တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

မက်ဆေ့ချ်တခု = ဆရာ ကျန်းမာပါစေ။ ကျနော်အတွက် စာကြည့်တိုက်တဆူပါ။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ကျေးဇူး။ ကျွန်တော်က ပြည်တွင်းနဲ့ နယူးဒေလီမှာနေစဉ်အထိတော ရိုးရိုးဆရာဝန်တယောက်လောက်သာ မြန်မာစာနဲ့ သုတပညာ သိပါတယ်။ ယူအက်စ်အေရောက်တော့ ဆရာဝန်လည်း မလုပ်ရ၊ နိုင်ငံရေးလည်း မလုပ်ရတော့ အချိန်ရလာတယ်။ မြန်မာစာ အပါအဝင် သုတစာတွေကို လေ့လာဖြစ်ပါတယ်။  အခုဆိုရင် လွန်ခဲ့တဲ့ ၁၀ နှစ်ကထက် ပိုသိလာတယ်။ အသိပညာဆိုတာ စုံလင်တယ် မရှိပါ။ စိုက်လိုက်မတ်တတ်လုပ်တော့ သိလာတာတွေရော၊ စုထားနိုင်တာတွေရော၊ ရှာစရာ၊ မေးစရာတွေပါ အများကြီးရလာတယ်။ စာဖတ်၊ စာရေးနိုင်တဲ့အချိန်ကာလအထိ ဆက်ပြီး လေ့လာနေပါတယ်။ The Human Library (or Living Library) is a global initiative where, instead of books, people—often from marginalized or misunderstood groups—are "borrowed" for conversations. Founded in Copenhagen, Denmark, in 2000, it aims to reduce prejudices and foster understanding through personal, dialogue-based stories. ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဝဏ္ဏပဘာ (တောင့်တဲတွန့်/တောက်တဲ့တွန့် ပိုဒ်စုံရတု) ဝဏ္ဏပဘာ၊ ကလျာ ဖူးစသစ် ပျိုမျစ်မျစ်လျှင်၊ ကျစ်လစ် တင့်စမ္ပာယ် လှမျိုးကြွယ်သား၊ ဆံသွယ် မြမြိတ်စို့ ဆင်းရောင်ပျို့ကို၊ နတ်တို့ ဆင်းထိုက်တန် ဆင်းစုံကြန်သား၊ အလွန် ရပေခက် ဖြူမြိတ်ရွက်နှင့်၊ လက်လက် လှထိန်ပြေး ရွှေချည်ရေးသို့၊ ပျံ့မွှေး ရွှေအင်္ကျီ ရွှေထဘီနှင့်၊ မြစီ ရွှေနားဍောင်း နွဲ့နွဲ့နှောင်းလျက်၊ ရောင်မောင်း ကွမ်းရည်သား သက်တင်လားသို့၊ လက်ဖျား ဒန်းနီရောင် လှတန်ဆောင်မူ၊ မျက်တောင် ကော့ညွတ်သေး စုတ်ဖြင့်ရေးသို့၊ ကြိုင်ဧး ကတိုးရည် ထုံမျိုးကြည်၍၊ နတ်ပြည် မိုးသူဇာ ပျံကျလာသို့၊ ရှုသာ တင့်စနိုး လှခေါင်မျိုးလျှင်၊ ပြစ်မျိုး မှည့်မတင် နတ်ရုပ်သွင်သို့၊ ဖြူစင် ထွန်းရောင်ဝင်း လှမှန်ကင်းကို၊ ညတွင်း ဆည်းဈာတွင် ကျွန်ုပ်မြင်သည်၊ ရယ်ရွှင် ပြုံးတုံ့ မပြုံးတုံ့။ ။ ပဉ္စကလျာ၊ ညိုပြာ တင့်ဆင်းရောင် ရွှေကြက်တောင်နှင့်၊ ဖြူရောင် ရေးထင်စွ သွယ်ခွေချ၍၊ ထွန်းပ ကိုယ်ရောင်ဝင်း လှမှန်ကင်းလျှင်၊ ပျံ့သင်း နံ့သာပျောင်း မမွှေးတောင်းတည့်၊ တကြောင်း ဆင်စမ္ပယ် ရှုချင်ဘွယ်တည့်၊ နိကာယ် ဆင်းရောင်မြေ့ ဆယ်နှစ်စေ့ကို၊ ကယ်ရွှေ့သာလျှင်တင် မြင့်ကြာထင်ခဲ့၊ ပုံပြင် နတ်တူလျော ဖြူနွဲ့ချောလျှင်...

ဘကြီးတော်မင်းတရားလက်ထက်တွင် အင်းဝနေပြည်တော်၌ ထင်ရှားသော မိတ္ထီလာကန်အောက်၊ ရေဝေရွာသား ဖိုးသူတော်ဦးမင်းသည် ဆယ့်နှစ်ရာသီဘွဲ့ လေးဆယ် ကဗျာများကို စီကုံးခဲ့သည်။ တန်ခူးလကို ဤသို့ စီကုံးခဲ့၏။ စိန်ပန်းမြိုင် စာပေတိုက်။ ဖိုးသူတော်ဦးမင်း၏ သဘာဝပြက္ခဒိန် ဟောင်းရွက်ညှာ ခါလှစ်လို့ တသစ်ကယ်တဲ့ နုမြိုင်။ သုတ်ဖြူးလေဆော်က ပန်းကံဇော် ဝတ်မှန်ကျင်း သင်းပျံ့လိုလှိုင်။ ကြယ်နှစ်ဖြိုင် သွယ်ဆိုင် ပဝင်း။ မိဂသီယုဒ်နှင့် ငွေလ သော်တာတို့ ယုဂန်ချာ တောင်တော်စွန်းမှာ ထွန်းထိန်လို့လင်း။  ။ ခါလှစ် ဟောင်းရွက်ညှာ ခါလှစ်လို့— ဆိုသည်ကို အရပ် စကားနှင့် သာမန်ပြန်ပြောရမည်ဆိုလျှင်—ရွက်ဟောင်းများ အညှာမှ ကြွေကျကြကုန်ပြီ—ဟု ဖြစ်ပေသည်။ ခါလှစ်ကို ကြွေသည်ဟု ပြန်လေသည်။ ခါသည်ကို လှစ်သည်၊ လှစ်သည်ကို ဖွင့်သည်ဟူ၍သာ ကြားဖူးပါသည်။ ကြွေသည်ဟု မကြားဖူးပါဟူ၍ ငြင်းငြားအံ့၊ ဟုတ်ပါသည်။ ဝန်ခံရပေမည်။ သို့သော်လည်း အရပ်သားတွေးပုံ မြင်ပုံနှင့် ကဗျာဆရာ တွေးပုံ မြင်ပုံမှာ မတူပါ။ အရပ်သား ပြောပုံ ဆိုပုံနှင့် ကဗျာဆရာ ပြောပုံ ဆိုပုံမှာ မတူပါ။ ဤတွင် အရပ်သားက—ရွက်ဟောင်းတွေ ကြွေလို့ဟေ—ဟု ပြောမည်ကို ကဗျာဆရာက ဟောင်းရွက်ညှာ ခါလှစ်လို့ ဟု ဖွဲ့ထားပါသည်။ ဖိုးသူတော်...

မုန်လာဥဖြူ (Pastinaca sativa) သည် မုန်လာဥနီ (Carrot)၊ နံနံပင် (Parsley) တို့နှင့် မျိုးနွယ်တူ အပင်မျိုး ဖြစ်သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်မှာ အရောင်ဖျော့တော့တော့ရှိသော မုန်လာဥနီနှင့် တူသော်လည်း အာဟာရဓာတ် ပိုမိုကြွယ်ဝသည့်အပြင် အနည်းငယ် စပ်ရှိရှိနှင့် အခွံမာသီး နံ့သင်းသင်းရှိသော အချိုအရသာ ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် အဖြူရောင်မှသည် ခရင်မ်ရောင်၊ အဝါနုရောင်အထိ ရှိတတ်ကြပြီး ဆီးနှင်းစတင် ကျဆင်းပြီးချိန်တွင် ခူးဆွတ်ပါက ပို၍ ချိုမြိန်သော အရသာကို ရရှိနိုင်သည်။ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ အကျိုးကျေးဇူးများ ဗီတာမင်စီ (Vitamin C) မြင့်မားစွာ ပါဝင်သည်။ မုန်လာဥဖြူ အစိမ်း တခွက်စာတွင် ဗီတာမင်စီ ၂၃ မီလီဂရမ်ခန့် ပါဝင်ရာ ၎င်းသည် တနေ့တာ လိုအပ်ချက် (DRI) ၏ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိသည်။ ချက်ပြုတ်လိုက်ပါက ဗီတာမင်စီဓာတ် အနည်းငယ် လျော့ပါးသွားသော်လည်း တနေ့တာ လိုအပ်ချက်၏ ၂၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကိုမူ ဆက်လက် ပေးစွမ်းနိုင်ပါသေးသည်။ ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို အားကောင်းစေခြင်း: ဗီတာမင်စီသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ရောဂါပိုးများကို တိုက်ဖျက်ပေးသည့် သွေးဖြူဥများကို အထောက်အကူပြုသည်။ တနေ့လျှင် ဗီတာမင်စီ ၁၀၀ မှ ၂၀၀ မီလီဂရမ်ခန့် စားသုံးပေးခြင်းဖြင့် အသက်ရှူလ...

(တင်မိုး) ဆီလုံရပ် ဆွစ္စလော့ဂ်ျမှ အသော့မြန်စွာ ထွက်ခွာသိမ်း စန့်ဂျိမ်းဟိုတယ် ပြောင်းခဲ့တယ်။ ဆူခုမ်ဗစ်လမ်းတဲ့ ယောက်လမ်းနဲ့ခပ်ဆင်ဆင် အာရှအသွင်ဆိုင်တန်းကလေးတွေ လမ်းနံဘေးမှာခင်း ထမင်းအ၀စား တက္ကဆီကားတွေ ဆိုင်ကယ်တွေနဲ့ မြိုင်လယ်ဗွေမှာ သစ်ပင်ပန်းမာန် ဝေဝေဆောဆာ ပျော်စရာစခန်းပါပဲ။ ကောင်းကင်လမ်းမှာ ရထားပြေး အများငေးရတဲ့ အင်ပိုရီယမ် ဆူညံညံ ကားသံတွေကြားထဲ သမီးလက်တွဲ မြေးလက်ဆွဲလို့ မရဲတရဲနဲ့ လမ်းဖြတ်ကူး မရောက်ဖူးတဲ့ဒေသမို့ ဆွေပြ မျိုးပြ အလည်ထွက်သလိုပါ။ အရှေ့တောင်အာရှမှာ မြန်မာက နောက်ကျန် ရန်ကုန်က သေးနုပ် သိင်္ဂုတ္တရ ကုန်းမြေပေါ်က ရွှေတိဂုံစေတီတော်သာ မရှိခဲ့ရင် ဇာတိပျောက် မာန်ပျောက် ခေါက်ရိုးကျေ ကျပ်တန်နွမ်းလို မျက်နှာပန်းလှနိုင်မှာမဟုတ်။ ရွှေတိဂုံနဲ့ ပုဂံ မြန်မာမှာ ကျန်သေးလို့ ဇာတိမာန်မစို့တစို့ နှစ်ချို့ကလေးတွေ့နိုင်သေးတယ် ခေတ်အရေးမှာတော့ တစ် မပြေးနိုင်တော့ပါတကား။ အလျှံတောက်နေတဲ့ ဘန်ကောက်ဆိုတဲ့မြို့ကြီး စစ်မီးလဲမလောင်ဖူး စစ်ရူးတွေလဲ မလွှမ်းမိုး ရှေးရိုးပဒေသရာဇ် ဘုရင်စနစ်ပင်ဖြစ်သော်လဲ ဒီခေတ်မှာအမှီလိုက် အကြည်ဆိုက်နေနိုင်မှုကြောင့် သာဓုခေါ်ခဲ့ရပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံချင်းတော့ တူပါရဲ့ ကံကြမ္မာမတူတော့...

Titanium Anniversary တိုက်တေနီယမ် ရတု (၁၉၅၄-၂၀၂၆) အမှတ်တရ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ၁ ရက် ဟာ မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် ကနဦးနိဒါန်းအစ တည်ထောင် မွေးဖွားခဲ့တဲ့နေ့ အဲသည်တုန်းက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် လက်အောက် ရန်ကုန် ဆေးသိပ္ပံ မဟာ ဌာနရဲ့ သင်တန်းခွဲ မန္တလေး ဆေးသိပ္ပံ မဟာ ဌာနခွဲ Branch Medical Faculty, Mandalay ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့ကျတော့ မန္တလေး တက္ကသိုလ် လက်အောက် မန္တလေး ဆေးသိပ္ပံ မဟာဌာန Medical Faculty, Mandalay ဖြစ်လာတယ် ၁၉၆၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှာတော့ မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် Institute of Medicine, Mandalay အဖြစ် သီးခြား ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပါတော့တယ် ၂၀၀၅ ခုနှစ် ကျတော့ မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် University of Medicine, Mandalay ဆိုတဲ့ အမည်ပြောင်းလဲဖြစ်ခဲ့တယ် မန္တလေး ဆေးတက္ကသိုလ် ဟာ ၁၉၅၄ ခုနှစ် ဧပြီလ ကနေ အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလ အထိ ဆိုရင် ၇၂ နှစ် ရှိခဲ့ပါပြီ နောက်ထပ် ၃ နှစ် အကြာ ၂၀၂၉ ကျရင်တော့ ၇၅ နှစ်ပြည့် Diamond Jubilee စိန်ရတုသဘင် ဆင်ယင် ကျင်းပကြရတော့မှာပါ မှတ်ချက် ကျွန်တော်တို့ batch က ၁၉၆၅-၁၉၇ ဖြစ်ပါတယ်။ "1972 alumni" လာခွင့်မရလည်း ဆေးမန်း ကျောင်းကြီနဲ့ သူငယ်ချင်းတိုင်းကို သတိရတယ်။ Photos: AI gen...