Skip to main content

Posts

အမျိုးသမီးသမိုင်းလ (Women's History Month)

၁၉၈၇ ခုနှစ်တွင် အမျိုးသားအမျိုးသမီးသမိုင်းစီမံကိန်း (National Women's History Project) ၏ တောင်းဆိုချက်အရ အမေရိကန်ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်က အက်ဥပဒေ (Pub. L. 100-9) ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ၁၉၈၇ ခုနှစ် မတ်လကို အမျိုးသမီးသမိုင်းလအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၉၉၄ ခုနှစ်အကြားတွင် ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်က နှစ်စဉ်မတ်လကို အမျိုးသမီးသမိုင်းလအဖြစ် ကြေညာရန် သမ္မတအား တောင်းဆိုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့ပါသည်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်မှစ၍ အမေရိကန်သမ္မတများသည် မတ်လကို အမျိုးသမီးသမိုင်းလအဖြစ် နှစ်စဉ် အခါအားလျော်စွာ ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ကြပါသည်။ အမျိုးသမီးသမိုင်းလသည် အမေရိကန်အမျိုးသမီးများ၏ အောင်မြင်မှုများနှင့် ပေးဆပ်မှုများကို ဂုဏ်ပြုသောလ ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ၁၈၅၇ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၈ ရက်နေ့တွင် နယူးယောက်စီးတီးရှိ အထည်ချုပ်နှင့် ရက်ကန်းစက်ရုံများမှ အမျိုးသမီး ရာပေါင်းများစွာက ကြမ်းတမ်းသော လုပ်ငန်းခွင်အခြေအနေများကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည့်နေ့မှ စတင်မြစ်ဖျားခံခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အမျိုးသမီးသမိုင်းလသည် သမိုင်းဖြစ်ရပ်များနှင့် ခေတ်သစ်လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း အမျိုးသမီးများ၏ စွမ်းဆောင်ချက်များကို မီးမောင်းထိုးပြရန် န...
Recent posts

ဖူးညွန့်ကိုက်စည်

ဒီကနေ့ ရာသီဥတု သာယာသည်။ အိမ်ရှေ့ အိမ်နောက် လမ်းလျှောက်နိုင်ပြီ။  အိမ်ရှေ့က ချယ်ရီပင်နဲ့ အိမ်နောက်က မက်မန်းပင်တို့မှာ အဖူးအညှောက်လေးတွေကို တွေ့ရသည်။  သူ့အခါရာသီနဲ့သူ ပွင့်ကြ သီးကြပါတော့မည်။ ရှစ်တန်းတုန်းက အလွတ်ကျက်ဆိုခဲ့ရတဲ့ ပဒေသာသီချင်းတွေကို အမှတ်ရပါသည်။ "မိန်ရာသီ တပေါင်းလဘွဲ့ ညည်းချင်း" (ဦးကြင်ဥ) အော် - ဂိမှာန်အတာ၊ ချိန်အခါကို၊ စိန်ကြာညောင်လွ၊ ရောင်ကြိုးကြွမှာ၊ အလှငယ်ထူးချွန် သုံးရွေ့မှူး၊ ကြော့ကြူးလွန်တို့ လွမ်းဝှန်ငယ်ရှည်ပြန့် ဆည်မတံ့အောင်၊ ငွေနားပန့်ရှင်၊ တောင်မီးခင်လဲ မနှင်ထွန်တိုက်၊ ချွန်စူးငယ်စိုက်လို့ အလိုက်ကယ်စာရေ၊ စဉ်မျိုးဆက်လာ၊ ကြက်ရိုးစာနှင့် ဘာသာငယ်ပွေသည် ခေါင်ရေပျော်ပွဲ ဖွဲ့ကြတယ်။ တံငါလောင်းလှေ၊ တပုံတသီး တောင်တင်တီးလို့၊ ယဉ်စီးငယ်တွေသည် ကြည်ရေညိုလဲ့ စိမ်းမြတယ်။ ပြဘင်္ကရု၊ ဖန်နေနန်းလည်း၊ ပြင်ခန်းလုမို့ ဖဂ္ဂုမာသံ၊ လအဖန်ကို ဘယ်ဉာဏ်ပိုင့်ရှင်၊ မလွမ်းအောင်ဆင်ပါ့မယ်။ "လေးချိုးသဖြန်" ရှစ်ခွင်တိုင်း၊ မှုန်မှိုင်းတဲ့ပတ်လည်။ သဇင်ကြွင်းငယ်နှင့် အင်ကြင်းသန္တာညွန့်ငယ်တို့ ဖူးညွန့်ကိုက်စည်။ ဘမရာရွှေပိတုံးငယ်တို့ ခြွေသုံးကြဝတ်ရည် ညွတ်ကြည်ဘွယ့်ဖော်ကွဲ။ ယင်းသည့်နေ့ဆို...

Like Don't Like ဖတ်တဲ့သူတိုင်းကတော့ သဘောကျချင်မှ ကျပါလိမ့်မယ်

ကွန်မင့် = ဒါ​တွေအ​ပေါ်ပြည်သူအများလုပ်သင့်လုပ်လဲလုပ်နိုင်တဲ့ ရှင်းလင်းပီးအများနားလည်လွယ်တဲ့ သုံးသပ်ချက်လုပ်ငန်းစဥ်များ​ပေးပီး လုပ်နိုင်ရင်​ကောင်းမယ်ယူဆမိ ပြန်စာ (၁) ကျွန်တော့်ထက် ပိုပြီးကောင်းအောင်ရေးသားတတ်သူများက ရေးကြစေလိုပါသည်။ ကွန်မင့် = မှားခဲ့ရင်​တောင်းပန်ပါတယ် ဆရာအပျစ်တင်စရာမရှိပါ ပြည်သူများသိသလိုရှိ​သော်လဲဘာလုပ်ရမယ်မသိ ညီတူလုပ်နိုင်တာ​ပေါ်မလား​တွေးမိလို့ပါ ပြန်စာ (၂) ပြီး လို့ ရေးရပါသည်။ အပြစ် လို့ ရေးရပါသည်။ ကျွန်တော်က စာရေးဆရာ မဟုတ်ပါ။ ဆရာဝန်ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာစာတွေရေးတာကလည်း စာအုပ် ၃ အုပ်တည်းသာ ထုတ်နိုင်ပါတယ်။ စာအုပ်အဖြစ်ထုတ်တဲ့အခါ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာတင်တာထက် ပိုပြီး စိစစ်ရပါတယ်။ ဆေးပညာစာမဟုတ်တဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ မြန်မာစာအပါအဝင် သုတစာလေးတွေကိုလည်း ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ရေးတင်ပါတယ်။ တနေ့စာ စာပုဒ်ရေ ၂၀ ဝန်းကျင်ရှိတယ်။ စာတိုင်းကို စာအုပ်ထုတ်သလိုအထိ စာကိုချောအောင်၊ ပိုကောင်းအောင် လုပ်ချိန် မရှိပါ။ ကနေ့မနက် အိပ်ရာထကတည်းက ကျန်းမာရေးမေးခွန်း အသစ် ၂ ခုနဲ့ စကားပုံမေးခွန်း တခုကို ရှာဖွေ၊ လေ့လာ၊ AI ကို မေး၊ ဘာသာပြန်ပြီး ရေးရတာ ၃ နာရီကြာသွားတယ်။  ကော်ဖီတခွက် ကုန်အောင် မသောက်အားပါ။ စာဖတ်တဲ့သူတွေ စွ...

ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာ

၁။ ဆရာ ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာ ရဲ့ အဓိပ္ပါယ် သိပါရစေ။ ၂။ ဆရာ ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာဆိုတဲ့ စကားပုံလေး ရှင်းပြပါအုံး ဆရာ။ မြန်မာ့လူနေမှုပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝလောကကို နှိုင်းယှဉ်ထားသော အလွန်နက်နဲသည့် စကားပုံတခု ဖြစ်ပါသည်။ သူ့နေရာနဲ့သူ မဟုတ်တာ၊ သူ့သဘာဝနဲ့သူ မမှန်တာ ဖြစ်တဲ့အခါ အကျိုးနည်းစေတတ်တယ်။  အရည်အချင်း ညံ့ဖျင်းတဲ့သူ ရာထူးနေရာကြီးကြီးရတဲ့အခါ သူစီမံခန့်ခွဲရတဲ့အလုပ်မှာ ဆုံးရှုံးနစ်နာတာတွေ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။ အနီးစပ်ဆုံးဥပမာတခု။ စစ်ရေးအတွက်သာ လေ့ကျင့်သင်ကြားတတ်မြောက်သူတွေက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ အုပ်စီးခဲ့လို့ တိုင်းပြည်ကြီးဟာ ၂၆ နှစ်အတွင်း ဆီကိုရေချိုး ဆေးရိုးမီးလှုံတဲ့အဆင့်ကနေ အယ်လ်ဒီစီ ဖြစ်လာတော့တယ်။ အရပ်သားတွေလည်း အဲလိုဖြစ်နိုင်တယ်။ ဘုန်းကြီးတွေထဲမှာလည်း ဖြစ်တာရှိတယ်။ ရှေးဘုရင့်လက်ထက်တွေမှာလည်း ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဖွတ်နဲ့ မိကျောင်းက အတော်ဆင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ မတူပါ။ လာမဲ့ရွေးကောက်ပွဲမှာ မြင်းကို ချိုတပ်မပေးသင့်။ ၁။ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ် သဘာဝအရ ဖွတ် သည် ကုန်းသတ္တဝါဖြစ်ပြီး မိကျောင်း သည် ရေသတ္တဝါ (မြစ်အတွင်းနေသူ) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကုန်းပေါ်တွင်သာ နေရမည့် ဖွတ်က မိကျောင်းအယောင...

"ထမင်းအသက် ၇ ရက်၊ ရေအသက် တမနက်"

လူသားတို့ရဲ့ အခြေခံ ရှင်သန်ရပ်တည်မှုမှာ အစားအစာနဲ့ ရေ ဘယ်လောက်အရေးပါတယ်ဆိုတာကို အလွန်ထိရောက်တဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက်နဲ့ ဖော်ပြထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ထမင်းအသက် ၇ ရက်: လူတယောက်ဟာ အစာ (ထမင်း) မစားရဘဲနဲ့ ခုနစ်ရက်ခန့်အထိ အသက်ဆက်နိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ (အစာငတ်ခံနိုင်ရည်ကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါတယ်)။ ရေအသက် တမနက်: ဒါပေမဲ့ ရေမသောက်ရဘူးဆိုရင်တော့ တမနက်ခင်း (သို့မဟုတ် ခဏတာ) အတွင်းမှာတင် အသက်အန္တရာယ် စိုးရိမ်ရပါတယ်။ ရေဟာ အစာထက် ပိုမို အရေးကြီးကြောင်းကို အသားပေး ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခြေခံ လိုအပ်ချက်တွေထဲမှာ "ရေ" ဟာ အရေးကြီးဆုံးနဲ့ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အမြန်ဆုံး လိုအပ်တဲ့အရာ ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို သတိပေးနှိုးဆော်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။  တနည်းအားဖြင့် အရာရာမှာ အရေးကြီးဆုံးအချက်ကို ဦးစားပေး သိရှိစေဖို့ သုံးနှုန်းလေ့ ရှိပါတယ်။ အလားတူ အင်္ဂလိပ်စကားပုံ သို့မဟုတ် သိပ္ပံနည်းကျ အသုံးအနှုန်း အင်္ဂလိပ်ဘာသာမှာတော့ ဒီစကားပုံကို "Rule of Threes" (သုံးဂဏန်း နိယာမ) လို့ ခေါ်တဲ့ အယူအဆနဲ့ အနီးစပ်ဆုံး တိုက်ဆိုင်နေတာကို တွေ့ရပါတယ် - "A person can survive for 3 minutes without air, 3 days without wate...

ကြောင်တသက် ကြက်တမြုံ

ကျွန်တော် ဆယ်တန်းရောက်တော့ သိပ္ပံဘာသာတွဲယူရပေမဲ့ အိုဘီ ခေါ် စိတ်ကြိုက်မြန်မာစာကျောင်းသားဆီကနေ စာအုပ်တွေငှားဖတ်တယ်။ မင်းသုဝဏ်ရေးတဲ့ မြန်မာစာ မြန်မာမှုစာအုပ်လည်းပါတယ်။ ကြောင်တသက် ကြက်တမြုံစာလည်းပါတယ်။ ၁၉၅၆ ခုနှစ်ကရေးတဲ့စာလို့ ဖတ်ရတယ်။ (စ) ပုဂ္ဂိုလ်တဦး သောင်းကျန်းနေခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အများ အတိဒုက္ခ ရောက်နေရသောအခါမျိုး၌ ကြောင်တသက် ကြက်တမြုံပဲဟေ့ ဟု လူကြီးသူမများ ပုံခိုင်းပြောဆို ညည်းညူသည်ကို ကြားဘူးရသည်။ (ဆုံး) ဆရာမင်းသုဝဏ်ဆက်ရေးတာမှာ ကြောင်တသက်ပုံ ကြွက်တမြုံ၊ ကြောင်တကောင်အတွက် ကြွက်တမြုံ ပျက်သည်။ ကြောင်တလက်မှ ကြောင်တသက်ပြောင်းသည်။ အဲလိုပြောင်းလဲတာဟာ ပုဂ္ဂိုလ်တဦး သောင်းကျန်းနေခြင်းကြောင့် ပုဂ္ဂိုလ်အများ အတိဒုက္ခရောက်ရခြင်းကိုပင်ဖေါ်ပြလို့ အခြေခံသဘောမှာ မထူးခြားပါလို့ပါတယ်။ "ကြောင်တသက် ကြက်တမြုံ" ဆိုတဲ့ စကားပုံဟာ မြန်မာ့လူနေမှုဘဝနဲ့ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးကို အခြေခံပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အင်မတန် ထိရောက်တဲ့ စကားပုံတခု ဖြစ်ပါတယ်ဗျာ။ အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် ဒီစကားပုံဟာ "အစာငတ်မွတ်ခြင်း" သို့မဟုတ် "စားဝတ်နေရေး ခက်ခဲခြင်း" နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ က...

သမီးတကောင် နွားတထောင်

ရှေးခေတ် မြန်မာ့ကျေးလက်လူ့အဖွဲ့အစည်းတွင် နွားအကောင်ရေ တထောင် (၁,၀၀၀) ပိုင်ဆိုင်ခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၊ ဂုဏ်ဒြပ်နှင့် ခွန်အားကို ကိုယ်စားပြုပါသည်။ သို့သော် မိဘများအတွက် မိမိတို့၏ သမီးမိန်းကလေးသည် အကျင့်စာရိတ္တ ကောင်းမွန်ပြီး၊ အိမ်တွင်းမှုအတတ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံကာ မိဘကို လုပ်ကျွေးပြုစုတတ်ပါက ထိုနွားတထောင်ထက်ပင် ပိုမိုတန်ဖိုးရှိကြောင်း တင်စားပြောဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အချက်အလက်အသေးစိတ် - ၁။ တန်ဖိုးထားမှု: သမီးမိန်းကလေးသည် အိမ်ထောင်တခု၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ဆောင်နိုင်သူ ဖြစ်သဖြင့် နွားတထောင်ထက် ပို၍ အဖိုးတန်သည်ဟု ယူဆခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂။ အားကိုးထိုက်မှု: သမီးကောင်းတယောက်သည် မိဘတို့ကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရရော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရပါ နွေးထွေးစွာ ပြုစုစောင့်ရှောက်နိုင်စွမ်း ရှိခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၃။ ဆုံးမစကား: တဖက်တွင်လည်း မိန်းကလေးများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ တန်ဖိုးမှာ နွားတထောင်နှင့် ညီမျှအောင် အကျင့်သီလနှင့် ပြည့်စုံရမည်ဟု သတိပေး ဆုံးမရာတွင်လည်း သုံးပါသည်။ မှတ်ချက် - လူကြီးမင်း ထောက်ပြထားသည့်အတိုင်း "တကောင်"၊ "တထောင်" ဟူသော ရေးထုံးများကို ရှေးမူဟောင်းအတိုင်း အသုံးပြုထားပါ...