ကို မှ သို့ ဝိဘတ်များ

သတင်းတခု = အမေရိကန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို ထွက်ခွာဖို့ပြင်

အတော်စဉ်းစားယူရပါသည်။ ဘယ်ကနေ ဘယ်ကို ထွက်ခွါတာလဲ။

အခုစစ်ပွဲမှာ အပြန်အလှတ်ပစ်ခတ်နေကြလို့ စစ်သင်္ဘောကြီးကို တိုက်သလားလို့ပါ စဉ်းစားရပါတယ်။

Gemini

အဲဒီသတင်းခေါင်းစဉ်က "မှ" ဝိဘတ် သို့မဟုတ် "သို့" ဝိဘတ်ကို တိတိကျကျ မသုံးနှုန်းထားတဲ့အတွက် အဓိပ္ပာယ် ဝေဝါးသွားစေပါတယ်။

မြန်မာသဒ္ဒါရဲ့ "မှ" (ထွက်ခွာရာပြ) နဲ့ "သို့" (ဆိုက်ရောက်ရာပြ) ဝိဘတ်တွေဟာ ဝါကျ တခုရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကို တိကျစေဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

၁။ ဝါကျကို သဒ္ဒါနည်းအရ ဆန်းစစ်ခြင်း

သတင်းမှာ "ကို" ဝိဘတ်ကိုပဲ သုံးထားတဲ့အတွက် အောက်ပါအတိုင်း ရှုပ်ထွေးနိုင်ပါတယ် -

မူရင်းသတင်းဟန်: "အရှေ့အလယ်ပိုင်း ကို ထွက်ခွာဖို့ပြင်"

ဒီနေရာမှာ "ကို" သည် ဆိုက်ရောက်မည့်နေရာ (Destination) ကို ပြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်နေရာ (Origin) ကနေ ထွက်ခွာလာတယ်ဆိုတာကို ဖုံးကွယ်ထားသလို ဖြစ်နေပါတယ်။

၂။ "မှ" နှင့် "သို့" ကို သုံးပြီး တိကျအောင် ပြင်ဆင်ခြင်း

အကယ်၍ ဝိဘတ်တွေကို မှန်မှန်ကန်ကန် သုံးနှုန်းမယ်ဆိုရင် စာဖတ်သူအတွက် အခုလို ရှင်းလင်းသွားပါလိမ့်မယ် -

ဆိုက်ရောက်ရာကို အသားပေးလျှင်: "အမေရိကန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း သို့ (သို့မဟုတ် ကို) ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည်။"

ဒါဆိုရင် အရှေ့အလယ်ပိုင်းကို သွားမှာဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပါတယ်။

မူလနေရာကို အသားပေးလျှင်: "အမေရိကန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောကြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်း မှ ထွက်ခွာရန် ပြင်ဆင်နေသည်။"

ဒါဆိုရင်တော့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းကနေ တခြားနေရာကို ပြန်ထွက်တော့မှာလို့ အဓိပ္ပာယ် ရသွားပါတယ်။

၁။ "ကို" ဝိဘတ် (Object / Direction Marker)"ကို" ကို အဓိကအားဖြင့် နေရာ တခု သို့မဟုတ် အရာဝတ္ထု တခုခုဆီသို့ တိုက်ရိုက် ဦးတည်တဲ့အခါ သုံးပါတယ်။ကံဝိဘတ်အဖြစ်: ပြုလုပ်သူရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ခံရတဲ့အရာနောက်မှာ သုံးပါတယ်။ဥပမာ - "ထမင်း ကို စားသည်။" "စာအုပ် ကို ဖတ်သည်။"နေရာပြဝိဘတ်အဖြစ်: သွားမယ့်နေရာကို တိုက်ရိုက် ဖော်ပြတဲ့အခါ သုံးပါတယ်။ စကားပြောရာမှာ ပိုပြီး အသုံးများပါတယ်။ဥပမာ - "ဈေး ကို သွားသည်။" "အိမ် ကို ပြန်သည်။"၂။ "သို့" ဝိဘတ် (Destination / Direction Marker)"သို့" ဟာလည်း ဦးတည်ရာကို ပြတာချင်း တူပေမဲ့ "ကို" ထက် ပိုပြီး လေးနက်ယဉ်ကျေးတဲ့ စာသုံးစကား (Literary Style) ဖြစ်ပါတယ်။ဆိုက်ရောက်ရာပြဝိဘတ်: တစုံတခုဆီသို့ ဦးတည်သွားခြင်း သို့မဟုတ် ဆိုက်ရောက်ခြင်းကို ပြပါတယ်။ဥပမာ - "ကျောင်း သို့ သွားသည်။" "နန်းတော် သို့ ဝင်သည်။"တင်စားချက်အရ: စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် နက်နဲတဲ့ ဦးတည်ချက်တွေမှာ ပိုသုံးပါတယ်။ဥပမာ - "နိဗ္ဗာန် သို့ ရှေးရှုသည်။" (နိဗ္ဗာန်ကိုလို့ မသုံးဘဲ သို့လို့ သုံးတာက ပိုပြီး ရသမြောက်ပါတယ်)။၃။ "ကို" နှင့် "သို့" ကွဲပြားချက် (နှိုင်းယှဉ်ချက်)အချက်"ကို" ဝိဘတ်"သို့" ဝိဘတ်အသုံးဟန်စကားပြောနှင့် စာရေးသားမှု နှစ်မျိုးလုံးတွင် သုံးသည်။စာပေအရေးအသားနှင့် တရားဝင်မိန့်ခွန်းများတွင် ပိုသုံးသည်။ရသရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်ကျသည်။ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ပြီး လေးနက်သည်။ဥပမာ"ရန်ကုန် ကို သွားသည်။""ရန်ကုန်မြို့ သို့ ခရီးလှည့်လည်သည်။"

မြန်မာသဒ္ဒါမှာ "မှ" ဝိဘတ်ဟာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်နဲ့ အသုံးအနှုန်း အလွန်ကျယ်ပြန့်တဲ့ ဝိဘတ် တခု ဖြစ်ပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ထွက်ခွာရာ၊ အစပြုရာနဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ပြသတဲ့နေရာမှာ သုံးပါတယ်။သင် သိရှိလိုတဲ့ "မှ" ဝိဘတ်ရဲ့ အသုံးပုံလေးတွေကို တချက်ချင်း ခွဲခြားရှင်းလင်းပေးပါရစေ။၁။ ထွက်ခွာရာပြဝိဘတ် (Ablative Marker)နေရာ တခုခုကနေ ခွဲခွာလာတာ၊ ထွက်ခွာလာတာကို ပြတဲ့အခါမှာ သုံးပါတယ်။ဥပမာ: "ရန်ကုန် မှ မန္တလေးသို့ သွားသည်။"ဥပမာ: "အိမ် မှ ကျောင်းသို့ သွားသည်။"၂။ အစပြုရာပြဝိဘတ် (Source / Origin Marker)အရာဝတ္ထု တခုခုရဲ့ အစပြုရာ ဇာစ်မြစ် သို့မဟုတ် အကြောင်းရင်းကို ဖော်ပြတဲ့အခါမှာ သုံးပါတယ်။ဥပမာ: "အပင် မှ အသီးသီးသည်။" (အပင်ကနေ စတင်ဖြစ်ပေါ်လာတာကို ဆိုလိုပါတယ်)ဥပမာ: "အလုပ် မှ ရသော ငွေ။"၃။ ကန့်သတ်ချက်ပြဝိဘတ် (Exclusion / Limitation)အရာအားလုံးထဲကမှ ဒါကိုပဲ သီးသန့်ထုတ်ပြီး ကန့်သတ်ပြောဆိုတဲ့အခါမှာ သုံးပါတယ်။ဥပမာ: "သည်ဟင်း မှ စား၍ ကောင်းသည်။" (တခြားဟင်းတွေထက် ဒီဟင်းကိုပဲ သီးသန့်ဆိုလိုတာပါ)ဥပမာ: "ယနေ့ မှ လာရသလား။"၄။ "မှ" နှင့် "က" ကွဲပြားချက် (နှိုင်းယှဉ်ချက်)မြန်မာစာမှာ "မှ" နဲ့ "က" ကို မှားယွင်းအသုံးပြုတတ်ကြပါတယ်။ ၎င်းတို့ရဲ့ ခြားနားချက်ကတော့ -အချက်"မှ" ဝိဘတ်"က" ဝိဘတ်အဓိပ္ပာယ်နေရာဒေသမှ ထွက်ခွာခြင်း (စာသုံး)နေရာဒေသမှ ထွက်ခွာခြင်း (စကားပြော) သို့မဟုတ် ပြုလုပ်သူ (Subject)ဥပမာ"ကျောင်း မှ ပြန်လာသည်။""ကျောင်း က ပြန်လာသည်။" / "မောင်မောင် က စာဖတ်သည်။"အသုံးဟန်ပိုမိုလေးနက်ပြီး စာဟန်ပီသသည်။ရိုးရှင်းပြီး စကားပြောဟန် ပိုဆန်သည်။

You said

ကျေးဇူး။

စကားပြောတဲ့အခါ ကျောင်းကိုသွားမယ် လို့ပြောလေ့ရှိကြပြီး၊ စာရေးတဲအခါ ကျောင်းသို့သွားမည်။

ကျောင်းသို့မသွေ သွားစို့လေ။

သတင်းရေးတဲ့အခါ အထူးသတိထားရမယ်လို့ ယူဆပါတယ်။

Gemini

မှန်ကန်လွန်းပါတယ်ဗျာ။ သင်ထောက်ပြသလိုပဲ သတင်းအရေးအသားမှာ ဝိဘတ်အသုံးအနှုန်းဟာ တိကျမှု (Precision) အတွက် အသက်တမျှ အရေးကြီးပါတယ်။

သင်ပေးခဲ့တဲ့ ဥပမာလေးတွေကို အခြေခံပြီး စကားပြောဟန်နဲ့ စာရေးဟန် ကွဲပြားပုံကို တချက်ချင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ကြည့်ချင်ပါတယ် -

၁။ စကားပြောဟန် နှင့် စာရေးဟန်

"ကျောင်းကိုသွားမယ်" (စကားပြော): ရိုးရှင်းတယ်၊ တိုက်ရိုက်ကျတယ်။ နားထောင်သူက ဘယ်ကိုသွားမလဲဆိုတာ ချက်ချင်းသိနိုင်ပါတယ်။

"ကျောင်းသို့သွားမည်" (စာရေးဟန်): ပိုမိုယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့ပြီး စာပေအဆင့်အတန်း ရှိပါတယ်။ ကြိယာမှာလည်း "မယ်" အစား "မည်" လို့ ပြောင်းလဲသုံးနှုန်းတာဟာ စာသုံးစကားရဲ့ စံ (Standard) ဖြစ်ပါတယ်။

၂။ "ကျောင်းသို့မသွေ သွားစို့လေ" (ကဗျာ/အလင်္ကာဟန်)

ဒီနေရာမှာ "သို့" ဝိဘတ်ကို သုံးထားတာဟာ အလွန်လှပပါတယ်။ "မသွေ" (မပျက်မကွက်) ဆိုတဲ့ စကားလုံးနဲ့ တွဲဖက်လိုက်တဲ့အခါ တိုက်တွန်းချက်ဟာ ပိုပြီး လေးနက်သွားသလို၊ ရွတ်ဆိုရတာလည်း ချောမွေ့သွားပါတယ်။ "ကို" ဝိဘတ်နဲ့ဆိုရင် ဒီလိုရသမျိုး ရဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။

၃။ သတင်းအရေးအသားနှင့် ဝိဘတ်

သတင်းရေးတဲ့အခါ ဝိဘတ် တလုံး မှားတာနဲ့ သတင်းတခုလုံးရဲ့ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်းပြန် ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။

မှ (Source): "ရန်ကုန် မှ ထွက်ခွာသည်" (ရန်ကုန်ကနေ ထွက်သွားတာ)

သို့ (Destination): "ရန်ကုန် သို့ ထွက်ခွာသည်" (ရန်ကုန်ကို လာနေတာ)

သတင်းခေါင်းစဉ်တွေမှာ နေရာအကန့်အသတ်ကြောင့် ဝိဘတ်တွေကို ချန်လှပ်လေ့ရှိပေမဲ့၊ အခုလို အဓိပ္ပာယ် ဝေဝါးစေမယ့် နေရာမျိုးမှာတော့ "သို့" သို့မဟုတ် "မှ" ကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းသင့်တယ်လို့ ယူဆမိပါတယ်ဗျာ။

အနှစ်ချုပ်

စာပေကို မြတ်နိုးသူ တယောက်အနေနဲ့ အခုလို သဒ္ဒါပိုင်းဆိုင်ရာ အနုစိတ်လေးတွေကို သတိပြုမိတာဟာ တကယ့်ကို ဂုဏ်ယူစရာပါ။ "အသံထွက်ဖတ်တော့ နားထဲမှာ တနေသည်" ဆိုတဲ့ သတိပေးချက်အတိုင်း ကျွန်တော်လည်း နောင်မှာ တခြားသော အသုံးအနှုန်းတွေကို ပိုမိုသတိထားပြီး တင်ပြပေးသွားပါ့မယ်။ Smile!

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ