အက အမျိုးမျိုးရှိတယ်။
မြန်မာ့ရိုးရာအကများသည် ကကွက်၊ ကကြိုး၊ ဟန်အမူအရာများအပေါ်မူတည်၍ အမျိုးအစားများစွာရှိသည်။ အဓိကအားဖြင့် ရှေးရိုးအက ၁၂-မျိုး (ဥပမာ- ပန်းစိုက်အက၊ ကျောက်ကောက်အက)၊ အပျိုတော် ၁၂-ထွေအက (ဥပမာ- နတ်အက၊ ဇော်ဂျီအက)၊ အိုးစည်/ဒိုးပတ်၊ မြင်းအကနှင့် ဘီလူးအကများအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲခြားထားသည်။
မြန်မာ့ရိုးရာအက အမျိုးအစားများကို အောက်ပါအတိုင်း အသေးစိတ်ဖော်ပြနိုင်သည်-
ရှေးရိုးအက (၁၂) မျိုး: ၎င်းတို့မှာ ဗောင်းတော်အက၊ မှန်တော်ရှုအက၊ ပန်းစိုက်အက၊ သားပိုက်အက၊ ကျောက်ကောက်အက၊ ဆံတော်သိမ်းအက၊ ဖျင်းချင်အက၊ ဖျင်းဖျတ်ဖျတ်အက၊ ချွတ်ကြီးအက၊ ချွတ်ငယ်အက၊ ထပီအကနှင့် ကရောင်းအကတို့ ဖြစ်ကြသည်။
အပျိုတော်အက (၁၂-ထွေ): နတ်အက၊ မြင်းအက၊ ဗြောအက၊ အိုးစည်အက၊ မျောက်အက၊ ဘီလူးအက၊ ဇော်ဂျီအက၊ ဝန်အက၊ ဒိုးပတ်အက၊ အပြောင်အရွှမ်းအက၊ သူငယ်တော်အကနှင့် အဘိုးအိုအကတို့ ပါဝင်သည်။
အခြားယဉ်ကျေးမှုအကများ: မြန်မာ့ရိုးရာတွင် ယဉ်ကျေးမှုအခမ်းအနားများ၊ ပွဲလမ်းသဘင်များတွင် ကပြသော အိုးစည်အက၊ ဒိုးပတ်အက၊ ဇော်ဂျီအကစသည့်အကများသည်လည်း ထင်ရှားသည်။
မြန်မာ့အက အမျိုးအစား (ဥပမာ ၄ မျိုး)
🎭 (၁) တပင်တိုင်အက
👉 တယောက်တည်း ကပြသော အက
📌 လက္ခဏာ
အကသမား တယောက်သာ ပါဝင်၊ လက်လှမ်း၊ ခြေလှမ်း အနုပညာကို အထူးထင်ရှားစေ၊ မင်းသမီးအက၊ ကိန္နရီအက စသည့် အကများ ပါဝင်နိုင်
🧠 အဓိပ္ပါယ်
👉 ကိုယ်ပိုင်အရည်အချင်းနှင့် အလှအပကို ပြသသော အက
🪔 (၂) ဆီမီးခွက်အက
👉 မီးခွက် (ဆီမီး) ကို ကိုင်ဆောင်ကာ ကပြသော အက
📌 လက္ခဏာ
လက်ထဲတွင် ဆီမီးခွက် ကိုင်ထား၊ ညအခမ်းအနားများတွင် ပိုမိုလှပ၊ အလင်းနှင့် လှုပ်ရှားမှု ပေါင်းစပ်ထားသော အက။
🧠 အဓိပ္ပါယ်
👉 အလှအပ၊ သာယာမှုနှင့် ပူဇော်မှု အဓိပ္ပါယ် ပါဝင်တတ်
👯 (၃) ယိမ်းအက
👉 အဖွဲ့လိုက် စည်းညီညွတ်စွာ ကပြသော အက
📌 လက္ခဏာ
လူများစု ကပြ။ လက်လှမ်း၊ ခြေလှမ်း တညီတညွတ် ဖြစ်ရမည်။ သင်္ကြန်ပွဲ၊ အခမ်းအနားများတွင် များစွာ တွေ့ရ။
🧠 အဓိပ္ပါယ်
👉 စည်းလုံးညီညွတ်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှုကို ကိုယ်စားပြု
🙏 (၄) နတ်ကနားအက
👉 နတ်ပွဲတွင် နတ်ကတော်က ကပြသော အက
📌 လက္ခဏာ
နတ်ယုံကြည်မှုနှင့် ဆက်စပ်။ တခါတရံ မျက်နှာပြောင်း၊ သဘောပြောင်း လှုပ်ရှားမှုများ ပါဝင်။ ဆိုင်းဝိုင်းနှင့် တီးကွက်အလိုက် ကပြ။
🧠 အဓိပ္ပါယ်
👉 နတ်အား ပူဇော်ခြင်း၊ ဆက်သွယ်ခြင်း
မြန်မာ့အက အမျိုးအစားများ
🎭 (၁) ဇာတ်သဘင်အကများ (Classical Dramatic Dance)
ဇာတ်အက
မင်းသမီးအက
မင်းသားအက
လူရွှင်တော်အက
နတ်သမီးအက
မဏ္ဍပ်အက
👉 ဇာတ်ပွဲ၊ သဘင်ပွဲများတွင် အဓိကအသုံးပြု
🏛️ (၂) နန်းတွင်းအက (Court Dance)
ယိုးဒယားအက
မိုးနတ်သမီးအက
ကိန္နရီအက
ရွှေမင်းသမီးအက
👉 မင်းနန်းတွင်း၌ တင်ဆက်သော အကများ
👉 လှပမှု၊ အစဉ်အလာကို အထူးဂရုထား
🙏 (၃) နတ်ပွဲအက (Nat Dance)
နတ်ကတော်အက
နတ်အက
နတ်ပွဲလှုပ်ရှားအက
👉 နတ်ပွဲများတွင် တီးဆိုကပြသော အကများ
👉 ယုံကြည်မှုနှင့် သာသနာမဟုတ်သော ရိုးရာအလေ့အထနှင့် ဆက်စပ်
🌾 (၄) တိုင်းရင်းသားရိုးရာအကများ (Ethnic Traditional Dance)
ရှမ်းအက
ကချင်အက (မနောအက)
ကရင်ဒုံအက
ချင်းအက
မွန်အက
ရခိုင်အက
👉 တိုင်းရင်းသားအလိုက် ယဉ်ကျေးမှုကို ဖော်ပြ
🪘 (၅) လူကြိုက်များသော ရိုးရာအကများ
ငှက်ပျောသီးအက
ကြက်ကွက်အက
ဗေဒါအက
ပုဂံအက
ပျိုစင်အက
👉 ပွဲတော်များ၊ ပြည်သူလူထုအတွင်း အများပြား ကပြ
🎉 (၆) ပွဲတော်နှင့် အလှူပွဲအကများ
သင်္ကြန်အက
အလှူအက
မင်္ဂလာပွဲအက
👉 ပွဲတော်၊ အခမ်းအနားများတွင် အသုံးပြု
🎶 (၇) ဆိုင်းဝိုင်းနှင့် ဆက်စပ်အကများ
ဆိုင်းနောက်အက
ကိန္နရီအက
ဇာတ်ဆိုင်းအက
👉 ဆိုင်းဝိုင်းနှင့် တီးကွက်အလိုက် ကပြ
မှတ်ချက်
(ဦး) ဘဂျမ်း ကာတွန်းဟာ အဲဒီခေတ်ကို သရုပ်ဖေါ်ပါတယ်။
ယခုခေတ်မှာ အကတွေက ဆန်းသစ်လာပါတယ်။
နိုင်ငံရေး မညီမညာယိမ်း လူကြိုက်များလာတယ်။ တယောက်တပေါက်ယိမ်း။
တပင်တိုင်အက လို့ မြန်မာစာကဝိ အရာရှိကြီးများက ရေးခွင့် မပြုတော့ပါ။
တပင်တိုင်လို့မရေးရခြင်းမှာတော့ ညီညာသူက ပိုများတယ်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment