အီစွတ်ပုံပြင်များနဲ့ ထောင့်တညပုံပြင်များ

အီစွတ်ပုံပြင်နဲ့ ထောင့်တည ပုံပြင်နဲ့ အတူတူဘဲလါးဆရာ

မတူပါ။

“တထောင့်တညပုံပြင်များ” နှင့် “အီစွတ်ပုံပြင်များ (Aesop’s Fables)” တို့သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အလွန်ကျော်ကြားသော ပုံပြင်စုများဖြစ်သော်လည်း မူရင်းနောက်ခံ၊ ရည်ရွယ်ချက်၊ ယဉ်ကျေးမှုအခြေခံ များမှာ အလွန်ကွာခြားပါသည်။ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း နှိုင်းယှဉ်နိုင်ပါသည်။

၁။ တထောင့်တညပုံပြင်များ

(Arabian Nights / One Thousand and One Nights)

မူရင်းနောက်ခံ

အရှေ့အလယ်ပိုင်း (Middle East)၊ ပာရှား (Persia)၊ အာရပ် (Arab) နှင့် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုများမှ ပုံပြင်များ စုပေါင်းထားသော ပုံပြင်စုဖြစ်သည်။

ပာရှားဘာသာဖြင့် “Hazār Afsān” (တထောင်ပုံပြင်များ) ဟူသော စာစုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

၈ ရာစုမှ ၁၄ ရာစုအတွင်း အာရပ်ဘာသာသို့ ပြန်လည်စုစည်းရေးသားခဲ့ကြသည်။

အဓိကပုံပြင်ဖွဲ့စည်းပုံ

မင်းကြီး Shahryar နှင့် Scheherazade (ရှဟရာဇတ်) ၏ ဇာတ်လမ်းကို အခြေခံထားသည်။

Scheherazade သည် မင်းကြီးအား နေ့တိုင်းပုံပြင်တပုဒ်ပြောပြီး အဆုံးမပြောဘဲ မနက်ဖြန်ဆက်ပြောမည်ဟု ချန်ထားခြင်းဖြင့် မင်းကြီး၏ သတ်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်သည်။

ပုံပြင်များ၏ သဘောသဘာဝ

မာယာ၊ ဝိဇ္ဇာ၊ ဂျင် (genie) များ ပါဝင်သည်

စွန့်စားခန်း၊ ခရီးသွား၊ အချစ်ဇာတ်လမ်းများ

ဥပမာ —

Aladdin and the Magic Lamp

Ali Baba and the Forty Thieves

Sinbad the Sailor

ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံ

အာရပ်၊ ပာရှား၊ အိန္ဒိယ၊ အစ္စလာမ်ယဉ်ကျေးမှု

မြို့ပြကုန်သွယ်ရေး၊ စုန်ဆန်ခရီးများ၊ စူလ်တန်အာဏာစနစ်

ရည်ရွယ်ချက်

ဖျော်ဖြေရေး

လူ့ဘဝအတွေ့အကြုံ

အံ့ဖွယ်စိတ်ကူးယဉ်ကမ္ဘာ

၂။ အီစွတ်ပုံပြင်များ

(Aesop’s Fables)

မူရင်းနောက်ခံ

ဂရိ (Greece) ယဉ်ကျေးမှုမှ ဖြစ်သည်။

ပုံပြင်များကို ပြောခဲ့သူဟု ယူဆသောသူမှာ Aesop (အီစွတ်) ဖြစ်သည်။

ခန့်မှန်းအားဖြင့် ခရစ်မတိုင်မီ ၆ ရာစု ခန့်တွင် အသက်ရှင်ခဲ့သည်။

ပုံပြင်ပုံစံ

ပုံပြင်တိုတိုများ

အများအားဖြင့် တိရစ္ဆာန်များကို လူလိုပြောဆိုလုပ်ကိုင်စေသော ပုံပြင်များ

ဥပမာ

The Fox and the Grapes

The Tortoise and the Hare

The Lion and the Mouse

The Cock and the Fox

ပုံပြင်၏ အဆုံး

အများအားဖြင့် moral (သင်ခန်းစာ) ပါရှိသည်။

ဥပမာ

“Slow and steady wins the race.”

“Do not despise small friends.”

ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံ

ဂရိရှေးဟောင်းလူမှုဘဝ

လူ့အကျင့်သဘောများကို ညွှန်းပြသည်။

ရည်ရွယ်ချက်

လူ့အကျင့်သင်ခန်းစာ

ပညာပေး

၃။ အဓိကကွာခြားချက် (နှိုင်းယှဉ်)

အချက် တထောင့်တညပုံပြင် အီစွတ်ပုံပြင်

မူရင်းဒေသ အာရပ်၊ ပာရှား၊ အိန္ဒိယ ဂရိ

ကာလ ၈–၁၄ ရာစု ခရစ်မတိုင်မီ ၆ ရာစု

ဇာတ်လမ်းပုံစံ ဇာတ်လမ်းရှည်များ ပုံပြင်တို

အဓိကအကြောင်း စွန့်စားခန်း၊ မာယာ၊ အချစ် သင်ခန်းစာ

ဇာတ်ကောင် လူ၊ မင်းကြီး၊ ဂျင်၊ မာယာ တိရစ္ဆာန်များ

ရည်ရွယ်ချက် ဖျော်ဖြေရေး ပညာပေး

✔ အချုပ်

တထောင့်တညပုံပြင်များ — အရှေ့အလယ်ပိုင်းယဉ်ကျေးမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော စွန့်စားခန်းနှင့် မာယာပုံပြင်များ ဖြစ်သည်။

အီစွတ်ပုံပြင်များ — ဂရိယဉ်ကျေးမှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော သင်ခန်းစာပေးပုံပြင်တိုများ ဖြစ်သည်။

Aesop ၏ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်ကို ကြည့်လျှင် မြန်မာစာဖြင့် အနီးစပ်ဆုံး အသံထွက်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါသည်။

၁။ အင်္ဂလိပ်အသံထွက်

Aesop → /ˈiːsɒp/ (British)

Aesop → /ˈiːsɑːp/ (American)

အဓိပ္ပါယ်အားဖြင့်

ee-sop ဟု အသံထွက်သည်။

၂။ မြန်မာအသံထွက်အနီးစပ်ဆုံး

အများဆုံး နီးစပ်သည်မှာ —

အီဆော့ပ်

အခြားရေးပုံများ (အသုံးတွေ့ရသော)

အီဆော့

အီဆော့ပ်

အီဆော့ဖ် (နည်းပါး)

၃။ မူရင်းဂရိအမည်

Aesop သည် ဂရိဘာသာတွင်

Aisōpos (Αἴσωπος)

ဟု ရေးသည်။

အသံထွက်မှာ Ai-so-pos ဖြစ်ပြီး အင်္ဂလိပ်တွင် ရိုးရှင်းစွာ Aesop ဟု ပြောင်းသုံးကြသည်။

၄။ မြန်မာစာအတွက် အနီးစပ်ဆုံးပုံ

ဘာသာဗေဒအရ နီးစပ်ဆုံးမှာ အီဆော့ပ် ဖြစ်သည်။

ဥပမာ —

အီဆော့ပ်ပုံပြင်များ (Aesop’s Fables)

အီစွတ်ပုံပြင်များ မြန်မာဘာသာသို့ ဘယ်ခေတ်က စတင်ဝင်လာခဲ့သလဲ

အီစွတ်ပုံပြင်များ (Aesop’s Fables) သည် မြန်မာဘာသာသို့ ကိုလိုနီခေတ် (ဗြိတိသျှအုပ်ချုပ်မှုခေတ်) တွင် စတင်ဝင်ရောက်လာသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ဆိုနိုင်ပါသည်။ အဓိကအားဖြင့် ၁၉ ရာစုအဆုံးပိုင်းမှ ၂၀ ရာစုအစပိုင်း အတွင်း ဖြစ်သည်။

၁။ ကိုလိုနီခေတ်ပညာရေးမှ စတင်ဝင်လာခြင်း

၁၈၈၅ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှတို့ အုပ်ချုပ်လာပြီးနောက် —

အင်္ဂလိပ်ပညာရေးစနစ်

မစ်ရှင်ကျောင်းများ

အစိုးရကျောင်းများ

တို့တွင် အင်္ဂလိပ်စာသင်ရိုးများ သုံးစွဲလာကြသည်။

ထိုသင်ရိုးများတွင်

Aesop’s Fables

The Fox and the Grapes

The Tortoise and the Hare

The Lion and the Mouse

စသည့် ပုံပြင်များ ပါဝင်လာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ကျောင်းသုံးစာအုပ်များမှတဆင့် မြန်မာလူထုသို့ ရောက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

၂။ မြန်မာဘာသာပြန်စာအုပ်များ

၂၀ ရာစုအစပိုင်းတွင် —

ဘာသာပြန်စာရေးဆရာများက အီစွတ်ပုံပြင်များကို မြန်မာဘာသာသို့ ပြန်ဆိုရေးသား လာကြသည်။

ပုံမှန်အားဖြင့်

အီစွတ်ပုံပြင်များ

သို့မဟုတ်

အီဆော့ပ်ပုံပြင်များ

ဟူ၍ ထုတ်ဝေခဲ့ကြသည်။

အထူးသဖြင့် —

ကလေးစာအုပ်များ

ကျောင်းဖတ်စာ

ပညာပေးစာအုပ်များ

တွင် အလွန်အသုံးများလာသည်။

၃။ မြန်မာပုံပြင်များနှင့် ဆင်တူမှု

အီစွတ်ပုံပြင်များသည် —

သင်ခန်းစာပါသော ပုံပြင်များ

တိရစ္ဆာန်များကို ဇာတ်ကောင်အဖြစ် သုံးခြင်း

ကြောင့် မြန်မာပုံပြင်များဖြစ်သော

ပညာရှိသုံးဦးပုံပြင်များ

ပညာရှိလူကြီးပုံပြင်များ

တိရစ္ဆာန်ပုံပြင်များ

တို့နှင့် သဘောတူညီမှုများရှိသည်။

ထို့ကြောင့် မြန်မာစာဖတ်သူများအတွက် လွယ်ကူစွာ လက်ခံနိုင်ခဲ့သည်။

၄။ အချုပ်

အီစွတ်ပုံပြင်များ သည် ၁၉ ရာစုအဆုံး — ၂၀ ရာစုအစ (ဗြိတိသျှကိုလိုနီခေတ်) တွင် အင်္ဂလိပ်ပညာရေးစနစ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဝင်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာဘာသာပြန်စာအုပ်များ အများအပြား ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ကလေးစာပေ၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ