ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာ

၁။ ဆရာ ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာ ရဲ့ အဓိပ္ပါယ် သိပါရစေ။

၂။ ဆရာ ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ် မြစ်မချမ်းသာဆိုတဲ့ စကားပုံလေး ရှင်းပြပါအုံး ဆရာ။

မြန်မာ့လူနေမှုပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သဘာဝလောကကို နှိုင်းယှဉ်ထားသော အလွန်နက်နဲသည့် စကားပုံတခု ဖြစ်ပါသည်။

သူ့နေရာနဲ့သူ မဟုတ်တာ၊ သူ့သဘာဝနဲ့သူ မမှန်တာ ဖြစ်တဲ့အခါ အကျိုးနည်းစေတတ်တယ်။ 

အရည်အချင်း ညံ့ဖျင်းတဲ့သူ ရာထူးနေရာကြီးကြီးရတဲ့အခါ သူစီမံခန့်ခွဲရတဲ့အလုပ်မှာ ဆုံးရှုံးနစ်နာတာတွေ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။

အနီးစပ်ဆုံးဥပမာတခု။ စစ်ရေးအတွက်သာ လေ့ကျင့်သင်ကြားတတ်မြောက်သူတွေက တိုင်းပြည်အုပ်ချုပ်ရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးမှာ အုပ်စီးခဲ့လို့ တိုင်းပြည်ကြီးဟာ ၂၆ နှစ်အတွင်း ဆီကိုရေချိုး ဆေးရိုးမီးလှုံတဲ့အဆင့်ကနေ အယ်လ်ဒီစီ ဖြစ်လာတော့တယ်။

အရပ်သားတွေလည်း အဲလိုဖြစ်နိုင်တယ်။ ဘုန်းကြီးတွေထဲမှာလည်း ဖြစ်တာရှိတယ်။ ရှေးဘုရင့်လက်ထက်တွေမှာလည်း ဖြစ်ခဲ့တယ်။

ဖွတ်နဲ့ မိကျောင်းက အတော်ဆင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ မတူပါ။ လာမဲ့ရွေးကောက်ပွဲမှာ မြင်းကို ချိုတပ်မပေးသင့်။

၁။ တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်

သဘာဝအရ ဖွတ် သည် ကုန်းသတ္တဝါဖြစ်ပြီး မိကျောင်း သည် ရေသတ္တဝါ (မြစ်အတွင်းနေသူ) ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ကုန်းပေါ်တွင်သာ နေရမည့် ဖွတ်က မိကျောင်းအယောင်ဆောင်ကာ မြစ်ထဲသို့ ဆင်းလာလျှင် သို့မဟုတ် ဖွတ်က မိကျောင်းအဖြစ် အသွင်ပြောင်းလဲရန် ကြိုးစားလျှင် ထိုမြစ်အတွင်းရှိ အခြားသတ္တဝါများမှာလည်း မအေးချမ်းနိုင်သကဲ့သို့ မြစ်၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်မှာလည်း ရှုပ်ထွေးပျက်စီးရသည်။

၂။ သွယ်ဝိုက်အဓိပ္ပာယ် (ဆိုလိုရင်း)

ဤစကားပုံကို လူမှုရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍများတွင် အဓိက သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည် -

• မတော်မတရား နေရာရလာခြင်း - မိမိနှင့် မထိုက်တန်သော နေရာ၊ မိမိ၏ အရည်အချင်း သို့မဟုတ် မျိုးရိုးဇာတိနှင့် မကိုက်ညီသော အဆင့်အတန်းသို့ နည်းလမ်းမမှန်ဘဲ တက်လှမ်းလာသူ (သို့မဟုတ်) ရောက်ရှိလာသူကို ဆိုလိုသည်။

• ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဒုက္ခပေးခြင်း - ထိုသို့ နေရာမမှန်ဘဲ အာဏာ သို့မဟုတ် အဆင့်အတန်း တခုကို ရရှိလာသူသည် မိမိရောက်ရှိရာ ပတ်ဝန်းကျင် (မြစ်) ကို အေးချမ်းမှု မပေးနိုင်ဘဲ ဆူပူရှုပ်ထွေးမှုများသာ ဖြစ်စေတတ်သည်။

• ဗီဇနှင့် နေရာလွဲမှားခြင်း - လူယုတ်မာ သို့မဟုတ် အရည်အချင်းမရှိသူက လူတော်လူကောင်းများနေရာတွင် ဝင်ရောက်နေရာယူပါက အများပြည်သူ (မြစ်မ) မှာ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ရတတ်သည်ကို တင်စားခြင်းဖြစ်သည်။

________________________________________

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုသော် - "ဖွတ်" ကဲ့သို့သော အခြေခံစိတ်ဓာတ်ရှိသူ သို့မဟုတ် နေရာမမှန်သူက "မိကျောင်း" ကဲ့သို့ အရှိန်အဝါရှိသော နေရာသို့ ရောက်ရှိလာပါက ထိုသူရှိနေသော ပတ်ဝန်းကျင်တခုလုံး (မြစ်မ) မည်သို့မျှ မချမ်းသာနိုင်၊ မအေးချမ်းနိုင်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အဓိပ္ပာယ်ချင်း နီးစပ်သည့်၊ သို့မဟုတ် အခြေအနေချင်း တူညီသည့် အင်္ဂလိပ်စကားပုံနှင့် အသုံးအနှုန်းအချို့ ရှိပါသည်။ ၎င်းတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားကြည့်နိုင်ပါသည် -

________________________________________

၁။ နေရာမမှန်သူကို တင်စားခြင်း (The Wrong Person in the Wrong Place)

ဖွတ်က မိကျောင်းနေရာကို ယူထားသကဲ့သို့ မိမိနှင့် မထိုက်တန်သော သို့မဟုတ် မကျွမ်းကျင်သော နေရာတွင် ရောက်နေသူကို ဆိုလိုလျှင် -

• A square peg in a round hole: (အဝိုင်းပေါက်ထဲမှာ လေးထောင့်စို့ ရိုက်သွင်းထားသလိုပဲ။) နေရာနှင့် လူ မကိုက်ညီဘဲ အဆင်မပြေဖြစ်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

၂။ ဂုဏ်ပကာသန အယောင်ဆောင်ခြင်း (Pretending to be someone else)

ဖွတ်က မိကျောင်းအယောင်ဆောင်သကဲ့သို့ အခြေခံဇာတိကို ဖုံးကွယ်ပြီး အထက်တန်းလွှာဟန်ဆောင်ခြင်းကို ဆိုလိုလျှင် -

• An ass in a lion’s skin: (ခြင်္သေ့ရေခြုံထားတဲ့ မြည်း။) ဤစကားပုံသည် မြန်မာစကားပုံနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အရည်အချင်းမရှိသူ သို့မဟုတ် ကြောက်တတ်သူက အရှိန်အဝါရှိသူအဖြစ် ဟန်ဆောင်နေသော်လည်း ၎င်း၏ ဗီဇက ပတ်ဝန်းကျင်ကို ဒုက္ခပေးတတ်သည်ကို ဆိုလိုသည်။

၃။ လူယုတ်မာက နေရာရလာခြင်း (A Wicked person in Power)

လူယုတ်မာ သို့မဟုတ် စိတ်ဓာတ်မကောင်းသူက အာဏာရလာသောအခါ ပတ်ဝန်းကျင် မအေးချမ်းရခြင်းကို ဆိုလိုလျှင် -

• Set a beggar on horseback and he'll ride to the devil: (တောင်းစားသူကို မြင်းပေါ်တင်ပေးလိုက်ရင် သူဟာ ငရဲပြည်ရောက်အောင် စီးသွားလိမ့်မယ်။) နိမ့်ပါးသူ သို့မဟုတ် စိတ်ဓာတ်မရင့်ကျက်သူ တဦး (တဦး) က ရုတ်တရက် အာဏာ သို့မဟုတ် စည်းစိမ် ရလာသောအခါ မိမိကိုယ်မိမိ မထိန်းနိုင်ဘဲ ပတ်ဝန်းကျင်ကိုပါ ဒုက္ခပေးတတ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။

၄။ မတော်မတရား နေရာယူခြင်း (Upstarts / Social Climbers)

မိမိနှင့် မထိုက်တန်ဘဲ အထက်တန်းရောက်ရန် ကြိုးစားသူကို ကဲ့ရဲ့ရာတွင် သုံးသော စကားလုံး -

• Jack is as good as his master: (အစေခံက သခင်နဲ့တန်းတူ ဖြစ်ချင်နေတာ။) နေရာမသိဘဲ အထက်လူကြီးနှင့် ရင်ပေါင်တန်းရန် ကြိုးစားသူ၊ သို့မဟုတ် စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်သူတို့ကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။

________________________________________

နှိုင်းယှဉ်ချက် - အင်္ဂလိပ်စကားပုံ "An ass in a lion's skin" သည် "ဖွတ်မိကျောင်းဖြစ်" ဆိုသည့် အစိတ်အပိုင်း (အယောင်ဆောင်ခြင်း) နှင့် ပိုတူပြီး၊ "Set a beggar on horseback" သည် "မြစ်မချမ်းသာ" ဆိုသည့် ရလဒ် (ပတ်ဝန်းကျင် ပျက်စီးခြင်း) နှင့် ပို၍ ဆင်တူသည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ