Natal plum (Carissa macrocarpa) ခံသီး ခံပွင့်

(၁)

၁။ အာဟာရဓာတ် ကြွယ်ဝမှု (Nutritional Riches)

ဗီတာမင်များ - ဗီတာမင် အေ (A) နှင့် ဘီ (B) အပြင်၊ ဗီတာမင် စီ (Vitamin C) အလွန်အမင်း ကြွယ်ဝပါသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း၊ အရေပြား ကျန်းမာရေးနှင့် အမြင်အာရုံ ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ အာရုံကြောစနစ်ကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးပါသည်။

သတ္တုဓာတ်များ - ကယ်လ်ဆီယမ် (Calcium)၊ မဂ္ဂနီဆီယမ် (Magnesium) နှင့် ဖော့စဖရပ် (Phosphorus) တို့ သိသာစွာ ပါဝင်သဖြင့် အရိုးအဆစ် သန်မာစေရန်၊ ကြွက်သား လုပ်ဆောင်ချက် ကောင်းမွန်စေရန်နှင့် ခန္ဓာကိုယ် စွမ်းအင် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

၂။ တိုင်းရင်းဆေးပညာအရ အသုံးဝင်ပုံ (Traditional Medicinal Uses)

အသီး - အာဖရိက တိုင်းရင်းဆေးပညာတွင် အအေးမိ၊ နှာစေးနှင့် တုပ်ကွေးရောဂါများ ကာကွယ်ရန် စားသုံးကြပါသည်။

အရွက် - အရွက်ကို ပြုတ်၍ သွားကိုက်ဝေဒနာအတွက် အုံဆေး (Poultice) အဖြစ် အသုံးပြုပါသည်။

အမြစ် - ကိုယ်လက်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်းနှင့် ငှက်ဖျားရောဂါ ကုသရာတွင်လည်း အသုံးပြုကြပါသည်။

၃။ ရုက္ခဗေဒနှင့် အသုံးချမှုဆိုင်ရာ မှတ်ချက်

အသီး၏ အရသာမှာ ချဉ်ဖြုံဖြုံရှိသဖြင့် ယိုထိုးခြင်း (Jam/Jelly) အတွက်လည်း အလွန် သင့်လျော်လှပါသည်။

ခံသီးကို အောက်ပါနည်းလမ်းများဖြင့် စားသုံးနိုင်ပါသည်။

၁။ အစိမ်းလိုက် လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားသုံးခြင်း

မှည့်သောအသီး: အသီးမှာ အနီရောင်ရင့်ရင့် (သို့မဟုတ်) ခရမ်းရောင်သန်းလာပါက အပင်ပေါ်မှ ခူးဆွတ်၍ တိုက်ရိုက် စားသုံးနိုင်ပါသည်။ အရသာမှာ ချိုချဉ်ဖြစ်ပြီး အနံ့မှာ စံပယ်ပန်းကဲ့သို့ သင်းပျံ့ပါသည်။

သတိပြုရန်: အသီးကို ဖြတ်လိုက်ပါက အုန်းနှဲပင်ကဲ့သို့ အဖြူရောင်အစေး (Latex) လေးများ ထွက်တတ်ပါသည်။ ၎င်းအစေးသည် စားသုံး၍ရသော်လည်း အချို့က ဖယ်ထုတ်၍ စားလေ့ရှိပါသည်။ အစေ့များကိုလည်း အတူတူ ဝါးစားနိုင်သလို ဖယ်ထုတ်၍လည်း ရပါသည်။

၂။ ယိုထိုးခြင်းနှင့် ဖျော်ရည်လုပ်ခြင်း (Preserves & Beverages)

ခံသီးယို (Jam/Jelly): ခံသီးတွင် ပက်တင် (Pectin) ဓာတ် ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်သဖြင့် ယို (Jam) သို့မဟုတ် ဂျယ်လီ (Jelly) ထိုးရာတွင် အလွန် ကောင်းမွန်ပါသည်။ အစေ့များကို ဖယ်ထုတ်၍ သကြားဖြင့် ကျိုချက်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဖျော်ရည် (Juice/Syrup): အသီးကို ပြုတ်၍ အရည်ညှစ်ကာ သကြား (သို့မဟုတ်) ပျားရည်ဖြင့် ရောစပ်ပြီး အားဖြည့်ဖျော်ရည်အဖြစ် သောက်သုံးနိုင်ပါသည်။ ဗီတာမင် စီ (Vitamin C) အလွန်ကြွယ်ဝသဖြင့် ကိုယ်ခံအားအတွက် အလွန်ကောင်းပါသည်။

၃။ ဟင်းလျာများနှင့် အသုပ်များတွင် အသုံးပြုခြင်း

သစ်သီးသုပ် (Salad): လတ်ဆတ်သော ခံသီးကို အစိတ်လေးများ စိတ်၍ အခြားသော သစ်သီးများ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် ရောစပ်ကာ အသုပ်အဖြစ် စားသုံးနိုင်ပါသည်။

အချိုပွဲများ: ကိတ်မုန့်၊ တာ့တ် (Tart) မုန့်များနှင့် ပိုင် (Pie) မုန့်များ၏ အပေါ်မှ အလှဆင်ရန် သို့မဟုတ် အစာသွတ်ရန်အတွက် အသုံးပြုကြပါသည်။

၄။ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စားသုံးမှု (Traditional Use)

အအေးမိ တုပ်ကွေးအတွက်: ဒေါက်တာ တင်ပြသကဲ့သို့ပင် အာဖရိက တိုင်းရင်းဆေးပညာတွင် အအေးမိခြင်းနှင့် တုပ်ကွေးများကို ကာကွယ်ရန် အသီးကို လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် စားသုံးကြပါသည်။

သွားကိုက်ခြင်းအတွက်: အရွက်ကို ပြုတ်၍ အုံဆေး (Poultice) အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။

မှတ်ချက်: ခံသီးပင်၏ အသီးနှင့် အမြစ် အစိတ်အပိုင်း အချို့ကို ဆေးဘက်တွင် သုံးသော်လည်း၊ အပင်၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများ (ဥပမာ - အစေးများလွန်းသော အပိုင်းများ) ကိုမူ သတိထား ကိုင်တွယ်သင့်ပါသည်။

(၂)

"ခံပွင့်"

ပန်းစပယ်၊

နန်းလယ်မပေါ်ခိုက်ဟာမို့၊

အလိုက်တော်တန်သင့်ရုံပ၊

ခံပွင့်ကိုကုံး။

နန်းရဝေ၊

မန်းမြေမှာ စပယ်လှိုင်တော့၊

ခံပန်းခိုင် ယာယီရွေ့တယ်၊

တောလေ့ရွာသုံး။ (စလေ ဦးပုည)

မှတ်ရန်

စပယ်မှာ သေးသေးတင် မပါ။ 

မူရင်း သင်ပုန်းကြီးဖတ်စာမှာ 

စ စပယ်ဖြူ မွှေးကြူကြူ။

(၃)

"ခံသီး အညာဒေသစားသုံးပုံ"

ခံသီးလို အလွန်ချဉ်တဲ့စားစရာကို အများအားဖြင့် အအီပြေအဖြစ် ဥပမာ ဝက်သားနဲ့ ရောချက်ကြတယ်။

ခံသီးကို ခရမ်းချဉ်သီး စတာတွေနဲ့ အငန် + အစပ်နဲ့လည်း ချက်စားကြပါတယ်။

အများအားဖြင့် ထောင်းစားပါတယ်။ ငပိနဲ့ အစပ်စားနိုင်သူတွေက ငရုတ်သီးပါထည့်ထောင်းကြတယ်။

ခံသီးထောင်းကို အသားဟင်း၊ ပဲဟင်းတို့နဲ့လည်း လိုက်ဖက်တယ်။ 

"တောလေ့ရွာသုံး"

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ