တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

Posts

သဖန်းပင်

ရေတက်ရေကျ၊ မြစ်လမ်းမတွင် ပုပ်ပူသယောင်း၊ လူသေလောင်းတို့ သောင်းပြောင်းရောနှော၊ ရေမှာမျှောခဲ့။ ရေတက်ရေကျ၊ မြစ်လမ်းမတွင် စာနာထိုထို တဲပြိုအိမ်ပျက်၊ တံခါးရွက်တို့ ယွင်းပျက်လှေကား၊ အမိုးများတို့ သစ်ဝါးမကောင်း၊ ပစ္စည်းဟောင်းတို့ သောင်းပြောင်းရောနှော၊ ရေမှာမျှောခဲ့။ ရေတက်ရေကျ၊ မြစ်လမ်းမတွင် ကျိုးကျသစ်ကိုင်း၊ ပင်အိုတိုင်းမှ ပိုင်းပိုင်းစိတ့်မွှာ၊ ပွင့်လွှာပွင့်ချပ် ပွင့်ဖတ်နွမ်းဟောင်း၊ ရွက်ဝါညောင်းတို့ သောင်းပြောင်းရောနှော၊ ရေမှာမျောခဲ့။ မျှောလေတိုင်းသာ၊ မျောရာရာသို့ ကမ်းသာတခွင်၊ သဖန်းပင်သည် မရွှင်မပျ၊ တရားကျ၍ အမျှလည်းဝေ၊ ဆုလည်းချော၏။ ကမ်းမှဆုချွေ၊ သဖန်းဆွေလည်း ရေမှာတိုက်စား၊ ကမ်းပါးတဝက် ရေတဝက်နှင့်၊ ငေါထွက်တစ်လစ် သစ်မြစ်ရှက်ပြိုင်း၊ ညှို့မှိုင်းဆွေးမြေ့ သေနေ့စေ့၍၊ ရွှေ့လျောပင်ကိုယ် ပင်လုံးပြိုသော်၊ သူကိုကြည်ဖြူ သံဝေယူ၍၊ မည်သူ အမျှ ဝေမည်နည်း။ (တက္ကသိုလ်-မင်းမော်) မှတ်ရန် မြန်မာစာ သတ်ပုံမှန်ခေတ်က ဖြစ်ပါတယ်။ အခုတော့ - သောင်းပြောင်းရောနှော၊ ရေမှာမျောခဲ့။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ငတံခွန်

ငတံခွန်သည် သံရှည်မင်းကြားနှင့်အတူ ‘တြိုင်မီရီဒီ’ မျိုးရင်းတွင်ပါဝင်သည်။ ပါဏဗေဒအမည်မှာ ‘ပွိုင်င်မီရပ်ဟော်ဗဲလား’ ဖြစ်သည်။ ငတံခွန်၏ကိုယ်မှာ သေး၍ကြိုးပြားပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်။ ဆူးတောင်သည် တဆက်တည်းဖြစ်သည်။ မေးရိုးမှာ ရှည်၍ချွန်ထွက်လျက်ရှိသည်။ မြီးဆူးတောင်မရှိဘဲ အမြီးသည်ဆံခြည်ကဲ့သို့သေးမျှင်မျင်ဖြစ်သည်။ ပါးဟက်ကျယ်သည်။ ဦးခေါင်းဘေးတွင် မျက်စိရှိသည်။ ကိုယ်၌အကြေးခွံများရှိသည်။ ငတန်သည် ငထွေမျိုးတွင်ပါဝင်၍ သားစားငါးမျိုးဖြစ်သည်။ ငတန်ကို သိပ္ပံအမည်အားဖြင့် ‘ဂါဂေးတားဂါဂေးတား’ ဟုခေါ်သည်။ ထိုငါးမျိုး၌ နှုတ်သီးမွေးပါသည်။ ကိုယ်အကြေးခွံမရှိချေ။ ကျောရိုးဆူးတောင်တွင် အရိုးနုတချောင်းသာပါရှိသည်။ ရေချိုရေငန်နှစ်ရပ်လုံး၌ တွေ့ရသော ငါးမျိုးဖြစ်သည်။ ငနံချောင်သည် ငတန်နှင့် မျိုးချင်းနွယ်သောငါးဖြစ်သည်။ (ငတံခွန် ပုံအတွက် ကျေးဇူး။) ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Going back to the old days အတိတ်ကာလဆီသို့ ပြန်သွားခြင်း

(၁) လွမ်းဆွတ်တမ်းတခြင်းကို ဖော်ပြနေပြီး၊ အတိတ်က ပိုမို၍ ရိုးရှင်းသော၊ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းသော သို့မဟုတ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုကင်းမဲ့ခဲ့သော အချိန်ကာလတခုကို အလွန်အမင်း တမ်းတတောင့်တခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ အတိတ်ကို အဘယ်ကြောင့် လွမ်းဆွတ်ကြသနည်း လူများသည် ငယ်ဘဝ သို့မဟုတ် လွန်ခဲ့သောဆယ်စုနှစ်များကို တာဝန်ဝတ္တရားများနှင့် စိတ်ဖိစီးမှု နည်းပါးခဲ့သည့်အချိန်များအဖြစ် အမှတ်ရနေတတ်ကြသည်။ လွမ်းဆွတ်တမ်းတခြင်းသည် ခက်ခဲပင်ပန်းသည့် အချိန်ကာလများကို မှေးမှိန်သွားစေပြီး သူငယ်ချင်းကောင်းများ၊ မိသားစု အစဉ်အလာများနှင့် ဂန္ထဝင်မီဒီယာများကဲ့သို့သော အပြုသဘောဆောင်သည့် ဖြစ်ရပ်များကို ပိုမိုပေါ်လွင်စေသည်။ ပျော်ရွှင်မှု၏ ယူ- ပုံသဏ္ဌာန် (U-Curve) လူအများစုသည် ရင်းနှီးပြီးသား လုပ်ရိုးလုပ်စဉ်များထဲတွင် နှစ်သိမ့်မှုရှာတွေ့လာကြသည်နှင့်အမျှ ဘဝ၏ကျေနပ်မှုသည် လူငယ်ဘဝအစောပိုင်းတွင် ကျဆင်းသွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည် မြင့်တက်လာတတ်ကြောင်း သုတေသနများက ဖော်ပြနေသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ထိုခံစားချက်ကို မည်သို့ ပြန်လည်ဖန်တီးနိုင်မည်နည်း အချိန်နာရီများကို ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ နောက်ပြန်လှည့်၍ မရနိုင်သော်လည်း၊ ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်...

"ငဖမ်းမ" သို့မဟုတ် "ငဖန့်ဝိုင်း" သို့မဟုတ် "ငါးဖယ်အောင်း"

ငဖယ် ငဖယ်သည်ရေချိုရေငန် ၂ ရပ်လုံးတွင် ကျက်စားသောငါးမျိုးဖြစ်ည်။ ပါဏဗေဒအရ ‘နိုတိုတားရပ်၊ ချီတာလာ’ ဟုခေါ်သည်။ ငဖယ်၏ကိုယ်သည် ပြား၍ ဝမ်းပိုင်းသည်ဓားသွားကဲ့သို့ရှိသည်။ ကျောအရှေ့ပိုင်းဆုံးရှိ အနောက်ပိုင်းဖြောင့်သည်။ ကျော၌အလွန်သေးသောဆူးတောင်တခုသာရှိသည်။ စအိုဆူးတောင်သည် ဝမ်းမှစအိုတိုင်အောင် ကိုယ်၏ ၃ ပုံ ၂ ပုံခန့်တဆက်တည်းရှိသည်။ ဦးခေါင်းငယ်၍ နှာတံအနည်းငယ်ချွန်သည်။ တကိုယ်လုံးတွင် ပါးလွှာသော အကြေးများ တခုပေါ်တခုထပ်ကာဖုံးလျက်ရှိသည်။ ငဖယ်၏အရောင်သည် ကျောပိုင်းတွင်အနည်းငယ်နက်ပြီး ကျန်အပိုင်းတွင်ဖြူသည်။ ကိုယ်အရှည် ၁ ပေမှ ၁့၅ ပေအထိရှိသည်။ ငဖယ်ကိုချက်ပြုတ်စားကြသည့်အပြင် ငပိလည်းလုပ်ကြသည်။ ငဖယ်အောင်း ငဖယ်အောင်းသည်သိုင်းမျိုးတွင်ပါဝင်သည်။ ငါးအလတ်စားမျိုးဖြစ်သည်။ ပါဏဗေဒအလိုအားဖြင့်ငဖယ်အောင်းကို ‘ရိုးတီးဗီလင်ဂါရီ’ ဟုခေါ်သည်။ ကိုယ်မှာခပ်ပြားပြားရှိပြီး၊ ဦးခေါင်းမှလွဲ၍ တကိုယ်လုံးတွင်အဖြူရောင်အကြေးများဖြင့်ဖုံးလျက်ရှိသည်။ ကျောရိုးဆူးတောင်တခုတည်းသာရှိသည်။ နှာတံတွင်အပေါက်ကလေးများရှိသည်။ ထိုငါးမျိုးကိုငပိကောင်လုပ်လေ့ရှိ၏။ ငဖီးမ။ ။ ငဖီးမကို ငါးတံငါုလ္ဂျလည်းခေါ်သည်။ ရခိုင်တိုင်းဒေသကို ငါးဥကြီးဟူ၍သိ...

ကိုယ့်အပြစ်ကိုယ်မမြင်၊ သူများအပြစ်ကိုသာ မြင်တတ်ခြင်း

“ပုစွန်နှိုက်သည့် ဆရာဘုန်းကြီးသည်၊ ငါးမျှားသည့် ကိုယ်ရင်တပည့်ကို ဆိုးမသကဲ့သို့” “ကိုရင်ကြီး ပြောင်းဖူးခိုးချိုးနေတာကို ငါးမျှားနေတဲ့ ဖိုးသူတော်ကမြင်သတဲ့” ရှေးရှေးတုန်းက … ရွာတရွာမှာ တောရဆောက်တည်နေတဲ့ ဆရာတော်ကြီးကိုလုပ်ကျွေးပြုစုနေတဲ့ ဖိုးသူတော်တပါး ရှိခဲ့ဖူးတယ်။ တချိန်မှာတော့ ဖိုးသူတော်ဟာ တောရကျောင်းသို့ အပြန်လမ်းတခုမှာ ပြောင်းဖူးခင်းတခုကို ဝင်ကာ ပိုင်ရှင်မရှိဘူးအထင်နဲ့ ပြောင်းဖူးခိုးပြီး ချိုးယူပါတယ်။ ပြောင်းဖူးမချိုးခင် အတွင်းကအစေ့အဆန် အောင်မအောင်သိရအောင် အပေါ်ယံအကာအရွက်ကို နွှာလှန်ကြည့်တဲ့အခါ အဆန်မပါအစေ့ မအောင်တဲ့ ပြောင်းဖူးတွေကိုသာတွေ့ရတာမို့ စိတ်ညစ်ညစ်နဲ့ဖိုးသူတော်က “ဒီပြောင်းဖူးအခင်းပိုင်ရှင်ဟာ ညံ့လှချည်လား၊ အလကားလူဖျင်းပဲ။” အဲဒီအခါ ပြောင်းဖူးခင်းထဲကို၀င်နေတဲ့ ပြောင်းဖူးခင်းပိုင်ရှင်ကကြားတော့ မခံချင်တာနဲ့ “အလို ဦးသူတော်ရယ် သူတပါးကို အရမ်းအပြစ်တင်မစောလိုက်ပါနဲ့၊ တပည့်တော် အလုပ်အကိုင်ညံ့ဖျင်းလို့ ပြောင်ဖူးမကောင်းတာမဟုတ်ရပါဘူး အခင်းထဲကမြေကိုလည်း နည်းနည်းလောက် ငုံ့ကြည့်စမ်းပါဦး၊ ဒီလောက် ပက်ကြားအပ်တွေ ကွဲထနေတဲ့ မြေပေါ်မှာ ဘယ်လိုပြောင်းဖူးက ကောင်းနိုင်ဦးမှာလဲ” လို့ ပြန်လည်လျ...

ကကတစ်ငါး စားချင်သလား

တင်ထားတာတခု = ခရမ်းချဉ်သီးနဲ့လိမ့်နေအောင်ချက် တအားစားကောင်းတာ ကတ်ကတစ် ဈေးလဲရှယ်တန် ကကတစ်လို့ ရေးရတယ်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ကွန်မင့်တခု = တပိသာလိုခြင်ပါတယ် တပိဿာ လို့ရေးရတယ်။ သ ကို ခဏနှိပ်ထားရင် ဿ ပေါ်လာမယ်။ စားချင် လို့ရေးရတယ်။ စားချင်ရင် ခြင်မကိုက်စေနဲ့။ ချင် ခြင် https://burmese-spelling.blogspot.com/2026/05/blog-post_34.html ကကတစ်၊ ကကူရန် မှန်အောင်ရေးတာ ရှားတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန်အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၈) မှာ ကကူရံလို့ ရေးတယ်။ ကကတစ် ကကူရံ ငပုပ် https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/12/blog-post_44.html ငပတ် ငပုပ် ကကူရံ ကသပေါင်း ကကတစ် ငတန် တီလားပီးယား https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/12/blog-post.html ကကူရံ ငပုပ်ခြောက် https://burmese-spelling.blogspot.com/2022/12/blog-post_903.html ဒေါက်တာတင့်ဆွေ