တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

“ဘဝသည် မည်သည့်နေရာသို့မျှ မရောက်နိုင်သော လမ်းများပေါ်တွင် အချိန်ကုန်ဆုံးရန် အလွန်တိုလှသည်” ဘဝကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသက်ရှင်ရန်၊ လက်ရှိအခိုက်အတန့်ကို အာရုံစိုက်ရန်၊ အဓိပ္ပါယ်မရှိသော အရာများနှင့် အလွန်အကျွံ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများတွင် အချိန်မဖြုန်းရန် အားပေးသော စကားဖြစ်သည်။ ကိုယ်တိုင်အမှန်တရားကို လိုက်နာခြင်း၊ ကိုယ်ကိုယ်ကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်း၊ လူမှုဆက်ဆံရေးများကို တန်ဖိုးထားခြင်းကို အရေးကြီးစေပြီး အဆုံးသတ်မရှိသော ရည်မှန်းချက်များကို လိုက်လံရှာဖွေခြင်းထက် ပို၍ အရေးကြီးသည်။ ဆက်နွယ်နေသော အဓိကအယူအဆများ ၁။ သတိ (Mindfulness) နှင့် လက်ရှိအခိုက်အတန့် ဤအယူအဆ၏ အဓိပ္ပါယ်အချို့မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာအတွေးအခေါ်များနှင့် ဆက်နွယ်နေပြီး အတိတ်သို့မဟုတ် အနာဂတ်အတွေးများတွင် မလွဲမကွဲ မလွန်စွာ ပိတ်မိနေဘဲ “ယခုအချိန်၊ ယခုနေရာ” ကို အပြည့်အဝ သိမြင်ခံစားရန် အရေးကြီးကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၂။ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် လုပ်ဆောင်မှု ဤစကားသည် လူကို နှလုံးသားပါသော လမ်းတခုကို လိုက်နာရန် အားပေးသည်။ စာရေးဆရာ Carlos Castaneda က ဆိုသကဲ့သို့ ပျော်ရွှင်မှု မပေးနိုင်သော လမ်းများပေါ်တွင် အပြင်းအထန် ကြိုးစားလုပ်ကိုင်ခြင်းထက် အဓိပ္ပါယ်ရှိသော လမ်းကို ရွေ...

(ပညာရှိများအလုပ် နှင့် အရာရှိများအလုပ်) AI မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပုံနှိပ်စက်နှင့် စာအုပ်ထုတ်ဝေခြင်း သမိုင်းသည် ၁၉ ရာစုအစပိုင်းမှ စတင်ခဲ့သည်။ အောက်တွင် အချိန်လိုက် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြပါသည်။ ၁။ ပထမဆုံး ပုံနှိပ်စက် (၁၈၁၆) မြန်မာဘာသာဖြင့် စာအုပ်ပုံနှိပ်ခြင်းကို စတင်လုပ်ဆောင်သူမှာ အမေရိကန် မစ်ရှင်နရီ Adoniram Judson ဖြစ်သည်။ သူနှင့်အတူ Ann Hasseltine Judson တို့သည် ၁၈၁၃ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။ ၁၈၁၆ ခုနှစ်ခန့်တွင် မြန်မာစာ ပုံနှိပ်အက္ခရာများ (Burmese movable type) ကို ပြုလုပ် ပုံနှိပ်စက်ဖြင့် စာအုပ်ပုံနှိပ်ခြင်း ကို စတင်ခဲ့သည်။ ပထမဆုံးပုံနှိပ်စာအုပ်များမှာ ခရစ်ယာန်ဘာသာစာအုပ်များ သင်ခန်းစာစာအုပ်များဖြစ်သည်။ ၂။ ရန်ကုန်နှင့် မော်လမြိုင် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် Moulmein နှင့် Rangoon တို့သည် ပုံနှိပ်လုပ်ငန်း၏ အဓိကနေရာများ ဖြစ်လာသည်။ အထူးသဖြင့် မော်လမြိုင်တွင် မစ်ရှင်နရီများက စာအုပ်များ ဘာသာပြန်ကျမ်းများ အဘိဓာန်များကို ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။ ၃။ အရေးကြီးသော စာအုပ်တချို့ ၁၉ ရာစုအတွင်း ထင်ရှားသော ပုံနှိပ်စာအုပ်များမှာ — Judson Burmese–English Dictionary (၁၈၂၆–၁၈၅၂) ဘာ...

စောစာက တင်ပြခဲ့တဲ့ အန်ကယ်၊ အန်တီ အသုံးစကားအတွက် ဥရောပနိုင်ငံတခုမှာနေထိုင်တဲ့ မိတ်ဆွေတဦးက ရေးပါတယ်။ It was also very strange or funny that in the Southern States of the USA then, the children of the masters addressed to the slaves as "Uncle" and "Aunty"! Eg, "Uncle Tom's Cabin"! AI နဲ့ ဆွေးနွေးကြည့်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ ဆရာ သတိထားမိတဲ့ အချက်က အမေရိကန်သမိုင်းနဲ့ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု ထဲမှာ အတော် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ အကြောင်းတခု ဖြစ်ပါတယ်။ ၁။ အမေရိကန် တောင်ပိုင်းတွင် “Uncle / Auntie” အသုံး ၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များ (Southern States) တွင် အဖြူရောင် လယ်ယာရှင်များ (masters) အာဖရိကန် မူရင်း ကျွန်များ (slaves) ကြားတွင် အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသော ကျွန်များကို Uncle + နာမည် Aunt / Auntie + နာမည်ဟု ခေါ်ကြသည်။ ဥပမာ Uncle Tom Aunt Chloe ၂။ အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ ခေါ်ကြသနည်း သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အမြင်အရ အကြောင်းအရင်းများမှာ — (၁) “Mr / Mrs” မသုံးချင်ခြင်း အဲဒီခေတ်တွင် လူမည်းများကို Mr Mrs ဟု ခေါ်ခြင်းကို အဖြူရောင်လူများ မနှစ်သက်ကြခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် လေးစားသလိ...

မေးခွန်း = ယူအက်စ်အေ နဲ့ ဗြိတိန်မှာ ကိုယ်နဲ့ အမျိုးမတော်သူ အမျိုးသားတဦးကို uncle လို့ခေါ်လေ့ ရှိပါသလား။ မြန်မာပြည်မှာတော့ ဖေ့စ်ဘွတ်ကနေ မသိသူတွေက မသိသူတွေကို ဦးလေး၊ အဘ စသဖြင့် ခေါ်နေကြပါတယ်။ AI ဟုတ်ကဲ့ — ယူအက်စ်အေ (USA) နှင့် ဗြိတိန် (UK) တွင် ကိုယ်နဲ့ အမျိုးမတော်သော လူတယောက်ကို “uncle” ဟု ခေါ်လေ့ မရှိပါ။ အဓိကအားဖြင့် အမျိုးဆက်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပါယ်ဖြင့်သာ အသုံးများသည်။ ၁။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် “uncle” ၏ အဓိပ္ပါယ် uncle ဆိုသည်မှာ မိဘ၏ အစ်ကို သို့မဟုတ် ညီ မိဘ၏ မောင်နှမ၏ လင် ကို ဆိုလိုပါသည်။ ထို့ကြောင့် အများအားဖြင့် သွေးသားဆက်နွယ်မှုရှိသော အမျိုးသား ကိုသာ “uncle” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ၂။ အမျိုးမတော်သူကို “uncle” ဟု ခေါ်ခြင်း အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ငံများတွင် လမ်းပေါ်က လူတယောက် မသိသော လူတယောက်ကို uncle ဟု ခေါ်ခြင်း မရှိပါ။ အများအားဖြင့် — sir mister Mr + နာမည် တို့ကို အသုံးပြုကြသည်။ ၃။ ချွင်းချက် (အနည်းငယ်ရှိသော အသုံး) တခါတရံ မိဘ၏ မိတ်ဆွေ မိသားစုနှင့် နီးစပ်သူ ကို “Uncle John” ကဲ့သို့ ခေါ်တတ်သည်။ သို့သော် အများပြည်သူအတွင်း မသိသူများအကြား အသုံးမများပါ။ ၄။ မြန်မာဘာသာနှင့် ကွာခြားချက် မြန်မာဘာသာတွင် ဦးလေး အဘ ...

ရေးသူ — Sharon Haston (AI အကူအညီနဲ့ ဘာသာပြန်ကို ချောအောင်ပြင်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။) မေစီ အရွယ်ငယ်လေးသည် စာရေးပြိုင်ပွဲတခုသို့ ဝတ္ထုတိုတပုဒ် တင်သွင်းလိုက်သည်။ သို့သော် မိသားစုဝင်တွေသည် ဝတ္ထုထဲတွင် သူတို့ ပါနေကြောင်း သိသွားလျှင် ဘယ်လိုခံစားကြမည်နည်း။ “ဘာရေးနေတာလဲ” သက်ရှိုက်ပြီးနောက် ကျမသည် မှတ်စုစာအုပ်ကို အမြန်ပိတ်လိုက်သည်။ ကျမအမ ဘက်သနီ (Bethany) သည် အမြဲ ကျမကိစ္စတွေထဲ ဝင်စွက်လေ့ရှိသည်။ သူမသည် အသက် ၁၅ နှစ်သာရှိပြီး ကျမထက် နှစ်နှစ်သာ ကြီးသည်။ သို့သော် ကျမကို အမြဲ အုပ်ချုပ်ချင်သလို ပြုမူနေသည့်ပုံကြောင့် ကြီးမားလွန်းသူတယောက်လို ထင်ရသည်။ “ဘာမှ မရေးပါဘူး” ဟု ကျမပြန်ပြောလိုက်သည်။a စာရေးပြိုင်ပွဲတခုသို့ ဝင်ပြိုင်နေကြောင်း မပြောခဲ့ပါ။ မနိုင်လျှင် ရှက်စရာ ဖြစ်မည်ဟု ကြောက်သဖြင့် ဖြစ်သည်။ ဘက်သနီသည် အကပြိုင်ပွဲတွေတွင် အမြဲ အနိုင်ရတတ်သည်။ မေမေတွင် ဘောလုံးကစားပွဲဆုတွေ အတွေကြီးရှိပြီး ဖေဖေကလည်း သူ့ဂေါ့ဖ်ကလပ်တွင် ထိပ်တန်းကစားသမား ဖြစ်သည်။ ကျမငယ်စဉ်က ဘဲလေး သင်တန်းတက်ခဲ့ဖူးသည်။ သို့သော် အမြဲ မျက်နှာလှည့်ရာမှားပြီး လူတိုင်းနှင့် တိုက်မိနေတတ်သည်။ အားကစားဆိုလျှင် ပို၍ ဆိုးသည်။ တခါက ကျမ အားကစားခန်းမရှိ ဂျွမ်းဘားကစာ...

  မက်ဆေ့ချ်တခု = နောက်တမျိုးလာပြန်ပြီဆရာရေ  ဓေါသ တဲ့ ဓောသထွက် တ-န်ဖိုး နှ-စ်နား မှတ်ချက် စာကိုမှန်အောင်ရေးရင် ဖေ့စ်ဘွတ်က ဘာလုပ်မယ်မ၊ ညာလုပ်တယ်ဆိုပြီး - စတဲ့ သင်္ကေတတွေ ထည့်ရေးနေကြတယ်။ အဲလိုပြောနေ၊ ရေးနေ၊ ထောက်ပြနေသူတွေဟာ ၁။ လိမ်နေကြတာဖြစ်တယ်။ ၂။ အလိမ်ခံနေကြရတာဖြစ်တယ်။ ၃။ စာကိုလည်း မှန်အောင်မရေးတတ်ကြသူတွေဖြစတယ်။ ဥပမာ ဒေါသ။ နစ်နာ။ အဲလို အမှားတွေကို ကြော်ငြာပေးသလို ပုံတွေကို မတင်လိုပါ။ ဖေ့စ်ဘွတ်ကလည်း မှန်မှန်၊ မှားမှား ဖတ်တဲ့သူ၊ လိုက် တဲ့သူ၊ နောက်လိုက်များတဲ့သူ၊ ဆဲတဲ့သူ များလေ သဘောကျလေဆိုလား။ စာရေးရင် - ထည့်ရေးနေသူတွေဟာ လိမ်နေကြတာဖြစ်တယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ