တပါး
နှုတ်ချို သျှိုတပါး
သူတပါး
တပါးသူ
မှတပါး
တိုင်းတပါး
အခြားတပါး
ငတပါးမင်း
တပိုတပါး
တပါးကျွန်
အောက်ပါစာလုံးများထဲက တပါး ဆိုတာ ၁ ပါးကိုဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။
မသိနားမလည်းသူတွေနဲ့ တဝမ်းပူရေးပြီးတာနဲ့ စသတ်ရမယ်လို့ အထင်မှားနေသူတွေက တစ်ပါး လို့ ရေးနေကြပါတယ်။
မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ် (၁၉၇၉)
တပါး = အခြားသော။
တပါးသူတို့၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကို။
တပါးကျွန် = ပုဂ္ဂိုလ်တယောက် အပေါ်တွင်သာ သစ္စာစောင့်သြဇာခံသော နောက်လိုက်ငယ်သား။
တပါးကျွန်သက်သက်မို့ သစ္စာဖျက်ဘို့ အိပ်မက်တောင် မမက်ပါဘူး။
တပါးသွား =
၁။ မင်းသမီးတဦးတည်း သီဆိုကခုန်ခြင်း တပင်တိုင်အက။
မင်းသမီးတပါးသွား၊ ဆီမီးကောက်သီချင်းနှင့်တကွ။
၂။ စိန်ကျောက်တို့ကို တတန်းတည်း စီထားခြင်း။
တပိုတပါး = အခြားတပါး။
ရွှေတီငှက်ကို၊ ရစေလိုသော်၊ တပိုတပါး၊ မသွားမကြွ၊ နေရကာရစိမ့်။
မှတ်ရန်များ
- တဝမ်းပူတိုင်းကို စ မသတ်ရပါ။
- သစ္စာဖျက်ဘို့ သည် သစ္စာဖျက်ဖို့ မဟုတ်ပါ။
- မမက်ပါဘူး သည် မမက်ပါဖူး မဟုတ်ပါ။
- ရေတွက်လို့ရရင် တစ် ဆိုတာ မမှန်ပါ။
(၂)
AI
“တ” prefix ၏ သမိုင်း
(တခြား၊ တပါး၊ တပို စသော စကားများ)
မြန်မာဘာသာတွင် စကားလုံးတချို့၏ အရှေ့တွင် “တ” ပါလာသော အသုံးများ ရှိသည်။ ထို “တ” သည် အရေအတွက် “တစ်” ကို ဆိုလိုခြင်း မဟုတ်ဘဲ စကားဖွဲ့ပုံ (prefix) အဖြစ် အသုံးပြုသော အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။
ထို “တ” သည် အများအားဖြင့်
အခြား
တခြား
မိမိမဟုတ်သော
အခြားတဖက်
ဟူသော သဘောကို ပေးတတ်သည်။
၁။ တခြား
တခြား = အခြား
ဥပမာ
တခြားလူ
တခြားအရာ
ဤနေရာတွင် တ သည် အရေအတွက် မဟုတ်ပါ။
၂။ တပါး
တပါး = အခြားသော
ဥပမာ
သူတပါး
တိုင်းတပါး
မှတပါး
တပိုတပါး
ဤစကားများတွင် တပါး ကို “တစ်ပါး” ဟု ပြင်ရေးခြင်း မမှန်ပါ။
၃။ တပို
တပို = အခြား၊ နောက်တခု
ဥပမာ
တပိုတပါး
ဤစကားသည်
အခြားတဖက်
တခြားတဖက်
ဟူသော သဘော ဖြစ်သည်။
၄။ တပါးကျွန်ဆိုသည်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်တယောက်အပေါ်တွင်သာ သစ္စာစောင့် သြဇာခံသော နောက်လိုက်ငယ်သားကို ဆိုလိုသည်။
၅။ တိုင်းတပါး
ဆိုသည်မှာ မိမိတိုင်းပြည်မဟုတ်သော အခြားတိုင်းပြည်ဖြစ်သည်။
ဘာသာဗေဒအမြင်
ဘာသာဗေဒအရ “တ” သည်
အခြား / different / other
ဟူသော သဘောကို ပေးသော ရှေးစကားအစိတ်အပိုင်း (prefix) ဖြစ်နိုင်သည်။
အလားတူ သဘောရှိသော စကားများမှာ —
တခြား
တပါး
တပို
တို့ ဖြစ်သည်။
မှတ်ရန်
“တ” ကို မြင်တိုင်း “တစ်” ဟု ပြင်ရေးခြင်း မှန်ကန်သော မြန်မာစာအသုံး မဟုတ်ပါ။
ဥပမာ —
မှန်သော အသုံး
သူတပါး
တိုင်းတပါး
မှတပါး
တပိုတပါး
“တ” prefix သည် အရေအတွက် မဟုတ်ဘဲ အခြား၊ တခြား ဟူသော သဘောကို ပေးသော စကားဖွဲ့အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်သည်။
ထို့ကြောင့်
သူတပါး
တိုင်းတပါး
မှတပါး
တပိုတပါး
စသော စကားများကို တစ်ပါး ဟု ပြင်ရေးခြင်း မမှန်ပါ။
“တပါးသူ” နှင့် “သူတပါး” သည် စကားဖွဲ့ပုံအရ ကွာခြားသည့် သဘောလည်း ရှိပါသည်။
မြန်မာစာပေတွင်
သူတပါး
တပါးသူ
ဟူသော အသုံးနှစ်မျိုးလုံး တွေ့ရသည်။
“သူတပါး” နှင့် “တပါးသူ” ၏ ကွာခြားချက်
မြန်မာစာတွင် “သူတပါး” နှင့် “တပါးသူ” ဟူသော စကားနှစ်မျိုးလုံး တွေ့ရသည်။ စကားလုံးနှစ်ခုလုံးတွင် “တပါး” ပါဝင်သော်လည်း စကားဖွဲ့ပုံနှင့် အသုံးအနည်းငယ် ကွာခြားသည်။
၁။ သူတပါး
သူတပါး သည် ယနေ့ မြန်မာစာတွင် အများဆုံး အသုံးပြုသော စကားဖြစ်သည်။
အဓိပ္ပါယ်မှာ ကိုယ်မဟုတ်သော အခြားသူ ဖြစ်သည်။
ဥပမာ —
သူတပါးကို မထိခိုက်စေနှင့်။
သူတပါး၏ အကျိုးကိုလည်း စဉ်းစားရမည်။
သူတပါးပစ္စည်းကို မယူရ။
ဘာသာရေး၊ ဓမ္မစာများတွင်လည်း မကြာခဏ တွေ့ရသည်။
ဥပမာ —
သူတပါးအသက်ကို မသတ်ရ။
၂။ တပါးသူ
တပါးသူ သည် ရှေးစာပေများတွင် တွေ့ရသော စကားဖြစ်ပြီး ယနေ့တွင် အသုံးနည်းလာသည်။
အဓိပ္ပါယ်မှာလည်း အခြားသူ ဟူသော သဘောပင် ဖြစ်သည်။
သို့သော် စကားဖွဲ့ပုံမှာ “တပါး” ကို အဓိကထား၍ “သူ” ကို နောက်တွင် ထည့်သော ဖွဲ့စည်းပုံ ဖြစ်သည်။
ဥပမာ —
တပါးသူ၏ အကျိုးကို မပျက်စေရ။
တပါးသူအား မနှောင့်ယှက်ရ။
ဤပုံစံကို ရှေးစာပေ၊ ကဗျာ၊ ရာဇဝင်စာများတွင် ပိုမိုတွေ့ရသည်။
၃။ စကားဖွဲ့ပုံအရ ကွာခြားချက်
သူတပါး
“သူ” ကို အဓိကထားသော စကား
အဓိပ္ပါယ် — ကိုယ်မဟုတ်သော သူ
ယနေ့ အသုံးများ
တပါးသူ
“တပါး” (အခြား) ကို အဓိကထားသော စကား
အဓိပ္ပါယ် — အခြားသောသူ
ရှေးစာပေတွင် ပိုတွေ့
သူတပါး နှင့် တပါးသူ နှစ်ခုလုံးသည်
“အခြားသူ” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်ကို ပေးသော်လည်း
သူတပါး — ယနေ့အသုံးများ
တပါးသူ — ရှေးစာပေအသုံး
ဟု ခွဲ၍ နားလည်နိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ယနေ့ မြန်မာစာရေးသားရာတွင် အများအားဖြင့် သူတပါး ကိုသာ အသုံးပြုကြသည်။
မြန်မာဘာသာတွင် ရှေ့နောက်ပြောင်းလဲ၍ အသုံးရှိသော စကားများ ရှိပါသည်။
ဥပမာ —
နေ့တနေ့ / တနေ့နေ့
တဖက်လူ / လူတဖက်
တပါးသူနမ်းမှာစိုးတယ် သီချင်း
တပါးသူမနမ်းစေချင် သီချင်း
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment