါး ရီပလေ့စ် အောလ် ဓား လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ - တရုပ် ရီပလေ့စ် အောလ် တရုတ် လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ - ဗူးသီး ရီပလေ့စ် အောလ် ဘူးသီး လုပ်ပေးခြင်းခံရမည်။ ၄။ မ နောက်က မျက်စိမှိတ်၊ ဦးနှောက်ပိတ်ပြီး ဘဲ လိုက်။ ၅။ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ  - မှားလေ၊  - မမှန်လေ၊  - လွဲလေ၊  - လိမ်လေ  လူကြိုက်များလေ၊ ဖေါ်လိုဝါများလေ၊ နာမည်ကြီးလေ၊ ရောင်းကောင်းလေ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ရိုးတိုးရိတ်တိတ် တစွန်းတစ သူရဲကောင်းများ

ဘယ်တော့လောက်များ တယုတ် လို့ဖြစ်လာမလဲ ဆရာ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာတော့ အခုမှ တရုပ်ပြည်ရဲ့ လွှမ်းမိုးမှု၊ စွက်ဖက်မှု၊ နိုင်လိုမင်းထက်ပြုမှုတွေကို ရိုးတိုးရိတ်တိတ်သာ သိလာသူတွေက  တယုတ်လို့ရေးပြီး နိုင်ငံရေးလုပ်နေကြလေရဲ့။ တယုတ်လို့ရေးပြီး ဟီးရိုးလုပ်နေကြလေရဲ့။ သမိုင်းကို မလေ့လာ၊ မြန်မာစာကို မလေ့လာ။ ရိုးတိုးရိတ်တိတ် = အရာဝတ္ထုတခုခု သို့မဟုတ် အဖြစ်အပျက်တခုကို အတိအကျ မဟုတ်ဘဲ ဝိုးတိုးဝါးတား၊ မထင်မရှား၊ အရိပ်အယောင်မျှသာ မြင်တွေ့ရခြင်း၊ သိရှိရခြင်း သို့မဟုတ် ခံစားရခြင်း။ တစွန်းတစ = အနည်းငယ်မျှ။ ၁။ ရိုးတိုးရိတ်တိတ် မရေမရာ၊ ဝေဝါးဝေဝါး၊ သဲသဲကွဲကွဲ မဟုတ်ဘဲ ရေးရေးမျှသာ မြင်ရခြင်း သို့မဟုတ် ကြားရခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ "မှောင်ရီပျိုးစအချိန်ဖြစ်၍ လူရိပ်လူခြေကို ရိုးတိုးရိတ်တိတ်သာ မြင်ရတော့သည်" သို့မဟုတ် "ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး သတင်းကို ရိုးတိုးရိတ်တိတ် ကြားမိသည်" ဟု သုံးစွဲကြသည်။ ၂။ တစွန်းတစ အပြည့်အစုံ မဟုတ်ဘဲ အနည်းငယ်မျှသာ၊ အပိုင်းအစ အနည်းငယ်မျှသာ ဖြစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ "အမှန်တရား၏ တစွန်းတစကိုသာ သိရသေးသည်" သို့မဟုတ် "သူ့အကြောင်းကို တစွန်းတစ မျှဝေပေးပါဦး" ဟု သုံးစွဲလေ့ရှိပါသည်။...

သရလက္ခဏာ ဆိုသည်မှာ

ပထမတန်း မှာ အာ့လိုကြီးပါတာ ဆရာ။ သရလက္ခဏာ လို့ သူငယ်တန်းစာမှာ ရေးထားတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ သေချာမသိသေးလို့ ရှာဖွေရပါတယ်။ ( ၁) မြန်မာသဒ္ဒါနှင့် ဗျည်း၊ သရ အဖွင့်ကျမ်းများအရ "သရတို့၏ တည်ဆောက်ပုံ အင်္ဂါရပ်များ၊ အမှတ်အသားများနှင့် ၎င်းတို့၏ စွမ်းရည် သဘောသဘာဝ" ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၁။ သဒ္ဒါကျမ်းလာ သရတို့၏ သဘောသဘာဝ ( Characteristics of Vowels) ပါဠိနှင့် မြန်မာသဒ္ဒါကျမ်းများတွင် သရတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ထူးခြားချက် သို့မဟုတ် လက္ခဏာကို ဖွင့်ဆိုထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အမှီအခိုကင်းခြင်း: သရဆိုသည်မှာ အခြားဗျည်းများ၏ အကူအညီကိုမယူဘဲ မိမိဖတ်စွဲရာ အသံကို ပီပြင်စွာ မြွက်ဆိုနိုင်သော လက္ခဏာရှိသည်။ (ဥပမာ- အ၊ အာ၊ ဣ၊ ဤ...) ဗျည်းတို့ကို အသံထွက်စေနိုင်ခြင်း: ဗျည်းတို့သည် သရနှင့် မတွဲစပ်ဘဲ အသံပီပြင်စွာ မထွက်နိုင်ပါ။ သရနှင့် တွဲစပ်မှသာ အသံထွက်လာရသဖြင့် သရသည် ဗျည်းတို့ကို အသက်သွင်းပေးသော လက္ခဏာ ရှိသည်။ အသံကာလ တို/ရှည် ရှိခြင်း: သရတို့တွင် အသံတိုသော "ရဿသရ" လက္ခဏာနှင့် အသံရှည်သော "ဒီဃသရ" လက္ခဏာဟူ၍ အခြေခံအားဖြင့် ခွဲခြားထားသည်။ ၂။ သရပုံသဏ္ဌာန်နှင့် အရေးအသား လက္ခဏာ ( Vowel Signs /...

Informal အလွတ်သဘော

ဆရာ အလွတ်သဘော တွေ့ဆုံတယ်ဆိုရာမှာ သိပ်နားမလည်ပါ။ အလွတ်သဘောအကြောင်းသိပါရစေ။ "အလွတ်သဘော" (Informal / Unofficial) ဆိုသည့် စကားရပ်ကို လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံရေး နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ အသုံးများပါတယ်။ "အလွတ်သဘော" ဆိုသည်မှာ တရားဝင် သတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ ပရိုတိုကော (Protocol) များနှင့် အဆင့်အတန်း ခွဲခြားမှုများကို ခေတ္တဘေးဖယ်ထားပြီး လွတ်လပ်ပေါ့ပါးစွာ ဆွေးနွေးခြင်း၊ တွေ့ဆုံခြင်း ကို ဆိုလိုပါသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့် Informal, Unofficial, Off-the-record သို့မဟုတ် Casual ဟု ဖွင့်ဆိုနိုင်ပါသည်။ တရားဝင်တွေ့ဆုံခြင်း (Formal) နှင့် အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံခြင်း (Informal) ၏ ကွာခြားချက် အချက်အလက် တရားဝင်တွေ့ဆုံခြင်း (Formal) အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံခြင်း (Informal) လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ကြိုတင်သတ်မှတ်ထားသော အစီအစဉ် (Agenda) အတိုင်း တိကျစွာ သွားရသည်။ ပုံသေအစီအစဉ် မရှိဘဲ လွတ်လပ်စွာ စကားပြောနိုင်သည်။ နေရာထိုင်ခင်း ရုံးခန်း၊ အစည်းအဝေးခန်းမကြီးများတွင် အဆင့်အတန်းအလိုက် ထိုင်ရသည်။ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်၊ ထမင်းစားပွဲ၊ ဧည့်ခန်း သို့မဟုတ် သက်တောင့်သက်သာရှိသော နေရာမ...

တယောက်

တယောက် တစ်ယောက် ဘယ်ဟာကအမှန်ပါလဲ ဆရာ အခါ ၁၀၀ (တရာ) ကျော် တင်ပြထားပါတယ်။ ၆၄  |  မြန်မာသဘင်လောက (၁) မဆိုးခြုံ ကိုရွှေလုံး၊ မင်းသား (၂) ခါးထိုး ကိုသမ္ဗိုင်း၊ မင်းသား (၃) ကိုကြီးမောင်တုန်း၊ မင်းသား (၄) ဆရာလုိက်၊ မင်းသား (၅) ဦးရွှေကံ၊ မင်းသား။ ထိုခေတ်က မင်းသား မင်းသမီးအများအနက်မှ ဦးရွှေကံ တဦးကိုသာ တော်ကောက်တော်မူ၍၊ စင်တော်ကြီးဟု သမုတ်ကာ အဆောင်အယောင် သနားတော်မူခြင်း ခံရသည်။ ဤကား တတိယခေတ် ပြီး၏။ (ဃ) စတုတ္ထခေတ် (ပုဂံမင်း လက်ထက်) ဆိုရပေမည်။ ထိုခေတ်တွင် အငြိမ့်ပွဲများ ထွန်းကားလာလေသည်။ ထိုခေတ်၌ ပုံ မောင်ကျန်ပေါ်၊ ပြော ကိုလန်းဟူ သဖြင့် လေး ဇာတ်ယောင်ယောင် အလှူအတန်းမှာ ထီးနန်းပြိုင်ဆိုင် အသုံးများကြသည်။ ပုံတိုကပြပုံ နှဲဆရာ — တယောက် လင်းကွင်း — တယောက် ဝါးလက်ခုပ် — တယောက် ပုံဗဇ္ဇံကြီး — တယောက် ထိုင်မသိမ်း ပုဆိုး ဒူးဖုံး၊ ခါးတောင်းကျိုက် လေးပွင့်ဆိုင် ပုံတီးမှာ လင်းကွင်းတီးသူ၊ လက်ခုပ်တီးသူ၊ ကသူ၊ ပြောသူ လျက် ဟန်တီးလျက် သီဆိုသူ လေးပွင့်ဆိုင် ရပ်လျက် တီးသည်။ တယောက် https://burmese-spelling.blogspot.com/.../blog-post_70.html တယောက် https://burmese-spelling.blogspot.com/.../blog-post_493.html ဒေါက်တ...

ယုတ်

ကွန်မင့်တခု = အခုတော့အမြင်ကပ်လာတော့ ယုတ် လိုရေးရင် ဖေ့စ်ဘုတ်ခ် က မရဘူး ရုတ်လို့‌ေရးကြတာလဲပါ ပါတယ် ဆရာ။ အဲလိုထင်တာ၊ ပြောတာ မမှန်ပါ။ ရုတ် ရုပ် ယုတ် သတ်ပုံစာ တင်ပြထားပါတယ်။ တင်လို့ရပါတယ်။ ယုတ် ယုတ်¹ – နဝိ / ယုတ် / ၁၊ လျော့သော။ မပြည့်သော။ လိုသော။ “တရာပြည့်လတ်၊ တယောက်ယုတ်ဖြင့်၊ ရတ်ရတ်သဲသဲ၊ တပွဲတပြင်။” သံ* ၁၂၂။ ၂၊ နိမ့်ကျသော။ ညံ့ဖျင်းသော။ “မိမိထက်မြတ်သောသူ၊ တူသောသူ၊ ယုတ်သောသူတို့၌လည်း။” ကလျာ။ ၉၈။ ယုတ်² – နဝိ / ယုတ် / အကျင့်ဆိုးသွမ်းသော။ “ယုတ်သောသူနှင့် မပေါင်းရာ။” ယုတ်ကန်း – နဝိ / ယုတ်ကန်း / ၁၊ မိုက်မဲ ဆိုးသွမ်းသော။ ၂၊ အကျင့်စာရိတ္တညံ့ဖျင်းသော။ ယုတ်စွအဆုံး – ကြိဝိ / ယုတ်စွအဆုန်း / အနည်းဆုံး၊ အနိမ့်ဆုံး အားဖြင့်။ ရုတ် ရုပ် ယုတ် https://burmese-spelling.blogspot.com/2022/10/blog-post_81.html ရုပ် ရုတ် ယုတ် ရုတ်ခြည်း ဖြုတ်ချည်း https://burmese-spelling.blogspot.com/2022/09/blog-post_88.html ရုတ် ရုပ် ယုတ် https://burmese-spelling.blogspot.com/2025/05/blog-post_480.html ဒေါက်တာတင့်ဆွေ