"အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ"

အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ အသုံးကလေး သိပါရစေ ခင်ဗျ။

အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ = အိမ်ရှေ့ခန်း၌နေသူများ ပူပင်သောက ဖြစ်နေကြစဉ် အိမ်နောက်ခန်း၌ရှိသူများလည်း သာယာချမ်းမြေ့ခြင်း မရှိနိုင်သကဲ့သို့။

AI

“အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ” ၏ အဓိပ္ပါယ်နှင့် အသုံး

ဤစကားစုသည် မြန်မာရိုးရာ စာပေစကားပုံတခု ဖြစ်ပါသည်။

၁။ အဓိပ္ပါယ်

အိမ်ရှေ့ပူ = အိမ်ရှေ့တွင် ပြဿနာ၊ အနှောင့်အယှက်၊ မတည်ငြိမ်မှု ရှိခြင်း။

အိမ်နောက်မချမ်းသာ = အိမ်အတွင်းပိုင်း၊ မိသားစုဘက်တွင်လည်း စိတ်မချမ်းသာခြင်း၊ အဆင်မပြေခြင်း။

အချုပ်အားဖြင့်

အပြင်ဘက်အခြေအနေ မတည်ငြိမ်လျှင် အတွင်းဘက်လည်း အေးချမ်းနိုင်မည် မဟုတ်။

သို့မဟုတ် —

အရှေ့ဘက်မှာ မီးလောင်နေလျှင် နောက်ဘက်မှာလည်း အေးအေးဆေးဆေး မနေနိုင် ဟူသော သဘောဖြစ်ပါသည်။

၂။ ရည်ညွှန်းသဘော

ဤစကားကို —

လူမှုရေးပဋိပက္ခ

နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု

အိမ်ထောင်ရေးပဋိပက္ခ

မိသားစုအတွင်း မညီညွတ်မှု စသည်တို့တွင် အသုံးပြုကြပါသည်။

၃။ အသုံးပြုပုံ နမူနာများ

၁။

“အဖေ အလုပ်မှာ ပြဿနာကြီးနေတော့ အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ဖြစ်နေပြီ။”

၂။

“နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်ရင် အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ဖြစ်လာတာ သဘာဝပါပဲ။”

၃။

“အိမ်ထောင်ဖက်နှစ်ယောက် မညီညွတ်ရင် အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ဖြစ်တတ်တယ်။”

၄။ နက်နဲသည့် သဘော

ဤစကားသည် အပြင်နှင့် အတွင်း သီးခြားမဟုတ်၊ ဆက်စပ်နေသည် ဟူသော မြန်မာစဉ်းစားပုံကို ဖော်ပြပါသည်။

ဆရာ၏ စကားအတိုင်း —

ဘယ်အရာကိုမဆို ဂဃနဏ သိအောင် ကြိုးစားပါဟုဆိုသကဲ့သို့ ပြဿနာတရပ်ကို အပြင်ဘက်ပဲ ကြည့်၍ မလုံလောက်ဘဲ

အတွင်းအကြောင်းအရာကိုပါ စဉ်းစားရမည်ဟု ဤစကားပုံက သတိပေးပါသည်။

၁။ သမိုင်းမူလ (Historical Background)

ဤစကားပုံသည် မြန်မာလူနေမှုဘဝ၏ အိမ်ရာပုံစံနှင့် ဆက်စပ်၍ ပေါ်ပေါက်လာသည့် စကားဖြစ်နိုင်သည်ဟု သုတေသနပညာရှင်များ ခန့်မှန်းကြသည်။

(က) ရိုးရာ မြန်မာအိမ်ပုံစံ

ရိုးရာ မြန်မာအိမ်များတွင် —

အိမ်ရှေ့ = ဧည့်ခံရာ၊ လူဝင်လူထွက်ရာ၊ လမ်းနှင့် ထိစပ်ရာ

အိမ်နောက် = မိသားစုနေထိုင်ရာ၊ မီးဖိုခန်း၊ အိပ်ခန်းများဟု ခွဲခြားသုံးစွဲကြသည်။

အိမ်ရှေ့တွင် မီးလောင်ခြင်း၊ ရန်ဖြစ်ခြင်း၊ အနှောင့်အယှက်ရှိခြင်း ဖြစ်ပါက အိမ်နောက်ဘက်တွင် တည်ငြိမ်စွာ နေနိုင်မည် မဟုတ်။

ထိုဘဝအတွေ့အကြုံမှ ဤစကားပုံ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။

၂။ စာပေထဲတွင် တွေ့ရပုံ

ဤစကားပုံသည် —

ရိုးရာ စကားပုံစုစည်းစာအုပ်များ

သရုပ်ဖော်ဝတ္ထုများ

နိုင်ငံရေးဆောင်းပါးများတွင် အဓိပ္ပါယ်ပြန်လည်အသုံးချ (metaphorical use) အဖြစ် တွေ့ရတတ်ပါသည်။

(က) လူမှုရေးသုံးပုံ

မိသားစုမညီညွတ်မှုကို ရည်ညွှန်း၍ —

“အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ဖြစ်နေတာကြာပြီ” ဟု သုံးကြသည်။

(ခ) နိုင်ငံရေးသုံးပုံ

နိုင်ငံတခုအတွင်း မတည်ငြိမ်မှုကို ရည်ညွှန်း၍ —

“ပြည်ပက ပဋိပက္ခကြီးထန်လာရင် အိမ်ရှေ့ပူ အိမ်နောက်မချမ်းသာ ဖြစ်မယ်” ဟု သုံးကြသည်။

၃။ အနုသုခနှင့် အနက်နက်ရှိုင်း

ဤစကားပုံတွင် ပါဝင်သည့် အတွေးအခေါ်မှာ —

အပြင်နှင့် အတွင်း သီးခြားမဟုတ် လူမှုစနစ်တခုတွင် အစိတ်အပိုင်းများ ဆက်စပ်နေသည်

တနေရာတွင် ပူလောင်လျှင် အခြားနေရာတွင်လည်း အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိသည်ဟူသော systemic thinking (စနစ်တကျစဉ်းစားပုံ) ဖြစ်ပါသည်။

၄။ အခြား ဆက်စပ်စကားပုံများ

အဓိပ္ပါယ်ဆင်တူသည့် စကားများမှာ —

“အိမ်တွင်းမပြေ အပြင်မပြေ”

“မိသားစုမညီ ပြည်မတည်”

“အိမ်တွင်းအေးမှ အပြင်အေး”

စသည့် စကားပုံများဖြစ်ပါသည်။

၅။ သုတေသနအရ သတိပြုရမည့်အချက်

ဤစကားပုံ၏ ပထမဆုံး ရေးသားမှတ်တမ်းတင်ချက်ကို တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသော သမိုင်းစာတမ်း မတွေ့ရသေးပါ။

အများအားဖြင့် —

နှုတ်ကပတ် စကားပုံ (oral tradition)

လူထုအသုံးအနှုန်း မှ စတင် ပေါ်ပေါက်လာပြီး နောက်ပိုင်း စာပေထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

ကျေးဇူး။ သတ်ပုံစံကို ကိုယ်တိုင်ပြင်ပြီး တင်ပြလိုက်ပါမည်။ ကျန်းမာပါစေ။

Avana Museum - A House On Wooden Piles

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ