တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

  (အရှင်ဇနကာဘိဝံသ မဟာဂန္ဓာရုံဆရာတော်) သညာအကြောင်း  ၁၃၃  ဤဝေဒနာလည်း ကုသိုလ်ဆိုင်ရာ အရသာကိုလည်း ခံစား၏၊ အကုသိုလ်ဆိုင်ရာ အရသာကိုလည်း ခံစား၏၊ ဤသို့ အကောင်းအဆိုး အာရုံ ၂ မျိုးစုံ၏ အရသာကို ခံစားနိုင်သောကြောင့် “ကာမဂုဏ်စည်စိမ်ကို ခံစားသည်၊ တရားအရသာ ခံစားသည်” ဟု ဆိုရာ၌ ဤ ဝေဒနာသဘောဟု ချည်း မှတ်လေ။  သညာအကြောင်း  မှတ်သားခြင်းသဘောသည် သညာတည်း၊ ထို့ကြောင့် “မှတ်- သညာတည်း” ဟု ဆိုခဲ့သည်၊ ဤ မှတ်သားပုံသဘောသည် အသိဉာဏ်နည်းပါးသူ ဗဟုသုတနည်းပါးသူများနှင့် ထင်ရှား၏၊ ငယ်ရွယ် သောကလေးကို ဆွေမျိုးများက “ဟောဒီလူက အဖေ၊ ဟောဒီ လူက အမေ” ဟု ပြကြ၏၊ ကလေးက ထိုသူများကို “အဖေ- အမေ” ဟု မှတ်လိုက်၏၊ လေယာဉ်ပျံကို ပဌမစ၍ မြင်ရာ၌ “အတောင်က ဘယ်နည်း၊ အမြီးက ဘယ်လို၊ အထည်ကိုယ်က ဘယ်ပုံ” ဟု မှတ်လိုက်၏၊ မရောက်ဖူးသေးသော အရပ်ကို ရောံသွားသောအခါလည်း အထူးအဆန်းဟူသမျှကို မှတ်၏၊ ဤသို့သညာ၏ မှတ်သားမှုတွေ များစွာရှိလေသည်။  မှတ်ခြင်း၌ အကျိုး ၂ မျိုး  သညာ၏မှတ်သားမှု အကျိုး ၂ မျိုးရ၏၊ ဆွေမျိုးများက ကလေးအား “ဤသူဟာ အဖေ” ဟု ပြသောအခါ ကလေး၏သညာက မှတ်သားသည့်အတွက် ထိုခဏ၌ အဖေမှန်းသိရခြင်းအကျိုး၊ နောင်အခါ “ဤ သူဟာ အဖေဘဲ” ဟု မှတ်မ...

ဂေါ်သဇင်ပန်း ကွန်မင့်များကပေးသော ပန်းအမည်များ 1. လှေလှော်ပန်း မွှေးနေတာဘဲ 2. ကောက်ရင်ပန်း (Yam) ကဒူဥ 3. ကောက်ရင်ပေါ်ပန်းလို့ ခေါ်ပါတယ် ဒေသတခုနှင့်တခုတော့ မတူဘူးပေါ့ 4. ခွာညိုလို့ခေါ်တဲ့ပန်းနဲ့ တူတယ်ထင်တယ်ဆရာ 5. ဂေါ်သဇင်ပန်း 6. ဒီဇင်ဘာပန်း 7. ဒေသအခေါ် နွားကျောင်းပန်း ပါ 8. လှေလှော်ပန်း 9. လှေလှော်ပန်း @ ကောက်ရင်ပန်း 10. လှေလှော်ပန်းလို့ခေါ်တာပါရှင့် 11. ဝရောင်းပန်းလို့လည်းခေါ်ပါတယ် 12. ဝါးရောင်းခြောက်ပန်း 13. ဝါးရောင်းပန်း လို့ ခေါ်ပါတယ်ရှင့် 14. ဝါးရောင်းပန်းလိုလဲခေါ်ပါတယ်ဆရာ တယောကင်တမျိုး၊ တယောက်ပေါက်ကတော့ မြန်မာဆန်တယ်။ ဒါပေမဲ့ မမြရင်ရဲ့သီချင်းက မူရင်းအမည်မှန်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။ လေဘာတီမမြရင် (၁၉၀၄ - ၁၉၄၅) အမည်သစ်ပေးသူတချို့ မမြရင်သီချင်းဆိုစဉ်က မမွေးလောက်ကြသေးပါ။ ကြူကြူမွှေးတဲ့ (ဂေါ်သဇင်) ၂ ထူးလဲထူးတဲ့ (တော်ဝင်) ၂ ချစ်သူကြိုက်သူ ထိုင်သူမှန်ရင် ပျိုဝမ်းသာရဲ့ (မယ်ရင်) ၂ ကြူကြူမွှေးတဲ့ (ဂေါ်သဇင်) ၂ ထူးလဲထူးတဲ့ (တော်ဝင်) ၂ ချစ်သူကြိုက်သူ ထိုက်သူမှန်ရင် ပျိုဝမ်းသာရဲ့ (မယ်ရင်) ၂ (ရွှေသစ္စာ ပန်ဆင် ပန်ဆင် ငွေသစ္စာပန်ဆင်ပန်ဆင် ဖူးစာပြိုင်မယ်ရှင် မြရင် မြရင် ...

အသံထွက်နှင့် စာရေးနည်း (အိုက်၊ အာ့၊ အာလာ) ၁။ ဆရာရှင့် အိုက်ဆေးကို တခြားမြို့မှာသွားဝယ်တာရလာတယ်။ ၂။ အာ့တွေက စာလုံးပေါင်း အမှန်ကို ပြောတာလားဆရာ။ ၃။ ဆရာရှင့် အသက်က ၂၂ ပါ ရာသီရက်မမှန်လို့ပါရှင့် အိုက်တုံးကလဲရက်ကျော်လို့ ၄။ သမီး ကလေး ၁နှစ်ပြည့်တဲ့အချိန်မှာ ၅နှစ်ခံထည့်ထားပါတယ် အာလာထုတ်ပြီးကတည်းက ကိုယ်ဝန်မရတာ ဘာကြောင့်ပါလဲ ၅။ အာ့ဆေးက ဘာအတွက်သောက်ရတာပါလဲဆရာ ဖြေကြားပေးပါခင်မျာ ၆။ အာ့နောက်ပိုင်း မသောက်ဖြစ်တော့ပါဘူးဆရာ အာ့ ဆိုတာ မရှိပါ။ အ၊ အာ၊ အား သာရှိတယ်။ အိုက်ဆိုတာ ပူအိုက်သည်၊ အိုက်စပ်စပ်၊ အိုက်စပ်ပူလောင်။  အဲတာလို့ ရေးရပါမယ်။ အဲဒါလို့ထွက်တယ်။ အဲဒါလို့လည်းရေးကြတယ်။ ထိုဟာ၊ ၎င်း၊ ယင်း၊ အနှီ၊ လို့လည်း ရေးနိုင်တယ်။ အဲတာက စာဆန်တယ်။ အဲဒါက စကားပြောဆန်တယ်။ အဲဒီဟာ၊ အဲသည်ဟာ၊ အဲဟာလို့လည်း ပြောကြတယ်။ အဲ့ မသင့်။ အာ့ မသင့်ပါ။ အိုက် မှားကိုမှားတယ်။ အာလာ မမှန်။ ဖဆပလ ခေတ်က ဘိုလိုအတော်ပြောကြတယ်။ ညှပ်ပြောကြတာ။ 'အိုင်ဆေး' ဆိုတာ ငါပြောမယ်။ ကျွန်တော် ကျမပြောမယ်။ အာ့ နဲ့ အဲ့ အသုံးတွေ မမှန်ပါ အဲ အဲချင်း အဲခိုး = အားထုတ်သည် အဲဗျာ အဲမွန်တရာ အဲမွန်ဒယာ အဲမောင်း = လှံရှည် အဲ့ အသံအဲ့သည် အဲ့တဲ့တဲ့နေသည် အဲ့တဲ့တဲ့နံသည...

ကွန်မင့်တခု = ဒီနေ့ FM လိုင်းကအသံလွှင်တာ နားထောင်မိလိုက်ပါတယ်ဆရာ သတ်ပုံကြမ်းကို ပြန်ပြင်ထားတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းနဲ့ တ/တစ်  အုံး/ဦး ကို ကြိုက်ရာသုံးလို့ရတယ်ဆိုတဲ့အကြောင်း ဆရာ့ကို မျက်လုံးထဲလှမ်းမြင်မိတယ်။ ဆရာ့ကျေးဇူးတွေပါလို့ မြန်မာစာမြန်မာစကားအတွက် လေးစားစွာနဲ့ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ဆရာ။ မှတ်ချက် ဟုတ်။ မုံ့ရွေးစားသလို။  ဘယ်မုံ့စားမလဲ။ အမျိုရခက်တာသာ လူကြိုက်များတယ်။ ဟိုနေ့က တင်ပြလိုက်တဲ့ မုံ့လုံးကြီး တလုံးကာတွန်းလို။ ဦး နဲ့ အုံး လည်း ကြိုသလို မရသင့်ပါ။ ခေါင်းအုံး ကို ခေါင်းဦး မရေးသင့်ပါ။ အုံး နဲ့ အုန်း ကတော့ တခါတခါအဆင်ပြေသလို ရေးပါတယ်။ နောင်နှစ်ခါ တန်ဆောင်မုန်း ပွဲကြည့်ပါအုံး။ မုံ့ နဲ့ မုန့် ကတော့ မူကွဲအမှန်တွေဖြစ်ပါတယ်။ တ နဲ့ တစ် က မူကွဲ မဟုတ်ပါ။ ဘာဘဲဆိုဆို တဝက်လောက်တော့ နီးစပ်လာသလိုလို။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

  တင်ထားတာတခု = Magnolia သာတိုင်းမွှေး တတိုင်းမွှေးပန်းလို့ ခေါ်ပါတယ်။ •  တတွေတွေ - ကြိဝိ / ဒဒွေဒွေ / အဆက်မပြတ်။ “တရံမလျှဉ်၊ မပေ့မပေ၊ တတွေတွေပယ်၊ မပြင်ရှဉ်၊ မြစ်ဝင်ရေလောင်း၊ ကန်တောင်းစပါး၊ ပျိုးသောလားသို့” သံ* ၁၅၆။  •  တတိုင်းမွှေး - န / တတိုင်းမွှေး / ရန်စူးသောပန်း၊ ပွင့်သည့် အပင်တမျိုး။  •  တတန် - န / ဒန် / တမျိုး။ တဖုံ။ တနည်း။ တဆင့်။ “ကုလားအုပ်ကို မြင်မက်မူ ချမ်းသာသူခ ရံ၊ ကုန်းတတန် ရေတတန် ခရီးဝေး သွားရဘဲ” အိပ်ခန်။ ၇  •  တတန်တက - ကြိဝိ / ဒဒန်ဒက/ ပင်ပန်းခံ့ချီ။ ခဲယဉ်းစွာ။ “စားရေ ရိက္ခာများကိုလည်း တတန်တက သယ်ပိုးယူင်င်မလား နိုင်” စွန်း။ ၂၀၈  •  တတုံးထွန် - န / ဒန်းဒွန် / ထွန်တုံးတခု နွားတရှဉ်နှင့် ထွန် ယက် စိုက်ပျိုးနိုင်သော လယ်မြေယာမြေ။ (ဆယ့်နှစ်ကေ ခန့်ရှိသည်။) “နွားတရှဉ်းမောင်း (၁၂ ကေခန့်) ကို တတုံးထွန်ဟု ခေါ်သည်” အေင်င်။ ၆၅  •  တတွေ - န / ဒဒွေ / တစု။ တအုပ်။ အများ။ “ကျန်ရစ်ကြ ပေ တို့တတွေလည်း၊ စိတ်စေတသိက်၊ ယွင်းမိတ်တောင်” သံစွေ* ၂၉  •  တတွတ်တွတ် - ကြိဝိ / ဒဒွတ်ဒွတ် / အဆက်မပြတ် (ပြောဆို ရွတ်ဖတ်၊ မြည်တမ်းလျက်)။ “အောက်ပါ...

အဇ္ဈတ္တဆိုသည်မှာ ကိုယ်တွင်း သို့မဟုတ် အတွင်းသန္တာန်ကို ဆိုလိုပြီး၊ ပြင်ပဖြစ်ရပ်များထက် မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်အတွေးများနှင့် ယုံကြည်ချက်များမှ ဆင်းသက်လာသော နက်ရှိုင်းသည့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ခံစားချက်ဆိုင်ရာ တည်ငြိမ်အေးချမ်းသည့် အနေအထားတရပ် ဖြစ်ပါသည်။ ရေရှည်ကျေနပ်မှုသည် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြောင်းလဲခြင်းထက် အတွင်းပိုင်း အလေ့အထများနှင့် အာရုံစိုက်မှုအပေါ်တွင်သာ အဓိကမူတည်ပါသည်။ စစ်မှန်သော တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုသည် ပြဿနာများကို လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် ခံစားချက်များကို ဖိနှိပ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ စိတ်ကြည်လင် တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ဖိစီးမှုများကို ရင်ဆိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းသည် အမြဲတမ်း အလိုအလျောက် ဖြစ်နေတတ်သည်မဟုတ်ဘဲ ပုံမှန်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု၊ ကိုယ်တိုင်သိမြင်နားလည်မှုနှင့် သတိပဋ္ဌာန်ဖြင့် အသက်ရှူခြင်းတို့ လိုအပ်သော တက်ကြွသည့် စွမ်းရည်တရပ် ဖြစ်ပါသည်။ တည်ဆောက်ပျိုးထောင်မည့် နည်းလမ်းများ: မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုတည်ဆောက်ရန် ခန္ဓာကိုယ်နှင့် အတွေးအမြင်များကို ပုံမှန် စစ်ဆေးခြင်း (Self-awareness) ပြုလုပ်ပါ။ ပြီးပြည့်စုံအောင် အတင်းအကျပ်လုပ်ခြင်း သို့မဟုတ် သူတပါးကို အထင်ကြီးစေရန် ကြိုးစားခြင်းမရှိဘဲ လက်ရှိအချိန်ကို လက...