ပြောပြ ရှင်းပြလည်း သဘောမပေါက်သူတွေကို ဒုံးဝေးတယ်လို့ သုံးကြပါတယ်။
စားလုံးပေါင်းသတ်ပုံအကြောင်းတွေအောက်က ကွန်မင့်တချို့က အတော်ဒုံးဝေးကြတာ သတိထားမိတယ်။ ဒီနေ့ည ၄-၅ ယောက်ကို ဘလော့ လိုက်တယ်။
အမြန်ပြေးတာကိုတော့ ဒုံးပြေးတယ်။
ဍုံ = ကုဍုံ။ တကုဍုံ (လက်လေးဆုပ်)။
ဒုံ။ ။ ဒုံမင်းပတ်သာ၊ ခရာဒုံမင်း၊ ဒုံလျော့ပင်၊ ကြာပဒုံ၊ ပဒုံမင်း၊ ပဒုံမြို့၊ ပိတ်ကျဉ်ဒုံမင်း၊ မင်္ဂလာဒုံ၊ ဒုံဝိုင်းမြို့။
ဒုန်း။ ။ ဒုန်းယာဉ်ပျံ၊ ဒုန်းချင်း၊ ဒုန်းတိုက်သည်၊ ဒုန်းဒုန်းမြည်သံ၊ စိတ်ဒုန်းဒုန်းချသည်၊ ဒုန်းမြင်း၊ ဒုန်းပြေး။ (ပညတ်သံဖြစ်၍ (န) သတ်သင့်သည်။)
ဒုံး။ ။ ဒုံးစငှက်၊ ဒုံးမြီးကွက်ငှက်။
ဓုန်း။ ။ သင်းဓုန်းခါး၊ လေသင်ဓုန်း၊ ငါးသင်ဓုန်း၊ သင်ဓုန်းစက်။ (တုန်း၊ ဟုလည်း ရေးကြ၏။)
၁။ ဒုံးဝေးသည် (ဉာဏ်ပညာနှင့် ပတ်သက်၍)
"ပြောပြ ရှင်းပြသော်လည်း သဘောမပေါက်သူ" ကို ဒုံးဝေးသည် ဟု သုံးခြင်းမှာ "ထုံထိုင်းခြင်း" သို့မဟုတ် "တုံးအခြင်း" ဟူသော သဘောကို ဆိုလိုပါသည်။
ဒုံးဝေးသည် (ဉာဏ်ပညာနှင့် ပတ်သက်၍)
ပြောပြ ရှင်းပြသော်လည်း သဘောမပေါက်သူကို "ဒုံးဝေးသည်" ဟု သုံးခြင်းမှာ "ထုံထိုင်းခြင်း" သို့မဟုတ် "တုံးအခြင်း" ဟူသော သဘောကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
မြစ်ဖျားခံပုံ: "ဒုံး" သည် "ထုံ" (ထုံထိုင်းခြင်း) နှင့် အသံဆင်တူရာမှ ပြောင်းလဲလာခြင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ "ဒုံး" (သစ်တုံးကဲ့သို့သော အရာ) သည် အသက်မရှိ၊ တုန့်ပြန်မှုမရှိသဖြင့် အသိဉာဏ် မပွင့်လင်းသူကို တင်စားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဝေးသည်: အမှန်တရား သို့မဟုတ် အသိပညာနှင့် အလှမ်းဝေးကွာနေခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
ခြုံငုံအဓိပ္ပါယ်: အသိဉာဏ် ထုံထိုင်းလွန်းသဖြင့် အမှန်ကို သိမြင်ဖို့ရန် အလွန်ပင် ခက်ခဲဝေးကွာနေသူကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဒုန်းပြေးသည် (မြန်ဆန်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍)
ဒုန်းစိုင်းသည်: မြင်းများကို အရှိန်အဟုန်ပြင်းစွာ ပြေးခိုင်းခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။
အခြားအသုံးများ: ဒုန်းဒုန်းဒင်းဒင်း (မြည်သံ)၊ ဒုန်းဒုန်းဒိုင်းဒိုင်း (မြည်သံ)၊ ဒုန်းမြင်း။
"ဒုံး" ၏ အခြားသော အဓိပ္ပါယ်များနှင့် အသုံးများ
ယဉ်ကျေးမှု: ကရင်တိုင်းရင်းသားတို့၏ ဒုံးယိမ်း၊ ဒုံးအက။
အတိအကျ: "အပြီးဒုံး" ၊ "အပြတ်ဒုံး" ဟု သုံးနှုန်းသကဲ့သို့ အဆုံးသတ် သို့မဟုတ် အပြီးအပိုင်ဟူသော သဘော။
အသုံးအနှုန်းများ: ဒုံး(စည်း)၊ ဒုံးကလား (လက်သမားသုံး)၊ ဒုံးကျည်၊ ဒုံးခံ၊ ဒုံးချင်း၊ ဒုံးခြောက် (ပုစွန်ခြောက်)၊ ဒုံးတိုက်၊ ဒုံးပျံလက်နက်၊ ဒုံးရောင်း၊ ဒုံးလှေ၊ ဒုံးဝေး။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment