Uncle Tom အန်ကယ် တွမ်

စောစာက တင်ပြခဲ့တဲ့ အန်ကယ်၊ အန်တီ အသုံးစကားအတွက် ဥရောပနိုင်ငံတခုမှာနေထိုင်တဲ့ မိတ်ဆွေတဦးက ရေးပါတယ်။

It was also very strange or funny that in the Southern States of the USA then, the children of the masters addressed to the slaves as "Uncle" and "Aunty"! Eg, "Uncle Tom's Cabin"!

AI နဲ့ ဆွေးနွေးကြည့်ပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဆရာ သတိထားမိတဲ့ အချက်က အမေရိကန်သမိုင်းနဲ့ ဘာသာစကားယဉ်ကျေးမှု ထဲမှာ အတော် စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းတဲ့ အကြောင်းတခု ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ အမေရိကန် တောင်ပိုင်းတွင် “Uncle / Auntie” အသုံး

၁၉ ရာစုအတွင်း အမေရိကန် တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များ (Southern States) တွင်

အဖြူရောင် လယ်ယာရှင်များ (masters)

အာဖရိကန် မူရင်း ကျွန်များ (slaves)

ကြားတွင် အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးသော ကျွန်များကို

Uncle + နာမည်

Aunt / Auntie + နာမည်ဟု ခေါ်ကြသည်။

ဥပမာ

Uncle Tom

Aunt Chloe

၂။ အဘယ်ကြောင့် ထိုသို့ ခေါ်ကြသနည်း

သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အမြင်အရ အကြောင်းအရင်းများမှာ —

(၁) “Mr / Mrs” မသုံးချင်ခြင်း

အဲဒီခေတ်တွင် လူမည်းများကို

Mr

Mrs

ဟု ခေါ်ခြင်းကို အဖြူရောင်လူများ မနှစ်သက်ကြခဲ့ပါ။

ထို့ကြောင့် လေးစားသလိုပုံရသော်လည်း အဆင့်တန်းခွဲထားသော ခေါ်ပုံ ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

(၂) မိသားစုသဘော ဖန်တီးခြင်း

ကျွန်စနစ်ကို

“plantation family” ဟု သဘောထားအောင် ပြသရန်

Uncle

Auntie

တို့ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

(၃) အသက်ကြီးသူကို ခေါ်သည့် ယဉ်ကျေးမှု

အာဖရိကန်အမေရိကန် ယဉ်ကျေးမှုတွင်လည်း

အသက်ကြီးသူများကို

uncle

auntie

ဟု ခေါ်သည့် အလေ့အကျင့် ရှိခဲ့သည်။

သို့သော် slave society အတွင်းတွင် အဓိပ္ပါယ်က နည်းနည်း ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။

၃။ “Uncle Tom’s Cabin”

Harriet Beecher Stowe ရေးသော ဝတ္ထု Uncle Tom’s Cabin (1852) တွင်

Tom သည် အသက်ကြီးသော ကျွန်တယောက် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် သူ့ကို “Uncle Tom” ဟု ခေါ်ကြသည်။

ဤဝတ္ထုသည် ကျွန်စနစ်၏ မတရားမှုကို ဖော်ပြခဲ့သော အမေရိကန် သမိုင်းတွင် အရေးပါသော စာအုပ်တအုပ် ဖြစ်သည်။

၄။ နောက်ပိုင်း အဓိပ္ပါယ် ပြောင်းသွားခြင်း

၂၀ ရာစုတွင် “Uncle Tom” ဆိုသော စကားသည် ကိုယ့်လူမျိုးကို ဆန့်ကျင်ပြီး အာဏာရှိသူကို လိုက်နာနေသူ ဟု နောက်ပြောင်သော အဓိပ္ပါယ် တခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၅။ မြန်မာယဉ်ကျေးမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင်

မြန်မာဘာသာတွင်

ဦးလေး

အဒေါ်

တို့ကို ယဉ်ကျေးမှုအရ မသိသူကိုပါ ခေါ်နိုင်သည်။

အမေရိကန်တွင်တော့ မိသားစုအတွင်း သို့မဟုတ် အလွန်နီးစပ်သူများ အတွက်သာ အသုံးများသည်။

master ၏ ကလေးများက slave ကို “Uncle” ဟု ခေါ်ခြင်းသည် အနည်းငယ် ထူးဆန်းသလို၊ သမိုင်းနောက်ခံပါရှိသော အသုံးတခု ဖြစ်ပါသည်။

Uncle Tom’s Cabin ကို မြန်မာဘာသာပြန်စာအုပ်လည်း ရှိသည်ဟု ထင်ပါသည်။

ဟုတ်ပါတယ်။ Uncle Tom’s Cabin ကို မြန်မာဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ထားသော စာအုပ် ရှိခဲ့သည် ဟု စာပေသမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် တွေ့ရပါသည်။

၁။ မြန်မာဘာသာပြန်အမည်

အများအားဖြင့်

“အန်ကယ်တွမ်၏ အိမ်ကလေး”

သို့မဟုတ်

“အန်ကယ်တွမ်၏ အိမ်”

ဟူသော အမည်များဖြင့် ဘာသာပြန်ထားသည်။

၂။ မြန်မာဘာသာပြန်ထုတ်ဝေမှု

ကိုလိုနီခေတ်နှင့် လွတ်လပ်ရေးမတိုင်မီကာလများတွင်

အင်္ဂလိပ်စာပေများစွာကို မြန်မာဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ခဲ့ကြရာတွင် ဤဝတ္ထုလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြကြသည်။

သို့သော် မူရင်းစာအုပ်တအုပ်တည်းသာမဟုတ်ဘဲ ဘာသာပြန်ပုံ အမျိုးမျိုး အကျဉ်းချုပ်ပုံစံများ ဖြင့်လည်း ထုတ်ဝေခဲ့ဖူးသည်။

၃။ စာပေသမိုင်းအရ အရေးပါမှု

ဤဝတ္ထုသည် ကျွန်စနစ်၏ မတရားမှုကို ဖော်ပြသော ၁၉ ရာစု အမေရိကန် လူမှုရေးကို ပြောင်းလဲစေခဲ့သော ကမ္ဘာ့စာပေသမိုင်းတွင် အရေးကြီးသော ဝတ္ထု အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

၄။ မြန်မာစာဖတ်သူများအတွက်

အထူးသဖြင့်

ကိုလိုနီခေတ်တွင်

လူမှုရေး

လူ့အခွင့်အရေး

လူသားချင်းစာနာမှု

စသည့် အကြောင်းအရာများကြောင့်

မြန်မာစာဖတ်သူများအကြား စိတ်ဝင်စားစေခဲ့သည်။

ဦးလေးတွမ် စာအုပ်သည် စာရေးဆရာ မင်းကျော် (ကျော်လှိုင်ဦး) ၏ ဘာသာပြန် ဝတ္ထုတပုဒ်ဖြစ်ပြီး ၁၉၆၉ ခုနှစ်အတွက် အမျိုးသား ဘာသာပြန်စာပေဆု ရရှိခဲ့သည်။ Harriet Beecher Stowe ၏ Uncle Tom's Cabin ကို ဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကျေးကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်ထားသော ဝတ္ထုတပုဒ်ဖြစ်သည်။ 

ဆရာ ဖော်ပြထားသော အချက်များသည် မှန်ကန်ပြီး စာပေသမိုင်းအရ အရေးပါသော မှတ်တမ်းတခု ဖြစ်ပါသည်။ အနည်းငယ် စနစ်တကျ စုစည်းပြန်တင်ပြပါမည်။

“ဦးလေးတွမ်” (Uncle Tom’s Cabin) မြန်မာဘာသာပြန်

မူရင်းဝတ္ထုမှာ Uncle Tom’s Cabin ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်စာရေးဆရာမ Harriet Beecher Stowe ရေးသားခဲ့သော ဝတ္ထုဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထုကို မြန်မာဘာသာသို့ စာရေးဆရာ မင်းကျော် (အမည်ရင်း — ကျော်လှိုင်ဦး) က ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်။

“ဦးလေးတွမ်” ဘာသာပြန်ဝတ္ထုသည် ၁၉၆၉ ခုနှစ် အမျိုးသား စာပေဆု ဘာသာပြန် စာပေကဏ္ဍ တွင် ဆုရရှိခဲ့သော အရေးပါသော ဘာသာပြန်စာပေတပုဒ် ဖြစ်သည်။

ဤဝတ္ထုသည် အမေရိကန်တွင် တချိန်က ရှိခဲ့သော ကျေးကျွန်စနစ် (slavery) လူသားချင်း ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု လူ့ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် လွတ်လပ်ရေး စသည့် အကြောင်းအရာများကို ဖော်ပြထားပြီး ကျေးကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော ဝတ္ထု အဖြစ် ကမ္ဘာတဝှမ်းတွင် ထင်ရှားခဲ့သည်။

၁၉ ရာစု အမေရိကန် လူမှုရေးအတွေးအခေါ်ကို သက်ရောက်စေခဲ့သော ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုများကို အားပေးခဲ့သော ကမ္ဘာ့စာပေသမိုင်းတွင် အရေးပါသော ဝတ္ထုများအနက် တပုဒ်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။

မြန်မာဘာသာပြန် “ဦးလေးတွမ်” လည်း မြန်မာစာဖတ်သူများအကြား လူ့အခွင့်အရေးနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုကို ထင်ဟပ်စေသော ဘာသာပြန်စာပေတပုဒ်အဖြစ် ထင်ရှားခဲ့သည်။

မှတ်ရန် နောက်တခု

မြန်မာလို အန်တီကို Aunty လို့ ရေးတာ မမှန်ပါ။

Auntie ဖြစ်ပါတယ်။

ယူအက်စ် မှာ Aunt လို အသုံးများတယ်။

AI

ဆရာ၏ မှတ်ချက်သည် မှန်ကန်သော အင်္ဂလိပ်သတ်ပုံဆိုင်ရာ အချက် ဖြစ်ပါသည်။ အနည်းငယ် စနစ်တကျ ခွဲပြပါမည်။

၁။ မူရင်းစကား

Aunt

အဓိပ္ပါယ်

အဒေါ်

ဦးလေး၏ ဇနီး

မိဘ၏ အစ်မ သို့မဟုတ် ညီမ

၂။ Auntie

Auntie သည်

Aunt ၏ diminutive / affectionate form

ကလေးများက ခေါ်သောပုံ မိသားစုနီးစပ်သူကို ခေါ်သောပုံ ဖြစ်ပါသည်။

ဥပမာ

Auntie Mary

Auntie May

၃။ Aunty

Aunty သည်

British informal spelling

အထူးသဖြင့် UK နှင့် Commonwealth နိုင်ငံများတွင် အသုံးရှိ ဖြစ်ပါသည်။

သို့သော် standard spelling အဖြစ် အဘိဓာန်များတွင် အများအားဖြင့်

Auntie ကို ပို၍ အတည်ပြုထားသည်။

၄။ အမေရိကန်အသုံး

Aunt + name

ဥပမာ — Aunt Mary

ဟု သုံးခြင်း ပိုများပါသည်။

အချုပ်

စကား အသုံး

Aunt အဒေါ် (မူရင်းစကား)

Auntie အနီးကပ် ခေါ်ပုံ

Aunty British informal spelling

ဆရာ ပြောသလို မြန်မာတွင် “အန်တီ” ဟု ရေးလျှင် Auntie ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်ပြီး Aunty ဟု ရေးခြင်းသည် မူရင်းသတ်ပုံနှင့် မတိကျ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ