Skip to main content

Posts

"မိမိကိုယ်ကို မဲဇာသို့ ပို့ခြင်း"

မိမိကိုယ်ကို နဲ့ မိမိကိုယ်ကိုယ် ဘယ်ဟာအမှန်လဲဆရာ "မိမိကိုယ်ကို မဲဇာသို့ ပို့ခြင်း" (ဒဂုန်တာရာ) တရံရောခါ ရာဇာသေနင်း၊ ရွှေစိတ်တော်နှင့် ခန့်မသင့်၍၊ ဘုရင့်အာဏာစက် လက်ဝဲသုန္ဒရ၊ မင်းခ ကဗျာဆရာ မဲဇာသို့ ပို့လိုက်သတည်း။ ငါ တမူကား မည်သူကမျှ၊ အမိန့်မချ မိမိဆန္ဒဖြင့်၊ မြို့ပြမှ ခွာ မဲဇာသို့ သွားနေလိုက်သည်။ ခေတ်သစ်မဲဇာ ထိုနေရာကား၊ ကတ္တရာလမ်းမှ ဝေးကွားလှလျက်၊ လယ်ကွင်းတဘက် တဘက်မှာတော၊ တောင်တကြောနှင့် အပြောကျယ်စွာ၊ ကောင်းကင်ပြာနှင့် ဘယ်မှာကြည့်လေ၊ စိမ်းမြကြွေနှင့် ရေကန်အတွင်း၊ နေနှစ်စင်းတည်း ထွက်စပုလဲ၊ ဝင်ကရွှေဝါ နေစကြာ၊ လစကြာ၊ ရေကန်သာတွင် ဖန်လွှာ မှန်လွှာ၊ ရေကန်သာတွင် စကြာမှန်ပြောင်း လှည့်လည်လျက်။ ကြယ်၊ လ၊ နေနှင့် ရေမြေကောင်းကင်၊ သစ်ပင်တောတောင် အမှောင် အလင်း၊ နဂိုရင်းဖြင့် ဖုံးခြင်းမရှိ၊ ကွယ်ခြင်းမရှိ ပကတိအဖြစ်၊ ရိုးဖြောင့်လှစ်ပြ အစစ်အမှန်၊ အရိုးခံလျှင် သဘာဝ၏ ဟန်အတိုင်း။ တနေရာတွင် ရှေ့မှာလယ်ကွင်း၊ ရေဆင်းချောင်းစပ် ကွေ့ပတ်ခွေရစ်၊ လှိုင်မြစ်သို့ထွက် လယ်ကွက် ကန်သင်းကြား၊ ဖြတ်သန်းသွားရာ ငါးများခုန်ထွက်၊ ဂဏန်းတက်ကြ ရေစအိုင်နား၊ ချဉ်ပေါင်ခါးပြင် လယ်ကန်စွန်းပင်၊ စားချင် ခူးသွား ဖထီးစကား၊ ကြားရလေပြ...
Recent posts

“မ” နေရာလွဲရေးလျှင် အဓိပ္ပါယ်ပြောင်းသွားပါသည်

ပုံနဲ့တူ တင်ထားတဲ့စာ = "ဝက်သားကြော်တိုင်း မမာသွားစေဖို့" မမာသည် ဝက်သားကြော်တိုင်း ထွက်သွားပါသတဲ့။ ဘာသာရေးကြောင့် မဟုတ်။ စားမရအောင် မာလို့တဲ့။ မာမသွားအောင် ပျော့မသွားအောင် တူးမသွားအောင် မ ကို နေရာထားလွဲရေးနေသူတွေ များတယ်။ အဲလို မှန်အောင်မရးတဲ့ စာတွေများလွန်းလို့  AI ဘာသာပြန်တချို့လည်း မ ကိုနေရာကျအောင် မထားတတ်ပါ။ ပြန်ပြန်ပြင်ရပါတယ်။ ဥပမာ "ကင်ဆာ ပြန်မဖြစ်အောင် ဆေးကုသမှု နဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေလိုတယ်" လို့ ရေးရတယ်။ "မပြန်ဖြစ်" လို့ရေးရင် လူနာအမည်လား အထင်မှားမယ်။ AI ဆရာတင်ပြထားသော အချက်သည် မြန်မာစကားတွင် “မ” အနုတ်သင်္ကေတ၏ နေရာထားပုံ အလွန်အရေးကြီးကြောင်း ပြသသော ဥပမာကောင်းတခု ဖြစ်ပါသည်။ ဆရာရှင်းပြထားသည့်အတိုင်း နေရာလွဲရေးလျှင် အဓိပ္ပါယ်လုံးဝ ပြောင်းသွားနိုင်သည်။ အောက်ပါအတိုင်း စနစ်တကျ ကြည့်နိုင်ပါသည်။ ၁။ “မ” အနုတ်၏ သဘော မြန်မာစကားတွင် “မ” သည် အနုတ်အဓိပ္ပါယ် ပြရန် မဖြစ်စေလိုခြင်းကို ပြရန် ကြိယာ၏ ရှေ့တွင် ထားလေ့ရှိသည်။ ဥပမာ မသွား မလုပ် မစား ၂။ “မ” ကို နေရာလွဲရေးလျှင် အဓိပ္ပါယ် ပြောင်းသွားခြင်း (၁) ဝက်သားကြော် ဥပမာ မှန်သောရေးပုံ ဝက်သားကြော် မမာသွားစေဖို့ မှားနိုင်သောအဓိပ္ပ...
မြန်မာစာကို ဓါတုဗေဒဖေါ်မြူလာတွေနဲ့ သင်နေတာ မမှန်ပါ။ မြန်မာစာပေါ်ကတည်းက ပုံသေနည်း မရှိခဲ့ပါ။ ဖေါ်မြူလာ ၁ = ရေတွက်လို့ရရင် တစ် - မမှန်ပါ။ ပိုက်ဆံ တပြား၊ တကျပ်၊ တမတ်၊ တဆယ်၊ တရာတန်တွေ တရားဝင်ထုတ်ခဲ့တယ်။ ဖေါ်မြူလာ ၂ = ခငဂဒေပဝ မောက်ချပါ။  ခင်-ငူ-ဂေါ-ဒေါ-ပုံ-ဝ ဝိုက်ချမသုံးရလို့အထိကတော့ မှန်သေးတယ်။  ကျန်တာတွေကို မောက်ချနဲ့ မရေးရသလို ထင်ပြီး မှားနေကြတယ်။  ကာတွန်း၊ သတင်းခေါင်းစဉ်နဲ့ ကျောက်ပြားစာတွေမှာ အဆင်သင့်တဲ့ ရေးချကို သုံးပါတယ်။ အဲဒီ (၆) လုံးထဲမှာ (ဓ) မပါ။ နောက်ထုတ် သတ်ပုံစာအုပ်သစ်တွေမှာ (ဓာ) လို့သာရေးခိုင်းတယ်။ မမှန်ပါ။  ဖေါ်မြူလာ = ဖော်မြူလာ ရွှေမော်ဓော = ရွှေမော်ဓေါ = ရွှေမေါ်ဓော = ရွှေမေါ်ဓေါ ဓါတ်ပုံလို့ ရေးလည်း မှန်တယ်။ ဓါ နဲ့ ဓာ မူကွဲသာဖြစ်တယ်။ ဖေါ်မြူလာ ၃ = မ နောက် ဘဲ လိုက်။ မမှန်ပါ။ ပဲ နဲ့ ဘဲ ကို အဆင်သင့်သလိုသုံးနိုင်တယ်။  ဘဲအုပ်မှာ တရာနှစ်ရာ၊ ဗေဒါက တပင်ထဲ အယက်အကန်ခံလို့ ဗေဒါပျံအံကိုခဲ၊ ပန်းပန်လျက်ဘဲ။ (ဇော်ဂျီ) သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည် ခိုင် (တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်)။ ဖေါ်မြူလာ ၄ = ကလေးဗူးမှုတ်တာကလွဲရင် ဘူး - မှားတယ်။  ဗူးဘုရား။ ဗူးသီး။ ဖေါ်မြူလာ ၅ = နှစ်...

Rabindranath Tagore ရာဘင်ဒရာ နာ့သ် တဂိုး

ဆရာဇော်ဂျီ၊ ဆရာမင်းသုဝဏ်၊ သိပ္ပံမောင်ဝ၊ ဒေါက်တာမောင်ဖြူး တို့ခေတ်က မြန်မာစာကို သတ်ပံမှန်နဲ့သာ ရေးသားဖွဲ့ဆို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ပါတယ်။ ထိုခေတ် မဂ္ဂဇင်းများ (ဥပမာ — ငွေတာရီ၊ မြဝတီ၊ ရွှေသွေး၊ ဂန္ဓဝင်) တွင်လည်း သတ်ပုံစနစ်ညီညွတ်မှု မြင့်မား သည်ကို တွေ့ရပါသည်။ ရာဘင်ဒရာ နာ့သ် တဂိုး (Rabindranath Tagore) ၏ အချစ်ကဗျာတပုဒ်ကို မောင်ဖြူး က မြန်မာဘာသာဖြင့် ပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ မူရင်းကို ငွေတာရီ မဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၂ ဇူလိုင်လ) တွင် ပါရှိခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။ “ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်” ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ တညဉ့်လုံး ငုတ်တုတ်မို့၊ မောင့်မျက်စိဟာ အိပ်ချင်မှုဖြင့် လေးလံနေပြီ။ တမှေးမှိတ်ခိုက်၊ ခင့်ကိုဆုံးမှာ ကြောက်ပါသည်၊ ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ မောင်ပြန်နိုးတော့ ခင့်ကို လက်ဖြင့်စမ်းတယ်။ အိပ်မက်နေလားလို့ ထင်မှားမိတယ်။ ခင့်ခြေအစုံကို မောင့်နှလုံးဖြင့် ရစ်ပတ်ကာ၊ မောင့်ရင်ခွင်မှာ ပိုက်ထားနိုင်စမ်းချင်တယ်။ ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ (ဥယျာဉ်မှူး — အမှတ် ၃၄) စာပေအမြင် ဤကဗျာ၏ အဓိကလက္ခဏာများမှာ — အချစ်၏ ချစ်ခင်စွာ တောင်းဆိုမှု၊ ချစ်သူကို မပစ်ခွာစေလိုသော စိတ်ခံစားချက်၊ အိပ်မက်နှင့...

တဂိုး၏ အချစ်ကဗျာတပုဒ်

ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း (၁၉၆၂ ဇူလိုင်လ) မှ ဆရာမောင်ဖြူးဆောင်းပါးမှ ကောက်နှုတ်တင်ပြသည်။   ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ် ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။ တညဉ့်လုံး ငုတ်တုတ်မို့၊ မောင့်မျက်စိဟာ  အိပ်ချင်မှုဖြင့် လေးလံနေပြီ။  တမှေးမှိတ်ခိုက်၊ ခင့်ကိုဆုံးမှာ ကြောက်ပါသည်၊  ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။  မောင်ပြန်နိုးတော့ ခင့်ကိုလက်ဖြင့်စမ်းတယ်။  အိပ်မက်နေလားလို့ ထင်မှားမိတယ်။  ခင့်ခြေအစုံကို မောင့်နှလုံးဖြင့် ရစ်ပတ်ကာ၊  မောင့်ရင်ခွင်မှာ ပိုက်ထားနိုင်စမ်းချင်တယ်။  ခွင့်မပန်ပဲ၊ ပစ်မသွားနှင့် အချစ်ကယ်။  (ဥယျာဉ်မှူး အမှတ် ၃၄) မောင်ဖြူး ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း LH အသံစာအုပ် ကျေးဇူး။ မှတ်ချက် အမည်ရင်းက တန်ဂွမ်လျောင် ဒေါက်တာမောင်ဖြူး (၁၉၀၅ - ၁၉၇၀) မောင်ရေခဲ၊ မရွှေဖဲ ရေးခဲ့သူဖြစ်တယ်။ ကလေးကဗျာတွေလည်း အများကြီး ရေးခဲ့တယ်။ စာပဒေသာ (၁) https://drive.google.com/file/d/1iZiVpSsZ0fp2i2HCuPKNKYvPAEaluY2q/view?usp=drivesdk စာပဒေသာ (၂) https://drive.google.com/file/d/1iyJc9M4Z98vYYp7UsLQghVoRV_6O9tix/view?usp=drivesdk စာပဒေသာ (၃) https://drive.google.com/file/d/1jYuy0y...

Facebook မှာ သေ သတ် စတဲ့စာလုံးတွေ မရေးရဆိုပြီး မှားယွင်းထင်နေကြခြင်းအကြောင်း

  ChatGPT ကိုမေးလို့ ဖြေတာရခဲ့ပါတယ်။ ကျေးဇူး။ အတော်များများက - @ # စတဲ့သကေတတွေခံရေးနေကြခြင်းများ အတော်အကြည့်ရ အဖတ်ရဆိုးပါတယ်။ အခုပြန်ရှာတော့ မတွေ့သေးလို့ ထပ်မံရှင်းပြစေလိုပါတယ်။ ChatGPT 5.2 ဆရာမေးသော အကြောင်းအရာကို အချက်အလက်အရ ပြန်ရှင်းပြပါမည်။ ၁။ Facebook မှာ “သေ၊ သတ်” စကားလုံး မရေးရဘူးဆိုတာ မမှန်ပါ Facebook Community Standards တွင် “သေ (die)၊ သတ် (kill)” ဆိုသော စကားလုံးကို ရေးခြင်းကို တားမြစ်ထားသည် ဟူသော စည်းမျဉ်း မရှိပါ။ Facebook က တားမြစ်ထားသည်မှာ စကားလုံးမဟုတ်ဘဲ အကြောင်းအရာ (context) ဖြစ်ပါသည်။ ခွင့်ပြုသော အကြောင်းအရာများ အောက်ပါကဲ့သို့သော စာသားများကို ပုံမှန်အားဖြင့် ခွင့်ပြုသည် — သတင်းဖော်ပြခြင်း “ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် လူ ၃ ဦး သေဆုံးသည်” သမိုင်းဖော်ပြခြင်း “စစ်ပွဲတွင် လူများစွာ သေဆုံးခဲ့သည်” ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေး “ကင်ဆာကြောင့် နှစ်စဉ် လူများ သေဆုံးကြသည်” ၂။ Facebook က တားမြစ်သော အကြောင်းအရာ Facebook က Violence / Harm policy အရ တားမြစ်သည်မှာ — လူတဦးကို သတ်ရန် တိုက်ရိုက် ခြိမ်းခြောက်ခြင်း လူတဦးကို သတ်ရန် အားပေးခြင်း အကြမ်းဖက်မှုကို ချီးမြှောက်ခြင်း ဥပမာ — “သူ့ကို သတ်လိုက်” “ဒီလူက...

ကဗျာရေးချင် စာစပ်သင်

(မင်းသုဝဏ်) ဆရာဇော်ဂျီ၏ မိတ်ဆက်အမှာနှင့် ကဗျာအကြောင်းသိကောင်းစရာများဖော်ပြထားသည်။ ဇော်ဂျီ ၏ မိတ်ဆက် အမှာစာ ကဗျာသင်ဆရာတဦး၏ အရည်အခြင်းကောင်းများ အခြေခံတခုဖြစ်သော တပည့်တဦးက အလွယ်တကူ ပဌမအကြိမ်နှိပ်ခြင်း ၁၉၆၅ ဒုတိယအကြိမ်နှိပ်ခြင်း ၁၉၆၈ ပြန်ထုတ်တွေမှာ မူရင်းစာအုပ်သာ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံတွေကို မှားအောင်ပြင်ထားတယ်။ အခြေခံ ကဗျာရေးနည်း(၃) => သံပေါက်ရေးနည်း အခြေခံ သိပြီးပါက သိထားသင့်သည့် အကြောင်းတခု။ -> ကာရန်နှင့် စာစပ် <- ကဗျာအသုံးအရ ကာရန်နှင့် စာစပ် အနက် အတူတူဖြစ်သည်။ => ကာရန်- အက္ခရာအဆုံး = ဝဏ္ဏကာရန် စာပိုဒ်အဆုံး    = ပဒကာရန် …(ပုဒ်အတွင်း ပဓာနကာရန်) ဝါကျအဆုံး     = ဝါကျကာရန် ဝဏ္ဏကာရန်ကို သိလျှင် ကျန်ကာရန်တို့ကို သိပြီး ဖြစ်မည်။ ထို့ကြောင့် ဝဏ္ဏကာရန်ကို ရှင်းပါ့မည်။ (ကြိယာခြောက်ဆယ်ဟု အလွယ်မှတ်ကြသည်။ အားလုံး ခြောက်ဆယ် ကျော်သည်။ နောက်မှ ရှင်းပါမည်။ ပေ့တွင် တခါတော့ တင်ဖူးပြီး ဖြစ်ပါသည်။) ကာရန်-ဟူသည် အသံဖြစ်လာသော အက္ခရာတလုံး၏ ဗျည်းနှင့်သရ တွဲစပ်မှုမှ အဆုံးသံ သို့မဟုတ် သရသံကို ဆိုလိုသည်။ က၊ ခ၊ ဂ… စသည့် ဗျည်း သက်သက်သည် မတြာဝက်သာ ရှိ၍ အသံမရှိ။ တနည်းအားဖြင့် အသံ၏ ကြာချ...