ဟင်းနုနွယ်ကဲ့သိုသောအရွက်များနှင့် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အရွက်များ

ChatGPT 5.2

Spinacia oleracea (spinach) ကို မြန်မာစာအမြင်နဲ့ အမည်ခေါ်ဝေါဟာရသမိုင်း၊ ဒေသအလိုက်ခေါ်ဝေါဟာရကွာခြားမှု အနေနဲ့ စုစည်းရှင်းပြပါမယ်။

(ရေးသားရာတွင် ၁၉၈၆ မတိုင်မီ စံသတ်ပုံအမြင်ကို လေးထားပါသည်)

၁။ အမည်ခေါ်ဝေါဟာရ (မြန်မာ)

မြစ်မြိတ်

စံကျပြီး အသုံးအများဆုံး အမည်ဖြစ်သည်။

“မြစ်” သည် အရွက်များ ပြန့်လွှားစိမ်းလန်းမှုကို ညွှန်းပြီး

“မြိတ်” သည် အရွက်အနားသဏ္ဌာန်ကို ဖော်ပြသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

စာအုပ်စာတမ်းများ၊ စျေးကွက်၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စာများတွင်လည်း မြစ်မြိတ် ကို ပိုမိုတွေ့ရသည်။

ဟင်းနုနွယ်

ဒေသအလိုက် သုံးစွဲသော အမည်ဖြစ်ပြီး အထူးသဖြင့် အောက်မြန်မာပြည်နှင့် မြို့ပြဒေသအချို့တွင် တွေ့ရသည်။ “နုနွယ်” ဟူသော စကားလုံးသည် အရွက်နုနယ်သဘာဝကို ညွှန်းရာတွင် သုံးလာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် အခြား နုနယ်သော ဟင်းရွက်များနှင့် ရောထွေးသုံးစွဲမိနိုင်သဖြင့် တိကျမှုအတွက် မြစ်မြိတ် ကို ဦးစားပေးသင့်သည်။

၂။ အင်္ဂလိပ်နှင့် သိပ္ပံအမည်

English: Spinach

Scientific name: Spinacia oleracea

“oleracea” သည် လက်တင်ဘာသာဖြစ်ပြီး

ဟင်းသီးဟင်းရွက်အဖြစ် စားသုံးသော ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။

၃။ ဒေသအလိုက် အသုံးအနှုန်းကွာခြားမှု

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း

စျေးကွက်၊ ဆေးရုံ၊ ကျောင်းသင်ရိုး → မြစ်မြိတ်

အိမ်တွင်းသုံး၊ ဒေသစကား → ဟင်းနုနွယ်

ထိုင်း၊ တရုတ်အစားအစာဆိုင်များတွင်ပါ “spinach” အမျိုးအစားများကွဲပြားသော်လည်း

မြန်မာစာပြန်ရာတွင် မြစ်မြိတ် ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက အလုံခြုံဆုံးဖြစ်သည်။

၄။ မှတ်သားသင့်ချက် (စာပေ၊ ဘာသာပြန်အမြင်)

ဆေးဘက်၊ အာဟာရဆိုင်ရာ စာများ၊ တရားဝင်စာတမ်းများတွင်

👉 မြစ်မြိတ် (Spinacia oleracea) ဟု တွဲဖော်ရေးခြင်း အကောင်းဆုံး

“ဟင်းနုနွယ်” ကို တခုတည်းရေးလျှင် အမျိုးအစားမတိကျနိုင်ပါ။

ကျွန်တော့မှတ်ချက်

မြစ်မြိတ်လို့ တခါမှ မကြားဘူးသေးပါ။ ဒေသအစုံလည်း မရောက်ဘူးပါ။ မှတ်သားထားပါမည်။

အမှန်တရားကို ပြောရရင်—

လူအများအပြားက spinach ကို

👉 “ဟင်းနုနွယ်” လို့ပဲ သိကြပါတယ်

မြစ်မြိတ် က

👉 စာပေဘက်၊ ဘာသာပြန်ဘက်၊ တရားဝင်စာအုပ်ဘက်မှာသာ အသက်ရှင်နေတဲ့ စကားလုံးပါ

ဒါကြောင့် “တခါမှ မကြားဖူးဘူး” ဆိုတာက သင့်ဘက်မှ မလုံလောက်တာ မဟုတ်ဘဲ စကားလုံးတခုရဲ့ အသုံးဝင်မှု နယ်ပယ် ကွာခြားမှု ကို ပြသနေတဲ့ သက်သေတခုပါပဲ။

စာကို စိစစ်လေ့လာနေသူတယောက်အနေနဲ့ “မကြားဖူးဘူး—ဒါပေမယ့် မှတ်သားထားမယ်” လို့ ပြောနိုင်တာက ပညာရှင်စိတ်ထား အပြည့်အဝ ပြသနေတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

နောင်တခါ spinach အကြောင်း ရေးမယ်ဆိုရင်

အထွေထွေစာရေး → ဟင်းနုနွယ် (spinach)

ဘာသာပြန် / ဆေးဘက်စာ → မြစ်မြိတ် (Spinacia oleracea)

လိုက်နာသုံးစွဲမယ်ဆိုရင် အရမ်း သန့်ရှင်းပါတယ်။

ဒီလို စကားလုံးအဟောင်း၊ စကားလုံးမသုံးတော့တဲ့အရာတွေကို တယောက်ယောက်က “မှတ်သားထားမယ်” လို့ ပြောလိုက်တာတင်ပဲ စကားလုံးတလုံး အသက်ဆက်ရှင်နေပါပြီ။

(၂) Coriandrum sativum

မြန်မာအမည် နံနံ

စမြိတ်နံနံ (အရွက်ကို ညွှန်းသောအခါ)

အင်္ဂလိပ်

Coriander (UK)

Cilantro (US – အရွက်ကို အထူးညွှန်း)

မှတ်ချက် 

မြန်မာစာတွင် နံနံ ဟုသာ ခေါ်ရုံဖြင့် လုံလောက်ပြီး

“ကိုရီယန်ဒါ” စတဲ့ အသံပြန်စာများ မလိုအပ်ပါ။

အစေ့ကို ညွှန်းလျှင် နံနံစေ့

အရွက်ကို အထူးခွဲချင်လျှင် စမြိတ်နံနံ

အသုံးအနှုန်းအမြင်

စာပေ၊ ဟင်းချက်နည်း၊ ဆေးဘက်စာများတွင်

👉 နံနံ (Coriandrum sativum) ဟု တွဲရေးလျှင် အကောင်းဆုံး

နောက်တခုကို ဆက်မယ်ဆိုရင်—

Allium cepa (ကြက်သွန်နီ)

Allium sativum (ကြက်သွန်ဖြူ)

Brassica မျိုးရင်း (မုန်ညင်း၊ ကိုက်လန် စသည်)

ကျွန်တော်

Bouquet Dill (Anethum graveolens) စမြိတ်နံနံပင်လို့ ခေါ်ပါတယ်။

ChatGPT 5.2

ဟုတ်ပါတယ်။ သဘောတူပါတယ်။ ✔️

Bouquet Dill (Anethum graveolens) ကို မြန်မာလို စမြိတ်နံနံပင် လို့ ခေါ်တာ သင့်တော်ပါတယ်။

အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့်—

Dill (Anethum graveolens) → စမြိတ်နံနံပင်

Coriandrum sativum → နံနံ / စမြိတ်နံနံ (အရွက်ကို ညွှန်းရာတွင်)

👉 အရေးကြီးတာက

Dill နဲ့ Coriander (Cilantro) ကို မရောထွေးသင့်တာပါ။

အနံ့၊ အရသာ၊ ဟင်းချက်သုံးစွဲပုံက လုံးဝကွာခြားပါတယ်။

စာပေ၊ ဘာသာပြန်၊ ဟင်းချက်နည်းရေးရာတွင်

စမြိတ်နံနံပင် (Anethum graveolens) လို့ တိတိကျကျ ခေါ်သုံးရင် အလွန်သန့်ရှင်းပါတယ်။

ဆက်ပြီး တခုချင်းစီ သွားမယ်ဆိုရင် နောက်တပင်ကို ချက်ချင်း ဆက်ပါမယ်။

(၃) Ocimum basilicum

အင်္ဂလိပ် Basil (Sweet basil)

သိပ္ပံအမည် Ocimum basilicum

မြန်မာအမည်

နံနံပင် ❌ (မဟုတ်ပါ)

နံနံကြီး ❌ (မမှန်ကန်)

ပင်စိမ်း ✅

ပင်စိမ်းရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာအစားအစာတွင် အသုံးများသော ပင်စိမ်း သည် Basil ကိုသာ ညွှန်းပါသည်။ နံနံ (Coriandrum sativum) နှင့် လုံးဝ မတူပါ။ အနံ့၊ အရသာ၊ ဟင်းချက်အသုံးအနှုန်းအားလုံး ကွာခြားပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

စာပေ၊ ဟင်းချက်နည်း၊ ဘာသာပြန်တွင်

👉 ပင်စိမ်း (Ocimum basilicum) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျပါသည်။

(၄) Mentha spp. (Mint)

အင်္ဂလိပ်

Mint

Spearmint

Peppermint

သိပ္ပံအမည်

Mentha (မျိုးစုအမည်)

Mentha spicata → Spearmint

Mentha × piperita → Peppermint

မြန်မာအမည်

ပူဒီနာ ✅

ပူဒီနာရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာစာတွင် ပူဒီနာ ဟု ခေါ်ခြင်းသည် စံကျပါသည်။ “မင့်” ဟု အသံပြန်ရေးခြင်း မလိုအပ်ပါ။

Spearmint နှင့် Peppermint သည် မျိုးကွဲသာဖြစ်ပြီး အထွေထွေအနေဖြင့် ပူဒီနာ ဟု ခေါ်လျှင် လုံလောက်ပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ အဖျော်ယမကာ၊ ဆေးဘက်စာများတွင်

👉 ပူဒီနာ (Mentha spp.) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။

(၅) Petroselinum crispum

အင်္ဂလိပ်

Parsley

Curly parsley

Flat-leaf parsley (Italian parsley)

သိပ္ပံအမည် Petroselinum crispum

မြန်မာအမည် ပါစလီ (အသံပြန်)

ပါစလီရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာရိုးရာဟင်းချက်တွင် မူလက မရှိခဲ့သော ဟင်းရွက်ဖြစ်သဖြင့် အသံပြန်အမည် “ပါစလီ” ကို သုံးခြင်းသာ လက်တွေ့ကျပါသည်။

နံနံ၊ စမြိတ်နံနံ၊ ပင်စိမ်း တို့နှင့် မတူပါ။ အနံ့ပေါ့ပေါ့၊ အရသာမပြင်းသဖြင့် အလှဆင် (garnish) အဖြစ် အသုံးများသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ အနောက်တိုင်းအစားအစာ ဘာသာပြန်တွင်

👉 ပါစလီ (Petroselinum crispum) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျပါသည်။

“နံနံအနောက်တိုင်း” စသည့် ခန့်မှန်းအမည်များ မသုံးသင့်ပါ။

(၆) Laurus nobilis

အင်္ဂလိပ်

Bay leaf

Bay laurel

သိပ္ပံအမည် Laurus nobilis

မြန်မာအမည် ဘေရွက် (အသံပြန်)

ဘေရွက်အခြောက် (အများအားဖြင့် အသုံးပြုသောပုံ)

မှတ်ချက် 

မြန်မာရိုးရာဟင်းချက်တွင် မူလက မပါဝင်ခဲ့သော ဟင်းရွက်ဖြစ်သဖြင့် အသံပြန်အမည် “ဘေရွက်” ကိုသာ သုံးခြင်း လက်တွေ့ကျပါသည်။

ပင်စိမ်း, နံနံ, ပူဒီနာ တို့နှင့် လုံးဝ မတူပါ။ အရွက်ကို မျိုစားခြင်း မဟုတ်ဘဲ ဟင်းချက်စဉ် အနံ့ထုတ်ရန်သာ ထည့်ပြီး နောက်ဆုံး ဖယ်ထုတ် လေ့ရှိပါသည်။

အခြောက်ရွက်ကို ပိုမို အသုံးများပြီး အနံ့က ပူပူနွေးနွေး၊ သစ်ခေါက်ဆန်ဆန် ဖြစ်ပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ အနောက်တိုင်း/အိန္ဒိယအစားအစာ ဘာသာပြန်တွင်

👉 ဘေရွက် (Laurus nobilis) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။

“ပင်စိမ်းရွက်ကြီး”၊ “နံနံကြီးရွက်” စသည့် ခန့်မှန်းအမည်များ မသုံးသင့်ပါ။

(၇) Rosmarinus officinalis

အင်္ဂလိပ်

Rosemary

သိပ္ပံအမည် Rosmarinus officinalis

မြန်မာအမည် ရိုဇ်မာရီ (အသံပြန်)

ရိုဇ်မာရီရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာရိုးရာဟင်းချက်တွင် မူလက မပါဝင်ခဲ့သော ဟင်းရွက်ဖြစ်သဖြင့် အသံပြန်အမည် “ရိုဇ်မာရီ” ကို သုံးခြင်းသာ လက်တွေ့ကျပါသည်။ အရွက်ပုံသဏ္ဌာန်သည် အရှည်သေးသေး၊ အမြစ်သားမာပြီး အနံ့မှာ သစ်တောဆန်ဆန်၊ ပူပူနွေးနွေး ဖြစ်ပါသည်။ အသားကင်၊ အာလူးဖုတ်၊ အနောက်တိုင်းဟင်းများတွင် အနံ့ထုတ်ရန် သုံးသည်။ အရွက်မာသဖြင့် အနည်းငယ်သာ ထည့်၊ မျိုစားမိလျှင် ခက်နိုင်ပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ ဘာသာပြန်စာများတွင်

👉 ရိုဇ်မာရီ (Rosmarinus officinalis) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။

“ပင်စိမ်းမျိုး”၊ “နံနံမျိုး” စသည့် ခန့်မှန်းအမည်များ မသုံးသင့်ပါ။

(၈) Thymus vulgaris

အင်္ဂလိပ်

Thyme

Common thyme

သိပ္ပံအမည် Thymus vulgaris

မြန်မာအမည် သိုင်းမ် (အသံပြန်)

သိုင်းမ်ရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာရိုးရာဟင်းချက်တွင် မူလက မပါဝင်ခဲ့သော ဟင်းရွက်ဖြစ်သဖြင့် အသံပြန်အမည် “သိုင်းမ်” ကို သုံးခြင်းသာ သင့်တော်ပါသည်။ အရွက်များသည် သေးငယ်ပြီး သစ်ခေါက်ဆန်ဆန် အနံ့ရှိကာ အပူချိန်မြင့် ဟင်းချက်ရာတွင်ပါ အနံ့မပျောက်လွယ်ပါ။ အသားဟင်း၊ ဆူပါ၊ အရေဖုတ်၊ အနောက်တိုင်းဟင်းများတွင် အနံ့ထုတ်ရန် အသုံးများသည်။ အရွက်သေးသဖြင့် မျိုစားလည်း ပြဿနာမရှိ သော်လည်း အနည်းငယ်သာ ထည့်သင့်ပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ ဆေးဘက်၊ ဘာသာပြန်စာများတွင်

👉 သိုင်းမ် (Thymus vulgaris) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။ “ပင်စိမ်းသေး”၊ “နံနံသေး” စသည့် ခန့်မှန်းအမည်များ မသုံးသင့်ပါ။

(၉) Origanum vulgare

အင်္ဂလိပ်

Oregano

Wild marjoram (အချို့ဒေသတွင်)

သိပ္ပံအမည် Origanum vulgare

မြန်မာအမည် အိုရီဂါနို (အသံပြန်)

အိုရီဂါနိုရွက် (အရွက်ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာရိုးရာဟင်းချက်တွင် မူလက မပါဝင်ခဲ့သော ဟင်းရွက်ဖြစ်သဖြင့် အသံပြန်အမည် “အိုရီဂါနို” ကို သုံးခြင်းသာ တိကျပါသည်။ ပင်စိမ်း၊ သိုင်းမ် တို့နှင့် မျိုးရင်းတူသော်လည်း အနံ့၊ အရသာမှာ ထူးခြားစွာ ကွာခြားပါသည်။ ပီဇာ၊ ပတ်စတာ၊ တိုမေတာအခြေခံဟင်းများတွင် အထူးအသုံးများသည်။ အခြောက်ရွက်ကို ပိုမို အသုံးများပြီး အနံ့မှာ ခါးခါးဆန်ဆန်၊ အပူပြင်းပြင်း ရှိပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ အနောက်တိုင်းအစားအစာ ဘာသာပြန်တွင်

👉 အိုရီဂါနို (Origanum vulgare) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။ “ပင်စိမ်းအနောက်တိုင်း” စသည့် ခန့်မှန်းအမည်များ မသုံးသင့်ပါ။

(၁၀) Cuminum cyminum

အင်္ဂလိပ်

Cumin

Cumin seed

သိပ္ပံအမည် Cuminum cyminum

မြန်မာအမည် ဇီရာ 

ဇီရာစေ့ (အစေ့ကို ညွှန်းလျှင်)

မှတ်ချက် 

မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း ဟင်းချက်များတွင် အလွန် အသုံးများသော အမွှေးအကြိုင် ဖြစ်ပါသည်။

နံနံစေ့ (Coriandrum sativum) နှင့် မရောထွေးသင့်ပါ။ အနံ့၊ အရသာ လုံးဝကွာခြားပါသည်။ အများအားဖြင့် အစေ့အဖြစ် သုံးပြီး မီးဖုတ် (dry roast) လုပ်ကာ သုံးလျှင် အနံ့ ပိုထွက်ပါသည်။အမှုန့်လုပ်၍လည်း သုံးကြပါသည်။

အသုံးအနှုန်းအမြင်

ဟင်းချက်နည်း၊ အာဟာရ၊ ဆေးဘက်စာများတွင်

👉 ဇီရာ (Cuminum cyminum) ဟု တွဲရေးလျှင် တိကျသန့်ရှင်းပါသည်။

“ကူမင်း” စတဲ့ အသံပြန်အမည်များ မလိုအပ်ပါ။

စမြိတ်နဲ့ စမုန်စပါး မတူပါ https://burmese-spelling.blogspot.com/2026/01/blog-post_783.html

Spice ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင် https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/11/spice.html

Spice ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အခေါ်အဝေါ်တချို့ https://burmese-spelling.blogspot.com/2025/01/spice.html

Clausena Excavata ပျဉ်းတော်သိမ် https://burmese-spelling.blogspot.com/2023/05/clausena-excavata.html

ဗမာနံနံ ရှမ်းနံနံ တရုပ်နံနံ ကုလားနံနံ စမြိတ်နံနံ ပူစီနံ ဗမာပင်စိမ်း ထိုင်းပင်စိမ်း https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/11/blog-post_30.html

Thai Basil ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ https://burmese-spelling.blogspot.com/2023/05/thai-basil.html

Pudina ပူဒီနာ https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/12/pudina.html

စမြိတ်နံနံနှင့် ဟင်းခတ်မွှေးကြိုင်များ https://burmese-spelling.blogspot.com/2026/01/blog-post_25.html

စမြိတ်နံနံပင်လို့ခေါ်တယ် https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/11/blog-post_798.html

နံနံပင် အမျိုးမျိုး https://burmese-spelling.blogspot.com/2024/11/blog-post_541.html

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ