လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်က မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေ

(၁)

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ဝန်းကျင် (ခန့်မှန်းအားဖြင့် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၅ ရာစုဝန်းကျင်) တွင် ယနေ့ခေတ် မြန်မာနိုင်ငံနယ်မြေ၌ ယနေ့လို နိုင်ငံတည်ဆောက်မှု မရှိသေးပေမဲ့ လူနေထိုင်မှု၊ မြို့ပြစနစ်၊ ယဉ်ကျေးမှုတို့ အခြေခံအဆင့်များ ရှိနေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များက အောက်ပါအတိုင်း ခန့်မှန်းကြသည်။

၁။ လူမျိုးစုများ (Ethnic Groups)

ထိုကာလတွင် ယနေ့မြန်မာနိုင်ငံ၌ အဓိကနေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသော လူမျိုးစုများမှာ—

(၁) ပျူ (Pyu)

အလယ်ပိုင်း မြန်မာပြည်တွင် အစောဆုံး မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု တည်ထောင်သူများ။

ထိုကာလတွင် ပျူယဉ်ကျေးမှု အစောပိုင်းအဆင့် ရှိနေပြီဟု ယူဆကြသည်။

နောက်ပိုင်းတွင်

သရေခေတ္တရာ

ဟန်လင်း

ဗိဿနိုး တို့ကဲ့သို့ မြို့ကြီးများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

(၂) မွန် (Mon)

တောင်ပိုင်း မြန်မာပြည် (ဒေါ်နောင်ဒေသ၊ သထုံ၊ မုတ္တမ) တွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ဆက်သွယ်မှု ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (Thaton area) ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်ပေါ်လာသည်။

(၃) တိဗက်-ဗမာအုပ်စု (Tibeto-Burman groups)

ချင်း၊ ကချင်၊ နာဂ စသည့် တောင်တန်းဒေသ လူမျိုးစုများ၏ အစောပိုင်း ဘိုးဘွားအုပ်စုများ။

မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

(၄) တိုင်-ရှမ်းအုပ်စု (Tai groups)

ထိုကာလတွင် အလယ်ပိုင်းသို့ မဝင်ရောက်သေးဟု သမိုင်းပညာရှင်အများစု ယူဆကြသည်။

နောက်ပိုင်း (၁၀–၁၃ ရာစု) တွင်သာ တောင်ဘက်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာကြသည်။

(၅) မြန်မာ (Bamar)

ယနေ့မြန်မာအုပ်စု၏ ဘိုးဘွားများမှာ ထိုအချိန်တွင် တရုတ်တောင်ပိုင်းဒေသများတွင် နေထိုင်နေခဲ့ကြပြီး

မြန်မာပြည်သို့ ၉ ရာစုဝန်းကျင်မှသာ ဝင်ရောက်လာကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။

၂။ မြို့ပြများ (Urban Centers)

နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်က မြို့ပြစနစ် အပြည့်အစုံ မဖြစ်သေးပေမဲ့ အစောပိုင်း မြို့တည်ဆောက်မှုများ စတင်နေပြီဟု သုတေသနများက ဖော်ပြသည်။

နောက်ပိုင်းတွင် ပျူယဉ်ကျေးမှု မြို့ကြီးများ ဖြစ်လာသော—

Beikthano ဗိဿနိုး

Halin ဟန်လင်း

Sri Ksetra သရေခေတ္တရာ တို့၏ အစောပိုင်း လူနေထိုင်မှု အဆင့်များ ထိုကာလတွင် စတင်နေပြီဟု ယူဆကြသည်။

ဤမြို့များသည် နောက်ပိုင်းတွင်—

စနစ်တကျ မြို့ရိုးများ

ရေစနစ်များ

ဘုရားစေတီများ

ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများဖြင့် ထင်ရှားလာကြသည်။

၃။ ယဉ်ကျေးမှုအခြေအနေ (Culture)

(၁) စိုက်ပျိုးရေး

ဆန်စိုက်ပျိုးရေး အဓိကလုပ်ငန်း ဖြစ်သည်။

မြစ်ဝှမ်းဒေသများ (ဧရာဝတီ၊ ချင်းတွင်း) တွင် အခြေခံလယ်ယာစနစ် ရှိနေခဲ့သည်။

(၂) သံခေတ် (Iron Age)

ထိုကာလသည် မြန်မာဒေသတွင် သံခေတ် (Iron Age) ဖြစ်သည်။

သံကိရိယာများ

လက်နက်များ

စိုက်ပျိုးရေးကိရိယာများ အသုံးပြုလာကြသည်။

(၃) ကုန်သွယ်ရေး

အိန္ဒိယ၊ တရုတ်တို့နှင့် အစောပိုင်း ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ရှိနေခဲ့သည်။

ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် အရှေ့တောင်အာရှ ကုန်သွယ်မှု စတင်နေခဲ့သည်။

(၄) ဘာသာရေး

ထိုကာလတွင်—

အိန္ဒိယဘာသာများ (ဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ) မရောက်ရှိသေး အများစုသည် နတ်ကိုးကွယ်မှု၊ သဘာဝကိုးကွယ်မှု (animism) လုပ်နေကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြန်မာပြည်သို့ ခရစ်တော်ပြီးနောက် ရာစုများတွင်သာ ရောက်ရှိလာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

၄။ လူနေမှုဘဝ (Daily Life)

လူနေမှုဘဝသည်—

ရွာအုပ်စုများဖြင့် နေထိုင်ခြင်း

သစ်သား၊ မာတောင်အိမ်များ

လယ်ယာနှင့် မုဆိုးလုပ်ငန်း

မြစ်နှင့် ဆိုင်သော အသက်မွေးမှုတို့ဖြစ်နိုင်သည်။

လက်မှုပညာများ—

မြေအိုးလုပ်ငန်း

ကြေးနှင့် သံထည်

အလှဆင်ပစ္စည်းများရှိခဲ့ကြောင်း သုတေသနအထောက်အထားများ ရှိသည်။

အနှစ်ချုပ်

လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ဝန်းကျင်က ယနေ့မြန်မာပြည်ဒေသတွင်—

ပျူ၊ မွန် စသည့် အစောပိုင်း လူမျိုးစုများ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု၏ အစောပိုင်း အဆင့်များ စတင်နေပြီ ဖြစ်သည်။

သံခေတ် ယဉ်ကျေးမှု၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစောပိုင်း ကုန်သွယ်ရေး ရှိနေခဲ့သည်။

ဘာသာရေးအားဖြင့် သဘာဝကိုးကွယ်မှုများ အဓိက ဖြစ်ခဲ့သည်။

(၂)

“ဗုဒ္ဓကာလ (၂၅၀၀ နှစ်ခန့်) တွင် မြန်မာဒေသနှင့် အိန္ဒိယဒေသ ဆက်သွယ်မှု ရှိခဲ့သလား”

“ဗုဒ္ဓကာလ (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ခန့်) တွင် ယနေ့မြန်မာဒေသနှင့် အိန္ဒိယဒေသ ဆက်သွယ်မှု ရှိခဲ့သလား” ဟူသော မေးခွန်းသည် သမိုင်းပညာရှင်များအကြား ဆွေးနွေးနေဆဲ အကြောင်းအရာတခု ဖြစ်ပါသည်။ အထောက်အထားအမျိုးအစား ၃ မျိုး—

(၁) ပါဠိသမိုင်းစာတမ်းများ၊

(၂) ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားများ၊

(၃) ကုန်သွယ်ရေးသမိုင်း

၁။ ပါဠိသမိုင်းစာတမ်းများတွင် ဖော်ပြချက်

ဗုဒ္ဓဘာသာပါဠိစာတမ်းများတွင် မြန်မာဒေသနှင့် ဆက်နွယ်နိုင်သည့် အကြောင်းအရာတချို့ တွေ့ရပါသည်။

တပုဿ နှင့် ဘလ္လိက

ဗုဒ္ဓသမိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဘုရားနှင့် ပထမဆုံး ဆက်သွယ်ခဲ့သော လောကီယာဓမ္မဘက် သစ္စာဝင်များမှာ Tapussa နှင့် Bhallika ဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုသည်။ သူတို့သည် ကုန်သည်ညီအစ်ကို ၂ ဦး ဖြစ်ကြသည်။ ဗုဒ္ဓဘုရား သဗ္ဗညုတဉာဏ် ရရှိပြီးနောက် မကြာမီတွင် မုန့်နှင့် ပျားရည် ပူဇော်ခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဗုဒ္ဓဘုရား၏ ဆံတော်တချို့ကို ယူဆောင်သွားခဲ့ကြသည်ဟု ပါဠိစာတမ်းများတွင် ဖော်ပြသည်။ မြန်မာဒေသတွင် ဤအကြောင်းအရာကို Shwedagon Pagoda နှင့် ဆက်နွယ်၍ ပြောလေ့ရှိကြသည်။

သို့ရာတွင်—

ပါဠိမူရင်းစာတမ်းများတွင် မြန်မာဒေသအမည် မဖော်ပြထား

ကုန်သည်များသည် Ukkala / Okkala ဒေသမှ ဖြစ်ကြသည်ဟုသာ ဖော်ပြထားသည်။

အချို့ သမိုင်းပညာရှင်များက Ukkala ကို ယနေ့ ဥက္ကလာပဒေသ (ရန်ကုန်ဝန်းကျင်) နှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ယူဆကြသည်။

သို့သော် ဤအယူအဆမှာ သေချာသည့် သမိုင်းအထောက်အထား မရှိသေးပါ။

၂။ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထား

ရှေးဟောင်းသုတေသနအရ—

ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁၀၀၀–၅၀၀ ဝန်းကျင်တွင် အလယ်မြန်မာဒေသတွင် သံခေတ်ယဉ်ကျေးမှု ရှိနေခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။

အထူးသဖြင့်—

Halin ဟန်လင်း

Beikthano ဗိဿနိုး ဒေသများတွင် လူနေထိုင်မှု အထောက်အထားများ ရှိကြသည်။

သို့သော်—

ထိုကာလတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ အထောက်အထား မတွေ့ရသေး

ဗုဒ္ဓဘာသာ သက်သေများသည် အများအားဖြင့် ခရစ်တော်ပြီးနောက် ရာစုများမှ စတင် တွေ့ရသည်။

၃။ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း

သမိုင်းပညာရှင်များအများစု သဘောတူသော အချက်မှာ—

အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာဒေသအကြား ကုန်သွယ်ရေး ဆက်သွယ်မှု အစောပိုင်းရှိနိုင်သည် ဆိုသော အချက် ဖြစ်သည်။

အထူးသဖြင့်—

ဘင်္ဂလားပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်း

အာရက္ခ (Arakan)

မွန်ဒေသ

တို့သည် အိန္ဒိယကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း အတွင်း ပါဝင်နိုင်သည်။

ထို့ကြောင့်—

အိန္ဒိယကုန်သည်များ

ယဉ်ကျေးမှု

အယူအဆများသည် အရှေ့ဘက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့လာနိုင်သည်။

၄။ ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာဒေသသို့ ရောက်ရှိချိန်

သမိုင်းပညာရှင်အများစု၏ ယူဆချက်မှာ—

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြန်မာဒေသသို့ မောရိယအင်ပါယာခေတ် Ashoka အာသောက (ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃ ရာစု) အချိန်မှ စတင် ပိုမိုပျံ့နှံ့လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

ထိုခေတ်တွင်—

အိန္ဒိယမှ ဓမ္မသံတမန်များ

ဘုန်းတော်ကြီးများကို အရှေ့တောင်အာရှသို့ ပို့ခဲ့ကြောင်း ပါဠိသမိုင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အနှစ်ချုပ်

ဗုဒ္ဓကာလ (လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၅၀၀ ခန့်) တွင်—

အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာဒေသအကြား ကုန်သွယ်ရေးဆက်သွယ်မှု ရှိနိုင်သည်

သို့သော် ဗုဒ္ဓဘာသာ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဆိုသော သေချာသည့် သမိုင်းအထောက်အထား မရှိသေး

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြန်မာဒေသသို့ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃ ရာစု (အာသောကခေတ်) မှ စတင် ပျံ့နှံ့လာသည်ဟု သုတေသနအများစု ယူဆကြသည်။

(၃)

“သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (Suvaṇṇabhūmi) ဆိုသော ဒေသသည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆိုလိုသလား”

“သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (Suvaṇṇabhūmi)” ဆိုသော အမည်သည် ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံကို ဆိုလိုသလား ဆိုသော မေးခွန်းမှာ အရှေ့တောင်အာရှသမိုင်းတွင် အငြင်းပွားမှု အများဆုံးရှိသည့် အကြောင်းအရာတခု ဖြစ်သည်။ သမိုင်းပညာရှင်များ၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များနှင့် ဘာသာရေးသမိုင်းသုတေသနများအကြား အမြင်ကွဲပြားမှုများ ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

၁။ “သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ” ဟူသော စကား၏ အဓိပ္ပါယ်

Suvaṇṇabhūmi သည် ပါဠိ/ဆန်းစ်ကရစ် စကားဖြစ်ပြီး—

suvaṇṇa = ရွှေ

bhūmi = မြေ၊ နယ်မြေ

အဓိပ္ပါယ်မှာ “ရွှေမြေ” (Golden Land) ဟု ဆိုလိုသည်။

အိန္ဒိယစာတမ်းများတွင် အရှေ့တောင်အာရှကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဤအမည်ဖြင့် ခေါ်ခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။

၂။ ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းစာတမ်းများတွင် ဖော်ပြချက်

ဗုဒ္ဓဘာသာသမိုင်းစာတမ်းများ (ဥပမာ Mahāvaṃsa) တွင်—

Ashoka မင်းကြီးခေတ် (ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃ ရာစု) တွင် ဓမ္မသံတမန်များကို နိုင်ငံအသီးသီးသို့ ပို့ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအထဲတွင်—

Sona Thera

Uttara Thera

တို့ကို Suvaṇṇabhūmi သို့ ပို့ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။

သို့သော်—

Suvaṇṇabhūmi ၏ တိကျသော တည်နေရာကို မဖော်ပြထား

ထို့ကြောင့် သုတေသနအမြင်များ ကွဲပြားလာသည်။

၃။ မြန်မာသမိုင်းအမြင်

မြန်မာသမိုင်းအစဉ်အလာတွင်—

သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ = သထုံဒေသ (မွန်ဒေသ) ဟု ယူဆကြသည်။

ထိုအယူအဆအရ—

သထုံသည် အစောပိုင်း မွန်ယဉ်ကျေးမှုမြို့ ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် ထိုဒေသတွင် အစောပိုင်း ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

ဤအယူအဆသည် အထူးသဖြင့်—

Thaton သထုံဒေသနှင့် ဆက်နွယ်၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

သို့သော်—

ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားများအရ သထုံဒေသတွင် ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၃ ရာစုက ဗုဒ္ဓဘာသာရှိခဲ့သည်ဆိုသော သက်သေ မတွေ့ရသေး ဟု ပညာရှင်အများစု ဆိုကြသည်။

၄။ ထိုင်းသမိုင်းအမြင်

ထိုင်းသမိုင်းပညာရှင်များက—

Suvaṇṇabhūmi = ထိုင်းနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း ဟု ယူဆကြသည်။

အထူးသဖြင့်—

Nakhon Pathom

ဒေသကို Suvaṇṇabhūmi ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

အကြောင်းမှာ—

Dvaravati ယဉ်ကျေးမှု

အစောပိုင်း ဗုဒ္ဓဘာသာအထောက်အထားများ တွေ့ရှိထားခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။

၅။ အခြား သုတေသနအမြင်များ

အချို့ သမိုင်းပညာရှင်များက—

Suvaṇṇabhūmi သည် နိုင်ငံတခုတည်း မဟုတ်ဘဲ အရှေ့တောင်အာရှတဝန်းကို ဆိုလိုသော အမည် ဖြစ်နိုင်သည် ဟု ယူဆကြသည်။

ထိုအမြင်အရ—

Suvaṇṇabhūmi တွင် ပါဝင်နိုင်သည့် ဒေသများမှာ—

မြန်မာတောင်ပိုင်း

ထိုင်း

မလေးရှား

အင်ဒိုနီးရှား

စသည့် အရှေ့တောင်အာရှ ကမ်းရိုးတန်းကုန်သွယ်ရေးဒေသများ ဖြစ်နိုင်သည်။

အိန္ဒိယကုန်သည်များအတွက်—

“ရွှေ၊ သစ်တောသယံဇာတများ ပေါများသော အရှေ့ဘက်ဒေသ” ကို Suvaṇṇabhūmi ဟု ယေဘုယျ ခေါ်ခဲ့ကြသည်ဟုလည်း ယူဆကြသည်။

အနှစ်ချုပ်

သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ = ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံ ဟု တိတိကျကျ သက်သေပြနိုင်သည့် သမိုင်းအထောက်အထား မရှိသေးပါ။

သုတေသနအမြင် ၃ မျိုး အဓိက ရှိသည်—

မြန်မာမွန်ဒေသ (သထုံ)

ထိုင်းအလယ်ပိုင်း

အရှေ့တောင်အာရှ ယေဘုယျဒေသ

ထို့ကြောင့် Suvaṇṇabhūmi သည် အရှေ့တောင်အာရှကို ဆိုလိုသော အမည်ဖြစ်နိုင်သည် ဟု ယနေ့ခေတ် သမိုင်းပညာရှင်အများစု ယူဆကြသည်။

(၄)

“မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာအထောက်အထားတွေ့ရသည့် အချိန်ကာလ”

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာအထောက်အထားတွေ့ရသည့် အချိန်ကာလကို သမိုင်းပညာရှင်များနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက အများအားဖြင့် ခရစ်တော်ပြီးနောက် ၂–၄ ရာစုဝန်းကျင်ဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုအထောက်အထားများကို အဓိကအားဖြင့် ပျူယဉ်ကျေးမှုမြို့များမှ တွေ့ရှိရသည်။

၁။ ပျူယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာ

မြန်မာနိုင်ငံတွင် အစောဆုံး ဗုဒ္ဓဘာသာအထောက်အထားများကို ပျူမြို့ပြယဉ်ကျေးမှုမှ တွေ့ရသည်။

အထူးသဖြင့်—

Sri Ksetra သရေခေတ္တရာ

Halin ဟန်လင်း

Beikthano ဗိဿနိုး

တို့သည် ပျူမြို့ပြယဉ်ကျေးမှု၏ အရေးကြီးသော မြို့များ ဖြစ်သည်။ ၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ဤမြို့များကို UNESCO ၏ World Heritage Sites အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

၂။ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများ

ပျူမြို့များတွင် တွေ့ရသော ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အထောက်အထားများမှာ—

(၁) စေတီပုံစံများ

စေတီပုံစံများသည် အိန္ဒိယ အန္ဒရာဒေသ (Andhra) စတိုင်နှင့် ဆင်တူသည်။

ဤအချက်က အိန္ဒိယနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆက်သွယ်မှု ရှိခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။

(၂) ပါဠိစာရေးထုံးများ

ပျူဒေသတွင် ပါဠိဘာသာနှင့် ဘရာဟ္မီစာရေးထုံး အသုံးပြုထားသော စာတမ်းများ တွေ့ရသည်။

ဤအချက်က ဗုဒ္ဓဘာသာနှင့် ဆက်နွယ်မှုကို ပြသသည်။

(၃) ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော်များ

ဗုဒ္ဓရုပ်ပွားတော် အစောပိုင်းပုံစံများ တွေ့ရသည်။ အချို့သည် အိန္ဒိယ ဂန္ဓာရ နှင့် ဂုပ္ပတ အနုပညာစတိုင်များနှင့် ဆင်တူသည်။

၃။ တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်း

တရုတ်သမိုင်းစာတမ်းများတွင်—

ပျူနိုင်ငံသည် ဗုဒ္ဓဘာသာကို ကိုးကွယ်သော နိုင်ငံ ဖြစ်ကြောင်း ဘုန်းတော်ကြီးများနှင့် ဘုရားစေတီများ ရှိကြောင်းဖော်ပြထားသည်။

ဤမှတ်တမ်းများသည် ၇–၉ ရာစု ဝန်းကျင်တွင် ရေးသားထားခြင်း ဖြစ်သည်။

၄။ ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာဒေသသို့ ဝင်ရောက်ပုံ

သမိုင်းပညာရှင်များအများစု၏ ယူဆချက်မှာ—

ဗုဒ္ဓဘာသာသည် မြန်မာဒေသသို့

အိန္ဒိယမှ ကုန်သည်များ

ဘုန်းတော်ကြီးများ

ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများမှတဆင့် တဖြည်းဖြည်း ဝင်ရောက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

အထူးသဖြင့်—

ဘင်္ဂလားပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်း

အာရက္ခဒေသ

မွန်ဒေသ တို့မှတဆင့် ဝင်ရောက်လာနိုင်သည်။

၅။ သမိုင်းအမြင်နှင့် အစဉ်အလာအမြင်

မြန်မာအစဉ်အလာသမိုင်းတွင်—

ဗုဒ္ဓဘုရား သက်တော်ထင်ရှားစဉ်ကတည်းက ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာဒေသသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။

သို့သော်—

ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားအရ ခရစ်တော်ပြီးနောက် ရာစုများမှသာ သက်သေတွေ့ရသည် ဟု သုတေသနအများစု ဆိုကြသည်။

အနှစ်ချုပ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အစောဆုံး အထောက်အထားများသည်—

ပျူမြို့ပြယဉ်ကျေးမှု

ခရစ်တော်ပြီးနောက် ၂–၄ ရာစု ဝန်းကျင်မှ စတင် တွေ့ရှိရသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာသည် အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့တောင်အာရှကြား ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆက်သွယ်မှုများမှတဆင့် မြန်မာဒေသသို့ တဖြည်းဖြည်း ပျံ့နှံ့လာခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။

(၅)

“ပျူလူမျိုးများသည် ယနေ့ မြန်မာလူမျိုး၏ ဘိုးဘွားများလား”

“ပျူလူမျိုးများသည် ယနေ့ မြန်မာလူမျိုး၏ ဘိုးဘွားများလား” ဟူသော မေးခွန်းသည် မြန်မာသမိုင်းတွင် ဆွေးနွေးမှုများရှိနေသည့် အကြောင်းအရာတခု ဖြစ်သည်။ ယနေ့သုတေသနအမြင်အရ အဖြေကို တိတိကျကျ “ဟုတ်သည်” သို့မဟုတ် “မဟုတ်” ဟု မပြောနိုင်သေးသော်လည်း အောက်ပါအချက်များကို သမိုင်း၊ ဘာသာဗေဒနှင့် ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားများအပေါ် အခြေခံ၍ ရှင်းပြနိုင်ပါသည်။

၁။ ပျူလူမျိုး (Pyu) ဆိုသည်မှာ

ပျူလူမျိုးများသည် အလယ်မြန်မာဒေသတွင် အစောဆုံး မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု တည်ထောင်ခဲ့သူများဟု သမိုင်းပညာရှင်များ သတ်မှတ်ကြသည်။

အထူးသဖြင့် ပျူယဉ်ကျေးမှု မြို့ကြီးများမှာ—

Sri Ksetra သရေခေတ္တရာ 

Beikthano ဗိဿနိုး

Halin ဟန်လင်းတို့ ဖြစ်ကြသည်။

ဤမြို့များသည် ခရစ်တော်ပြီးနောက် ၂ ရာစုမှ ၉ ရာစုအထိ ထင်ရှားသော ယဉ်ကျေးမှု ဖြစ်ခဲ့သည်။

၂။ ပျူလူမျိုး၏ ဘာသာစကားနှင့် မျိုးရိုး

ဘာသာဗေဒသုတေသနအရ—

ပျူဘာသာသည် တိဗက်-ဗမာ (Tibeto-Burman) ဘာသာမိသားစုဝင် ဖြစ်သည်။

မြန်မာဘာသာလည်း ထိုမိသားစုဝင် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့်—

ပျူနှင့် မြန်မာတို့သည် အလွန်ဝေးသော လူမျိုးမဟုတ်ဘဲ ဆက်နွယ်မှုရှိနိုင်သည် ဟု သုတေသနများ ယူဆကြသည်။

သို့သော်—

ပျူဘာသာနှင့် မြန်မာဘာသာသည် တူညီသော ဘာသာ မဟုတ် သီးခြားဘာသာများ ဖြစ်သည်။

၃။ မြန်မာလူမျိုး (Bamar) ရောက်ရှိလာခြင်း

သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ယူဆချက်အရ—

ယနေ့မြန်မာလူမျိုး၏ ဘိုးဘွားများသည် တရုတ်တောင်ပိုင်း ယူနန်ဒေသ မှ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် မြန်မာဒေသသို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်ဟု ယူဆကြသည်။

ထိုအချိန်တွင်—

ပျူယဉ်ကျေးမှုသည် အားနည်းလာနေပြီ ဖြစ်သည်။

နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာလူမျိုးများသည်—

ပျူဒေသများတွင် နေထိုင်လာကြသည်

ပျူလူမျိုးများနှင့် ရောနှောနေထိုင်ကြသည်။

၄။ ပျူလူမျိုးများ ဘာဖြစ်သွားသနည်း

ပျူလူမျိုးများသည် သမိုင်းမှ မပျောက်ကွယ်သွားဘဲ—

မြန်မာလူမျိုးများနှင့် အခြားဒေသလူမျိုးများနှင့် တဖြည်းဖြည်း ရောနှောပေါင်းစည်းသွားခဲ့သည် ဟု သုတေသနအများစု ယူဆကြသည်။

ထို့ကြောင့်—

ယနေ့ မြန်မာလူမျိုးတွင်

ပျူ

မွန်

တိဗက်-ဗမာ အုပ်စုများ၏ မျိုးရိုးအပိုင်းများ ပါဝင်နိုင်သည်။

၅။ သမိုင်းပညာရှင်များ၏ ယေဘုယျသဘောတူချက်

ယနေ့ သုတေသနအမြင်အရ—

ပျူလူမျိုးများသည် ယနေ့ မြန်မာလူမျိုး၏ တိုက်ရိုက် ဘိုးဘွားတစု မဟုတ်နိုင်

သို့သော် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးအပိုင်းတခုအနေဖြင့် ပါဝင်နိုင်သည်။

အခြားစကားဖြင့်—

မြန်မာလူမျိုးသည် လူမျိုးတခုတည်းမှ မဟုတ်ဘဲ လူမျိုးများစွာ ပေါင်းစည်း၍ ဖြစ်လာသော လူမျိုး ဖြစ်သည် ဟု သမိုင်းပညာရှင်အများစု ယူဆကြသည်။

အနှစ်ချုပ်

ပျူလူမျိုးများသည် အလယ်မြန်မာဒေသ၏ အစောဆုံး မြို့ပြယဉ်ကျေးမှု တည်ထောင်သူများ ဖြစ်သည်။

မြန်မာလူမျိုးများသည် နောက်ပိုင်းတွင် မြန်မာဒေသသို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။

ပျူလူမျိုးများသည် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ အခြားလူမျိုးများနှင့် ရောနှောပေါင်းစည်းသွားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ပျူလူမျိုးများသည် ယနေ့ မြန်မာလူမျိုး၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မျိုးရိုးအစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်နိုင်သည်။

(၆)

“ပျူယဉ်ကျေးမှု ဘာကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားသလဲ”

“ပျူယဉ်ကျေးမှု ဘာကြောင့် ပျောက်ကွယ်သွားသလဲ” ဟူသော မေးခွန်းကို သမိုင်းပညာရှင်များက အချက်တခုတည်းဖြင့် မရှင်းပြကြပဲ အကြောင်းရင်းအများစု ပေါင်းစပ်မှု ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အဓိကအကြောင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းပြနိုင်ပါသည်။

၁။ နန်ကျော် (Nanzhao) စစ်တပ်တိုက်ခိုက်မှု

တရုတ်သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ၉ ရာစု (ခန့်မှန်း ၈၃၂ CE) တွင် Nanzhao ၏ စစ်တပ်သည် ပျူနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ထိုတိုက်ခိုက်မှုတွင်—

ပျူမြို့ကြီးများ အချို့ ပျက်စီးခဲ့သည် လူများကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်ဟု တရုတ်မှတ်တမ်းများတွင် ရေးသားထားသည်။

အထူးသဖြင့် Halin ဟန်လင်းဒေသသည် ထိုစစ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ပျက်စီးခဲ့နိုင်သည်ဟု သုတေသနများ ယူဆကြသည်။

၂။ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲမှု

ပျူမြို့များ၏ အားသာချက်မှာ—

အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်ကြား မြေပြင်ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင်—

ပင်လယ်ကုန်သွယ်ရေး ပိုမိုအရေးကြီးလာခြင်း

ကမ်းရိုးတန်းမြို့များ အရေးပါလာခြင်းတို့ကြောင့် အလယ်မြန်မာဒေသ မြို့များ၏ အရေးပါမှု လျော့နည်းလာနိုင်သည်။

၃။ မြန်မာလူမျိုး (Bamar) ဝင်ရောက်လာခြင်း

၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် တိဗက်-ဗမာအုပ်စုဝင် မြန်မာလူမျိုးများ မြန်မာဒေသသို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များ ယူဆကြသည်။

နောက်ပိုင်းတွင်—

မြန်မာလူမျိုးများ အင်အားတိုးလာသည်

နိုင်ငံရေးအာဏာကို တဖြည်းဖြည်း ထိန်းချုပ်လာသည်

အထူးသဖြင့် နောက်ပိုင်းတွင် Bagan ပုဂံဒေသတွင် မြန်မာနိုင်ငံရေးအင်အား ပေါ်ထွက်လာသည်။

၄။ လူမျိုးရောနှောပေါင်းစည်းမှု

ပျူလူမျိုးများသည် သမိုင်းမှ လုံးဝ ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ—

မြန်မာလူမျိုးများနှင့်

မွန်နှင့် အခြားဒေသလူမျိုးများနှင့် တဖြည်းဖြည်း ရောနှောပေါင်းစည်းသွားခဲ့သည် ဟု သုတေသနအများစု ယူဆကြသည်။

ထို့ကြောင့်—

ပျူယဉ်ကျေးမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများကို

မြန်မာယဉ်ကျေးမှု

ပုဂံခေတ်ယဉ်ကျေးမှုတွင် ဆက်လက်တွေ့နိုင်သည်။

၅။ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နှင့် စီးပွားရေးအပြောင်းအလဲ

အချို့သုတေသနများက—

ရေစနစ်ပြောင်းလဲမှု

လယ်ယာစနစ် အပြောင်းအလဲ

စီးပွားရေးအင်အား လျော့နည်းမှု

တို့လည်း ပျူမြို့များ အားနည်းလာစေနိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

အအနှစ်ချုပ်

ပျူယဉ်ကျေးမှု ပျောက်ကွယ်သွားရခြင်းသည် အကြောင်းတခုတည်း မဟုတ်ဘဲ—

နန်ကျော်စစ်တပ်တိုက်ခိုက်မှု

ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်း ပြောင်းလဲမှု

မြန်မာလူမျိုး ဝင်ရောက်လာမှု

လူမျိုးရောနှောပေါင်းစည်းမှု တို့ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များ ယူဆကြသည်။

ထို့ကြောင့်—

ပျူယဉ်ကျေးမှုသည် ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ပုဂံခေတ် မြန်မာယဉ်ကျေးမှုထဲသို့ တဖြည်းဖြည်း ပေါင်းစည်းသွားခဲ့သည် ဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။   ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ