၁။ အငုံစိတ် (Latent Mind / Subconscious)
"အငုံ" ဆိုသည်မှာ ပန်းပွင့်ဖူးကဲ့သို့ မပွင့်သေးဘဲ ငုံနေသည်၊ ကိန်းအောင်းနေသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။
အဓိပ္ပာယ်: စိတ်ထဲတွင် ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်မရှိဘဲ မြုပ်နေသောစိတ်၊ ကိန်းအောင်းနေသောစိတ် သို့မဟုတ် မသိစိတ် (Subconscious) ကို ဆိုလိုပါသည်။
သုံးနှုန်းပုံ: "လူတယောက်ရဲ့ အငုံစိတ်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ဆန္ဒတွေ" သို့မဟုတ် စိတ်ပညာသဘောတရားအရ ကိန်းအောင်းနေသော အသိစိတ်ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် သုံးပါသည်။
၂။ အငုံ့စိတ် (Inferiority Complex)
"အငုံ့" ဆိုသည်မှာ ခေါင်းငုံ့ခြင်း၊ မျက်နှာငယ်ခြင်း၊ အောက်ကျနောက်ကျဖြစ်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည့် "ငုံ့" (ငုံ့လျှိုးခြင်း) မှ လာပါသည်။
အဓိပ္ပာယ်: မိမိကိုယ်ကိုယ် သူတပါးထက် နိမ့်ကျသည်ဟု ယူဆသောစိတ်၊ မျက်နှာငယ်လိုသောစိတ် (Inferiority Complex) ကို ဆိုလိုပါသည်။
သုံးနှုန်းပုံ: "သူတပါးထက် နိမ့်ကျတယ်လို့ ယူဆပြီး အငုံ့စိတ် ဝင်နေတတ်တယ်" သို့မဟုတ် "အငုံ့စိတ်ကို ဖျောက်ပြီး ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ရမယ်" စသဖြင့် သုံးနှုန်းပါသည်။
အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် -
အငုံစိတ် = စိတ်ထဲတွင် ငုံ နေသော (မြုပ်နေသော/ကိန်းအောင်းနေသော) စိတ်။
အငုံ့စိတ် = သူတပါးရှေ့တွင် မျက်နှာ ငုံ့ ထားရသကဲ့သို့ (နိမ့်ကျသည်ဟု ခံစားရသော) စိတ်။
ငုံ
ငုံ - ကြိ / ၎င်း / ၁၊ ခံတွင်းထဲတွင် ထည့်ဆောင်သည်။ “ကျိုးလည်း.... ငါကား ရေကိုငုံ၍ ထွေးမည်ဆို၏။” ကိပံု၊ ၆၃၇။ ၂၊ ပိုက်ခြုံသည်။ ဖုံးအုပ်သည်။ လွှမ်းမိုးသည်။ သိမ်းရှုံးသည်။ အုပ်ထိန်းသည်။ “စေတီသုံးစုံ၊ ရွှေခြည်ငုံမျှ၊ လုံခြုံရစ်ဆိုင်း။” တန်ရ ၂၆။ ၃၊ အပွင့်မပွင့်မီ အဖူးဘဝတွင် ဖြစ်သည်။ ဖူးသည်။ “အခြားပန်းတို့ကား ကားကားစွင့်စွင့် ပွင့်လေကုန်ပြီ၊ ဤပန်းကား ငုံလျက်သာ ရှိ၏။” သံဝတ်၊ ၂၀၄။*
- န / ၎င်း / ၁၊ ခံတွင်းထဲတွင် ထည့်ဆောင်သည့်အဖြစ်ကို ပြသော စကားလုံး။ “ရေသောက်သော်လည်း တငုံသာ သောက်သည်။” သက်စောင့်၊ ၈၃။ ၂၊ အဖူး၊ အငုံ။ “ပုပ္ပပဒံ၊ ကြာဖူးငုံလျှင်၊ တိမ်ခြုံပယ်ထွန်း၊ ရဝိထွန်းမူ၊ ပျံ့မွှန်းနံ့ကြွယ်၊ ဆင်းတင့်တယ်လျက်။” ကိုး ၁၅။* ငုံမိ - ကြိ / ၎င်းမိ / ၁၊ အားလုံးခြုံ၍ သိမြင်နားလည်သည်။ သဘောပေါက်သည်။ “စာယဉ်နှင့် စိတ်သွား၊ နားမငုံမိ၊ ရှိပြန်သည်ကာလ။” မွေ၊ ၁၄။ ၂၊ အားလုံးခြုံ၍ ပါဝင်သည်။
ငုံ့ - ကြိ / ၎င်း / ၁၊ ဦးခေါင်းကို မတ်ရာမှ ရှေ့သို့ ငိုက်ကျစေသည်။ “ဘုရားပွင့်သစ်၊ ရှိသည်ဖြစ်မူ၊ ပုဆစ်တုပ်ကြုံ့၊ ဦးလည်းငုံ့လျက်၊ ကြည်ညိုပန်ထွာ၊ ကိုးကွယ်ပါ၏။” သစ္စာ ၁၅၃။ ၂၊ ငိုက်ကျသည်။ “မစပ်ရှေ့နောက်၊ ထိပ်လယ်တောက်လျက်၊ တင်ညှောက်မပေါ်၊ မမော်မငုံ့၊ တရုံ့အကွင်း၊ ကျယ်ခြင်းမရှိ။” ဘူလင် ၃၈၇။ ငုံ့ခံ - ကြိ / ၎င်းခံ / [ဥပစာ] သူတပါးက မခံချင်ဖွယ် ပြောဆိုပြုမူသည်ကို မတုံ့မပြန်ဘဲ ငြိမ်နေသည်။ “မကြားဟန် မမြင်ဟန်ပြုကာ ငုံ့ခံပြီးသော် လိုက်ပါလာခဲ့၏။” စစ်သား၊ ပ။ ၁၉၉။ ငုံ့စုပ် - ကြိဝိ / ၎င်းစုပ် / မည်သူ့ကိုမျှ ဂရုမစိုက်ဘဲ၊ မည်သည့်အရာကိုမျှ အလေးမမူပဲ အလုံးစုံ လျစ်လျူပြုလျက်။
ငုံ့ကြည့်
ငုံ့ခံ
ငုံ့စုံပစ်
ငုံ့လျှိုး
ဆီးဖြူဖန်းခါးလို ငုံထားရမလို
ရေငုံ နှုတ်ပိတ်
ခေါင်းငုံ ခေါင်းမော့
ငုံနေသော = မြုံနေသော
ဆေးကို ပါးစပ်ထဲ ငုံမထားနဲ့၊ မျိုချလိုက်။
ရေတငုံလောက် သောက်ပါရစေ။
က်တာတင့်ဆွေ



Comments
Post a Comment