Skip to main content

Posts

ဆောင်းရတုပွဲ

(ကိုရင်ဂျမ်း / တင်မိုး) “ပလ္လင်ဆေးမိုး ရွာသွန်းဖြိုး” ခြင်းသည် မိုးရာသီ၏ မရဏာသန္န ဇောကျခြင်းပင် ဖြစ်တော့သည်။ သို့နှင့်အမျှ ဟေမန္တဆောင်းနယ်သို့ ဝိညာဉ်တွယ်လေပြီဟု ဆိုနိုင်ပေသည်။ မိုးအနှောင်း ဆောင်းအဝင် ရာသီသင်သည် လောကဇာတ်ခုံပေါ်တွင် တင်ဆက် ကပြခဲ့ချေပြီ။ “နှင်းဆိုင်းတလိုက် မိုးတပြိုက်” နှင့် မိုက်မလင်းနိုင်ရှာသော ရှုခင်းကို ဦးစွာ မြင်တွေ့ရသည်။ ရွက်ကော့ရွက်ဝန်း၊ ရွက်ချွန်း ရွက်သေးများအပေါ်တွင် နှင်းပွင့်ကလေးများသည် တင့်တယ်စွာ စံမြန်းလျက်ရှိကြသည်။ ပုလဲရတနာ၊ ရွဲတလုံးပမာ ရတနာမျက်စိ ခင်းကျင်းထားကြသည်။ ဆောင်းဟေမန်၏ ဘဏ္ဍာတော်များဟု ဆိုသော် ငြင်းပယ်မမြင်ပါချေ။ တိမ်ခိုးဆွတ်ချွေ၊ ဆီးနှင်းဝေခဲ့ပြီ။ မြောက်လေပက်ဖျန်း မိုးသာလည်းဆန်းခဲ့ပြီ။ သြကာသလောကသည် မတည်မငြိမ် ဣန္ဒြေမရ ရှိလေစွ...။ မိုးအခါတွင် ‘နယ်ရှစ်ခွင်ပြာညို့၊ ရွာမသို့လျှပ်ခြည်နှင့် ရပ်ထည်ရာမရခဲ့။ နွေဂိမှာန်သာရတုတွင်လည်း ‘ရုစ်တိုင်းဘုံ၊ ရစ်ဝိုင်းအုံ  မြူတွေထန်’ ခဲ့ပြန်သည်။  ကျွန်ုပ်သည်လျှင် “အိုဘဲ့ မိုးသောင်းကင်... အသင်သည် မြဲတခါ ပြုတလှည့်နှင့် ဆာတကျယ် ပွေလီလွန်းပေစွ...၊ တနေ့ရွှေ၊ တနေ့ငွေ ဖန်ဆင်းနိုင်ပေစွ” ဟု အပြစ်တင်ချင် သယောင်ယောင် ရှိ...
Recent posts

“အညာစာ တောစာ ဆရာဝန်စာ“

ပိုးစာရွက် ချက်နည်းသိပါရစေဆရာခင်ဗျာ။ ဟင်းချိုရွက် ချက်သလိုပါဘဲ။ အညာသားတွေကတော့ လေးလေး၊ နည်းနည်းလေးစပ်စပ်၊ အရည်ပါ။ အများအားဖြင့် အစပ်ဆိုတာ ငရုတ်သီးခြောက်မှုန့်။ တချို့ဟင်းရွက်ချက်မှာ ငရုတ်သီးစိမ်းနည်းနည်းထည့်ကြတယ်။ ကြက်သွန်ဖြူနီလည်း ပါတတ်တယ်။ အချိုချက်တာ ခရမ်းချဉ်သီးထည့်လေ့မရှိပါ။ တခါတခါ ပုစွန်ခြာက်။ ဆီနည်းနည်း။ ဆီက မပါတော့ မရှိ။ ဆီမပါ ဖက်ရှင်ဆိုတာ အခုမှသာ။ တခါတခါ တော့ ကောင်းပါတယ်။ အကြိုက်တော့ မတူကြပါ။ အခုခေတ်မှာ အမည်အဆန်းပေးတာကိုသာ ကြိုက်ကြသတဲ့။ အညာချက် တန်းမဝင်။ ခွေးတောက်ရွက်၊ မြူရွက်၊ ဘောက်ရွက်၊ ပြည်ပန်းညိုရွက်၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ချက်နည်းမကွာလှပါ။ ခြံစည်းရိုးက ခူးလို့ရတဲ့ ဟင်းရွက်စုံ (ကင်းပုံရွက်၊ ကြက်ဟင်းခါးရွက်၊ ဂေါ်ရခါးညွန့်၊ ဗူးညွန့်၊ ဖရုံညွန့်၊ ဆူးပုပ်ကလေး) ချက်နည်း ဆင်ပါတယ်။ ပဲရွက်၊ ကစွန်းရွက်၊ ဒန့်သလွန်ရွက်၊ ဆူးပုပ်ကြီးချက်နည်း၊ ကြော်နည်း မတူပါ။ ကျွန်တော်က ပါးစပ်နဲ့သာ ချက်တတ်တယ်။ အညာစာ၊ တောစာကနေ ဆရာဝန်ရေးတဲ့စာဖြစ်ရော။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

အီစလံဝေ အသုံးစကား ဘယ်ကနေလာပါသလဲ

ဆရာမက ရိုက်တာ အီစလံဝေ၊ အီဆိမ့်သွားတာပဲ...ဆိုတာမှာ အီစလံဝေက မြန်မာစကား စစ်စစ်လား၊ အန္ဒိယစကားက ဆင်းသက်လာတာလား ဆရာ၊ ရှာဖွေ တင်ပြပါမယ်။ (၁) အီစလံဝေ နိုင်ငံတော် သရဝဏ်(ပြည်) အီစလံဝေဆိုသော စကားကို လူတိုင်းသိကြ၏။ ထိမိခိုက်မိသဖြင့် နာကျင်သွားခြင်းကို ဆိုလိုဟန်ရှိပေ၏။ ခလုပ်တိုက်မိရာတွင်ဖြစ်စေ ၊ ခေါင်းနှင့် တန်း ထိခိုက်မိရာတွင်ဖြစ်စေ “ငါတော့ အီစလံဝေသွားတာပဲ“ ဟုပြောလေ့ရှိသည်။  သို့သော် အီစလံဝေဆိုသောစကားမှာ မြန်မာစကားမဟုတ်။ မြန်မာစာလုံးပေါင်းသတ်ပုံကျမ်းတွင်တွေ့နိုင်မည်မဟုတ်။ ပါဋ္ဌိစကားလဲမဟုတ်၊ ဟင်ဒီလည်းမဟုတ်။ သက္ကတလည်းမဟုတ်။  အင်္ဂလိပ်စကားပျက်ဖြစ်သည်။  It is a long way (It’s  long way) ဆိုသော အင်္ဂလိပ်စကားမှလာသည်။ ဝေးသေးသည်။ သွားရမည့်ခရီးသည်မနီးလှ ဆိုသော ရင်းအဓိပါယ်မှ င်းသက်လာသည်။  ကိုလိုနီခေတ်က လွတ်လပ်ရေး တိုက်ပွဲခရီးကြမ်းကိုရည်စူး၍ အင်္ဂလိပ်စာတတ် ပညာတတ်များက လွတ်လပ်ရေးရဖို့ဆိုတာ တော်တော်နဲ့တော့မရဘူး၊ ခရီးရှည်ကြီးသွားရဦးမယ်၊ အစ်လောင်းဝေး (It’s long way) ဟုပြောကြရာမှ အစ်လောင်းဝေးမှသည် အီစလံဝေ ဖြစ်လာဟန်ရှိသည်။  အီစလံဝေကျတော့ နာသည့်အဓိပါယ်၊ ခံရသည့်အဓိပါယ် ဖြစ်လာသည်။ ...

ကုမ္မဘယပျို့

(စာမျက်နှာ ၁၂၁)  အမှတ်ပြီးစည်၊ ကျွန်ဟူသည်ကို၊ ကွေ့လည်ကောက်တု၊ မပြုနှင့်မောင်၊ နိုင်အောင်တည့်တည့်၊ နိင်ပြသည့်ချက်၊ ယှင်းကွက်သဖြင့်၊ သို့မသင့်ဟု၊ ဖွင့်၍ဖြဖြ၊ ဆုံးမမလည်း၊ မောင်လှအကြိုက်၊ စိုက်စိုက်လိုက်နာ၊ ကျင့်စသည်။ ။မြဲစွာသတိရှိ၏တည်း။ ၂၄၃။ တတိုင်းဝေးလံ၊ တနိုင်ငံမှာ၊ လိုရာမရောက်၊ ကြံမမြောက်မူ၊ ကွေ့ကောက်မာယာ၊ ကျမ်းလာရှိတိုင်း၊ ပုခိုင်းနှီးနွှယ်၊ ရှယ်လေမောင်လှ၊ ထိုမှတကြောင်း၊ ကျွန်ကောင်းသခင်၊ လွန်ခဲ့အင်၏၊ အရှင်ကောင်းကျွန်၊ အမှန်လူဝယ်၊ ရလွယ်စတောင်း၊ ကျွန်ကောင်းအရှင်၊ ခံလိုလျှင်မူ၊ သွန်သင်ပြသ၊ ခါနီစုံလျှင်၊ ဆုံးမကွပ်ညှပ်၊ ကိုယ်တိုင်ကြပ်၍၊ ကျင့်သွပ်မဟူ၊ ငါ့နည်းယူဟု၊ တူစနှိုင်းမျှ၊ ခုကာလတွင်၊ ကျွန်လှသခင်၊ ဖြစ်ရထင်၏၊ လူတွင်အထွတ်၊ သမုတ်မညှာ၊ လူချမ်းသာကို၊ ရှာသသူကား၊ လားလားတွက်ချေ၊ မနေလေဘူး၊ ညှစ်ညူးလွန်ကဲ၊ ဆင်းရဲနိုးခြုံ၊ ခံရချေမြိ၊ မလွှဲနေကြ၊ သို့ကိုမူလည်း၊ လောကအများ၊ တို့စီးပွားကို၊ ကြိုးစားပူဆာ၊ ယူရှာချေက၁၊ ချမ်းမြေ့သာလွ၊ တို့နေရဟု၊ စိတ်ကကြည်ဖြူ၊ မယူသေးပဲ၊ မလွှဲရည်ချူ၊ ကြံမည်သူသည်။ ။ပင့်ကူမြှေးသို့ ငြိ၏တည်း။ ၂၄၄။ ပင့်ကူခြည်မြှေး၊ သည့်အရေးလည်း၊ မြှောက်တွေးစေ့စေ့၊ လုံလုံစေ့လေ့၊ တတွေသည်ပ၊ ရမဝ...

ခြေတလှမ်း ကုဋေတသန်း

အမျိုးသားစာပေဆုရ ကဗျာများ ခြေတလှမ်း ကုဋေတသန်း ချော့နွဲ့ ယဉ်ကျေး၊ မိန်းကလေးသည်၊  သွေးခြည်ဥလု၊ ဖွားခြေနုကို၊  တယုတယ၊ သာသာပွေ့၍၊  ခန်းမဆောင်သို့ လာနေ၏။ သည်ခန်းဆောင်မှာ၊ သူနာပြုသင်၊  တိုင်းခွင်ပြည်နှံ့၊ တာဝန်ဖြန့်ကာ၊  ကယ်ပံ့ကူသ၊ ဝန်ထမ်းရသည့်၊  ခန်းမသင်တန်း ဖြစ်ပါ၏။ “တို့တိုင်းပြည်မှာ၊ မမှိနောက်ကျ၊  ဒေသများစွာ၊ ကျန်သေးပါ၏၊  ရောဂါပြောထူ၊ လူမှုနိမ့်ဆင်း၊  ကင်းမဲ့ခေတ်မြင်၊ သည်ဖြစ်အင်ကို၊  သင်ကြားပညာ ပေးရမည်”။ လှပယဉ်ကျေး၊ မိန်းကလေးသည်၊  သွေးချင်းတို့ဖြင့်၊ ဇစ်မြစ်ဘဝ၊  အောက်ကျဆိုးဝါး၊ အခြားခြားကို၊  သနားကြင်နာ၊ နားလည်လာ၏၊  တာဝန်စွမ်းကုန် ထမ်းရွက်မည်။ ရူပါစမ်းလေ၊  သင်တန်းဆင်းကာ၊ ထွက်ခွာလာသော၊  နုဝါချောညက်၊ ခြေနှစ်ဖက်သည်၊  လှပျက်မည်အား၊ မူမထားပြီ၊  အိုင်များကိုဖြတ်၊ ကွင်းစပ်ကိုကျော်၊  တောင်ပေါ်လမ်းကြမ်း၊ လှမ်းတန်လှမ်း၍၊  တောတန်းဆူးချုံ၊ ခုန်တန်ခုန်ကာ၊  ကျောက်ပုံလမ်းပျက်၊ သွက်တန်သွက်ပြီး၊  လမ်းဆက်ရှည်ဝေး၊ ပြေးတန်ပြေးလျက်၊  စစ်ဆေးထွက်ဝင်၊ ရွာစဉ်ပင်တည့်၊  ကျွမ်းကျင်မှုထမ်း၊ သူခြေလှမ်...

ကင်းပုံသီး ကင်းပုံရွက်

၁။ သူများအိမ်မှာစိုက်ထားလို့ သွားဝယ်တာ ကင်းမုံရွက် တစည်း $၅ ဆိုင်ပေါ်ရောက်ရင် $၇ လောက်ရှိတယ် ကင်းပုံရွက်လို့ ရေးရ။ တစည်းလို့ရေးတာ မှန်။ တိုင်းပြည်ပျက်၊ မြန်မာစာပျက်ခေတ်မှာ တစည်းကိုမှန်အောင်ရေးတတ်သူ ရှားတယ်။ ၂။ Texas မှာ ကင်းမွန်သီး ကြော်စားရသော အခွင့်အရေး ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရ။  ၃။ ဒီနှစ် ခုမှ စသီး တဲ့ ကင်းဗုံ ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရ။  ၄။ ကင်းမုန်သီး + မျှစ် + ခရမ်းကဆော့သီး  ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရ။ ကစော့သီး (ကဆော့သီး) မူကွဲရှိ။ ၅။ ကင်းမှုံချဉ် (စင်ကာပူမှ မြန်မာ အစားအစာများ Singapore Myanmar Foods & Dishes) ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရ။ ၆။ ကင်းမုန်သီးတောချက် ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရ။  ၇။ ကြက်ဟင်းခါသီးရယ် ကင်းမုံသီးရယ်ကို ပုစွန်လေးတွေနဲ့ ဆီမပါ ပဲ အရည်စပ်စပ်လေးနဲ့ ရခိုင်ချက် ကြက်ဟင်းခါးသီးလို့ ရေးရ။ ကင်းပုံသီးလို့ ရေးရပါသည်။ Cuttlefish ကင်းမွန်နဲ့ မတူပါ။ Tindora ကင်းပုံသီးအချို နဲ့ အခါး ၂ မျိုးရှိတယ်။ အခါးက ပိုကောင်းတယ်။ အရွက်လည်း စားကောင်းတယ်။ မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၈) အရ  ကင်းပုံ လို့ရေးပြီး ကင်းဗုန် / ကင့်ဗုန် လို့ အသံထွက်ရသည်။ ကင့်ပုံ လို့လည်း မူကွဲရေးနိုင်သည်။ ဒေါက်တာတင့်...

“အမှားများတဲ့ အသုံးစကားတခု”

‘အဆာသွတ်’ ကို အတော်မှားနေကြတယ်။ အစားအစာတိုင်းကို ‘စာ’ နဲ့ရေးရတာ မဟုတ်ပါ။ ‘အစာ’ အသုံးကို အများအားဖြင့် အကောင်တွေကို ကျွေးစရာအဖြစ် သုံးပါတယ်။ ကြက်စာ ငှက်စာ ခိုစာ ငါးစာ ခွေးစာ  ကြောင်စာ စသည်။ အဆာ ဆိုတာလည်း ဆာတာကို မဆိုလို။ အဆာပလာ အဆင်တန်းဆာ အဆာကျယ် အဆာသွတ် အဆာခံ ပူဆာ အဆာ¹ – န /အဆာ/ အစာကို စားလို၍ ဝမ်းတွင်းက ပူဆာ တောင့်တခြင်း။ မွတ်သိပ်ခြင်း။ အဆာ² – န /အဆာ/ ၁။ အဝတ် အထည် စသည်တို့တွင် မရက်ဘဲ ချန်ထားသော ချည်မျှင်။ အစွန်းအမြှော့။ ၂။ မူလ အရောင်ခံဖြစ်သောအရာတွင် ပိုမိုကောင်းမွန်အောင် မွမ်းမံသည့်အနေဖြင့် ထပ်လောင်းရောနှောသောအရာ။ “လဘက်စိုကို ရှေးအထက်ကျော်ကာရီက နှမ်းဆီနှင့် စိမ်ထားပြီး....နှမ်းလှော် ပဲလှော်စသောအဆာများဖြင့်ရောယှက်၍။” ယဉ်ကျေးမှု၊ ၃၊ ၆၊ ၃၂။ အဆာကျယ် – ကြိ /အဆာကျယ်/ ကျေနပ်နိုင်ခဲ့သည်။ စိတ်ဆန္ဒထွေးထွေးများပြားသည်။ ချေးများသည်။ “ကာသိမင်း၏ သက်နှင်းတောင်ညာ သုဘဒ္ဒါဟု အဆာကျယ်လှ ရှင်ဘုရင်မကြီးက။” ပညဝတ်။ ၂၁။ အဆာခံ – ကြိ /အဆာခန်/ ၁။ ဆာလောင် မွတ်သိပ်နေပါလျက် အစာမစားဘဲ နေသည်။ “အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်သည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်း ရှိလျက် အဆာခံတတ်၏။” သာဂရ။ ၂၂။ ၂။ ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းကို ခံနိုင်စွမ်းရှိသည်။ “တနေက...