Feringhee / Firangi ဖရင်ဂီ / ဖရင်းဂီး ပဟေဠိ

၁။ ဂေါ်ရင်ဂျီကျွန်း (ငရုတ်ကောင်းကျွန်း) သည် ပုသိမ်ခရိုင်၊ ငပုတောမြို့နယ်၊ ငရုတ်ကောင်းမြို့၊ နံ့သာပုကျေးရွာတွင် တည်ရှိသည်။ 

၂။ ဂေါ်ရင်ဂျီမဆလာမွှေးမွှေး

ပဟေဠိ

ဂေါ်ရန်ဂျီစာလုံးက ပေါ်တူကီ(ပေါ်တူဂီ) နဲ့ ဆက်စပ်သလား မသိပါ။ ပေါ်တူကီလူမျိုးတွေ မြန်မာပြည်ကို စရောက်တာက ရခိုင်။ ကဝိဓဇ သတ်ပုံကျမ်းမှာတော့ ဂေါ်ရင်ဂျီလို့ ပါတယ်။

- ဖရန်ကီတို့ရဲ့ကျေးဇူးဆိုတဲ့ ဆရာကြီးဒေါက်တာသန်းထွန်းရေးတဲ့စာအုပ်ထဲမှာ သမိုင်းကြောင်း အကုန်ပါပါတယ်ဆရာ၊ ကျေးဇူးပါ။

- ကျနော် ချမ်းသာရွာရောက်ဖူးတယ်ဗျ။ ကျနော်တို့နယ်ကတော့ ဗရင်ဂျီ (စာလုံးပေါင်းမသေချာ) တွေလို့ ခေါ်ကြတယ်။

- ဧရာဝတီမှာ ၄-၂-၂ဝ၁၄ နေ့ကတင်ထားတဲ့ အညာမြေရောက် ပေါ်တူဂီမျိုးဆက်များထဲမှာ သူတို့ကို ဘရင်ဂျီ (ဖာရင်ဂီ) များဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသော်လည်းလို့ ရေးထားတယ်။

Feringhee 

derogatory

(in India and other parts of Asia) a foreigner, especially one with white skin.

archaic

a person of Indian–Portuguese parentage.

"Firangi" is a South Asian term (specifically Hindi/Urdu) for a foreigner, typically used to refer to a Caucasian or British person, stemming from the Mughal-era term for Franks or Europeans. It is also the title of a 2017 Indian historical comedy film starring Kapil Sharma and a type of Indian sword.

Al-Faranji (Arabic: فِرَنجي) or Ifranjie is a term rooted in the historical Arabic word for "Franks," used extensively during the Crusades to refer to European crusaders. It evolved to broadly designate any European or Western foreigner, often referring to white foreigners or Western-imported goods.

Feringhee (ဖရင်းဂီး) လို့အသံထွက်တဲ့စကားကနေလာတယ်။ Derogatory အင်္ဂလိပ်ဖြစ်တယ်။ ပုံမှန်အင်္ဂလိပ်စကားလုံး မဟုတ်ပါ။ အဓိပ္ပါယ်က တိုင်းတပါးသားတွေဖြစ်တယ်။ လူဖြူ (အသားဖြူ) တွေ ဖြစ်တယ်။ ဥရောပသားတွေဖြစ်တယ်။ အိန္ဒိယကို ပေါ်တူကီလူမျိုး (ဗာစကိုဒဂါးမား) က ၁၄၉၈ ခုနှစ်မှာ စရောက်တယ်။ European Feringhee ဥရောပ (ဖရင်းဂီး)၊ Persian Farangi ပါရှန်း (ဖရန်းဂျီး)၊ Arabic Faranji အာရတ် (ဖရန်းဂျီး) လို့ခေါ်ကြတယ်။

(ဖရင်းဂီး) ကို မြန်မာသံနဲ့ (ဘရင်ဂျီ) လို့ထွက်တာဖြစ်နိုင်တယ်။ (ဗရင်ဂျီ) လို့လည်းပေါင်းတယ်။

(ဖရင်းဂီး) ဟာ လူမျိုးကိုခေါ်တာဖြစ်တယ်။

ကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာလို့ ပြောတာထက် သူတို့ကိုးကွယ်တဲ့ (ကက်သလစ်) ဘာသာလို့ ပြောသင့်တယ် ထင်ပါတယ်။

စအိုနားမှာ ပေါက်တဲ့အနာ FIA ကိုတော့ (ဘရင်ဂျီနာ) လို့သာပေါင်းတယ်။

ChatGPT 5.2

ဆရာတင်ပြထားသည့် အချက်များအရ — “ဂေါ်ရင်ဂျီ / ဗရင်ဂျီ / ဘရင်ဂျီ” ဟူသော စာလုံးသည် ပေါ်တူဂီနှင့် ဆက်စပ်နိုင်မှု မြင့်မားပါသည်။ အောက်တွင် ဘာသာရပ်အရ လမ်းကြောင်းကို စုစည်းဖော်ပြပါမည်။

၁) မူရင်းစကားလုံး၏ လမ်းကြောင်း

Franks (အလယ်ခေတ် ဥရောပလူမျိုး)

→ အရှေ့ပိုင်းတွင် Persian: Farangi (ဖရန်းဂျီ)

→ Arabic: Faranji (ဖရန်းဂျီ)

→ အင်ဒို-ပေါ်တူဂီ ဆက်သွယ်မှုမှတဆင့် အိန္ဒိယဒေသများတွင် Feringhee / Firangi (ဖရင်ဂီ/ဖရင်းဂီး)

→ ဒေသသံထွက် ပြောင်းလဲ၍ မြန်မာသံဖြင့် ဘရင်ဂျီ / ဗရင်ဂျီ ဟု ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဤစကားလုံးသည် မူလတွင် “ဥရောပသား / တိုင်းတပါးသား (လူဖြူ)” ကို ယေဘုယျခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ပုံမှန် စံအင်္ဂလိပ်မဟုတ်သော derogatory သုံးနှုန်းလည်း ဖြစ်တတ်ပါသည်။

၂) ပေါ်တူဂီနှင့် မြန်မာဒေသ

ပေါ်တူဂီလူမျိုးသည် ၁၄၉၈ ခုနှစ်တွင် Vasco da Gama မှ အိန္ဒိယသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက် အရှေ့တောင်အာရှသို့ ချဲ့ထွင်ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

မြန်မာဒေသတွင် ရခိုင်၊ သံလျင် (Syriam) စသည့် နေရာများတွင် ၁၆–၁၇ ရာစုအတွင်း အထင်ကရ ရှိခဲ့သည်။

ဒေသခံများက ယင်းတို့ကို “ဖရင်ဂီ / ဘရင်ဂျီ” ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဆရာထောက်ပြသည့်အတိုင်း အညာဒေသများတွင် “ဘရင်ဂျီ (ဖာရင်ဂီ)” ဟု သုံးနှုန်းထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရပါသည်။

၃) “ဂေါ်ရင်ဂျီ” သို့ ပြောင်းလဲနိုင်မှု

“ဖရင်ဂီ / ဘရင်ဂျီ / ဗရင်ဂျီ” → ဒေသသံထွက်နှင့် စာလုံးကူးပုံ ကွာခြားမှုကြောင့်

→ “ဂေါ်ရင်ဂျီ” ဟု ရေးသားထားနိုင်သည်။

ရှေးစာတမ်းများတွင် အင်္ဂလိပ်အသံကို မြန်မာသံဖြင့် လက်လွတ်ကူးရာတွင် စာလုံးပေါင်း မတည်ငြိမ်မှုများ များစွာ တွေ့ရပါသည်။ ဆရာဖော်ပြသည့် ကဝိဓဇ သတ်ပုံကျမ်း တွင် “ဂေါ်ရင်ဂျီ” ဟု ပါရှိခြင်းသည် ယင်းသံလမ်းကြောင်းနှင့် ကိုက်ညီနိုင်ပါသည်။

၄) လူမျိုးအမည် နှင့် ဘာသာ

“ဖရင်ဂီ / ဘရင်ဂျီ” သည် လူမျိုး သို့မဟုတ် တိုင်းတပါးသားကို ခေါ်သော စကားလုံး ဖြစ်သည်။

ဘာသာရေးအရ ဆိုပါက “ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့ ကိုးကွယ်သော ကက်သလစ်ဘာသာ” ဟု ခွဲခြားဖော်ပြခြင်း ပိုမိုတိကျပါသည်။

၅) “ဘရင်ဂျီနာ”

ဆရာဖော်ပြသည့် “အိုနားမှာ ပေါက်သော အနာ FIA ကို (ဘရင်ဂျီနာ) လို့ပေါင်း” ဟု ဆိုသည်မှာ —

ဒေသအမည်သုံး အခေါ်အဝေါ်အဖြစ် “ဘရင်ဂျီ” စကားလုံးကို ဆက်လက်အသုံးပြုနေခြင်း၏ ဥပမာတခု ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

အချုပ်

“ဂေါ်ရင်ဂျီ / ဘရင်ဂျီ / ဗရင်ဂျီ” စကားလုံးများသည်

Franks → Farangi → Feringhee → မြန်မာသံ ဘရင်ဂျီ ဟူသော လမ်းကြောင်းဖြင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

ပေါ်တူဂီလူမျိုးတို့၏ မြန်မာဒေသ ဝင်ရောက်မှုနှင့် သမိုင်းနောက်ခံနှင့် ကိုက်ညီသည်။

မူလအဓိပ္ပါယ်မှာ “ဥရောပသား / တိုင်းတပါးသား” ကို ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။

Photo of Feringhee Indian cuisine

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ