တ နှင့် တစ် (အချုပ်)

မြန်မာစာကို ဖေါ်မြူလာတွေနဲ့ သင်နေတာ မမှန်ပါ။ မြန်မာစာပေါ်ကတည်းက ပုံသေနည်း မရှိခဲ့ပါ။

ဖေါ်မြူလာ ၁ = ရေတွက်လို့ရရင် တစ် - မမှန်ပါ။ ပိုက်ဆံ တပြား၊ တကျပ်၊ တမတ်၊ တဆယ်၊ တရာတန်တွေ တရားဝင်ထုတ်ခဲ့တယ်။

ဖေါ်မြူလာ ၂ = ခငဂဒေပဝ မောက်ချပါ။ ခင်-ငူ-ဂေါ-ဒေါ-ပုံ-ဝ ဝိုက်ချမသုံးရလို့အထိကတော့ မှန်သေးတယ်။ ကျန်တာတွေကို မောက်ချနဲ့ မရေးရသလို ထင်ပြီး မှားနေကြတယ်။ 

- ကာတွန်း၊ သတင်းခေါင်းစဉ်နဲ့ ကျောက်ပြားစာတွေမှာ အဆင်သင့်တဲ့ ရေးချကို သုံးပါတယ်။

- အဲဒီ (၆) လုံးထဲမှာ (ဓ) မပါ။ နောက်ထုတ် သတ်ပုံစာအုပ်သစ်တွေမှာ (ဓာ) လို့သာရေးခိုင်းတယ်။ မမှန်ပါ။ ဓါတ်ပုံလို့ ရေးလည်း မှန်တယ်။ ဓါ နဲ့ ဓာ မူကွဲသာဖြစ်တယ်။

ဖေါ်မြူလာ ၃ = မ နောက် ဘဲ လိုက်။ မမှန်ပါ။ ပဲ နဲ့ ဘဲ ကို အဆင်သင့်သလိုသုံးနိုင်တယ်။ 

- ဘဲအုပ်မှာ တရာနှစ်ရာ၊ ဗေဒါက တပင်ထဲ အယက်အကန်ခံလို့ ဗေဒါပျံအံကိုခဲ၊ ပန်းပန်လျက်ဘဲ။ (ဇော်ဂျီ)

- သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည် ခိုင် (တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်)

ဖေါ်မြူလာ ၄ = ကလေးဗူးမှုတ်တာကလွဲရင် ဘူး 

မှားတယ်။ ဗူးဘုရား။ ဗူးသီး။

ဖေါ်မြူလာ ၅ = နှစ်မရှိတဲ့အတွက် တ နဲ့ရေး။ ဥပမာ တယူသန် ဘဲရှိတယ်။ နှစ်ယူသန် သုံးယူသန် မရှိ တဲ့။ မဟုတ်ပါ။ ဟိုအရင်ခေတ်က ကလေးတွေ ကစားရင်းနဲ့ စုံဂဏန်းတွေကို ရေတွက်ကြတဲ့အခါ ၂၊ ၄၊ ၆၊ ၈၊ ၁၀ ကို တပြူး၊ တလံ၊ ညောင်ကန်၊ ထမ်းပိုး၊ အကျိုးလို့ ရေတွက်ကြပါတယ်။

တလံ နောက်မှာ နှစ်လံ၊ သုံးလံ စသည်ရှိပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် နှစ်လံမရှိလို့သာ တလံလို့ ရေးရတာ မဟုတ်ပါ။ 

၁၉၈၆ ခုနှစ်ကစပြီး 

မှားနေလို့မဟုတ်ဘဲ အမိန်နဲ့ ‘တ’ တွေကို ‘တစ်’ ပြင်ခိုင်းပါတယ်။ သတ်ပုံစာအုပ်သစ်တွေနဲ့ အဘိဓါန်သစ်တွေမှာ တစ်လုပ်လာတယ်။ အစိုးရဌာနတိုင်းကနေ တစ်တွေလို့ အကုန် ပြင်ခိုင်းတယ်။ စာမေးပွဲမှာ အမှတ်လျှော့တယ်။ စာပေစိစစ်ရေးက ထုတ်ဝေခွင့်မပေးတဲ့အပြင် တဝမ်းပူကို စမသတ်ရင် ဒဏ်ငွေဆောင်ရတယ်။ 

မကောင်းမျိုးဆက် ပွားများလာခြင်း

တ တလုံးတည်းမရေးကြတော့သလို ဖြစ်လာစေတယ်။ ဥပမာ တခါတရံကို တစ်ခါတစ်ရံလို့ရေးခိုင်းတော့ တချို့က တစ်ခါတရံ၊ တချို့က တခါတစ်ရံလို့ရေးနေကြတယ်။ အဲလိုရေးသူ လူသုံးယောက်လုံးက မှန်တယ်လို့ထင်နေကြတယ်။ 

ဆင်ဆာမရှိတော့လည်း အရိုးစွဲနေကြတယ်။ စသတ်စေအမိန့်ကို ပြားပြားဝပ်ရိုသေကျိုးနွံသူတွေက ရှေ့နေလိုက်ကြတာ အမျိုးမျိုး။ စစ်အစိုးရလက်အောက်ခံ စာနယ်ဇင်းတွေကတေ တစ်ဘုန်းတော်ဘွဲ ရေးနေကြတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ်မှာတော့ တခု၊ တကောင်၊ တယောက်လို့ရေးတာကို လာပြီးဆဲရေးကြတယ်။

စသတ်စရာ မလိုတဲ့ တ အသုံးများ

တကတဲ

တကျွန်းကျ

တကယ်တမ်း

တကယ်အမှန်

တကွ (အတူတကွ)

တကွနက် = တပြိုင်နက်

တကွဲတပြား

တကာ = တတွေ = အများတကာ

တကားကား

တကုပ်ကုပ်လုပ်နေသည်

တကိုယ်တည်း

တကိုယ်ကောင်း

တကိုယ်ရေတကာယ

တကူးတက

တကူးတကန့်

တကဲ့အဟုတ်

တကျက်ကျက် ရန်ဖြစ်နေကြသည်

တကျည်ကျည် ငိုနေသည်

တကျိတ်တည်း တဉာဏ်တည်း

တကျူကျူငို

တခဏချင်း

တခဏပန်း

တခန်းရပ်

တချွင်ချွင်မြည်နေသည်

တချွတ်ချွတ်မြည်သံ

တခမ်းတနား

တခွင်တပြင်

တခါတည်း

တခါတရံ

တခါတခေါက်

တခါတလေ

တခိခိ တချိချိ ရယ်သည်

တခုခုစားပါ

တခုတလေ

တခုလပ်

တခို

တခဲနက် = တလုံးတစည်းတည်း

တခဲထွေ = တပေါင်းတစည်းတည်း

တချက်တည်း

တချက်လွှတ်အမိန့်

တချာ = ပေါင်း = တဝေး = တစုတရုံးတည်း

တချိုးတည်းလစ်ပြီ

တချို့တဝက်

တချို့တလေ

တငမ်းငမ်း

တငိုငိုတရီရီ

တစံ့ = အနည်းငယ်မျှ

တစုံ (သင်္ကန်း)

တစုံတခု

တစုံတရာ

တစုံတဦး

တစုံတယောက်

တစစီ (တခုချင်း၊ အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ)

တစည်း (ပန်း)

တစည်းတရုံး

တစည်းတလုံး

တစည်းတပေါင်း

တစည်းတဝေး

တစတစ (တဖြည်းဖြည်း)

တစပ်တည်း

တစပြင်

တစွတ်စွတ် စားနေသည်

တစွန်းတစ ကြားသလား

တစာတစာ အော်နေသည်

တစိတ်တဝမ်းတည်း

တစိတ်တဒေသ

တစိမ့်စိမ့် မိုးရွာနေသည်

တစိုးတစိ = အနည်းငယ်

တစီတတန်းကြီး

တစု (လူ)

တစုတရုံး

တစုတအုပ်

တစုတဝေး

တစိုးတစိ

တဆံခြည်

တဆင့်ခံ

တဆစ်ချိုးလမ်း

တဆယ့်နှစ်ရာသီ

တဆိတ်ကို တအိတ်မလုပ်ပါနှင့်

တဆိတ်စာ

တဆုပ်တခဲ

တဆူတည်း

တဇွတ်ထိုးလုပ်သည်

တညင်းလုံး

တညှင်းညှင်း = တဖြေးဖြေး

တညီတညွတ် = တူညီစွာ

တညှိုတထွာ

တတုံးထွန်လယ်

တတန် (ထိုမှ)

တတပ်တအား

တတိတတိ

တတိယ

တထုံး = ထုံးနည်းဥပဒေ

တထစ်ချ

တထမ်းတပိုး

တထီးလွှားလွှား = ဆင်းရဲ ပင်ပန်းစွာ အားတိုက်ပြုရခြင်း

တထူး = တပါး = တခြားသော

တကြိုးတည်းပြေးပြီ

တဒင်္ဂပဟာန်

တဒိတ်ဒိတ်မြည်သည်

တဒုတ်ဒုတ်မြည်သည်

တဒုန်းဒုန်းမြည်သည်

တနင်္ဂနွေနေ့

တနယ်မြေ

တနင်္လာနေ့

တနင်္သာရီတိုင်း

တနာရီတည်း

တနဲ

တပုံတခေါင်း

တပင်တပန်း

တပင်ရှားရှား = ပြာရီးပြာရာ = သုပ်သီးသုပ်ပြာ

တပည့်တပန်း

တပတ်ရစ်

တပတ်ရိုက်

တပတ်လှိမ့်

တပတ်လျှိုဆံထုံး

တပတ်ကျော့

တပတ်နွမ်း

တပန်းရှုံး

တပွဲတလမ်း အကဲစမ်း

တပလာ = သစ်အငုတ်

တပါးတည်း

တပို့တွဲလ

တပိုင်း (အရက်)

တပိုတပါး = တခြားတပါးနေရာ

တပိုင်းတစ

တပိုတပါးသွား

တဖုံ (ဆေး)

တဖက်ကမ်းခပ်

တဖက်ဆည်ကန်

တဖက်ယပ်တဲ

တဖက်လှည့်

တဖက်သတ်

တဖက်သား

တဖန်တုံ

တဖွဲ့တနွဲ့

တဖိတ်ဖိတ်တောက်

တဖိန်းဖိန်း

တဖုန်းဖုန်းကျ

တဖုဿ = ထိုသောအရာကိုတွေ့ကြုံသောသူ

တဖျင့် = ခြားနားခြင်း

တဖျစ်ဖျစ်မြည်သည်

တဖျစ်တောက်တောက်

တဖျပ်ဖျပ်လန့်

တဖျဉ်းဖျဉ်းတက်သည်

တကြွကြွတရွရွ

တကြုတ်ကြုတ်မြည်

တခြိမ့်ခြိမ့် (ဆိုင်း)

တငြိမ့်ငြိမ့်

တပြုံတခေါင်း

တပြိုက် (မိုးရွာ)

တပြိုင်တည်း

တပြိုင်နက်

တဖြိုင်ဖြိုင်

တမြုံ့မြုံ့စား

တမြုံတမ

တဘက်ပဝါ

တဘီးလိမ့်

တမံ = တည်၊ ကန်ပေါင်၊ ကန်ရိုး

တမံတုတ်

တမှုံမွှားမွှား = အထပ်ထပ်အပြန်ပြန်

တမဂ်တဖိုလ်

တမင်တကာ

တမတ် (ငွေ)

တမတ်စောက်စောက်

တမဒီပကျွန်း = သဖန်းသီးအရောင်ကဲ့သို့ နီမြန်းသောမြေ ရှိသောကျွန်း

တမန် = မင်းအရေးအရာ၌ စေအပ်သောသူ (သံတမန်)

တမန်း (လယ်)

တမန်စေလွှတ်သည်

တမွတ် = အမြတ်အဖျား

တမလန်းပင်

တမလွန် = သေသည်မှ နောက်ဘဝ

တမျှ

တမျှဉ်းမျှဉ်း

တမိန်းမိန်း

တမုတ်ဆိုး = သစ်ခေါက်ဆိုး

တမုဟုတ်ချင်း

တမ်းတသည်

တများများ (သွားရည်ကျ)

တမျိုးတဘာသာ

တမျိုးတဖုံ

တမျိုးတမည်

တယုတယ

တယူသန်

တခြမ်း (ထက်ဝက်)

တခြမ်းပဲ့

တခြားတပါး

တပြက်ပင်

တပြင် (အရှေ့အနောက်)

တပြွတ်ပြွတ်

တပြာ = ကြိမ်လုံး၊ တုတ်၊ လှင်ကန်

တပြားတချပ် မျှမရှိ

တပြူး = တရှဉ်း =တစုံ = နှစ်ခုတွဲ

တဖြစ်လဲ

တဖြည်းဖြည်း = တရွေ့ရွေ့

တဖြတ်တည်း

တဖြန်းဖြန်းကြက်သီးထ

တဖြုတ်တခဏ

တဖြုတ်ဖြုတ်ကြွေ

တဖြူးဖြူးလေတိုက်

တမြည့်မြည့်

တမြန်နေ့

တမြမြ (အရက်သောက်)

တမြို့တည်း

တရံဆံ (သူစိမ်း)

တရံတဆစ် = တခါတလေ

တရံတဖန်

တရံရောအခါ

တရက်ချန်

တရက်တည်း

တရက်ခြားဖျား

တရင်းတနှီး

တရစပ်

တရတွန်း

တရထည်

တရန်(ဖိနပ်)

တရပတ် (ယပ်)

တရပ် (လူ့အရပ်)

တရပ်ကွက်တည်း

တရပ်တကျေး

တရကြမ်း

တရွတ်ဆွဲ

တရွဲ့တစောင်း

တရှက် = ရောယှက်သည်

တရှဉ်း (နွား)

တရှိန်တည်း

တရှိန်ထိုး

တရားကိုယ်

တရားခံ

တရားတပေါင်

တရားတဘောင်

တရားမကြောင်း

တရားမှု

တရားလို

တရိပ်ရိပ်

တရုတ်ကတ်တံခါး

တရုတ်စံကားပင်

တရုန်းရုန်း

တရုပ်စကားပင်

တရိုတသေ

တရှုပ်ရှုပ်ငို

တလံ (အတိုင်းအတာ)

တလုံး (ပန်းကန်)

တလုံးတစည်း

တလုံးတပါဒ

တလုံးတဝတည်း

တလုံးလုံး (ချွေး)

တလင်း = ညီညွတ်ပြန့်ပြူးသော မြေအပြင်

တလင်းကျံ

တလင်းပြင်

တလည်လည် = အကြိမ်ကြိမ်အဖန်ဖန်

တလွဲတချော်

တလှပ်လှပ် (ရင်ခုန်)

တလျှပ်လျှပ် (အရောင်)

တလျှမ်းလျှမ်း

တလိမ့်တုံး

တလိမ့်ခေါက်ကွေး

တလိုင်းလူမျိုး

တလုတ်တဆုပ်

တလူးလူးတလဲလဲ

တလူလူလွင့်

တလျားလျား

တလွှား = အရပ်ရပ်အနယ်နယ်

တဝ (ဤလည်း)

တဝက်ကျိုး

တဝက်ခ

တဝက်တပျက်

တဝတပြဲ

တဝန်း (တနိုင်ငံလုံး)

တဝမ်းကွဲအမျိုး

တဝမ်းပူအက္ခရာ

တဝုန်းဝုန်းမြည်သံ

တဝိုက်

တဝဲလည်လည်

တသက်တကျွန်း

တသက်ပန်

တသက်လျာ = အစိုးတပိုင်တခဏ

တသင်း = အပေါင်းများစွာ

တသမတ် = ပိုးင်းခြားရပ်တန့်ခြင်းမရှိ

တသွန်= အကြွင်းမရှိ အကုန်အစင်

တသီးတခြား

တသီးတသန့်

တသီးပုဂ္ဂလ

တသီတတန်းကြီး

တသုန် = တစုတရုံး

တသိုက်တဝန်း

တသဝေမတိမ်း

တဟွပ်ဟွပ်ချောင်းဆိုး

တဟီးဟီးတဟားဟား

တဟုန်းဟုန်း

တဟုန်ထိုး

တအုံနွေးနွေး

တအုန်းအုန်း

တအူထုံ့ဆင်း

တဦးတည်းသောသား

တဦးကောင်းတယောက်ကောင်း

တကောင်းမြို့

တကောင်တည်း

တကောင်တမြီး

တကောင်တလေ

တကျော့နှစ်ကျော့

တခေါ်တမျှော်

တခေါက်တကျင်း

တငေးတမော

တစေ = အမြဲဧကန်

တစေ့တစောင်း

တစေ့စေ့ = စေ့စေ့စပ်စပ်၊ အဖန်ဖန်

တစ္ဆေမှင်စာ

တစောင်း

တဆွေ့ခုန်

တဇောက်ကန်း

တတွေ (တို့)

တတောဝင်ထွက်၊ တကုန်းတက်၍၊ တတောင်ကိုကျော်

တထေရာတည်း

တထောက်တနား

တထောက်ပတ်ပတ် = အဖန်ဖန်လုံ့လပြုခြင်း

တနေ့တခြား

တနေ့သ၌

တနေ့တော့ မောင်ပြန်လာမည်

တနေ့သောအခါ

တနေကုန်တနေခန်း

တပွေ့တပိုက်

တပေါက်တလမ်း

တပေါင်းတစည်းတည်း

တပေါင်းလ

တပျောင်းပျပျ

တပျော်တပါး

တကြောင်းဆွဲပန်းချီ

တကြော်ကြော်အော်

တဘောင်စနည်း

တမေ့တမြော

တမေ့တလျော့

တမျှော်တခေါ်

တယောက်တကွဲ

တယောက်တည်း

တယောက်တပြန်

တယောက်ထီးတည်း

တယောက်ယောက်

တယောင်တဆောင်

တယောထိုး

တပြေးတည်း = အကြောင်းတူ

တပြောင်းပြန်ပြန် = အဖန်တလဲလဲ = အကြိမ်ကြိမ်

တဖြောက်ဖြောက်မိုးရွာတဖြောင်းဖြောင်းမြည်သံ

တရွေ့ရွေ့

တရှောင်ရှောင်

တရော်ကင်ပွန်း

တလျှောက် (မြစ်ရိုး)

တသွေ့ယောင်းယောင်း = သွေ့ခြောက်သည်

တသွေ့သွေ့

တအောက်မေ့မေ့

တအော်လဲလဲ = အကြိမ်ကြိမ်အဖန်ဖန်

တနုံ့နုံ့

တနိုင်ငံတည်း

တနိုင်တပိုင်

ကောင်းပေစွတကား

ကျွန်တော့်ကို သူငယ်တန်းကနေ ၁၂ တန်းအထိ မြန်မစာသင်ပေးခဲ့တဲ့ ဆရာ ဆရာမတွေကို ကန်တော့ပါတယ်။ 

ကျွန်ုပ်၏ မြန်မာစာအရေးအသား ထောက်ပြချက်များ မှားယွင်းနေခဲ့ပါလျှင် စိတ်ကျန်းညံ့လျော့ ကျွန်ကန်တော့၏။

တစ် အသုံးမှန်၄၁ လုံးရှိပြီ။

1. ကကတစ်ငါး

2. ကျားမရဲ တစ်သည်။ လူမရဲ ဟစ်သည်။

3. ကာတစ်ဆေးတိုက် (အမည်)

4. ကာတစ်တိုက် 

5. ငပိတစ်ချက်

6. စတစ်ကော်လာ

7. စတစ်အင်္ကျီ

8. ဆင်ပြောင်ကြီး အမြီးမှတစ်

9. ဆယ့်တစ်၊ 

10. ဆိုက်သေးလို့ကျပ်တစ်နေ

11. တစ္ဆေမှင်စာ၊

12. တစ် = ကျားသတ္တဝါသည် တစ်တစ်ဟူသောအသံကိုပြုသည်။

13. တစ်၊ နှစ်၊ သုံး၊

14. တစ်ကြိုပေး

15. တစ်ငှက်၊

16. တစ်ဆို့၊

17. တစ်တစ်ခွခွ၊

18. တစ်တစ်တုတ်တုတ်

19. တစ်တစ်ရစ်ရစ်

20. တစ်တရားခံ၊

21. တစ်တီတူး၊ (တီတီတူးငှက် ယခင်သတ်ပုံစာအုပ်)၊

22. တစ်တော့

23. တစ်-နှစ်-သုံး၊

24. တစ်နှစ်အံကျ = ဂဃနဏ။ သေသေချာချာ။ (၁-၂ အံကျကိုဆိုလိုသည်)

25. တစ်ပေးထားတယ်

26. တစ်ရှူး (ဆဲလ် အစုအဝေး)၊

27. တစ်ရှူး (သန့်ရှင်းရေးသုံး စက္ကူ)၊

28. တစ်ရှူးငှက်ပျော

29. တစ်လစ်၊

30. တစ်အချက်

31. တရာ့တစ်၊

32. တော်နီကာတစ် (လူအမည်)

33. နံပတ်တစ်

34. နှစ်ဆယ့်တစ်

35. ပြူတစ်၊

36. မျိုချမရ တစ်နေသည်

37. မဟော်သဓာ သားတစ်တရားစီရင်ခန်း။

38. ရင်ထဲမှာတော့ တစ်ဆို့ဆို့၊

39. သားတစ် ငါးတစ်၊

40. အတုံးလိုက်အတစ်လိုက်

41. အပေါက်ဝမှာတစ်

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ