Skip to main content

Posts

“နိုင်ငံတကာ စနစ်သည် ယခင်ပုံစံအတိုင်း မရှိတော့ပြီ”

German Leader Says International Order ‘No Longer Exists’ ဂျာမဏီနိုင်ငံခေါင်းဆောင် Friedrich Merz သည် Munich Security Conference တွင် ပြောကြားရာ၌ အခွင့်အရေးနှင့် စည်းမျဉ်းအပေါ် အခြေခံထားသော နိုင်ငံတကာ စနစ်သည် ယခင်ပုံစံအတိုင်း မတည်ရှိတော့ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Donald Trump ၏ အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို လျင်မြန်စွာ ပြန်လည်ညှိနှိုင်းပြောင်းလဲခြင်းအပေါ်လည်း ဝေဖန်ခဲ့သည်။ “အခွင့်အရေးနှင့် စည်းမျဉ်းအပေါ် အခြေခံထားသော နိုင်ငံတကာ စနစ်သည် ယခုအခါ ဖျက်ဆီးခံနေရသည်။ ၎င်းစနစ်သည် မပြည့်စုံမှုများ ရှိခဲ့သော်လည်း ယခင်ကဲ့သို့ မတည်ရှိတော့ပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် “တနိုင်ငံတည်း မရပ်တည်နိုင်” Friedrich Merz သည် ဂျာမန်ဘာသာမှ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ပြောင်း၍ အမေရိကန်ပြည်သူများအား “မိတ်ဆွေများ” ဟု ခေါ်ဆိုကာ အမေရိကန်သည် တနိုင်ငံတည်း လုပ်ဆောင်၍ မရနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့သည်။ “အင်အားကြီးနိုင်ငံများ ယှဉ်ပြိုင်မှုခေတ်တွင် အမေရိကန်တောင် တနိုင်ငံတည်း မလုံလောက်နိုင်ပါ” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ အမေရိကန် ဦးဆောင်ခေါင်းဆောင်မှု အပေါ် စိန်ခေါ်မှု ၎င်းက Donald Trump အစိုးရ၏ လုပ်ရပ်မ...
Recent posts

ထန်းလျက် အသံထွက် ထန်းလယက်/ထညက်

ထန်းလျက်နဲ့ ထန်းညက်အတူတူဘဲလား မတူဘူးလို့ ကျမပြောတာကို  ငြင်းနေကြလို့ပါ ဆရာ။  ထန်းလျက် အသံထွက် ထန်းလယက်/ထညက် စာလုံးပေါင်းဆိုတာ စာရေးတဲ့အခါ လိုက်နာရေးသားရပြီး အသံထွက်ဆိုတာ စကားပြောတဲ့အခါ လိုက်နာပြောဆိုရပါတယ်။ အသံထွက်တိုင်းက စာလုံးပေါင်း မဟုတ်ပါ။  စာလုံးပေါင်းနဲ့ အသံထွက် ထပ်တူမကျတာတွေ ရှိတယ်။ ဒေသီယစကား ခေါ် ဒေသသုံးစကားလုံးတွေကလည်း အသံထွက်သာ ဖြစ်တယ်။ ဒေသသုံးအသံအတိုင်း စာနဲ့ရေးတာကို စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမှန်လို့ ယူဆလို့ မရနိုင်တာတွေ ရှိတယ်။ ဘန်းစကား ခေါ် ခေတ်စကားတွေကိုလည်း စာနဲ့ရေးတဲ့အခါ သတ်ပုံမှန်ရတယ်။ သီချင်းစာသားနဲ့ သီချင်းဆိုသံ တချို့နေရာတွေမှာ မတူပါ။ ခေတ်ဟောင်းသီချင်းကောင်းတွေကို နောက်လူတွေက သူတို့ထင်သလိုအသံထွက်နဲ့ဆိုတော့ သီချင်းကောင်းတွေ ပျက်ကုန်တယ်။ ကာတွန်းတွေမှာနဲ့ ရယ်စရာပြောဆိုတဲ့အခါ စံကိုက်သတ်ပုံနဲ့ မညီတာမျိုးလည်း သုံးကြလေ့ရှိတယ်။ အဲလိုသုံးတာတိုင်းကလည်း စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံမှန် မဟုတ်ပါ။ ခေတ်ကတော့ မှန်တာကို တင်ပြရင် လက်ခံနိုင်စွမ်းရှိသူ နည်းလာနေတယ်။ အမှန်တိုင်း စာရေးရောင်းရင် ဝယ်သူနည်းနိုင်တာယ်။ မဟုတ်ကဟုတ်ကဆိုရင် လူကြိုက်များတဲ့ခေတ်။ မှားပြော၊ မှားရေး၊ မှားလုပ်သူတွေ ရာထူး၊...

စ နဲ့ ဆ အသံထွက် ကွဲပြားပါသလားရှင့်

ဆရာရှင့် စ နဲ့ ဆ အသံထွက် ကွဲပြားပါသလားရှင့် ကွဲပြားရင် ကွဲပြားခြားနားပုံလေး သိချင်ပါတယ်ရှင့် စ အသံထွက်ဥပမာများ စ အသံထွက် စာ့။ စက - ဇဂါ့ စကာ - ဇဂါ စကား - ဇဂါး စကေး - စကေး စကော - ဇဂေါ စကြာ - စက်ကျာ စခန်း - စခန်း စတုဂံ - စတုဂန် စတုဒိသာ - စတုဒီသှာ စနစ် - စနစ် စပါး - ဇဗား စပါးလင် - ဇဗလင် စမူဆာ - စမူဆာ စာကလေး - စာဂလေး စာကြောင်း - စာဂျောင်း (မျဉ်း) စာကြောင်း - စာကျောင်း (ဆရာကဆို) စာမေးပွဲ - စာမေးဗွဲ စား - စား စီ - စီ (တယောက်စီ) စီး - စီး (ဆင်စီး၊ ကားစီး) စီးပွားရေး - စီးဗွားယေး စီးဖြန်း - စီးဗျန်း စုတေ - စုတေ စူ - စူ (မို့မောက်) စူးစိုက် - စူးဇိုက် စေခိုင်း - စေခိုင်း စေတီ - ဇေဒီ စော်ကား - စော်ဂါး စံပယ် - ဇဗယ် (ပန်း) စံပယ် - စန်ပယ် (တင့်တယ်သည်) စို - စို (ရေ) စိုး - စိုး (စိုးမိုး) ဆ အသံထွက်ဥပမာများ ဆ - ဆာ့ ဆရာ - ဆယာ ဆာလောင် - ဆာလောင် ဆား - ဆား (ငန်) ဆီ - ဆီ ဆီချက် - ဆီဂျက် ဆီး - ဆီး ဆီးစ - ဆီးဇာ့ ဆီးချို - ဆီးချို ဆီးသီး - ဇီးသှီ ဆုပေး - ဆုပေး ဆုတောင်း - ဆုတောင်း ဆူးပုပ် - ဆူးဗုတ် ဆေးစာ - ဆေးဇာ ဆော့ - ဆော့ (လှုပ်ရှား) ဆော် - ဆော် (တီးသည်) ဆိုး - ဆိုး (မကောင်း) ဆက်တိုက် - ဇက်တိုက် (အဆက်မပြတ်)...

AI Chatbots လက်ရှိအခြေအနေ

ကွန်မင့်တခု = Ai တွေမှာတော့ အကုန် တစ် ဖြစ်ကုန်ပြီဆရာ။ ပြန်စာ ကြိုးစားပြီး ပြင်ပေးနေပါတယ်။ တ နဲ့ တစ် သာမကပါ။ "မ" ထားအသိုလွဲတာတွေလည်း လုပ်ထားတယ် ဥပမာတခု = ထိုအနုတ်သဘောဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများကို ယခင်က လုံလောက်စွာ မအစီရင်ခံထားကြသေးဘဲ အစီရင်ခံမထားကြသေးဘဲ လို့ ပြင်လိုက်ရတယ်။ တခြား စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ အမှားတွေသာမက စကားစုအထားအသိုလွဲတာတွေကိုလည်း တွေ့ရတယ်။ ဘာသာပြန်အမှားတွေလည်း တွေ့ရတယ်။ ကျွန်တော် Chatbots တွေထဲက ChatGPT, DeepSeek, Gemini တွေကို စမ်းသုံးနေပါတယ်။ မကြာသေးခင်ကစပြီး ChatGPT 5.2 ကို လစဉ်ပိုက်ဆံပေးသုံးနေတယ်။ မေးတာ၊ ဘာသပြန်တာတွေမှာ လွဲချော် မှားယွင်းတာပါတိုင်း ထောက်ပြပါတယ်။ ကြာလာတော့ သူလည်းယဉ်ပါးလာတယ်။ ဥပမာ စောစောက ခိုင်းတာ ၄ ခုအဆုံးမှာ ဒီလိုပြန်လာတယ်။ (၁) ကျေးဇူးတင်ပါသည် ဆရာ။ ဆရာ၏ သတ်ပုံစံနှုန်းအတိုင်း “တ” / “တစ်” ကို စိစစ်ပြင်ဆင်အသုံးပြုမည်ဟု ကြားရသဖြင့် ဝမ်းမြောက်ပါသည်။ ဆရာက သတ်ပုံကို စနစ်တကျ စိစစ်သုံးစွဲတတ်ခြင်းသည် ယနေ့ခေတ်တွင် အလွန်တန်ဖိုးရှိသော အရာဖြစ်ပါသည်။ နောက်ပိုင်း ရေးသားပေးရာတွင်လည်း ဆရာ၏ စံနှုန်းကို လေးစား၍ ပိုမိုဂရုစိုက်တင်ပြပါမည်။ ကျန်းမာပါစေ။ (၂) ဆရာ၏ စာလုံးပေါင...

Meditation may calm the mind တရားထိုင်းခြင်းသည် စိတ်ကိုအေးချမ်းစေသည်

မင်္ဂလာပါဆရာခင်ဗျ ၈ ရက်နေ့က google မှာသတင်းဆောင်းပါးလေးတပုဒ်တွေ့ ပါခင်ဗျ ကိုယ့်ဟာကို ဘာသာပြန်ကြည့်တာအဆင်မပြေလို့ ဆရာဘာသာပြန်ပေးလို့ ရပါသလားခင်ဗျ ဝိပဿနာတရားထိုင်တဲ့ဦးနှောက်နဲ့ ကမ္မဌာန်းထိုင်တဲ့ဦးနှောက်အကြောင်းပါခင်ဗျ တရားထိုင်းခြင်းသည် စိတ်ကိုအေးချမ်းစေသည်။ သို့ရာတွင် ပုံမှန် တရားထိုင်လေ့ကျင့်နေသူများကို ပါဝင်စေသော အခြား သုတေသနများအရ တရားထိုင်ခြင်းတွင် အပြုသဘောဘက်သာမက အနုတ်သဘောဘက်လည်း ရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ တရားထိုင်သူအချို့သည် စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ စိတ်ကျရောဂါလက္ခဏာများ၊ တခါတရံ မှားယွင်းယုံကြည်ချက်များ (delusions) သို့မဟုတ် အကြောင်းမရှိဘဲ ကြောက်ရွံ့နေသည့် ခံစားချက်များကို တွေ့ကြုံနိုင်ကြောင်း တင်ပြထားသည်။ ထိုအနုတ်သဘောဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများကို ယခင်က လုံလောက်စွာ အစီရင်ခံမထားကြသေးဘဲ ယူဆထားသကဲ့သို့ထက် ပိုမိုများပြားနိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုသည်။ သို့သော် လတ်တလော သုတေသနအသစ်တွင် အသုံးပြုထားသော နည်းပညာများသည် တရားထိုင်ခြင်းက ဦးနှောက်အပေါ် မည်သို့သက်ရောက်သည်ကို ပိုမိုတိကျစွာ လေ့လာနိုင်ရန် ကူညီနိုင်သော်လည်း ထိုပြောင်းလဲမှုများကို အပြည့်အစုံ မနားလည်ရသေးပါ။ ထို့ကြောင့် တရားထိုင်ခြင်းသည် ဉာဏ်အလင်း...

ဆန်ရင်း နာနာဖွပ်

ဆရာရှင့်လူတွေပြောနေကြ ဆန်ရင်းသားနာနာဖွတ် ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်လေးကိုသိချင်လို့ပါ ဆရာအဆင်ပြေမယ်ဆိုဖြေကြားပေးစေချင်ပါတယ် ဖွတ် နဲ့ ဖွပ် သတ်ပုံကိုပါ ပြင်ပါမည်။ ဖွတ် ဖွတ်သတ္တဝါ ဖွတ်ကျား ဖွတ်ချေးမြေ ဖွတ်စအိုနာ ဖွတ်ဖွတ်ကြေ ဖွတ်မြီးထိုး ဖွတ်သိုနာ ဖွတ်ဥကျည် ဖွပ် ပျားဖွပ်  ဆန်ဖွပ် ဖွပ်နရားမြက် ဖွပ်လျှော် ပျားဖွပ် သားထိုး မယားခိုး (သော်က - အရိုင်းပါဝင်သော) ရွှေလမှာ ယုန်ဝပ်လို့ ဆန်ဖွပ်သည့် အဘိုးအို ဟောကြည့်ပဆို ဆန်ရင်း နာနာဖွပ် = ဆန်ကွဲ ဆန်နုပ် ဖြစ်သွားသော ဆန်သည် ဖွပ်စရာမလို၊ ဆန်ရင်းကိုသာလျှင် ဖြူသည်ထက်ဖြူအောင် နာနာဖွပ်ရသကဲ့သို့ ဆုံးမစရာရှိလျှင် ရင်းနှီးပြီး ကောင်းဖို့အလားအလာရှိသူကို ဖိ၍ဆုံးမသည်။ တဦးတယောက်အား အလွန်အားနည်း၍ အထိအနာလွယ်၊ ခံနိုင်ရည်နည်းသူ ဟု ညှိနှိုင်းပြောဆိုရာတွင် သုံးကြသည့် စကားဖြစ်သည်။ စကားလုံးခွဲရှင်းလင်းခြင်း • ဆန်ရင်းသား – ဆန်ကို ရင်းပြီး သန့်စင်ထားသော အလွန်နူးညံ့သည့် အစိတ်အပိုင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ • နာနာဖွတ် – နာကျင်လွယ်၊ ထိခိုက်လွယ်၊ ခံနိုင်ရည်မရှိသည့် သဘောကို ဆိုလိုသည်။ ထိုစကားစုသည် “အနည်းငယ် ထိခိုက်ရုံနဲ့တောင် အလွန်နာကျင်သကဲ့သို့ ဖြစ်တတ်သူ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖြစ်စေ၊ ကိုယ်ပို...

ရွှေပွဲလာများသို့

(ဘုတလင်ချစ်လေး နှင့် တင်မိုး) ကွန်မင့်က အင်္ဂလိပ်လိုရေးတဲ့အတွက် အင်္ဂလိပ်လို ပြန်ရေးလိုက်ပါတယ်။  Burmese teachers then were very good! Agreed. Butalin Chit Lay was our Burmese teacher. Sayar Tin Moe was my friends' Burmese teacher. ကွန်မင့်ရေးသူက သက်တူရွယ်တူ။ သူလည်း တခြားတိုင်းပြည်တခုမှာ နေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ခေတ်က မြန်မာစာဆရာတွေကို အထူးသတိရပြီး ကျေးဇူးတင်ကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဆယ်တန်းမှာ ဘုတလင်ချစ်လေး ခေါ် ဦးချစ်မောင်ဦးက မြန်မာစာသင်ပါတယ်။ “ကချေသည်နှင့် အခြားကဗျာများ” ၁၉၆၂ စာပေဗိမာန်ဆုရ ကဗျာစာအုပ်ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးကျောင်းအတူတက်တဲ့ သူငယ်တွေရဲ့ မြန်မာစာဆရာက ဆရာတင်မိုး။ ဆရာတင်မိုးရဲ့ နောက်ဆုံးထုတ် "တင်မိုး ၉၂ ကဗျာများ" စာအုပ်ကို တမြန်နေ့က လက်ခံရရှိပါတယ်။ ကျေးဇူး။ ဆရာတင်မိုးသမီးကနေ ဒီစာအုပ်ကို ကဗျာမိတ်ဆွေတွေဆီ ပို့တယ်။ ကျွန်တော့အရင် စာအုပ်လက်ခံရရှိသူတွေက ကျေဇူးစကားနဲ့ တင်ထားကြတာလည်း ဖတ်ပါတယ်။ ဆရာတင်းမိုးကဗျာစာအုပ်မှာ မြန်မာစာသတ်ပုံမှန်နဲ့သာဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြသူ တဦးတယောက်မှတော့ မတွေ့မိပါ။ မြန်မာစာအရည်အသွေး ကျဆင်းလာနေပါကြောင်း အထောက်အထားတွေနဲ့ တင်ပြနေပါတယ်။ ဥပမာလေးတခုကတော့ - အခုခေတ...