ရှေ့တိုးထမ်းပိုး နောက်ဆုတ်လှည်းထုတ် = ရှေ့တွင်လည်း ထမ်းပိုး၊ နောက်တွင်လည်း လှည်းထုပ်အကြား ရောက်နေရသော နွားကဲ့သို့ အခက်အခဲ နှစ်ခုကြားတွင် မတိုးသာ မဆုတ်သာ ရောက်ရှိနေသည်။
"ရှေ့တိုး ထမ်းပိုး၊ နောက်ဆုတ် လှည်းထုပ် ဆိုသလို မတိုးသာ မဆုတ်သာ အကျပ်အတည်းကြီးထဲ ကျရောက်နေသဖြင့်..."
“ရှေ့တိုးထမ်းပိုး၊ နောက်ဆုတ်လှည်းထုပ်” ဆိုသည့် စကားပုံသည် မြန်မာ့ကျေးလက်လူမှုဘဝ လှည်းယဉ်ယဉ်ကျေးမှုမှ ဆင်းသက်လာသော အလွန်အနှစ်သာရရှိသည့် စကားပုံတခုဖြစ်ပါသည်။
ယင်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အသုံးပုံကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားမှတ်သားနိုင်ပါသည် -
၁။ မူလအဓိပ္ပာယ် (လှည်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်)
ရှေ့တိုးထမ်းပိုး: လှည်းမောင်းရာတွင် ရှေ့သို့ဆက်သွားလျှင် နွားနှစ်ကောင်၏ လည်ပင်းပေါ်၌ တင်ထားသော “ထမ်းပိုး” ကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ ရှေ့သို့တိုးလျှင်လည်း အလုပ်နှင့် တာဝန်ရှိသည်)။
နောက်ဆုတ်လှည်းထုပ်: ရှေ့သို့မသွားလိုဘဲ နောက်သို့ဆုတ်လျှင်လည်း လှည်း၏နောက်ပိုင်းတွင် ထောက်ထားသော “လှည်းထုပ်” (လှည်းဝန်တိုင်) နှင့် တိုက်မိမည်ဖြစ်သည်။ (ဆိုလိုသည်မှာ နောက်ဆုတ်လျှင်လည်း အခက်အခဲရှိသည်)။
၂။ တင်စားချက် အဓိပ္ပာယ်
ဤစကားပုံသည် “ရှေ့တိုးရခက်၊ နောက်ဆုတ်ရခက်” ဖြစ်နေသည့် အကျပ်အတည်း အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းပါသည်။
အလုပ်တခုကို လုပ်ရာတွင် ရှေ့သို့ဆက်လုပ်လျှင်လည်း ပင်ပန်းခက်ခဲမည့်အရေးကို ကြုံရမည်။
မလုပ်ဘဲ လက်ရှောင်ပြီး နောက်ဆုတ်ပြန်လျှင်လည်း အပြစ်လွတ်မည်မဟုတ်ဘဲ အခက်အခဲနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်။
အနှစ်ချုပ်: မည်သည့်ဘက်သို့မှ ရှောင်လွှဲ၍မရဘဲ ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရတော့မည့် “ဘေးကျပ်နံကျပ်” အခြေအနေမျိုးတွင် သုံးနှုန်းလေ့ရှိပါသည်။
အခြား ဆင်တူစကားပုံများ:
ရှေ့တိုးလျှင် အမေ သေ၊ နောက်ဆုတ်လျှင် အဖေ သေ။ (ကန်တော့)
ရှေ့တိုး ထမ်းပိုး၊ နောက်ဆုတ် လှည်းတုတ်။ (ဒေသအလိုက် အသုံးအနှုန်း အနည်းငယ်ကွဲနိုင်သည်)။
ရှေးလူကြီးများကတော့ လှည်းမောင်းသည့် အတတ်ပညာကို အခြေခံပြီး လူ့လောက၏ အကျပ်အတည်းတွေကို အင်မတန် ပေါ်လွင်အောင် ခိုင်းနှိုင်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်ဗျာ။
စကားပုံများဆိုပြီး တင်ထားတာတချို့ မှားနေပါသည်။
လှည်းထုပ် ကသာ မှန်တယ်။ လှည်းထုတ် မမှန်ပါ။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment