April Fools' Day posts ဧပရယ်ဖူးလ် ပို့စ်များ သတိထား

မြန်မာပြည်နဲ့ အာရှနိုင်ငံတွေမှာတော့ အိပ်စက်နေကြလောက်ပြီ။ အနောက်ဖက်ကတိုင်းပြည်တွေမှာက နေ့ခင်း။

သတင်းလိုလို ဘာလိုလိုတွေ တင်နေကြတယ်။ 

- ဘယ်သူတွေ သေပြီ။

- အီရန်စစ်ကြီး ပြီးသွားပြီ။

- ပဒေသာပင်ကြီးပေါက်လာပြီ။

အဟုတ် မမှတ်ကြပါနဲ့ အရူးလုပ်တာ။

ဧပြီလ ၁ ရက် (April Fools' Day) နေ့မှာ နောက်ပြောင်မှု (Prank) နဲ့ အမှန်တရား (Reality) ကြားမှာ စည်းခြားထားရန် လိုအပ်ပါတယ်။

အထူးသဖြင့် မြန်မာ့လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း အွန်လိုင်းအသုံးပြုမှု များပြားလို့ နောက်ပြောင်ကျီစယ်မှုများဟာ တခါတရံမှာ မလိုလားအပ်တဲ့ စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှုများ (Panic) ဖြစ်ပေါ်စေတတ်ပါတယ်။ 

သတိပြုရန်များ

၁။ အရေးပေါ်အခြေအနေများကို ရှောင်ရှားခြင်း

မတော်တဆမှုများ၊ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းမှုများ သို့မဟုတ် ဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်ခြင်း စတဲ့သတင်းအတုများနဲ့ နောက်ပြောင်ခြင်းဟာ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းတွေကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်တဲ့အပြင်၊ ဥပဒေကြောင်းအရပါ အရေးယူခံရနိုင်သည့် အန္တရာယ် ရှိပါတယ်။

၂။ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှု

နောက်ပြောင်မှုတခုတွင် တဦးတယောက်၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်များကို အသုံးချခြင်းဟာ နောင်တွင် အလွဲသုံးစားပြုခြင်း (Exploitation) ခံရနိုင်သည့် လမ်းစ ဖြစ်သွားနိုင်တယ်။

၃။ စာနာနားလည်မှု ရှိခြင်း (Empathy)

အပျော်သဘော နောက်ပြောင်ခြင်းကနေ တဖက်လူအတွက် စိတ်သောက (Distress) မဖြစ်စေရန် အထူး အရေးကြီးပါတယ်။ မိသားစုဝင်များ၊ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဲ့ စိတ်ခံစားမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အကြောင်းအရာမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းဟာ ယဉ်ကျေးတဲ့လူမှုဆက်ဆံရေး ဖြစ်ပါတယ်။

Not everything is a joke.

"အားလုံးဟာ နောက်ပြောင်ကျီစယ်စရာ မဟုတ်ဘူး" ဆိုသည့် အသိတရားသည် လူမှုကွန်ရက် အသုံးပြုသူတိုင်း ရှိသင့်သည့် အခြေခံ စည်းကမ်းတခု ဖြစ်ပါသည်။

အထူးသဖြင့် သတင်းအချက်အလက်များ အလွန်မြန်ဆန်စွာ ပျံ့နှံ့နေသော ယနေ့ခေတ်တွင် နောက်ပြောင်မှု (Prank) တခုသည် အောက်ပါ ဆိုးကျိုးများကို ချက်ချင်း ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည် -

စိုးရိမ်ထိတ်လန့်မှု (Panic): ဘေးအန္တရာယ် သို့မဟုတ် အရေးပေါ် အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ပြောင်ခြင်းသည် လူထုအတွင်း မလိုအပ်ဘဲ ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်မှုများကို ဖြစ်စေသည်။

သတင်းမှားများ ပျံ့နှံ့ခြင်း (Misinformation): နောက်ပြောင်မှုမှတဆင့် ထွက်ပေါ်လာသော သတင်းအတုများသည် အမှန်တကယ် အကူအညီ လိုအပ်နေချိန်တွင် ဝေခွဲမရဖြစ်အောင် အနှောင့်အယှက် ပေးနိုင်သည်။

ထိခိုက်နစ်နာမှု (Harm): တဦးတယောက်၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ စိတ်ကျန်းမာရေး သို့မဟုတ် လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်သော ကျီစယ်မှုများသည် ရေရှည် နစ်နာမှုများ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

ဧပြီလ ၁ ရက်နေ့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ အချင်းချင်း ပျော်ရွှင်စေရန် ဖြစ်သော်လည်း၊ ထိုပျော်ရွှင်မှုသည် သူတပါး၏ စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု သို့မဟုတ် နစ်နာမှုအပေါ်တွင် အခြေမခံသင့်ကြောင်း "သတိရှိရှိဖြင့် ဆင်ခြင်တုံတရား ထားရှိခြင်း" ကသာ အကောင်းဆုံး ဖြစ်ပါသည်။

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကတော့ တနှစ်မှာ ၃၆၅ ခါ အေပရယ်ဖူးလ် လုပ်ပါသတဲ့။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ