လည်း ကို အမြဲတမ်း လဲ လို့အသံထွက်ပါသလား။ ကျနော်တို့အထက်တန်းတုန်းက မြန်မာစာဆရာက လည်းကို လုံးကြီးတင် ဆံခတ် အသံနဲ့ဖတ်ပါတယ်။ အဲဒါရောမှန်လားဆရာ။ လည်း လည်း – စည်း / လဲ / နာမ်၊ ကြိယာစသည့် ပုဒ်တခုခုကို သုံးစွဲ ရာ၌ အထက်ရည်ညွှန်းရင်း ဆိုလိုရင်းနှင့်သာမပြီးပဲ၊ ထိုအ ကြောင်းအရာကို ထပ်ဖြည့်ပေါင်းစည်း၍ ငင်သည့်သဘော ဖြင့်သုံးသောစကားလုံး။ “သူလည်းလာ၏။” “သူသည်လည်း စား၏။” “စာအုပ်ကိုလည်းဝယ်၏။” “ပြည်ပုရံသူ၊ ရှိလျှင် မူလည်း၊ မပြုလာဘံ့။” မင်္ဂစိုး* ၈။ “ကံစေ့နဂိုရ်၊ ငြိုငြင်သဖြင့် လည်း။” ကံကုဏ်။ ၄၀၃။ “လယ်သမားသည် ထွန်လည်းထွန် ၏။ စိုက်လည်းစိုက်၏။” (ကြိယာနှင့်တွဲသောအခါ ကြိယာ ကို နှစ်ထပ်ပြု၍ အကြား၌ သုံးလေ့ရှိ၏။ နောက်ကြိယာကို ပဓာနထား၍ ရှေ့ကြိယာပုဒ်ကို ဝိသေသနသဘော သုံး သည်။) လည်းကောင်း – စည်း / လဂေါင်း / ၁။ ရှေ့ က ဆိုခဲ့ပြီးသည့် အပြင် အခြားထပ်တူဆိုရန်ရှိသောအခါတို့ တွင် ပုဒ်အသီး သီးတို့ ၏အဆုံး၌ တွဲစပ်သုံးသော စကားလုံး။ နောက်ပုဒ်၊ နောက်ပုဒ်တို့ ကို တပေါင်းတည်း တဆက်တည်း အနက် ကောက်ယူရန်ညွှန်ပြသောစကားလုံး။ “ကံကိုလည်းကောင်း၊ ကံ၏အကျိုးကိုလည်းကောင်း၊ မသိခြင်းကိုဆိုသည်။” လင်း။ ၁၀။ (ကံရော ကံ၏အကျိုးပါပေါင်း၍ ဆိုသည်။) ၂။ ထပ်တူ အတို...
လေ က ဆရာ ဘယ်လိုနေရာမှသုံးတာ လေ၁ – ကြိ / လေ / ၁။ အသုံးမပြုရပဲ ပြုန်းတီးပျက်စီးသည်။ အသုံးမကျပဲအလဟဿဖြစ်သည်။။ “ငါးခုတ်ရာ၌ပင် အသုံးလှ အောင်နှင့် မလေအောင် ခုတ်တတ်ရသေး၏။” အတ္ထာ၊ ဒု၊ ၁၅၇။ ၂။ စိတ်တည်ငြိမ်မှုလွင့်ပါးသည်။ ရည်ရွယ်ချက်မရှိ လည်ပတ်သွားလာနေသည်။ “အသီးကြွေ အပင်အောက်၊ အဆီးလေ အဖ နောက်။” ပုံ။ လေ၂ – ပစ္စည်း / လေ / ၁။ ကြိယာ၏အဆုံးတွင် ဝိဘတ်နှင့်အတူ သုံးလေ့ရှိသော စကားလုံး။ (တစုံတရာ ဖြစ်ပျက်မှုများကို ပြန်လည်တင်ပြရာ၌ အသုံးများသည်။) “ယုန်လည်းတောသို့ ထွက်ပြေးလေ၏။” ၂။ တိုက်တွန်းကြောင်းညွှန်ပြရာ၌ ကြိယာ နောက်တွင်ဆက်၍ သုံးသော စကားလုံး။ “ဟောကြလေ ကုန်လော။” စတု၊ တ၊ ၁၃။ “ကျင့်ဆောင်ကြလေ။” စတု၊ တ၊ ၂၁။ ၃။ တကယ်၊ အမှန်၊ ဧကန်ဟူသောနက်ပေါ်စေ ရန် ဝါစကာ ကံ၊ ကတ္တားတခုခုတို့ ၏အဆုံး၌ ဆက်၍သုံးသော စကားလုံး။ “တနေ့ကတောင် အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတဘွဲ့ရသေး တယ်လေ။” တင်းစာ။ “ပူပင်ငြင်ငြို၊ ကျမကိုလေ၊ ဟုမဆိုပါ ဘုမ်းမိစကာ။” သူဇာ* ၅၄။ “ကျွန်တော်လေ၊ မနေ့က မျှော် နေလိုက်တာ။” – အာလုပ်/လေ/၁။ တစုံတဦးကို ဦးတည်ခေါ် ဝေါ် ရာ၌ နာမ် နောက်တွင် ဆက်၍သုံးသောစကားလုံး။ “အဆွေတို့ လေ၊ ရတနာဆွေ၊ ရွှေမိုးငွေ၍၊ သပြေမည်ခံ၊ ပြည်ပုဂံယ်။” ရွှေ၊ ၁၄၊ ၁၅၊ ၂၇။ ၂။ ကြိမ်းမ...