အိန္ဒိယ-တရုပ်-မြန်မာ ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း အကျဉ်းချုပ်

(၁)

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း အကျဉ်းချုပ်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှေးဦးကျောက်ခေတ်ကာလများကပင် အခြေတည်ခဲ့ပြီး ခရစ်တော်မပေါ်မီ (ဘီစီ) ၁၅၀၀ ခန့်တွင် စနစ်တကျ စပါးစိုက်ပျိုးသည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းများ ပေါ်ထွန်းခဲ့ပါသည်။ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၌ ခရစ်တော်မပေါ်မီ (ဘီစီ) ၂ ရာစုမှ ခရစ်သက္ကရာဇ် ၉ ရာစုအထိ ဗုဒ္ဓဘာသာ ယဉ်ကျေးမှု လွှမ်းမိုးသော ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ ထွန်းကားခဲ့ပါသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပုဂံမင်းဆက် (၁၁-၁၃ ရာစု) က ဒေသတခုလုံးကို စည်းလုံးစေခဲ့ပြီး မြန်မာဘာသာစကား၊ မြန်မာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ထေရဝါဒ ဗုဒ္ဓဘာသာတို့ကို ဖွံ့ဖြိုးစည်ပင်စေခဲ့ပါသည်။

အစောပိုင်း အရေးပါသော ယဉ်ကျေးမှုများ

အညာသားယဉ်ကျေးမှု: လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၁၁,၀၀၀ ခန့်က အလယ်ပိုင်း အညာဒေသတွင် ကျောက်လက်နက်များနှင့် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းသစ်သား (အင်ကြင်းကျောက်) လက်နက်များကို သုံးစွဲခဲ့သည့် ဟောင်းနွမ်းကျောက်ခေတ်ဦး လူသားများ။

စမုံမြစ်ဝှမ်း အခြေချမှုများ (ဘီစီ ၅၀၀ - အေဒီ ၂၀၀): စပါးစိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အသုဘအခမ်းအနားများတွင် အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှု အစောပိုင်း လွှမ်းမိုးမှုများ တွေ့ရှိရသည်။

ပျူမြို့ပြနိုင်ငံများ (ဘီစီ ၂ ရာစု - အေဒီ ၉ ရာစု): မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်းတွင် ဗိဿနိုး၊ သရေခေတ္တရာ စသည့် မြို့ရိုးခတ် မြို့တော်များကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ တရုတ်၊ အိန္ဒိယတို့နှင့် ကုန်သွယ်ပြီး ဗုဒ္ဓဘာသာကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။

မွန်နိုင်ငံများ: မြန်မာနိုင်ငံအောက်ပိုင်း မြစ်ဝကျွန်းပေါ်နှင့် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများတွင် အခြေချ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

ဗမာလူမျိုးများ ပေါ်ထွန်းလာပုံ

ဝင်ရောက်လာခြင်း: အေဒီ ၉ ရာစုဝန်းကျင်တွင် နန်ကျောက်တို့၏ ကျူးကျော်မှုကြောင့် ပျူနိုင်ငံများ ပျက်စီးပြီးနောက် ဗမာတို့သည် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းအထက်ပိုင်းသို့ စတင်ဝင်ရောက် အခြေချခဲ့ကြသည်။

ပုဂံမင်းဆက် (၁၀၄၄–၁၂၈၇): အနော်ရထာမင်းစော တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းတခုလုံးကို စည်းလုံးစေခဲ့သည်။ ဗဟိုချက်မှာ "ရန်သူအပေါင်းကို နှိမ်နင်းရာ မြို့တော်" ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသော ပုဂံပြည် ဖြစ်သည်။

လွှမ်းမိုးမှု: ပုဂံသည် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်လာပြီး ဘုရားကျောင်းကန် ထောင်ပေါင်းများစွာ တည်ထားခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း၌ ဗမာတို့၏ ယဉ်ကျေးမှု၊ ဘာသာစကားနှင့် ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှုတို့ လွှမ်းမိုး အမြစ်တွဲစေခဲ့သည်။

နောက်ပိုင်း သမိုင်းဖြစ်စဉ်များ

နိုင်ငံရေး ပြိုကွဲမှု: မွန်ဂိုတို့ ကျူးကျော်မှုကြောင့် ပုဂံပျက်စီးပြီးနောက် ရှမ်းစော်ဘွားများနှင့် အင်အားကြီးမားသော မွန်နိုင်ငံများ ပေါ်ထွန်းကာ တိုင်းပြည် ပြိုကွဲခဲ့သည်။

မင်းဆက်များ: ၁၆ ရာစုတွင် တောင်ငူမင်းဆက်ကလည်းကောင်း၊ ၁၉ ရာစုတွင် ကုန်းဘောင်မင်းဆက်ကလည်းကောင်း တိုင်းပြည်ကို ပြန်လည် စုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။

နယ်ချဲ့ခေတ်: ၁၉ ရာစုအတွင်း အင်္ဂလိပ်-မြန်မာ စစ်ပွဲ တတိယအကြိမ် ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ဗြိတိသျှ အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီက တိုင်းပြည်ကို သိမ်းပိုက်၍ ကျွန်သပိတ် သွတ်သွင်းခဲ့သည်။

အဓိက အမွေအနှစ်များ

ဗုဒ္ဓဘာသာ: ၄ ရာစုကပင် စတင်အခြေတည်ခဲ့သော အဓိက အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး၊ လူဦးရေနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သံဃာတော်ဦးရေ အများဆုံးရှိသည့် နိုင်ငံတခု ဖြစ်သည်။

ဗိသုကာ: ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေတွင် ယနေ့တိုင် စေတီပုထိုးပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။

အစဉ်အလာ: ပျူနှင့် မွန်ယဉ်ကျေးမှုများသည် နောက်ပိုင်းပေါ်ထွန်းလာသော ဗမာ့ယဉ်ကျေးမှုနှင့် နိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ပုံတို့အပေါ် များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ပါသည်။

(၂)

အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း အကျဉ်းချုပ်

အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုသည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ယဉ်ကျေးမှုကြီးများထဲတွင် တခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ ၇၀၀၀–၈၀၀၀ ခန့်မှန်းခြေကာလများကပင် မြစ်ဖျားခံ၍ ယနေ့တိုင် အစဉ်အလာမပျက် တည်တံ့နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ အစောဆုံး မြို့ပြထွန်းကားသည့် ကာလမှာ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း ယဉ်ကျေးမှု (ဘီစီ ၂၅၀၀–၁၉၀၀ ခန့်) ဖြစ်ပြီး ဟာရပ္ပ (Harappa) နှင့် မိုဟင်ဂျိုဒါရို (Mohenjo-daro) ကဲ့သို့သော စနစ်တကျ ပုံစံချထားသည့် မြို့ပြများ၊ အဆင့်မြင့် သန့်ရှင်းရေးစနစ်များနှင့် ကုန်သွယ်မှုများကြောင့် လူသိများ ထင်ရှားပါသည်။ ထိုကာလမှစ၍ ဝေဒခေတ်၊ အင်ပါယာခေတ်နှင့် အလယ်ခေတ်များကို ဖြတ်သန်းကာ ယနေ့ခေတ်သစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲတိုးတက်လာခဲ့ပါသည်။

(၃)

တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုသမိုင်း အကျဉ်းချုပ်

တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုသည် ကမ္ဘာ့ရှေးအကျဆုံး ယဉ်ကျေးမှုများထဲတွင် တခုအပါအဝင်ဖြစ်ပြီး ဝါဂွမ်းမြစ် (မြစ်ဝါမြစ်) နှင့် ယန်ဇီမြစ်ဝှမ်းဒေသများမှ မြစ်ဖျားခံကာ နှစ်ပေါင်း ၅,၀၀၀ ကျော်တိုင်အောင် အစဉ်အလာမပျက် ဆက်တိုက်တည်တံ့လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု၏ ထူးခြားချက်များမှာ မင်းဆက်များ အလှည့်ကျ အုပ်စိုးသည့် စနစ်၊ နက်ရှိုင်းသော ဒဿနိကဗေဒ အခြေခံများ (ကွန်ဖူးရှပ်ဝါဒ၊ တာအိုဝါဒ) နှင့် ပိုးထည်နှင့် စက္ကူကဲ့သို့သော အရေးပါသည့် တီထွင်မှုများပင် ဖြစ်ပါသည်။ အင်ပါယာစနစ်ကို ဖော်ဆောင်ခဲ့ကြသည့် ထင်ရှားသော မင်းဆက်များတွင် ရှန်း၊ ချင်၊ ဟန်၊ ထန် နှင့် မင် မင်းဆက်တို့ ပါဝင်ပါသည်။

(၄)

အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု နှိုင်းယှဉ်ချက်

မြို့ပြထွန်းကားမှုနှင့် စနစ်တကျ မြို့ပြပုံစံချမှတ်မှုဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်းသုတေသန အထောက်အထားများအရ အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း ယဉ်ကျေးမှု (အိန္ဒိယ) သည် ဘီစီ ၂၆၀၀–၁၉၀၀ ခန့်တွင် ထွန်းကားခဲ့သဖြင့် ပိုမိုစောစီးပါသည်။ တရုတ်နိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ပိုမိုစောစီးစွာ စတင်ခဲ့သော်လည်း ပထမဆုံး အဓိက တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု (ရှ - Xia / ရှန်း - Shang) ကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဘီစီ ၂၀၇၀–၁၆၀၀ ခန့်ဟု သတ်မှတ်သောကြောင့် အိန္ဒိယရှိ ဟာရပ္ပ (Harappan) ယဉ်ကျေးမှုက အနည်းငယ် ပိုမိုသက်တမ်းရင့်ပါသည်။

အိန္ဒိယ (အိန္ဒုမြစ်ဝှမ်း/ဟာရပ္ပ): ဘီစီ ၂၆၀၀ ခန့်တွင် မြို့ပြအဆင့်သို့ အပြည့်အဝ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ထိုဒေသတွင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းမှာ ပိုမိုစောစီးစွာ စတင်ခဲ့သည်။

တရုတ် (မြစ်ဝါမြစ်/ရှ/ရှန်း): မြစ်ဝါမြစ်ဝှမ်းရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသန နယ်မြေများအရ ဘီစီ ၂၀၇၀ မှ ၁၇၆၆ ခန့်တွင် မင်းဆက်အုပ်ချုပ်သော ယဉ်ကျေးမှုအဆင့်သို့ တိုးတက်လာခဲ့သည်။

အစဉ်အဆက် တည်တံ့မှု: အိန္ဒိယတွင် မြို့ပြထွန်းကားမှု အထွတ်အထိပ်သို့ စောစီးစွာ ရောက်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ပညာရှင်အချို့က တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုသည် မင်းဆက်များဖြင့် အုပ်ချုပ်သည့် ယဉ်ကျေးမှုမှတ်တမ်း ပိုမိုအဆက်မပြတ် တည်ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။

စိုက်ပျိုးရေး: အိန္ဒိယတွင် အတည်တကျ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းကို ဘီစီ ၇၀၀၀ ခန့်အထိ နောက်ကြောင်းပြန် ခြေရာခံနိုင်ပြီး၊ ၎င်းမှာ ဗဟိုအစိုးရဖြင့် အုပ်ချုပ်သော နိုင်ငံအဆင့် ယဉ်ကျေးမှုကာလထက် များစွာ စောစီးပါသည်။

(၅)

အိန္ဒိယ-တရုပ်-မြန်မာ 

အိန္ဒိယနှင့် တရုတ်နိုင်ငံကြီးနှစ်ခုကြားတွင် တည်ရှိနေသော မြန်မာနိုင်ငံသည် ပထဝီဝင်အနေအထားအရ ထိုနိုင်ငံကြီးများ၏ ယဉ်ကျေးမှုအရိပ်အာဝါသကို ရရှိခဲ့သော်လည်း မိမိကိုယ်ပိုင်ဟန်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ပုံဖော်နိုင်ခဲ့သည်မှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းပါသည်။

၁။ အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှု၏ လွှမ်းမိုးမှု (Southern & Western Influence)

အိန္ဒိယယဉ်ကျေးမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ အဓိကအားဖြင့် ပင်လယ်ရေကြောင်းနှင့် ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းကို ဖြတ်ကျော်၍ စီးဝင်လာခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသည် မြန်မာ့လူနေမှုဘဝ၏ "ဝိညာဉ်ရေးရာနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ" အပိုင်းတွင် များစွာ လွှမ်းမိုးခဲ့ပါသည်။

ကိုးကွယ်ယုံကြည်မှု: ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာသည် အဓိကဖြစ်ပြီး ဟိန္ဒူအယူအဆအချို့ (ဥပမာ- နန်းတွင်းအခမ်းအနားများနှင့် ဗေဒင်ပညာ) ပါဝင်ပါသည်။

စာပေနှင့် ဘာသာစကား: ပါဠိနှင့် သက္ကတဘာသာစကားများမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများကို မြန်မာစာပေတွင် အများအပြား သုံးစွဲခဲ့ပါသည်။ ပျူ၊ မွန်၊ ဗမာ အက္ခရာများသည်လည်း အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ဗြဟ္မီအက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အနုပညာနှင့် ဗိသုကာ: ပုဂံခေတ် စေတီပုထိုးများ၏ ပုံစံသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ နာလန္ဒနှင့် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံတို့မှ ဗိသုကာဟန်များကို မြန်မာ့ဟန်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

၂။ တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု၏ လွှမ်းမိုးမှု (Northern & Eastern Influence)

တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုသည် ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများနှင့် လူမျိုးနွယ်စုများ တောင်ဘက်သို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာမှုမှတဆင့် စီးဝင်လာခဲ့ပါသည်။ ၎င်းသည် မြန်မာ့လူနေမှုဘဝ၏ "နေ့စဉ်လူမှုရေးနှင့် အသုံးအဆောင်" အပိုင်းတွင် ပိုမိုထင်ရှားပါသည်။

လူမှုရေးနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်း: မိသားစုအပေါ် တန်ဖိုးထားမှု၊ လူကြီးမိဘများကို ရိုသေကိုးကွယ်မှုနှင့် အစားအသောက် ယဉ်ကျေးမှု (ဥပမာ- ခေါက်ဆွဲ၊ ကြာဆံနှင့် လက်ဖက်ရည် သောက်သုံးမှု) တို့တွင် တရုတ်ယဉ်ကျေးမှု နှောနေပါသည်။

အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် နည်းပညာ: ရှေးမြန်မာမင်းများ လက်ထက်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေးမှတဆင့် နန်းတွင်းအသုံးအဆောင်များ၊ ရက်ကန်းအတတ်နှင့် စစ်ပညာအချို့ လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့ပါသည်။

စီးပွားရေး: နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှတဆင့် တရုတ်အနုပညာ (ဥပမာ- ကြွေထည်၊ ပိုးထည်) များသည် မြန်မာတို့၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို ပုံဖော်ပေးခဲ့ပါသည်။

၃။ မြန်မာ့နည်း မြန်မာ့ဟန်ဖြင့် ပေါင်းစပ်ခြင်း (The Synthesis)

မြန်မာနိုင်ငံသည် ထိုယဉ်ကျေးမှုကြီးနှစ်ခုလုံးကို ဇွတ်မှိတ်အတုယူခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့၏ ရိုးရာယုံကြည်မှု (နတ်ကိုးကွယ်မှုနှင့် ဒေသခံဓလေ့များ) နှင့် ဟန်ချက်ညီအောင် ညှိယူခဲ့ပါသည်။

ဥပမာ: အိန္ဒိယမှ ရာမာယဏဇာတ်တော်ကို ယူသော်လည်း မြန်မာ့ဇာတ်သဘင်ဟန်ဖြင့် "ရာမယမ" အဖြစ် ပြောင်းလဲကပြခဲ့ပါသည်။

ဥပမာ: တရုတ်ယဉ်ကျေးမှုမှ အစားအသောက်များကို ယူသော်လည်း မြန်မာ့အကြိုက် ငါးပိ၊ ငံပြာရည်တို့ဖြင့် အသွင်ပြောင်း၍ "မြန်မာ့အရသာ" ဖော်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။

အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် အိန္ဒိယသည် မြန်မာတို့၏ "အတွေးအခေါ်နှင့် စာပေ" ကို ပုံဖော်ပေးခဲ့ပြီး၊ တရုတ်သည် မြန်မာတို့၏ "လူနေမှုစရိုက်နှင့် အသုံးအဆောင်" ကို ပိုမိုလွှမ်းမိုးခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည်။

၁။ အိန္ဒိယ-မြန်မာ ကုန်းလမ်းကြောင်း (The Overland Route)

အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ ဘင်္ဂလားဒေသ (ယခု ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်) မှတဆင့် ရခိုင်ရိုးမကို ဖြတ်ကျော်၍သော်လည်းကောင်း၊ မဏိပူရဘက်မှတဆင့် ချင်းတွင်းမြစ်ဝှမ်းသို့သော်လည်းကောင်း ကုန်းလမ်းခရီးဖြင့် ကူးလူးဆက်ဆံနိုင်ပါသည်။

သာသနာပြုနှင့် ပညာရှင်များ: အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းရှိ ဗုဒ္ဓဂါယာနှင့် နာလန္ဒတက္ကသိုလ်များသို့ ပုဂံခေတ်မင်းများနှင့် ပညာရှင်များ သွားရောက်ရာတွင် ဤကုန်းလမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြပါသည်။

ကုလားအမည်များ: ပုဂံကျောက်စာများတွင် "ကုလား" ဟူသော အသုံးအနှုန်းမှာ အိန္ဒိယတိုက်ငယ်မှ လာသူများကို ယေဘုယျညွှန်းဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဗိသုကာပညာရှင်များ၊ လက်မှုပညာရှင်များနှင့် နန်းတွင်းပညာရှိများအဖြစ် ကုန်းလမ်းမှတဆင့် ဝင်ရောက်လာသူများစွာ ရှိခဲ့ပါသည်။

၂။ ပသီ (Pathi/Persian-Arab) တို့၏ အခန်းကဏ္ဍ

"ပသီ" ဟု ခေါ်ဆိုသော အာရပ်နှင့် ပါရှန်းနွယ်ဖွားများသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရေလမ်းမှသာမက ကုန်းလမ်းမှလည်း ရောက်ရှိလာခဲ့ကြပါသည်။

အနောက်ဘက်တံခါး: အာရပ်ကုန်သည်များသည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှတဆင့် ရခိုင်နှင့် အောက်မြန်မာပြည် ဆိပ်ကမ်းများသို့ ရေလမ်းဖြင့် ရောက်ရှိကြသော်လည်း၊ ထိုမှတဆင့် ကုန်းလမ်းဖြင့် အထက်မြန်မာပြည်သို့ ဆက်လက်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြပါသည်။

နန်းတွင်းအမှုထမ်း: ပုဂံခေတ်တွင် အာရပ်နွယ်ဖွား ပသီလူမျိုးများသည် မြင်းသည်တော်များ၊ အကြံပေးများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ကြသည့် အထောက်အထားများ ရှိပါသည်။

၃။ ပိုးလမ်းမ (Silk Road) နှင့် ဆက်စပ်မှု

သမိုင်းပညာရှင်များ၏ အဆိုအရ "တရုတ်-အိန္ဒိယ ကုန်းလမ်းကြောင်း" (Southwestern Silk Road) သည် မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်သန်းသွားပါသည်။ တရုတ်ပြည် ယူနန်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံ မြောက်ပိုင်းကို ဖြတ်၍ အိန္ဒိယနိုင်ငံ အာသံဒေသသို့ ပေါက်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယ ယဉ်ကျေးမှုနှစ်ခုစလုံးသည် ရေလမ်းတခုတည်းမှ မဟုတ်ဘဲ၊ မြန်မာနိုင်ငံအထက်ပိုင်း ကုန်းလမ်းကြောင်းများမှတဆင့်လည်း အဆက်မပြတ် စီးဝင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဒီမှာ တခန်းရပ်ပါဦးမည်။

ပုဆိုး (လုံချည်)၊ အင်္ကျီ၊ ကွမ်းစားဓလေ့၊ လက်ဖက်ရည်ဓလေ့ စတာတွေလည်း ရှိပါသေးသည်။

မြန်မာစာလုံးတွေ ဆင်းသက်လာပုံလည်း ရှိပါသည်။

မဏိပူနဲ့ ထိုင်းကနေ လာတဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေလည်း ရှိပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ