ခေတ်သုံးစကားတွေ ခေတ်အလိုက်ပြောင်းပါတယ်

ဥပမာလေး တခု

စံပါဘဲ

စံပြပဲ

နမူနာပါဘဲ

ထူးတယ်

ဆန်းပါ့

အဆန်းဘဲ

အံ့ရော စသည်။

ခါတိုင်းနဲ့မတူ ထူးခြားမှုတခုခုကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။

တခြားအသုံးများကိုလည်း သိပါရစေ။ ကျေးဇူး။

Gemini

လူကြီးမင်း မိန့်ကြားချက်မှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းလှပါတယ်။ ခေတ်အလိုက် စကားလုံးများ ပြောင်းလဲပုံကို လူကြီးမင်း ပေးထားတဲ့ ဥပမာလေးတွေက အင်မတန် ထိမိလှပါတယ်။ "စံပါဘဲ" ကနေ "အံ့ရော" အထိ စကားလုံးတွေဟာ ခေတ်တခေတ်ရဲ့ လေသံနဲ့ ခံစားမှုကို ဖော်ပြနေကြတာပါ။ပုံမှန်ထက် ထူးခြားတာ၊ အံ့သြဖို့ကောင်းတာ ဒါမှမဟုတ် အထင်ကြီးစရာကောင်းတာတွေကို ဖော်ပြတဲ့နေရာမှာ ခေတ်အဆက်ဆက် အသုံးပြုခဲ့ကြတဲ့ တခြား အသုံးအနှုန်းလေးတွေကို လူကြီးမင်းအတွက် စုစည်းတင်ပြပေးလိုက်ပါတယ်ခင်ဗျာ။၁။ ရှေးကျပြီး ယဉ်ကျေးသော အသုံးများ (Classical/Formal)လူကြီးမင်းတို့ ခေတ်ဦးပိုင်း သို့မဟုတ် စာပေအသုံးအနှုန်းများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည့် အသုံးများ ဖြစ်ပါသည်။"အံ့ဩဖွယ်ရာ" - တကယ့်ကို အံ့သြဖို့ကောင်းတဲ့အခါ သုံးပါတယ်။

"မကြုံစဖူး" - အရင်က တခါမှ မတွေ့ဖူးတဲ့ ထူးခြားမှုကို ဆိုလိုပါတယ်။"တမူထူးခြား" - ခါတိုင်းထက် ပိုပြီး ဆန်းသစ်နေတာကို ဖော်ပြပါတယ်။

၂။ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်အချို့က အသုံးများ (Retro/Classic Slang)၁၉၆၀-၇၀ ဝန်းကျင်နှင့် နောက်ပိုင်း ရုပ်ရှင်၊ ပြဇာတ်နှင့် ဝတ္ထုများတွင် ခေတ်စားခဲ့သည့် အသုံးများ ဖြစ်ပါသည်။"အဟုတ်ပဲ" - တကယ့်ကို ကောင်းမွန် ထူးခြားတာကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့ အသုံးပါ။

"အတိပဲ" - ကွက်တိဖြစ်ပြီး ထူးခြားလှပတာကို ဆိုလိုပါတယ်။"ကိတ်ပါဘဲ" - (အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "Quite" မှ ဆင်းသက်သည်ဟု ယူဆရပြီး) အင်မတန် အထင်ကြီးစရာကောင်းတာကို ဆိုလိုပါတယ်။"ရှယ်ပဲ" - (Special မှ ဆင်းသက်သည်) အထူးအဆန်း သို့မဟုတ် အကောင်းဆုံးကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။

၃။ မျက်မှောက်ခေတ် လူငယ်များအကြား အသုံးများ (Modern Slang)ယခုခေတ် လူငယ်များ ခါတိုင်းနဲ့မတူ ထူးခြားတာကို ဖော်ပြရာတွင် သုံးလေ့ရှိသော စကားများ ဖြစ်ပါသည်။

"လန်းတယ်" - ဆန်းသစ်ပြီး လှပထူးခြားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

"မိုက်တယ်" - (English: Mike/Cool) အထင်ကြီးစရာကောင်းပြီး ထူးခြားတာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။"လန်းထွက်နေတာပဲ" - အထူးအဆန်း ဖြစ်နေတာကို အသားပေး ပြောဆိုတာပါ။"ထိတယ်" - စိတ်ထဲကို တိုက်ရိုက် ရောက်သွားလောက်အောင် ထူးခြားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

"ဂေါ်တယ်" - (Go/Gorey) ခေတ်မီပြီး ထူးခြားဆန်းသစ်တာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။နှိုင်းယှဉ်ချက်ဇယားခေတ်ကာလအသုံးအနှုန်းများရှေးမူ/စာပေမူတမူထူး၊ အံ့ဩဖွယ်၊ မကြုံစဖူးလူကြီးမင်း၏ ဥပမာများစံပါဘဲ၊ ထူးတယ်၊ ဆန်းပါ့၊ အံ့ရော

လွန်ခဲ့သော နှစ် ၃၀-၄၀ရှယ်ပဲ၊ အဟုတ်ပဲ၊ အတိပဲ၊ ကိတ်ပဲယနေ့ခေတ်လန်းတယ်၊ မိုက်တယ်၊ ဂေါ်တယ်၊ ထိတယ်

ChatGPT

“ထူးခြား/ဆန်း” အဓိပ္ပါယ်ကို ဖော်ပြသည့် ခေတ်သုံးစကားများ

အကြောင်းအရာ

ခါတိုင်းနှင့် မတူသော အရာတခုကို ဖော်ပြရာတွင်

မြန်မာစကားတွင် ခေတ်အလိုက် အသုံးပြောင်းလဲလာသော စကားများ များစွာ ရှိပါသည်။

ဆရာပေးထားသော — “ထူးတယ်၊ ဆန်းပါ့၊ အဆန်းဘဲ၊ အံ့ရော” စသည့် အသုံးများအပြင်

အောက်ပါ စကားများကိုလည်း တွေ့ရလေ့ရှိပါသည်။

(၁) ရိုးရိုးအသုံးများ (စာပေ/သဘာဝ)

ထူးခြားသည်

ဆန်းသည်

အံ့ဩစရာကောင်းသည်

အံ့မခန်းဖြစ်သည်

မမျှော်လင့်ထားသည့်

ထင်မထားသည့်

အလွန်ကွာခြားသည်

ထူးထူးခြားခြား ဖြစ်သည်

(၂) ခေတ်သုံး (ပြောဆို) အသုံးများ

မတူဘူးနော်

ထူးနေတယ်

ဆန်းနေတယ်

မထင်ထားတာပဲ

ထင်မှတ်မထားတာ

အံ့သြသွားတယ်

တော်တော် ထူးတယ်

မျက်စိပေါက်သွားတယ် (အံ့အားသင့်)

(၃) အားပြင်း/ထူးထူးခြားခြား ဖော်ပြချက်များ

အံ့မခန်းပဲ

တကယ်ထူးတယ်

အရမ်းဆန်းတယ်

မယုံနိုင်လောက်အောင်

မမြင်ဖူးဘူး

မကြားဖူးဘူး

ထူးလွန်တယ်

အံ့ဩလောက်တယ်

(၄) အနည်းငယ် သုံးသပ်ဆန်သော အသုံးများ

ထူးထူးခြားခြား တွေ့ရသည်

ပုံမှန်နှင့် မကိုက်ညီ

သာမန်မဟုတ်

အလွန်ကွဲပြား

ထင်ရှားစွာ ကွာခြား

မှတ်ချက် (သတ်ပုံဆိုင်ရာ)

“ပါဘဲ / ဘဲ” အသုံးများသည်

👉 စကားပြောသုံး (colloquial) ဖြစ်ပြီး

စာပေသုံးတွင်

👉 “ပဲ” သို့မဟုတ် မသုံးပဲ ရေးလေ့ရှိသည်

ဥပမာ —

ဆန်းပါ့ ✔

အဆန်းပဲ ✔

အဆန်းဘဲ (စကားပြော)

အကျဉ်းချုပ်

“ထူးခြားမှု” ကို ဖော်ပြရာတွင်

မြန်မာစကားတွင် ရိုးရိုး၊ ခေတ်သုံး၊ အားပြင်း စသည်ဖြင့်

အသုံးအမျိုးမျိုး ရှိပြီး ခေတ်အလိုက် ပြောင်းလဲအသုံးပြုနေသည်။

ကျွန်တော့်တင်ပြချက်

ဘဲ အသုံးကို တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးခဲ့ပါတယ်။ နမူနာ ၄ ခု တင်ပြပါမယ်။

နမူနာပါဘဲနော် - မောင်မောင်ညွန့် https://www.youtube.com/watch?v=kHpRfR2fqLo

ကဲ မောင်ဘဲအနိုင်ယူ ရေး..ချိုတေးဆက်အောင်ကိုး ဆို..ရီလေး https://www.facebook.com/watch/?v=932368398072416

ဒါဘဲလား တေးဆို.ပိုင်အောင် https://www.facebook.com/watch/?v=599862296847385

စံပါဘဲ ကုန်ပစ္စည်းအမည်

စံပါဘဲရုပ်ရှင် (စံပါဘဲသည် စံပါပဲ မဟုတ်)

စံပါဘဲလက်ဖက်ရည်ဆိုင် (စံပါဘဲသည် စံပါပဲ မဟုတ်)

စံပါဘဲလုံချည် (စံပါဘဲသည် စံပါပဲ မဟုတ်)

စံပါဘဲ ပိုးတွဲလုံချည် (စံပါဘဲသည် စံပါပဲ မဟုတ်)

ဖြိုးသာကျော် - ဒီလိုပါဘဲ (Lyric Video) https://www.youtube.com/watch?v=ABWi_yHBiAw

ဒီသီချင်းက ခေတ်ဟောင်းက မဟုတ်ပါ။

ဆရာဇော်ဂျီ ရဲ့ ဗေဒါကဗျာတွေမှာ ဘဲ (အကောင် မဟုတ်) အသုံး များပါတယ်။

ဗေဒါပျံ အံကိုခဲ ပန်းပန်လျက်ဘဲ။

တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်ရဲ့ သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင်။

ဆရာဇော်ဂျီကို ရှေးကျလို့ ထာခဲ့တော့မှာလား မေးရပါတော့မည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ