မလုပ်တတ် မကိုင်တတ်

မလုပ်တတ်ဘူးလား လုပ်မတတ်ဘူးလား ခင်ဗျာ။

မ ကို နေရာထားလွဲရေး မှားပြောနေကြတဲ့အကြောင်း မကြာခဏ အထောက်အထားတွေနဲ့ တင်ပြထားပါတယ်။

မလုပ်တတ် မကိုင်တတ်၊ မသွားတတ် မလာတတ်၊ မပြောတတ် မဆိုတတ်လို့ အသုံးစကား အမှန်တွေ ရှိတယ်။

မနေတတ် မထိုင်တတ်၊ မရေးတတ် မစပ်တတ်၊ မကတတ် မခုန်တတ်။

လုပ်တတ်သည်။ မလုပ်တတ်။

သွားတတ်သည်။ မသွားတတ်။

ပြောဆိုတတ်သည်။ မပြောမဆိုတတ်။

မကတတ် ဖျာအပြစ်တင် (အကမတတ် ဖျာခေါင်းချ)

အကမတတ်သည့်သူသည် မိမိကရာတွင် အဆင်မပြေဖြစ်သည့်အခါ မိမိ၏ ချို့ယွင်းချက်ကို အပြစ်မတင်ဘဲ ဖျာကမကောင်း၍သာ အကအဆင်မပြေသည့်အနေ ဖြင့် ဖျာကို အပြစ်တင်၍ ပြောဆိုသည်ဟုဆိုလိုသည်။ မိမိအပြစ်ကိုမမြင်ဘဲ အခြားအရာ ဝတ္တုအပေါ်၌လည်းကောင်း၊ သူတပါးအပေါ်၌လည်းကောင်း အပြစ်ဖို့လွှဲချတတ်ခြင်း ကိုတင်စား၍ သုံးသည်။

ပြောတတ်ဆိုတတ်ပေါင်းသင်းတတ်သူ (ဖေမြင့်)

၁။ အဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားမှု

မလုပ်တတ် (အမှန်): လုပ်ဆောင်ရန် နည်းလမ်း သို့မဟုတ် အတတ်ပညာ မရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ (ဥပမာ - သူသည် ဟင်းမချက်တတ်ပါ။)

လုပ်မတတ် (အမှား/စကားစပ်မကျ): လုပ်ဆောင်မှုသည် တတ်မြောက်မှု မရှိဟု ဆိုလိုချင်သော်လည်း၊ မြန်မာစကား အထားအသိုအရ ကြိယာ၏ ရှေ့တွင်သာ "မ" ကို ထားရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။

၂။ ကြိယာဝိဘတ်နှင့် "မ" ၏ အထားအသို

မြန်မာသဒ္ဒါတွင် ငြင်းပယ်လိုသောအခါ "မ + ကြိယာ + ဝိဘတ်" ပုံစံဖြင့်သာ သုံးရပါသည်။

လုပ် (ကြိယာ) + တတ် (ဝိဘတ်): လုပ်တတ်သည်။

မ + လုပ် (ကြိယာ) + တတ် (ဝိဘတ်): မလုပ်တတ်။

အကယ်၍ "လုပ်မတတ်" ဟု သုံးနှုန်းပါက ကြိယာနောက်သို့ ငြင်းပယ်စကားလုံး ရောက်ရှိသွားသဖြင့် သဒ္ဒါစည်းကမ်းနှင့် လွဲချော်သွားသည့်အပြင်၊ နားထောင်ရသည်မှာလည်း ခွတီးခွတိုင် ဖြစ်စေပါသည်။

၃။ အခြားသော အလားတူ အမှားများ

ယခုနောက်ပိုင်းတွင် "မ" ကို နေရာလွဲသုံးရုံသာမက၊ စကားလုံးများကို ပြောင်းပြန်လှန် သုံးစွဲလာကြသည်ကိုလည်း တွေ့ရပါသည် -

"မသိဘူး" အစား "သိမဘူး" ဟု ပြောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်း။

"မရဘူး" အစား "ရမဘူး" ဟု ပြောသကဲ့သို့ ဖြစ်နေခြင်း။

ဤသည်မှာ မိမိတို့၏ ဘာသာစကား အထားအသိုကို ဂရုမပြုဘဲ အလွယ်ပြောဆိုရာမှ ကူးစက်လာသည့် အကျင့်ဆိုးတခု ဖြစ်ပါသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ