တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

(တိုင်းပြည်ထွက်ပြေး နိုင်ငံရေးလုပ်သူတယောက် ဟိုရောက်ဒီရောက်) ရောက်ဖူးတဲ့တိုင်းပြည် စည်ပင်တိုးတက်လှပါ၏။ လည်ဖူးတဲ့နိုင်ငံ ပြိုင်စံရှားပါဘိ။ စီးရတဲ့လေကြောင်း မကောင်းတာမရှိ။ တည်းခိုရတဲ့ဟော်တယ် ခနော်ခနဲ့ နတ္ထိ။ ဓါတ်ပုံနောက်ခံ မြင်သူတွေ အမှန်ရောက်ချင်စေမိ။ သူများဆီသွား အဝတ်အစား ဘရင်းနိမ်းနဲ့ တံဆိပ်ခွါထားရ၏။ ခရီးသည်ကျွန်ုပ်သည်ကား မြန်မာပြည်က အညာသား၊ စွပ်ကျယ်နှင့် စာရေးသားနေပါ၏။ မှတ်ချက် ကဗျာ မဟုတ်ပါ။ စာ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၈-၇-၂၀၁၉

ကွန်မင့်တခု = အထက်တန်း လက်ရွေးစဉ္ (လက်ရွေးစင်) မြန်မာစာမှာ ဖတ်ခဲ့ရပါတယ်။ မောင်တော်ထမ်း အလွမ်းပြေ ခေါင်းစဉ္နဲ့ (ခေါင်းစဉ်) ဉီးလတ်(ဦးလတ်)ရေးတာပါ။ လကိုမြင် ကြယ်စင်ဟုတ်ဖူး၊ လကို မြင်ရတာ စင်စင်​ြကယ်ကြယ် မဟုတ်ဖူးဟု ဆိုပုံရတယ်။ ဇာတ်သမားတချို့က လကိုမြင် ကြယ်စင်တွေ ဟုတ်ဖူးဟု၊ တွေ တလုံးအပို ထည့်လိုက်ခြင်းဖြင့် မူရင်းအဓိပ္ပါယ်နဲ့ အရသာ ပျက်စီးရပုံကို ဗဟုသုတ ရစေဖို့ ရေးသားထားပုံကို ဖတ်ရှု့မှတ်သား ခဲ့ရပါတယ်။ ပြန်စာ လက်ရွေးစင်၊ ခေါင်းစဉ် ကသာ မှန်တယ်။ ဉ ကို ဥ လို့ပြင်လိုက်ပါတယ်။ ဖတ်ရှု မှာ အောက်မြင်အပို မလိုအပ်ပါ။ တလုံး လို့ရေးတာ မှန်။ ကွန်ဂရက်ကျူလေးရှင်း။ ဘူး နဲ့ ဖူး မှားနေတယ်။ လကိုမြင် ကြယ်စင်ဟုတ်ဘူး ဒီးဒုတ် - ဦးဘချို မြန်မာပြည်ကြီးသည် ရှေးက မကြုံခဲ့ မကြုံခဲ့ရဘူးသော စစ်ဘေး ဗုံးဘေးကြီးနှင့် ပက်ပင်းပါကြုံရသောအခါ ဆန်ကောအတွင်းတွင်ထည့်၍ လှိမ့်သော ဆီးဖြူသီးတို့ကဲ့သို့ ဆောက်တည်ရာ ရပ်တည်ရာမရကြဘဲ၊ စစ်ဘေးဗုံးကြောင့် အလုပ်အကိုင် အိုးအိမ်ကို စွန့်လွှတ်ပစ်ခွာ၍ ပြေးကြရကုန်သည်။ စစ်ပြေးများအနက် ဒီးဒုတ်မှာလည်း တဦးအပါအဝင်ဖြစ်သဖြင့် အညာတခွင်ပြဲပြဲစင်အောင် စစ်လမ်းရှေ့ကချည်း ပြေးပြီးနောက်မှ အောက်ပြည်အောက်ရွာသို့ ပြန်လည်...

မေးခွန်းတခု  လာမည့်နေ့ → လာမယ့်နေ့ လုပ်မည့်အလုပ် → လုပ်မယ့်အလုပ် စားမည့်မုန့် → စားမယ့်မုန့် ဆိုတာတွေက မမှန်ဘူးလားဆရာ အခု သတ်ပုံတွေ ပြောင်းလိုက်ကြတော့ လာမဲ့နေ့ လုပ်မဲ့အလုပ် စားမဲ့မုန့် ဆိုပြီး အပြောစကားလုံးတွေကို တွေ့ရတော့ ဖတ်ရတာ သိပ်မချော သလိုဖြစ်ဖြစ်သွားတယ် ဆရာ ပြန်စာ (၁) မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်မှာ  - မယ် သာပါပြီး၊ - မယ့် မပါ။ (၂) မည့် မည့် – စည်း / မျီ / အနာဂတ်ကာလကို ညွှန်းသော နာမဝိသေသန စကားလုံး။ “သံသရာရေး၊ လာမည့်ဘေးကို၊ မျှော်တွေးငံ့စား၊ အိုချစ်သားတို့။” ဇင်း၊ ပ၊ ၂၃။ (၃) 1. ဆရာခင်ဗျာ။ ကျနော်က ပုံပါအတိုင်း ထင်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းက မြန်မာစာမှာ "မယ့်" ဆိုတာ မရှိဘူး။ "မဲ့" ပဲ ရှိတယ်လို့ ယူဆပါတယ်။ ဘယ်ဟာက မြန်မာစာမှာ အမှန်ပါလဲခင်ဗျာ။ 2. ဆရာ မဲ့ နဲ့ မယ့် တွေ့ရင် ပြပါဦး 3. ဆရာ သို့ပေမယ့် သို့ပေမဲ့ သို့ပေမင့် ဘယ်ဟာက အမှန်လဲရှင့်။ တခြားစကားလုံးရှိပါသေးလားရှင့်။ 4. ဆရာခင်ဗျာ မယ့် နဲ့ မဲ့၊ လည်း နဲ့ လဲ ရဲ့ အသုံးလေးတွေရှင်းပြပေးပါလားခင်ဗျာ။ မယ့် ကိုတော့ သတ်ပုံကျမ်းမှာ မတွေ့ရလို့ပါ။ 5. ဆရာခင်ဗျာ မဲ့ နဲ့ မယ့် အသုံးပါခင်ဗျ။ ဆရာအချိန်ရရင် တင်ပေးပါလားခင်ဗျ။ 6. ဆရာခင်ဗျား ဒါပေမယ့်လာ...

၁။ ဆရာရေ ဒီအမှားလေးလဲကြော်ငြာပေးပါဦး ဒီစာကတော့လွန်တယ် ပစ္စည်းအသစ်ရောက်တာ ပြောချင်တာ ၂။ ဒါလေးလဲ မှားနေသလားလို့ ဆရာ အမှန်သင်ပြပေးပါ စာအရေးအသား မှားခဲ့ရင်လည်း အမှန်ပြင်ပေးပါ ဆရာ။ ထိယောက် မဟုတ်။ ထိရောက်တယ် လို့ ရေးရ။ လူတယောက်။ မန္တလေးရောက် ရှမ်းတယောက် (မူရင်းသီချင်းအတိုင်း မှန်အောင်ရေးတာ ရှားတယ်။) ယောက် ခွက်ယောက်ပန်းကန် ဂယောက်ဂယက် တညင်းလုံးယောက် တယောက် နှစ်ယောက် ပုဆိုးကိုလည်မှာ ယောက်သည် ယောကျ်ား ယောက္ခမ ယောက်ခမ ယောက်ချို ယောက်စောက်မြို့ ယောက်ဖ ယောက်ဖခွေးခေါ်ငှက် ယောက်မ (ဆွေမျိုးဆက်) ယောက်ယက်ခပ်သည် ယောက်ယက်ဆန်သည် ယောက်ယား = ယောက်ျား ယောက်ယီးယောက်ယက် ယောက်ရိုးတံ ယောက်လည်တံ ယောက်လုံး ယောက်သွား ရက်ဖေါက်ယောက် သယောက် = လင်စောင် လင်ငယ် သေယောက်မြို့ ဟင်းမွှေယောက်မ ရောက် ကြားရောက် ခရီးရောက်မဆိုက် ဆိုက်ရောက်သည် ရောက်ချင်သည် ရောက်စိမ့်ရည်၍ ရောက်ဘူးသည် ရောက်ရှိသည် ရောက်ရာပေါက်ရာ ရောက်ရာဘဝ ရောက်အောင်သွား လာရောက် သွားရောက် အရောက်အပေါက် အဝေးရောက် အမှားနမူနာကို တင်ပြရတာ ခပ်လန့်လန့်။ တချို့က ပြထားတာတိုင်းကို အမှန်ယူတဲ့အထိ ညံ့ကြတယ်။ ဆေးအတုပုံတင်ရင် ဘယ်မှာဝယ်ရမလဲမေးတဲ့အထိ နုံကြတယ် တချို့ကက စာထဲမှာ အမှန်နဲ့ အ...

(ပလား ပလဲ) ဆရာခင်ဗျ အပြောစလုံး(စာလုံး)မှာ " ပလား ၊ ပလဲ " လို့ သုံးတာနဲ့ "ပြီးပြီလား၊ ပြီးပြီလဲ" လို့ သုံးတာ ဘယ်စာလုံးက ပိုမှန်သလဲခင်ဗျ။ ပို့ပေးတဲ့စာ ၂ ခုက ပေါ်လစီသတ်ပုံခေတ်က ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ခေတ်ရောက်ပြီ။ မူရင်းစာကို မတွေ့ဘူးသေးပါ။ စကားပြောသလိုစာရေးနည်းက အတော်တွင်ကျယ်လာနေပြီ။ စကားပြောသလိုစာရေးနည်းက ဖတ်ရတာ ပိုပြီးချောမွေ့တာတော့ မှန်ပါတယ်။ သတ်ပုံတွေလည်း ပြောင်းလာတယ်။ ရယ် - ရီ လည်း - လဲ စံကိုက်သတ်ပုံတွေ ပျက်ကုန်တယ်။ စကားပြောသလိုအတိုင်း အတိအကျ စာရေးလို့မရသင့်ပါ။ ဥပမာ စားပြီးပြီလား - စားပီး ဗဘား (စားပီ ဗလား) အကြီးကြီး - အကျီးဂျီး။ လာခဲ့ - လာဂဲ့။ လား = အမေးသဘော သက်ရောက်သော ဝါကျအဆုံးသတ် စကားလုံး။ ကြောင်းတူသံကွဲများ = နည်း, လော, လဲ, သနည်း အတူတူဖြစ်ကြောင်းမှာပါ လဲ သုံးတာတွေရှိတယ်။  သူလည်းလေ လောကီသားပေမို့ သူလဲလေ လောကီသားပေမို့ မေးခွန်းမှာတော့ လဲ သာဖြစ်သင့်ပါတယ်။ AI စကားပြောသလို စာရေးခြင်း၏ အားနည်းချက်များ စကားပြောသဏ္ဌာန် ရေးသားခြင်းသည် ဖတ်ရသည်မှာ ချောမွေ့ပြေပြစ်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ရေရှည်တွင် အောက်ပါ အားနည်းချက်ကြီးများကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။ စံကိုက်သတ်ပုံ (Standard Orthography) မ...

မေးခွန်းတခု = ဆရာ မေးခွင့်ပြုပါဗျ ကဗျာကို ရွတ်ဆိုရင်  "အလိုက်တော်တန်သင့်ရုံပ" စာသားမှာ "ပ" ကို "ပ" လို့ပဲအသံထွက်ပါသလား "ပ" ကို "ဘ" လို့အသံပြောင်းပြီးထွက်ပါသလားခင်ဗျာ သိချင်ပါတယ်။ ပြန်စာ (၁) အသံထွက်မှာ ပ ကို ဘ အဖြစ်ပြောင်းရရိုးထုံးစံ မရှိပါ။ ပန်းစပယ် နန်းလယ်မှာ မပေါ်ခိုက်ဟာမို့ အလိုက်တော် တန်သင့်ရုံပ ခံပွင့်ကိုကုံး။ နန်းရဝေ မန်းမြေမှာ စပယ်လှိုင်တော့ ခံပန်းခိုင် ယာယီ ရွေ့တယ် တောလေ့ရွာသုံး။   ။ ပါ့ ကို ပ လို့အသံထွက်ပါတယ်။ မူရင်း ဒွေးချိုးမှာ ပန်းစပယ် သာဖြစ်တယ်။ ပြင်တင်၊ ပြင်သင်၊ ပြင်ထုတ်တွေက  - ပန်းစံပယ် လုပ်ထားကြတယ်။  - ပ ကို ပါ့ လုပ်ထားကြတယ်။ မလုပ်သင့် မလုပ်ကောင်းပါ။ အဘိဓာန်နဲ့ သတ်ပုံကျမ်းတွေမှာ ပါ့ လို့ မပါ။ (၂) မြန်မာစာခေတ်ပျက်မှာ မူရင်းက ဘဲ နဲ့ ရေးထာတာကို ပဲ လို့ပြင်စေအမိန့်ထုတ်တားတယ်။ ဥပမာ သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ နဲ့ ပန်းပန်လျက်ဘဲ ကို ပဲ လို့ ပြင်တင်၊ ပြင်ထုတ်နေတာတွေအကုန် မှားတယ်။ ဗေဒါလမ်း(၄) မဗေဒါ၊ ဘယ်ရွာ ဘယ်စခန်းနဲ့ ဘယ်ကမ်းခြေ ဘယ်ရေဆိပ်မှာမှ နေအိပ်လိုဘဲ …။ ဒီတက်လျင်ပျော် ဗေဒါမော် ရေကျော်ဆိုက်အောင်  ဆန်လိုက်သည်ဘဲ …။ မဗေဒါ၊ ဘယ်ရွာ ဘယ်စခန်းန...