ပို့စ် တခု = ကမ္ဘာကြီးလည်း အရူးမ လင်လုပ်နေရသလိုပဲ
မြန်မာစကားပုံများတွင် "အရူးမ လင်လုပ်ရသလို" ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် အကြောင်းအရာ တခုခုကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် အစီအစဉ်မကျဘဲ ရှုပ်ထွေးပွေလီနေခြင်း သို့မဟုတ် ခေါင်းအေးအေးထား၍ ဖြေရှင်း၍မရဘဲ ပိုမိုရှုပ်ထွေးကုန်ခြင်းကို တင်စားပြောဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
ဤစကားပုံ၏ ဆိုလိုရင်းအနက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ခွဲခြားနားလည်နိုင်ပါသည် -
၁။ အစီအစဉ်မကျဘဲ ရှုပ်ထွေးခြင်း
အရူးမတယောက်သည် ပုံမှန်လူများကဲ့သို့ အိမ်ထောင်မှုတာဝန် သို့မဟုတ် ဝတ္တရားများကို စနစ်တကျ နားလည်သူ မဟုတ်ပါ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းနှင့် အိမ်ထောင်ဖက် ပြုရသူသည် ချက်ပြုတ်ခြင်း၊ အိမ်မှုကိစ္စ ပြုလုပ်ခြင်းမှစ၍ နေ့စဉ်ဘဝ ကိစ္စရပ်တိုင်းတွင် အဆင်မပြေမှုများ၊ အလွဲအချော်များနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများကိုသာ ကြုံတွေ့ရတတ်သည်။ ဤသည်ကို အစွဲပြု၍ လုပ်ငန်း တခုခုတွင် စနစ်မရှိဘဲ ဟိုနားကောက် ဒီနားကောက်နှင့် ဗရုတ်ဗရက် ဖြစ်နေသည်ကို တင်စားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၂။ ရှင်းလေ ရှုပ်လေ ဖြစ်ခြင်း
အရူးမ တယောက်ကို စကားပြော၍ နားဝင်အောင် ရှင်းပြရန် ကြိုးစားသော်လည်း ၎င်းက နားမလည်ဘဲ ထင်ရာမြင်ရာများ ပြန်လုပ်တတ်သကဲ့သို့၊ အလုပ် တခုကို သေချာကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းသော်လည်း အခြေအနေက ပိုမိုဆိုးရွားသွားခြင်း သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးသွားခြင်းမျိုးကို ဆိုလိုပါသည်။
၃။ စိတ်ပင်ပန်း လူပင်ပန်းဖြစ်ရခြင်း
အကျိုးအကြောင်း မသိသူ၊ ဆင်ခြင်တုံတရား ကင်းမဲ့သူနှင့် အတူတကွ အလုပ်လုပ်ရသောအခါ သို့မဟုတ် ထိုသို့သော အခြေအနေမျိုး ကြုံရသောအခါတွင် မိမိမှာ စိတ်ရောလူပါ ပင်ပန်းရပုံကို ပေါ်လွင်စေရန် သုံးနှုန်းခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
အသုံးအနှုန်း ဥပမာ -
"ဒီရုံးက အလုပ်တွေကတော့ စနစ်တကျမရှိဘဲ အရူးမ လင်လုပ်ရသလို ဘယ်ဟာအရင် လုပ်ရမှန်းမသိအောင် ရှုပ်နေတာပဲ" စသဖြင့် သုံးနှုန်းလေ့ ရှိကြပါသည်။
ဤစကားပုံသည် အနည်းငယ် ကြမ်းတမ်းသည်ဟု ယူဆနိုင်သဖြင့် အလွတ်သဘော ပြောဆိုဆက်ဆံမှုများတွင်သာ အသုံးများပြီး၊ ယဉ်ကျေးသော အသိုင်းအဝိုင်းတွင်မူ အခြားသော စကားပုံများ (ဥပမာ - "မျောက်အုန်းသီးရသလို") နှင့် ခိုင်းနှိုင်းပြောဆိုတတ်ကြပါသည်။
၁။ အစီအစဉ်မကျဘဲ ရှုပ်ထွေးနေခြင်းအတွက် (Chaos and Disorder)
အလုပ် တခု သို့မဟုတ် အခြေအနေတခုသည် စနစ်တကျမရှိဘဲ ဗရုတ်ဗရက် ဖြစ်နေသည်ကို ဖော်ပြလိုလျှင် -
"A complete shambles"
(ဥပမာ - The whole project is a complete shambles.)
အရာအားလုံးဟာ အစီအစဉ်မကျဘဲ ဖရိုဖရဲ ဖြစ်နေတာကို ဆိုလိုပါတယ်။
"Like a headless chicken"
(ဥပမာ - Running around like a headless chicken.)
ခေါင်းပြတ်နေသော ကြက်တကောင်လို ဟိုပြေးဒီပြေးနှင့် ဘာလုပ်ရမှန်းမသိဘဲ ကယောက်ကယက် ဖြစ်နေခြင်းကို တင်စားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
၂။ ရှင်းလေ ရှုပ်လေ ဖြစ်ခြင်းအတွက် (Making things worse)
ပြဿနာ တခုကို ဖြေရှင်းရင်းနှင့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးသွားခြင်းမျိုးအတွက် -
"To open a can of worms"
အကြောင်းအရာတခုကို စတင်ကိုင်တွယ်လိုက်ရာမှ မမျှော်လင့်ဘဲ ရှုပ်ထွေးပွေလီသော ပြဿနာအသစ်တွေ အများကြီး ထွက်လာခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။
"To make a mountain out of a molehill"
ကိစ္စသေးသေးလေးကို အကြီးအကျယ်ဖြစ်အောင် လုပ်မိခြင်း သို့မဟုတ် ရှုပ်ထွေးအောင် လုပ်မိခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
၃။ အရူးနှင့်တူသော အပြုအမူများအတွက် (Nonsensical situations)
အကျိုးအကြောင်းမသိဘဲ ဗရမ်းဗတာ လုပ်နေခြင်းမျိုးအတွက် -
"The inmates are running the asylum"
(အရူးထောင်ကို အရူးတွေကပဲ အုပ်ချုပ်နေသလိုမျိုး) - တာဝန်ရှိသူတွေက စနစ်တကျ မရှိဘဲ နားမလည်သူတွေက ထင်သလို လုပ်ကိုင်နေကြသော အခြေအနေမျိုးကို ရည်ညွှန်းသည့် ခပ်စပ်စပ် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။
"A fool's errand"
အကျိုးမရှိဘဲ အလကား ပင်ပန်းရမည့်၊ အစီအစဉ်မရှိသည့် အလုပ်မျိုးကို ခိုင်းစေခြင်း သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။
၄။ အခက်တွေ့နေသော အခြေအနေအတွက် (Difficult and messy)
"A dog's breakfast" (ဗြိတိသျှအသုံး)
အလွန်ညံ့ဖျင်းစွာ လုပ်ကိုင်ထားသော၊ ရှုပ်ပွေနေသော အလုပ်တခုကို ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
နှိုင်းယှဉ်ချက် -
မြန်မာစကားပုံမှာ "အရူးမ" ကို အခြေခံပြီး တင်စားသကဲ့သို့၊ အင်္ဂလိပ်စကားတွင်လည်း "Madness" (ရူးသွပ်ခြင်း) သို့မဟုတ် "Chaos" (ဖရိုဖရဲဖြစ်ခြင်း) ကို အခြေခံသော အသုံးအနှုန်းများ များစွာ ရှိပါသည်။ သို့သော် မြန်မာစကားပုံက ပိုမို၍ ရုပ်လုံးပေါ်ပြီး အခြေအနေကို ပေါ်လွင်စေပါသည်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment