တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

စာပေစိစစ်ရေးဖျက်သိမ်းတဲ့ ရက်စွဲနှစ်ခုဖြစ်နေတဲ့အကြောင်းလေးသိချင်ပါ၍ ကျေးဇူးပြုပြီးရှင်းပြပေးပါဆရာ။ စာပေစိစစ်ရေး သမိုင်း ၁၉၆၂ ခုနှစ်မှာ ဗခကနေဝင်း အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ပါလီမန်ခေတ်က ခွင့်ပြုခဲ့တဲ့ ပုံနှိပ်မီဒီယာ လွတ်လပ်ခွင့်တွေ ရုပ်သိမ်းခံရပြီး ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင် နည်းဥပဒေကို ထုတ်ပြန်ခဲ့တယ်။ သတင်းစာများ၊ စာစောင်များနှင့် လုံးချင်း စာအုပ်များအားလုံး ထုတ်ဝေခြင်းမပြုမီ စာပေစိစစ်ရေး ဌာနကို ကြိုတင်တင်ပြရတယ်။ ထိုသို့တင်ပြခြင်း မပြုဘဲ ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ရင် ထုတ်ဝေသူ သာမက ပုံနှိပ်သူများပါ ဖမ်းဆီးပြီး ၁၉၆၂ ခုနှစ် ပုံနှိပ်သူများနှင့် ထုတ်ဝေသူများ မှတ်ပုံတင် နည်းဥပဒေအရ အပြစ်ပေးတယ်။ စာဖတ်မှူးကနေ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အဆင့်ဆင့် ဖြတ်သန်းပြီး အတည်ပြုချက်ရမှ စာအုပ်ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခွင့် ရှိတယ်။ ၂၄-၁-၂၀၁၂ နဲ့ ၂၀-၈-၂၀၁၂ နေ့မှာ စာပေကင်ပေတိုင်လို့ နာမည်ဆိုးနဲ့ ကျော်ကြားခဲ့တဲ့ စာပေစိစစ်နဲ့ မှတ်ပုံတင်ဌာနကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တယ်။ ၁၉၈၈ ခုနှစ်ကစတဲ့ ဒုတိယစစ်အစိုးရလက်ထက်မှာ ပုံနှိပ်စာလုံးတလုံးကို နိုင်ငံတော်မူ (တစ်) လို့မရေးရင် တလုံး ၁၀ ပြား ဒဏ်ရိုက်တဲ့ခေတ်အကြောင်း သိပါရစေ။ ကျေးဇူး။ ChatGPT 5.2 မေးခွန်းက အလ...

ကွန်မင့်တခု = ဖုန်းထဲက စာရိုက်ရာမှာ 'ကင်းစီး' မပါလို့ ယောက်ျား လို့ဘဲ ရိုက်လို့ရတယ်။ ပြန်စာ ဖုန်းကနေ စာရေးဆက်သွယ်တဲ့ခေတ်မှာ ခက်တာတွေ၊ အလွဲအမှားတွေ အမျိုးမျိုးတွေ့လာရတယ်။ သတ်ပုံမှားကြတာက တမျိုး။ ယောက်ျား ကို ယောင်္ကျား လို့ရေးတာ မှားကြောင်း မနေ့က တင်ခဲ့တယ်။ တင်ထားတာကို ပြန်ဖတ်တော့ ယောက်ျား မှား ဖြစ်တနယ်။ ပြန်စစ်တော့ တကယ်အမှားလို့ထောက်ပြတာက ယောက်ျား။ အဲလိုရေးတာကို ဖန်းက အလိုလိုပြင်လိုက်တော့ ယောက်ျား - အမှား ဖြစ်နေရော။ ဒီနေ့ပြန်ပြင်ထားတယ်။ မှန် မမှန် မသိသေး။ အခုရေးတာကိုလည်း ကွန်ပြူတာက အလိုလိုပြင်သွားတယ်။ ပုံရိုက်ပြပါမယ်။ တချို့ဖုန်းတွေမှာ ကင်းစီး ခေါ် (-င်္) မပါဘူးတဲ့။ ကင်းစီးဟူသည် က၊ ခ၊ ဂ၊ ဃ၊ င ဟူသော ကဝဂ်ဗျည်း ငါးလုံးတွင် ဝဂ္ဂန္တ(ဝဂ်အဆုံး) ဖြစ်သော င-ဗျည်းနှင့် ရှေ့လေးလုံးဆင့်ရာ၌ လုံးဆင့်စည်းကမ်းအရ အထက်ကနေသော သရမဲ့ င-ဗျည်းကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်း င-ဗျည်း၌ သရမပါသောကြောင့် သရမဲ့ကြောင်းကို သိစေရန် င-ဗျည်းအပေါ်မှ အသတ်(တံခွန်) ထည့်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ယင်းတံခွန်ကို အသတ်ဟု ခေါ်ရခြင်းမှာ မိမိအောက်၌ ရှိသော ဗျည်းမှ အ သရကို သတ်လိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သောကြောင့် အသတ်ဟု ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤ၌ ဂင်...

အာဖရိကဆိုရိုးစကားများသည် တိုတောင်း၍ ထိရောက်သော တင်စားချက်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် ပညာရတနာများ ဖြစ်ကြပါသည်။  ၎င်းတို့သည် စည်းလုံးညီညွတ်မှု ("ဝေးဝေးသွားလိုက အတူတူသွားပါ")၊ သည်းခံခြင်း ("သည်းခံနိုင်သူသည် အသီးကောင်းကို စားရသည်") နှင့် လုပ်ရပ်များ၏ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များအပေါ် အဓိကထား၍ လမ်းညွှန်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ပညာနှင့် ဘဝ (Wisdom and Life) "မြစ်၏အနက်ကို ခြေနှစ်ဖက်လုံးဖြင့် တိုင်းတာသူသည် လူမိုက်သာဖြစ်သည်" – တခုခုကို မလုပ်ဆောင်မီ သေချာစွာ စဉ်းစားဆင်ခြင်ပါ။ "ညဉ့်မည်မျှပင် ရှည်လျားစေကာမူ အရုဏ်ဦးသည် အမြဲတမ်း ပေါ်ထွန်းလာမည်သာဖြစ်သည်" – မျှော်လင့်ချက်နှင့် သည်းခံခြင်းကို ပြသသည်။ "ဟိန်းဟောက်နေသော ခြင်္သေ့သည် သားကောင်ကို ဘယ်သောအခါမျှ မဖမ်းနိုင်" – စကားထက် လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုက ပို၍ အရေးကြီးသည်။ "ပုဆိန်က မေ့သွားသော်လည်း သစ်ပင်ကမူ မှတ်မိနေတတ်သည်" – အနိုင်ကျင့်သူထက် အနိုင်ကျင့်ခံရသူက နာကျင်မှုကို ပို၍ကြာရှည်စွာ မှတ်မိနေတတ်သည်။ "အဆုံးသတ်ကို သိလိုလျှင် အစကို ပြန်ကြည့်ပါ" လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှု (Community and U...

ကြက်သွန်သည် သူ့ချည်းသက်သက်ဆိုလျှင် အထောင်းခံရလေ့ မရှိသော်လည်း၊ ငရုတ်သီးနှင့် ရောနှောပေါင်းစပ်မိသောအခါတွင်မူ ငရုတ်သီးနှင့်အတူ အထောင်းခံရလေတော့သည်။ လူတဦးသည် မိမိကိုယ်တိုင်က အပြစ်မရှိသော်လည်း၊ အကျင့်စာရိတ္တ မကောင်းသူ သို့မဟုတ် ဒုစရိုက်လုပ်သူနှင့် ရောနှောပေါင်းသင်းမိပါက ထိုသူတို့ ကျူးလွန်သည့် အမှု၏ နောက်ဆက်တွဲဒဏ်ကို အတူတကွ ခံစားရတတ်ခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ငရုတ်သီးနှင့်အတူ တဆုံတည်း ကျခါမှ ကြက်သွန်သည် အထောင်းခံရသကဲ့သို့ မသူတော်နှင့်ပေါင်းမှ မိမိပါ ဒုက္ခရောက်ရသည်။ ကြက်သွန်ချည်းနေ အကောင်းသား၊ ငရုတ်သီးနှင့်ပေါင်းမှ အထောင်းခံရဟူ၍လည်း အသုံးရှိသည်။ "If you lie down with dogs, you will get up with fleas"  ခွေးများနှင့်အတူ အိပ်စက်လျှင် လှေးများကပ်ပါလာမည်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဝင်းဦး ၁၉၇၀ ခု အောက်တိုဘာလမှ ၁၉၇၁ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ မြန်မာ့အလင်းနေ့စဉ် သတင်းစာတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သော ဝင်းဦး၏ အဆက်ဆက် ဝတ္ထုရှည်ကြီးကို တပေါင်းတည်း ပြန်လည်ရိုက်နှိပ်သည်။ နောင်အင်းလေး-နောင်အင်းလေး။ ကြည်နူးဘွယ့်အစဉ် တောင်သေလာ ဝန်းပိုက်ရစ်ဆင်း မှုံမှေးမှေး-မြင်သေးတော့ခင်၊ လှေငယ်တံငါယာဉ် ဟိုအဝေးတွင်.... တေးလှိုင်းသိုင်းဖွဲ့ဆင်၍နေသော ညဉ့်ပျိုနှမ အလှပြင်ချိန်တွင် ဂီတသံရှိန် မှိန်မှိန်ကလေးနှင့်ဖက်စပ် တွဲသစ်ကာ ရစ်လွှမ်းလာသည့် တျာကျ စာအလှကို မောင် တစွန်းတစ ဖွဖွကလေးကြားမိစဉ်က အတွဲအဖက် ချောမွတ်သော အမည်ဆန်းကလေးပင် တကားဟု စိတ်မှာကြည်မွေ့မိသွားပါ၏။ မောင်သည် အလှအပတွင် စိတ်အယဉ်နွဲ့ပျောင်းကာ ဟောင်းသည် သစ်သည်မရှိ၊ အလှသည် အလှပင်ဖြစ်ချေသည်။ အလှသည် နှလုံးသွေးမှ အညစ်ကျေးများကို အမြဲအစဉ် ဆေးကြောနိုင်ပေးမည်ဟု မူသေ တသမတ်တည်း ယူဆထားသူဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် နောင်အင်းလေးဟူသော ချစ်စရာစာစုကလေး၌ မိမိအတွေးကို တည်ကိန်းထားကာ အဓိပ္ပါယ်အယူအဆတွေ ပွားပစ်လိုက်မိခဲ့ပါသေးသည်။ အင်းလေး- ဟိုတိမ်ဘုံစွန်းဆီက၊ လဲ့ဝန်းတိမ် လှေယာဉ်တို့ ရေပြင်တွင် ရွက်ကျင်လွှင့်သကဲ့သို့ တလှည့်တပြန် ရှက်စုံဖွင့်နိုင်သော မြေပြင်တွင် ရေတင့်သည်ဟု စာဖွဲ့ကြရသည်...

(ကျွန်တော်ကတော့ မစားဘူးသေးလို့ ထင်တယ်။ စားလည်း မေ့နေပြီ။) ရှမ်းထမင်းချဉ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ အင်းသားလူမျိုးတို့၏ အထူးအဆန်း ဟင်းလျာတခု ဖြစ်ပါသည်။ ချက်ပြီးသား ထမင်းကို ငါးပြုတ်၊ အာလူးထောင်း၊ ခရမ်းချဉ်သီးအနှစ်တို့ဖြင့် နယ်ဖတ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အဝါရောင်ရှိပြီး ချဉ်ဆွဲဆွဲ အရသာရှိကာ ကြက်သွန်ဖြူဆီချက်၊ ကြက်သွန်ဖြူကြော်၊ မြေပဲနှင့် ကြက်သွန်မြိတ်မြစ် (ဂျူးမြစ်) တို့ဖြင့် ဆင်ယင်ပြင်ဆင်ထားလေ့ရှိပါသည်။ ရှမ်းထမင်းချဉ်၏ အဓိကအချက်များ ပါဝင်ပစ္စည်းများ: အဓိက ပါဝင်ပစ္စည်းများမှာ ထမင်း၊ ငါး (ဥပမာ- ကကတတစ်)၊ ခရမ်းချဉ်သီးနှင့် အာလူးတို့ ဖြစ်ကြပြီး နနွင်းနှင့် ငရုတ်ဆီတို့ဖြင့် အရသာသွင်းထားပါသည်။ ပြင်ဆင်ပုံ: ပါဝင်ပစ္စည်းများကို သမအောင် နယ်ဖတ်ပြီးနောက် အလုံးလေးများ ပြုလုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ပန်းကန်ပြားထဲတွင် ပြားပြားလေးဖြန့်၍ အပူရှိန်ရှိတုန်း တည်ခင်းကြပါသည်။ အပေါ်ယံအစာများ: ရိုးရာအရ အပေါ်မှ မြေပဲလှော်၊ ကြက်သွန်နီကြော်၊ ကြက်သွန်ဖြူကြော်၊ ဂျူးမြစ်နှင့် ပဲပုပ် (Pae Pot) တို့ကဲ့သို့သော ဝါးလိုက်လျှင် အသံမြည်သည့် အစာများဖြင့် ဖြူး၍ စားသုံးကြပါသည်။ တွဲဖက်စားသုံးပုံ: ကြက်သွန်ဖြူ၊ ချ...