အရမ်း အလွန် မိုက် အလွန်တရာ

၁။ “အရမ်း” ဆိုတဲ့ ကြိယာဝိသေသနကို ကောင်းတဲ့အဓိပ္ပာယ်ကို ပြောတဲ့ညွှန်းတဲ့အခါမှာ မသုံးရဘူးလို့လည်း ပြောတာကြားဖူးထားပါတယ်ဆရာ။ ဥပမာ - “အရမ်းကျေးဇူးတင်တယ်။” ဒီလိုမျိုးမှာ “အရမ်း”ဆိုတဲ့အသုံးကို မပြောရပါဘူးတဲ့ ဆရာ။ အကျိုးအကြောင်း ဆီလျော်ပါရဲ့လားဆရာ။

ဘန်းစကား၊ ခေတ်စကားတွေမှာ ထောက်ပြစရာတွေတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စကားလုံးကို၌က စံကိုက်ဝေါဟာရတွေ မဟုတ်ကြပါ။ သတ်ပုံကျမ်းတွေမှာ ပါခဲတယ်။

ဥပမာ 'မိုက်တယ်' ဆိုတာ မယဉ်ကျေးဘူးလို့ ပြောချင်တာမဟုတ်တဲ့သဘောလည်း သုံးကြတယ်။ "ဒီဇာတ်ကားက သိပ်မိုက်တာဘဲ"။ "ဒီဇာတ်လိုက်က အရမ်းမိုက်တယ်"။ 'ခပ်မိုက်မိုက်ဘဲ' ဆိုတာ လူရမ်းကားကို ဆိုလိုတာ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်မယ်။ "မင်းက ဒီအဝတ်အစားနဲ့ မိုက်တယ်နော်'။

"အရမ်းလှတယ်" ဆိုတာ ဘန်းစကာအနေနဲ့တော့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။

'အရမ်း' ဆိုတာ ရမ်းကားတယ်လို့ ဆိုလိုတာ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်ပါမယ်။

အရန်းအတား = ကာဆီးစောင့်ရှောက် (ယခင်အသုံး)

အရမ်း = အလွန်အကဲ (ခေတ်သုံး)

ကျွန်တော်က အကုန်သိတာတော့ မဟုတ်။ မြန်မာစာပညာရှင်လည်း မဟုတ်ပါ။

၂။ မင်္ဂလာပါ ဆရာ မြန်မာစာနှင့်ပက်သက်၍(ပတ်သက်၍) "အရမ်း" နှင့် "အလွန်" ၏အဓိပ္ပါယ်နှင့် သုံးသည့်နေရာကွာခြားပုံကို သိပါရစေရှင့်။

'အရမ်း' ဆိုတာ ကြိယာဝိသေသန။ 'ဆာတယ်' က ကြိယာ။ ဥပမာ -

'မြန်မြန်' ပြေးသည်။ 'အလွန်' သဘောကျသည်။ 'မတရား' ဆိုးဝါးသည်။

အဲဒါကြောင့် 'အရမ်း ဆာသည်' က မှန်ပါမယ်။

စကားပြောရာမှာတော့ ဆာလိုက်တာ အရမ်းဘဲ။ လှလိုက်တာ အလွန်ဘဲ စသဖြင့် ပြောကြတယ်။

ဗိုက်အရမ်းဆာတယ် နဲ့ အရမ်းဗိုက်ဆာတယ် နှစ်ခုလုံး မမှားပါ။

ဆာတယ်လို့ အသုံးများပေမယ့် တချို့က ဗိုက်ဆာတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ အရမ်း ဝိသေသနက ဗိုက်ကို အထူးမပြုရ။ ဆာတာကိုသာ အထူးပြုရမယ်။

မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၈၀) အရ -

အလွန် အဆင်းလှ၏။

အလွန်အကြူး မစားသုံးရာ။

“အရမ်း” ဆိုတဲ့ ကြိယာဝိသေသနကို ကောင်းတဲ့အဓိပ္ပာယ်ကို ပြောတဲ့ညွှန်းတဲ့အခါမှာ မသုံးရဘူးလို့လည်း ပြောတာကြားဖူးထားပါတယ်ဆရာ။ ဥပမာ - “အရမ်းကျေးဇူးတင်တယ်။” ဒီလိုမျိုးမှာ “အရမ်း”ဆိုတဲ့အသုံးကို မပြောရပါဘူးတဲ့ ဆရာ။ အကျိုးအကြောင်း ဆီလျော်ပါရဲ့လားဆရာ။

ဘန်းစကား၊ ခေတ်စကားတွေမှာ ထောက်ပြစရာတွေတော့ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စကားလုံးကို၌က စံကိုက်ဝေါဟာရတွေ မဟုတ်ကြပါ။ သတ်ပုံကျမ်းတွေမှာ ပါခဲတယ်။

ဥပမာ 'မိုက်တယ်' ဆိုတာ မယဉ်ကျေးဘူးလို့ ပြောချင်တာမဟုတ်တဲ့သဘောလည်း သုံးကြတယ်။ "ဒီဇာတ်ကားက သိပ်မိုက်တာဘဲ"။ "ဒီဇာတ်လိုက်က အရမ်းမိုက်တယ်"။ 'ခပ်မိုက်မိုက်ဘဲ' ဆိုတာ လူရမ်းကားကို ဆိုလိုတာ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်မယ်။ "မင်းက ဒီအဝတ်အစားနဲ့ မိုက်တယ်နော်'။

"အရမ်းလှတယ်" ဆိုတာ ဘန်းစကာအနေနဲ့တော့ ပြောလေ့ရှိကြတယ်။

'အရမ်း' ဆိုတာ ရမ်းကားတယ်လို့ ဆိုလိုတာ ဟုတ်ချင်မှ ဟုတ်ပါမယ်။

အရန်းအတား = ကာဆီးစောင့်ရှောက် (ယခင်အသုံး)

အရမ်း = အလွန်အကဲ (ခေတ်သုံး)

အလွန် = ပိုလွန်စွာ။

ရုဇာအမည်ရှိ၏။ အလွန်အဆင်းလှ၏။ နာဇာတ်။ ၅။

အလွန်တရာ = အလွန့်အလွန်။

နက်ဖြန်မှ ပြန်ပါမည်ဖြစ်၍ အရှင့်သားကြွလာမည်မှာ အလွန်တရာပင်တော်လျော်ပါ၏။ ရကြေး။ ၁၄၀။

အရမ်းကာရော = အရမ်း။

ဤသို့ပြောင်းလဲရာ၌ အရမ်းကာရောပြောင်းလဲသည်မဟုတ်ပေ။ ဘောဂ။၁၅။

အလွန့်အလွန်။ နက်ဖြန်မှ ပြန်ပါမည်ဖြစ်၍ အရှင့်သားကြွလာမည်မှာ အလွန်တရာပင် တော်လျော်ပါ၏။ 

အလွန်တရာအကျိုးစီးပွားကိုတိုးတက်စေသောဣစ္ဆာသယလိုတရဂါထာတော်ကြီး

အလွန်တရာမှသိသင့်၊သိထိုက်သည့်တန်ဖိုးကြီးမားသည့်တရား

ကြာနီကန်ဆရာတော် ဦးဇဋိလ ဟောကြားသော "အလွန်တရာကပ်စေးနဲသည့် မစ္ဆရိယသူဌေး" အကြောင်း တရားတော်

တင်းဝါး တပင်တိုင်ဝါး အလွန်တရာ အသုံးဝင်၏ https://dr-tint-swe.blogspot.com/2021/12/blog-post_33.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ