Skip to main content

Posts

ကာတွန်းကို လေ့လာခြင်း

“ ဘမ်းချင်ယင်လဲ ဘမ်းပေါဆရာရယ် ကျနော်က နိုင်ငံခြားဆေးဝါးမျိုးစုံကို ဗူးခွန်နဲ့ ပုလင်းခွန်ဘဲ ရောင်းနေတာ ဟဲဟဲ” မှတ်ရန်များ ၁။ အရင်က ဘ ကို ဖ ထက်ပိုပြီး အသုံးများခဲ့တယ်။ ဘမ်းဆီး၊ အဘေ၊ ဘိုးရွှေလမင်း၊ ဘတ်ပါ၊ ဘတ်စာ၊ ဘိနပ် စသည်။ ၂။ ယင် ကိုလည်း သုံးခဲ့တာတွေ မနည်းပါ။ တင်ပြထားပါတယ်။ ၃။ ကျနော် အသုံးစကားမှာသုံးပါတယ်။ မမှားပါ။ ကျတော် မှားတယ်။ ကျမ မှန်တယ်။ ကျယ်မ မှားတယ်။ ၄။ ဗူး၊ ဓါတ်ဗူး၊ ဗူးသီး၊ ဆေးဗူး မှန်ပါတယ်။ ကလေးဗူးမှုတ်ကလွဲရင် ဘူး လို့သင်နေတာတွေ မမှန်ပါ။ ကလေးက ဗူးလည်းမှုတ်၊ ဘူးလည်းမှုတ်ပါတယ်။ ၅။ အခွံ ကသာ မှန်တယ်။ ခွံ ခွံနီစပါး စပါးခွံ ကြက်အရေခွံ မျက်ခွံ လက်သည်းခွံ သံပရာခွံဦးထုပ် အခွံချွတ် အခွံခွာ အခွံအကာ အုန်းခွံရောင် အပေါ်ခွံ အရေခွံ ဦးခေါင်းခွံ မြွေအရေခွံလဲ ရွှေဘိုခွံနီဆန် ခွန် တန်းခွန်တိုင် (တန်ခွန်တိုင်) (တခွန်တိုင်) သိမ်းခွန်မင်း အခွန်ဝန် အခွန်ကောက် အခွန်တော်ဆက် အမြတ်တော်ခွန် ယောက်ျားတန်ခွန် (ယခင်သတ်ပုံ = ယောက်ျားတန်းခွန်) (နောက်သတ်ပုံ = ယောက်ျားတံခွန်) ၆။ ဘဲ အသုံးလည်း မှန်တယ်။ အခုခေတ်မှာ မ နောက်က ဘဲ လိုက်လို့ သင...
Recent posts

ပံ နဲ့ ပန်

ဆရာခင်ဗျာ လက်ပံ နဲ့ လက်ပန် ဘယ်စကားလုံးက အမှန်ပါလဲဗျ အဘိဓာန်မှာတော့ လက်ပံ လို့တွေ့ပါတယ်ဗျ တချို့ စာအုပ်တွေမှာတော့ လက်ပန်လို့ရေးတာလဲ တွေ့ရပါတယ်ဗျ ပံ ပံသုကူ လက်ပံပင် လက်ပံတန်းမြို့ ကျေးငှက်တောင်ပံ လက်ပံတောငရဲ ပန် စန်ပန်တင့်တယ် စူဠပန် ဆုတောင်းပန်ဆင် တောင်းပန်ကန်တော့ ပစုပ္ပန် ပစ္စယုပ္ပန် ပန္နက်ငုတ် ပန္နက်ရိုက် ပန္နက်သည်း ပန္နက်သဲ ပန္နချ (မှတ်ရန် - ပန္နတင် မမှန်ပါ။) ပန္နရသီ ပန္နရသ် (တဆယ့်ငါးပါး) ပန္နရိုက် (မှတ်ရန် - ပန္နတင် မမှန်ပါ။) ပန် ပန်းပန် ပန်ကရိယ (သရက်ရွက်) ပန်ကြား ပန်ကြားချက် ပန်ကြားသည် ပန်ကာ ပန်စား (အလှူခံပုဂ္ဂိုလ်) ပန်ဆင် ပန်တျာ ပန်တော်ဖြူမြက် ပန်တော်မြက် ပန်ထွာ (တောင်းပန်သည်) ပန်ထွာမိဘုရား ပန်ထွာဦးတင် ပန်ထွေဖျော် ပန်ထွေဖျော် ပန်နက်ရုယ့် (ပန်နက်၍ဆုတောင်း) ပန်ရွက် ပန်လျှင်ပက် (ပန်လျှင်ဝင် = ပန်နက်ရိုက်သည်) ပူပန် မဟာပန် ရွှေနားပန် သောတာပန် ဟန်ပန်ကြီး ဟန်ပန်ကလံ ဟန်ဟန်ပန်ပန် အခွင့်ပန် ကြဲထပန်းမာလ်၊ ပန်ခဲ့တုံပြီး။ မေတ္တာပန်ပြီး၊ ဆင်မငြီးသား။ သားကို မင်းဖြစ် ပန်သည်ကို မင်းကြီ;အမျက်ထွက်၍။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

မွေးစားစကားလုံးများ၏ အသံထွက်ပြဿနာ

မက်ဆေ့ချ် တခု = ကွန်မင့်ဆိုတာက မြန်မာစကားအနေနဲ့ အဘိဓါန်မှာရှိပါသလား သိချင်ပါတယ် မက်ဆေ့ချ် တခု = ကွန်မန့် တခု / ကွန်မန့် တစ်ခု ဘယ်ဟာအမှန်လဲဗျ ခဏခဏ (ခဏခဏ) လာတဲ့ကွန်မင့်တခုဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်က အစကတည်းက ကွန်မင့် လို့ရေးတယ်။ တချို့က မန့်။ မန့်မှာကြည့်ပါဆိုတဲ့ လိင်အကြောင်းဗီဒီယိုကြောင့် လူတကာက မန့်နေကြတယ်။ (ကန်တော့) မွေးစားစာလုံးတိုင်းဟာ မူရင်းအင်္ဂလိပ်၊ စပိန်၊ ပြင်သစ်၊ ဟင်ဒီ၊ တရုပ်၊ ထိုင်း စတဲ့ဘာစာစကာအတိုင်း အတိအကျရတာ ရှားတယ်။ အစဉ်အလာအရ အသားကျနေတာတွေလည်း ရှိတယ်။ ဥပမာ ကား၊ ဒါရိုက်တာ၊ အကယ်ဒမီ၊ ဇွန်လ၊ ပန်ကာ။ တယောက်တမျိုးတွေက များတယ်။ ကွန်ပြူတာ၊ ကွန်ပျူတာ ဖေ့စ်ဘွတ်၊ ဖေ့ဘွတ်၊ ဖဘ၊ ဖေ့ဘုတ်၊ ကင်ဆာ၊ ကစ်စာ၊ တီဘီ၊ တီဗီ၊ တီဗွီ၊ ဆူနာမီ၊ စူနာမီ။ ဆူပါ၊ စူပါ၊ စထောဘယ်ရီ၊ စတောဘယ်ရီ၊ လူတိုင်းက အင်္ဂလိပ်။ ယုဒသန်က အင်္ဂလိတ်။ Gemini သုံးသပ်ချက်နှင့် အကြံပြုချက်မွေးစားစာလုံးများကို သတ်ပုံညှိနှိုင်းရာတွင် အခြေခံအားဖြင့် ယူဆချက် (၃) မျိုး ရှိနိုင်ပါသည် -အမျိုးအစားသဘောသဘာဝဥပမာစံပြုအသုံး (Formal/Standard)မူရင်းဘာသာစကား၏ အသံကို အခြေခံ၍ မြန်မာစာအဖွဲ့ သို့မဟုတ် ပညာရှင်များက စနစ်တကျ ပြဋ္ဌာန်းထားသော စာလုံးပေါင်း။ကွန်မင့်...

လေးဆစ်ချိုး

(မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း အတွဲ ၃) လူ့အဖြစ်အတွင်း၊ ခုသစ်ကြုံလှပြန်။ ဟန်မထဲ ဖဲ ဝေးလောင်တာနှင့်၊ သန်ကတံတိုင်းတိုင်လဲလို့၊ ဗိန်းခနဲလဲ ပြန်မြန်ဆင့်စေတော့၊ အေးရင့်မပန်။ ဟိုရှေးခါနေလပြောင်းလျင်လ၊ မြေကောင်းတဲ့မြေဆင့် တန်ခိုးကြွယ်ပတ္တမြားစုံပဲ။ မေတ္တာကံရွာ၊ နေ့ရက်ကြာသာ ကြာတော့၊ မင်္ဂလာ ပုလဲမိထည်နှင့်၊ မောင့်မျက်ရည် ကြည်ကြည်စုံကို၊ ဖုန်း ပိတ်ပဲ့။ (ဆရာကြော့သမီးရေး) ထက်ပါဦးသော အဖွဲ့အနွဲ့ များအပြင်၊ ဆန်းပြားလှသည့် သည် ပဒေသာထပ်တန့်ငြိမ်းများသည်လည်း ရှိသေးသည်။ ဆရိုင်ဖတ်ဦးကုးသည် ယင်းထပ်တန့်ငြိမ်းများကို ရေး သားစပ်ဆိုခဲ့သည်။ အဖွဲ့အနွဲ့ ၏သဘောမှာ 'ဆန်းငုပွင့် ထူးစွနုံပါဘဲ၊ ပန်း နေ့ကုန် နံ့ဦး နာရီ ရပ်မှဖြင့်၊ ထူး ကျူးခပ်ပါလို့ ဆင့်ပေါ် ပေါ (အဖယောင်လေး) လုံးလားဆပ်ပါတံ ဆင့်ပေါ်တေ' ဟူ၍ဖြစ်လေသည်။ ၁၂၇၀ ပြည့်နှစ်ဝန်းကျင် တွင် မဟာကဝိမောင်မိုင်းအမည်ခံ ဆရာလွန်းသည် ပြဇာတ် များကိုရေးသားသောအခါ ထပ်တန့်ငြိမ်းဖွဲနွဲ့နည်းတို့ကို အသုံးချလာလေသည်။ ပုံစံအားဖြင့်၊ မဟာကဝိမောင်မိုင်း မှာတော်ပုံတွင် ကိုယ်ပျောက်ရည်ကျုံ့ကို 'ဇယားဆေ လျင် ဇယားနေပဲ့မြေမွဲ၊ စာသားအခြေ နှစ်ပါးဂဟေမြဲမွဲ သူရဲ၊ (အမယောင်မင်း) မယားအခြေ ရဲရမလားဟဲ့လို့၊...

British vs American English

  Colour နဲ့ color ဘယ်ဟာမှန်လဲဗျ ယေဘုယျသာ တင်ပြပါမည်။ UK English နှင့် US English စာလုံးပေါင်း ကွဲပြားပုံ နမူနာများ ၁။ "-our" နှင့် "-or" ကွဲပြားပုံ (ဆရာကြီး မိန့်ဆိုခဲ့သည့် အုပ်စု) ဗြိတိသျှမူတွင် "-our" ဖြင့် ရေးလေ့ရှိပြီး အမေရိကန်မူတွင်မူ "u" ကို ဖြုတ်ကာ "-or" ဟုသာ ရေးသားလေ့ရှိပါသည်။ ဗြိတိသျှ (UK) အမေရိကန် (US) မြန်မာအနက် Colour Color အရောင် Labour Labor အလုပ်သမား / လုပ်အား Flavour Flavor အနံ့အရသာ Neighbour Neighbor အိမ်နီးနားချင်း Honour Honor ဂုဏ်ပြုခြင်း / အိန္ဒြေ ၂။ "-re" နှင့် "-er" ကွဲပြားပုံ ဗြိတိသျှမူတွင် အဆုံးသတ်၌ "-re" ဟု ရေးသော်လည်း အမေရိကန်မူတွင် အသံထွက်အတိုင်း "-er" သို့ ပြောင်းလဲရေးသားပါသည်။ ဗြိတိသျှ (UK) အမေရိကန် (US) မြန်မာအနက် Centre Center ဗဟို / အလယ်ဗဟို Theatre Theater ပြဇာတ်ရုံ / ရုပ်ရှင်ရုံ Metre Meter မီတာ (အလျားတိုင်းယူနစ်) Fibre Fiber အမျှင်ဓာတ် / အမျှင် ۳။ "-ise" နှင့် "-ize" ကွဲပြားပုံ (ကြိယာအဆုံးသတ်များ) ...

ဝိပဿနာရှုနည်းကျမ်း

ဆဋ္ဌသင်္ဂီတိပုစ္ဆက၊ အဂ္ဂမဟာပဏ္ဍိတ၊ နိုင်ငံတော်ဩဝါဒါစရိယ ကျေးဇူးတော်ရှင် မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး ရေးသားစီရင်တော်မူသည့် မဂ်၊ ဖိုလ်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ အမြန်ဆိုက်ရောက်စေနိုင်သော ဝိပဿနာရှုနည်းကျမ်း ပထမတွဲ သာသနာ - ၂၅၅၈                      ကောဇာ - ၁၃၇၆                      ခရစ် - ၂၀၁၄ စာမျက်နှာ ၁၁၉ စိတ္တဝိသုဒ္ဓိ  အိတ်ကြီးများကို မြေပေါ်၌ ပစ်ချလိုက်လျှင်, ကျရာ ကျရာ အရပ်တွင်သာ ငြိမ်၍ ငြိမ်၍ နေကုန်သကဲ့သို့၎င်း၊ အသွားထက်သော လှံတို့ဖြင့် ခပ်ပြေးပြေးမပြတ် ထိုးစိုက်လိုက်လျှင်, ကျရာ ကျရာတွင်သာ စိုက်၍ စိုက်၍ နေကြသကဲ့သို့၎င်း၊ အလွန်စေးကပ်သော ဝတ္ထုများဖြင့် နံရံကို ပစ်ခတ်လျှင်, ထိရာ ထိရာတွင်သာ ကပ်၍ ကပ်၍ နေကြသကဲ့သို့၎င်း၊ ရုပ်နာမ်အာရုံ အမျိုးမျိုးပြောင်းသော်လည်း မှတ်တိုင်း မှတ်တိုင်းသော အာရုံ၌ စိတ်သည် ခဏိက သမာဓိဖြင့် စူးစိုက် တည်ကြည်လျက်သာရှိ၏။ ထိုခဏိကသမာဓိဖြင့် ဝိပဿနာ, မဂ်, ဖိုလ်တို့ကို ဖြစ်စေလျက် ဝဋ်ဆင်းရဲမှ အရိယာတို့ ထွက်မြောက်ကြလေသည်။ ထို့ကြောင့်, မှတ်တိုင်း မှတ်တိုင်း မပျံ့မလွင့် စူးစိုက် တည်...

"နေ့ဆိုင်း၊ ညဆိုင်း"

၁။ နေ့ဆိုင်း၊ ညဆိုင်း အလုပ်ကို ဆိုင်းနဲ့ရေးတာ မှန်လားဆရာ။ "ဆိုင်း" (ဆ-လိမ်) ဖြင့် ရေးရမည့် အသုံးအနှုန်းများ အလှည့်ကျလုပ်ငန်း၊ အချိန်အပိုင်းအခြား– နေ့ဆိုင်း၊ ညဆိုင်း၊ အလုပ်ဆိုင်း။ အချိန်ဆွဲခြင်း၊ ရပ်တန့်ထားခြင်း– ဆိုင်းငံ့သည်၊ အချိန်ဆိုင်းသည်၊ ပွဲဆိုင်းသည်၊ ခေတ္တဆိုင်းထားသည်။ အစုအဖွဲ့၊ အဆင်တန်ဆာ၊ တူရိယာ– ဆိုင်းဝိုင်း၊ ဇာတ်ဆိုင်း၊ မြင်းကုန်းနှီးဆိုင်း၊ အဝတ်အစားတစ်ဆိုင်း။ "စိုင်း" (စ-လုံး) ဖြင့် ရေးရမည့် အသုံးအနှုန်းများ အရှိန်ပြင်းပြင်း သွားခြင်း၊ မောင်းနှင်ခြင်း– မြင်းစိုင်းသည်၊ လှေစိုင်းသည်၊ အပြေးစိုင်းသည်။ အားထုတ်ခြင်း၊ ကြံစည်ခြင်း– လုံ့လစိုင်းသည်၊ အားစိုင်းသည်၊ ကြံစိုင်းသည်။ ရှမ်းတိုင်းရင်းသား အမည်ရှေ့တပ်စကား– စိုင်း (ဥပမာ- စိုင်းထီးဆိုင်)။ စိုင်းပြင်း ထို့ကြောင့် "နေ့ဆိုင်း၊ ညဆိုင်း" သည် သတ်ပုံ အမှန်စစ်စစ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုင်းငံ့ ဆိုင်းထမ်း ဆိုင်းဘုတ် ၂။ ရိုင်းဆိုင်းတာ လက်မခံနိုင်တာတွေကလွဲရင်  ရိုင်းစိုင်းလို့ ရေးရတယ်။ စိုင်း ကဆုန်စိုင်းပြေး စိုင်းနှင် စိုင်းပြင်း ထင်ရာစိုင်း မြင်းစိုင်း မြင်စိုင်းရွှေပြည်ကဗျာ ရိုင်းစိုင်းသည် ရိုင်းပင်းကူညီ ရိုင်းပျသူ လူအမ...