တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

Posts

The less men think, the more they talk.

(Montesquieu) လူတို့သည် စဉ်းစားမှု နည်းလာလေ၊ ပြောဆိုမှု များလာလေ ဖြစ်တတ်သည် ဟု မောင့်တက်စကီယူက ဆိုလိုသည်။ စကားများစွာ ပြောနေခြင်းသည် အချို့အခါတွင် အတွေးအခေါ် နက်ရှိုင်းမှု မရှိခြင်းကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်တတ်သည်။ စဉ်းစားတွေးခေါ်သူများသည် မိမိပြောမည့်စကားကို သေချာသုံးသပ်ပြီးမှ ပြောကြသောကြောင့် ပြောဆိုမှုတွင် ထိန်းသိမ်းမှု ရှိတတ်သည်။ မသိမှုနှင့် မစဉ်းစားမှုများသောသူများမှာမူ စကားများစွာ ပြောတတ်ကြသည်။ စဉ်းစားတွေးခေါ်ခြင်းသည် အားထုတ်မှုနှင့် တိတ်ဆိတ်မှု လိုအပ်သော်လည်း ပြောဆိုခြင်းမှာ ထိုနှစ်ခု မလိုအပ်ပေ။ အရာတခု၏ အရှုပ်အထွေးနှင့် အနက်ကို နားလည်သူများသည် စကားပြောရာတွင် သတိနှင့် သေချာမှု ရှိကြသည်။ တခါတရံ အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ယုံကြည်မှုကြီးစွာ ပြောဆိုနေခြင်းသည် အတွေးအခေါ်ဗလာ ဖြစ်နေခြင်းကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤစကားသည် စကားပြောရာတွင် စဉ်းစားမှုနှင့် သတိထားမှု လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးသည်။ စကားများသည် အလေးချိန်ရှိသောကြောင့် ပညာရှိသူများသည် စကားကို တိကျစွာ သုံးကြသည်။ စကားနည်းပြီး စဉ်းစားမှု များလာသည့်အခါ အတွေးအခေါ် နက်ရှိုင်းလာသည်။ စဉ်းစားမှုအပေါ် အခြေခံထားသော စကားပြောဆိုမှုသာ အဓိပ္ပါယ်ရှိသော ...

စကားများပြောတတ်သော လူ (Talkative person)

စကားများပြောတတ်သော လူဆိုသည်မှာ စကားပြောဆိုခြင်းကို မကြာခဏ လုပ်တတ်ပြီး အများအားဖြင့် ပွင့်လင်းဖော်ရွေသော သဘာဝရှိသူကို ဆိုလိုသည်။ ထိုသို့သော လူများသည် လူများနှင့် ဆက်ဆံပြောဆိုရန် နှစ်သက်တတ်ကြသည်။ ဤသဘောကို ဖော်ပြသော စကားလုံးများတွင် chatty, gabby, communicative စသည်တို့ ပါဝင်သည်။ garrulous သို့မဟုတ် verbose ကဲ့သို့သော စကားလုံးများသည် စကားများလွန်းခြင်းကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုကြသည်။ စကားများပြောတတ်ခြင်းသည် လူမှုဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုနွေးထွေးစေပြီး ခင်မင်ရင်းနှီးမှု တိုးစေနိုင်သော်လည်း တခါတရံတွင် စကားရှည်လွန်းသူ၊ လူကို အလွန်ဖိအားပေးသလို ဖြစ်စေသူ သို့မဟုတ် မသင့်တော်သော အချက်အလက်များကို ပြောမိသူဟု မြင်ခံရနိုင်သည်။ စကားများပြောတတ်သူ၏ လက္ခဏာများ လူမှုဆက်ဆံရေးကောင်း (Sociable) လူများနှင့် ပြောဆိုဆက်ဆံရခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး ပွင့်လင်းသော သဘာဝရှိတတ်သည်။ ပြောဆိုရန် အသင့်ရှိ (Ready to converse) အကြောင်းအရာ အမျိုးမျိုးအပေါ် စကားများပြောတတ်သည်။ ဖော်ရွေခြင်း (Friendly) အများအားဖြင့် နွေးထွေးသော၊ လူကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော၊ ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကောင်းသော အဖော်အဖြစ် မြင်ခံရတတ်သည်။ ပြောဆိုဖော်ပြနိုင်စွမ်းရှိ (Articulate ...

“အူမ မတောင့် သီလမစောင့်”

အစာအိမ် မပြည့်ဝ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း မလုံလောက်သေးလျှင် သီလကျင့်ဝတ်ကို အပြည့်အဝ မစောင့်ထိန်းနိုင်ကြသည် ဟု ဆိုလိုသည်။ အခြားနည်းဖြင့်ဆိုလျှင်— အစားအစာ၊ အဝတ်အထည်၊ နေရာထိုင်ခင်း စသည့် အခြေခံလိုအပ်ချက်များ မပြည့်စုံလျှင် လူတဦးသည် သီလ၊ ဓမ္မ၊ ကျင့်ဝတ်များကို လိုက်နာရန် ခက်ခဲနိုင်သည် ဟူသော သဘောဖြစ်သည်။ စကားလုံးခွဲအဓိပ္ပါယ် အူမ — အစာအိမ် (ဝမ်းစာ) မတောင့် — မပြည့်ဝ၊ မလုံလောက် သီလ — ကျင့်ဝတ်၊ ကိုယ်ကျင့်တရား မစောင့် — မစောင့်ထိန်းနိုင် ထို့ကြောင့် စကားပုံ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ— ဝမ်းစာ မလုံလောက်သောအခါ လူသည် ကျင့်ဝတ်တရားကို ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲတတ်သည်။ အောက်ပါအခြေအနေများတွင် များသောအားဖြင့် အသုံးပြုကြသည်— ဆင်းရဲမှုကြောင့် လူများ မတရားလုပ်ရပ်များ ပြုလုပ်လာသောအခါ လူတဦး၏ အမှားကို အနည်းငယ် နားလည်ပေးရသည့် အခြေအနေတွင် လူမှုရေး၊ စီးပွားရေးအခက်အခဲများကို ဖော်ပြရာတွင် ဆင်တူသဘော ဤစကားပုံသည် “ဝမ်းစာ မပြည့်လျှင် ဓမ္မ မတည်” ဟူသော အယူအဆနှင့် ဆင်တူသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားပုံများ အချို့ ၁။ “A hungry man is an angry man.” အစာငတ်နေသူသည် စိတ်မချမ်းသာ၊ ဒေါသထွက်လွယ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဝမ်းစာမလုံလောက်လျှင် လူ၏ အပြုအမူ၊ စိတ်ဓာတ် ပြောင်းလဲတတ်...

အလွမ်းပြေ စာတစောင်

အလွမ်းပြေ အမေရေးတဲ့ ကောက်ကွေးကွေး အက္ခရာ။ ခဲတံကို တံတွေးဆွတ်လို့ ဖျက်ပွတ်ရာ အစုံစုံနဲ့ စာသတ်ပုံ မမှန်ကန်လဲ အမေ့ဉာဏ် ဘယ်လိုကောင်းပါလိမ့် ပျောင်းညွတ်သည့်စာ။ ဖိုးသာယာကျောင်းမှာတုန်းဆီက သင်ပုန်းကုန် ကျွတ်အောင် မတတ်သော်လဲ အမေ့မှာ စေတနာဓာတ်တွေက ဖြတ်ကနဲ ယိုလို့လာ လွမ်းစာတဲ့ ဆောင်ပါး။ အမေ မရှိသော်လဲ ဖြေမိ ဖြေစရာပေါ့ သည်လွမ်းစာ သည်လက်ရေးရယ်က ပဲတီချဉ် သွယ်သွယ်ကွေးလိုပ စီရေးပုံ မပြေပါလဲ စေတနာ အလွန်သန့်တာမို့ အမေ့စာ တကယ်ခန့်တယ် အံ့မိပါတကား။ ။ ဆရာတင်မိုးရေးတဲကဗျာ ၁၉၇၅ ခုနှစ်ထုတ် အလယ်တန်းကျောင်းသုံး မြန်မာကဗျာလက်ရွေးစင်စာအုပ်မှာ ပါခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ သတ်ပုံမှန်ကဗျာတွေရေးတဲ့ ဆရာတင်မိုးကို လွမ်းပြီးကျန်ရစ်ကြပါတယ်။ ဆရာ့စာ တကယ်သန့်၊ တကယ်ခန့်တယ်၊ အံ့မိ လွမ်းမိပါတကား။ မှတ်ချက် စာတစောင် ကို စသတ်ထာရင် ဆရာတင်မိုးရေးတာ မဟုတ်။ ဆရာတင်မိုးအတုတွေက များတယ်။ အစစ်က ရှားတော့ အတုတွေ ရောင်းကောင်းတဲ့ခေတ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၁၆-၃-၂၀၁၉

"နှမ်းတစေ့နဲ့ ဆီမဖြစ်"

အရာတခု အောင်မြင်စေရန် သို့မဟုတ် အလုပ်တခု ပြီးမြောက်စေရန် အနည်းငယ်သာရှိခြင်းဖြင့် မလုံလောက်ဘူး ဟူသော အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်သည်။ စကားပုံ၏ အဓိပ္ပါယ် နှမ်းတစေ့ = အလွန်နည်းသော ပမာဏ ဆီ = နှမ်းများစွာ ထောင်းကြိတ်မှ ထွက်လာသော အရာ နှမ်းဆီကို ထုတ်လုပ်ရန် နှမ်းများစွာ လိုအပ်သည်။ နှမ်းတစေ့တည်းဖြင့် ဆီ မဖြစ်နိုင်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားပုံသည် အနည်းငယ်သော အင်အား၊ အရင်းအမြစ် သို့မဟုတ် လူအင်အားတခုတည်းဖြင့် အလုပ်ကြီးများ မပြီးမြောက်နိုင် ဟု ဆိုလိုသည်။ အသုံးပြုရာ အများအားဖြင့် — လူအင်အား မလုံလောက်သောအခါ ငွေကြေး မလုံလောက်သောအခါ အင်အားတခုတည်းဖြင့် အလုပ်ကြီး မဖြစ်နိုင်သောအခါ အသုံးပြုကြသည်။ ဥပမာ လူတယောက်တည်းနဲ့ ဒီအလုပ်ကြီး မဖြစ်နိုင်ဘူး၊ နှမ်းတစေ့နဲ့ ဆီမဖြစ်။ အရင်းအနှီးနည်းနည်းနဲ့ စီးပွားရေးကြီး မလုပ်နိုင်ဘူး၊ နှမ်းတစေ့နဲ့ ဆီမဖြစ် ဆိုသလိုပါပဲ။ အလားတူ အင်္ဂလိပ်အယူအဆ One man cannot do everything. “I cannot do everything, but I can do something” ဟုဆိုသော စကားကို အမေရိကန် စာရေးဆရာ Edward Everett Hale သို့ မကြာခဏ ဆက်စပ်ဖော်ပြကြသည်။ ဤစကား၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ လူတယောက်သည် အရာအားလုံး မလုပ်နိုင်သော်လည်း မိမိလုပ်နိုင်သမျှ အနည်းငယ်ကိုတော...

“Where there is honey, there are bees”

(လက်တင် — Ubi mel ibi apes) စကားပုံ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ — အပျော်အပါး၊ အကျိုးအမြတ် သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု ရှိသောနေရာတွင် အခက်အခဲ၊ အန္တရာယ် သို့မဟုတ် ယှဉ်ပြိုင်မှုများလည်း မကြာခဏ ပါလာတတ်သည် ဟူသော အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်သည်။ ဤစကားပုံသည် လိုချင်ဖွယ်ကောင်းသော အကျိုးကျေးဇူးများ (ပျားရည်) ကို ရရှိရန် အတွက် ကြိုးစားမှု၊ အန္တရာယ် သို့မဟုတ် နာကျင်မှု (ပျားကွမ်း / ပျားကူး) တို့ကိုလည်း မလွဲမသွေ ကြုံတွေ့ရတတ်ကြောင်းကို ဆိုလိုသည်။ တနည်းအားဖြင့် — အကျိုးရှိရာ နေရာတွင် အန္တရာယ်လည်း အတူရှိတတ်သည်။ “Where there is honey, there are bees” (သို့) “where bees are, there is honey” ဟုလည်း ပြောကြသော စကားပုံသည် — အကျိုးအမြတ်၊ အောင်မြင်မှု သို့မဟုတ် ဆုလာဘ်ရှိသောနေရာတွင် ထိုအရာကို ဖန်တီးပေးသော ကြိုးစားမှု၊ အရည်အချင်းရှိသူများ သို့မဟုတ် အလုပ်လုပ်သူများလည်း အတူရှိနေကြသည် ဟူသော အဓိပ္ပါယ် ဖြစ်သည်။ တနည်းအားဖြင့် — အကျိုးရှိပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အခြေအနေ (ပျားရည်) သည် လူများ သို့မဟုတ် အရင်းအမြစ်များ (ပျားများ) ကို သဘာဝအတိုင်း ဆွဲဆောင်လာတတ်သည်။ အဓိပ္ပါယ်နှင့် အသုံးအနှုန်း အောင်မြင်မှုနှင့် ကြိုးစားမှု ဤစကားပုံသည် အောင်မြင်မှုသည် မတ...