ပါဠိစာပေအကြောင်း

ဆရာ တခုသိချင်မိတယ်။ ပါဠိစာပေဆိုတာ ခုမြန်မာအက္ခရာတွေနဲ့ရေးထားတာမူရင်းလား သို့မဟုတ် သီးသန့်အက္ခရာအဖြစ်နဲ့ဘာသာစကားရှိတာလားခင်ဗျာ

ရှာဖွေစုစည်း တင်ပြပါမယ်။

(၁)

ပါဠိစာပေအကြောင်း 

မြတ်စွာဘုရားရှင်တို့လက်ထက်က အန္ဒိယနိုင်ငံမှာ တိုင်းကြီး(၁၆)တိုင်း ရှိတယ်လို့ အန္ဒိယနိုင်ငံသမိုင်း များမှာ ဖော်ပြပါတယ်၊၊ ထိုတိုင်းကြီး(၁၆)တိုင်းထဲမှာ ဥဇ္ဇေနီပြည်နှင့် မာဂဓတိုင်းတို့မှာ ပါဠိဘာသာစကားကို နိုင်ငံတော်ရုံးသုံး ဘာသာစကားအဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်တဲ့၊၊

မြတ်စွာဘုရားရှင်ရဲ့ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို လေ့လာကြည့်တဲ့အခါမှာလည်း ဘုရားရှင်သည် မာဂဓတိုင်းမှာ အနေများတာကို တွေ့ရပါတယ်၊၊ မြတ်စွာဘုရားရှင်အနေဖြင့် သူအနေများသည့် မာဂဓတိုင်းဘာသာစကားဖြင့် များစွာ သော တရားတော်များကို ဟောကြားခဲ့လိမ့်မည်ဟု ပါဠိသုတေသီတို့ ခန့်မှန်းကြပါသည်၊၊

စင်စစ် ပါဠိသဒ္ဒါဟူသည် မြတ်စွာဘုရားရှင်ဟောကြားခဲ့သော ပါဠိတော်များ မဟုက်ချေ၊ ရှေးခေတ် ပါဠိပညာရှင် ဆရာတော်ကြီးများမှ ပါဠိစာပေ သမုဒြာကိုကူးခတ်ရင်း တူရာတူရာ ပါဠိအသွားအလာ နှင့် ပါဠိပုဒ်ပုံစံ စနစ်များကို ထုပ်နှုတ်မှတ်သားခဲ့ရာမှ ပါဠိလိုမှတ်သားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သောကြောင့် နောင်အခါတွင် ကျမ်းအဆင့် ထိရောက်လာပြီး၊ ပါဠိစာပေတတ်လိုလျင် ပါဠိသဒ္ဒါကို အရင်တတ်အောင် သင်ရသည်အထိ ဖြစ်လာတော့သည်၊၊ အမှန်မှာ ပါဠိစာပေကို လေ့လာရာမှ ပါဠိစာပေ စနစ်ကို သိလာခြင်းသာ ဖြစ်သည်၊၊ ပါဠိသဒ္ဒါတတ်ပြီးမှ ပါဠိစာပေတတ်ခြင်း မဟုက်ဘဲ၊ ပါဠိစာပေတတ်ရာက ပါဠိစာပေ တည်ဆောက်ထားပုံ သဒ္ဒါဟူသည်ကို သဘောပေါက် နားလည်လာခြင်းဖြစ်သည်၊၊

(၂)

ပါဠိဘာသာနှင့် စာပေစတင်ရာအရပ်ကို ပညာရှင်များအကြား အယူအဆအမျိုးမျိုးရှိကြသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း မှတ်သားနိုင်ပါသည်။စတင်ရာဒေသနှင့် အချိန်ကာလပါဠိဘာသာသည် အိန္ဒိယနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း (မဇ္ဈိမဒေသ) တွင် မြတ်စွာဘုရားရှင် သက်တော်ထင်ရှားရှိစဉ် (ခရစ်တော်မပေါ်မီ ဘီစီ ၆ ရာစုခန့်) ကပင် စတင်အမြစ်တွယ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။အခြေခံအရပ်: မြတ်စွာဘုရားရှင် တရားဒေသနာတော်များ ဟောကြားခဲ့သည့် မဂဓတိုင်း သုံးစကားကို အခြေခံထားခြင်းကြောင့် ပါဠိဘာသာကို "မဂဓဘာသာ" ဟုလည်း ခေါ်ဆိုကြပါသည်။စနစ်တကျ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း: ဘုရားရှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးနောက် ပထမအကြိမ် သင်္ဂါယနာတင်ချိန် (ဘီစီ ၅ ရာစုခန့်) တွင် ဟောကြားခဲ့သော ဒေသနာတော်များကို စနစ်တကျ စုစည်းမှတ်တမ်းတင်ရာမှ ပါဠိစာပေအဖြစ် ခိုင်မာစွာ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါသည်။ပါဠိစာပေ၏ အဓိကအဆင့်ဆင့်ပါဠိစာပေသည် အောက်ပါအတိုင်း တိုးတက်ပြန့်ပွားခဲ့သည်ဟု ဆိုနိုင်ပါသည် -ကာလအဖြစ်အပျက်ဘီစီ ၆ - ၅ ရာစုမြတ်စွာဘုရားရှင်၏ ဟောကြားချက်များကို နှုတ်တိုက်အာဂုံဆောင်၍ စတင်ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြသည်။ဘီစီ ၃ ရာစုအသောကမင်းကြီးလက်ထက် တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပြီးနောက် သီဟိုဠ်ကျွန်း (သီရိလင်္ကာ) သို့ ဗုဒ္ဓစာပေများ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့သည်။ဘီစီ ၁ ရာစုသီဟိုဠ်ကျွန်း၊ အာလောကတေဇာ (အလူးသျှံ) လိုဏ်ဂူတွင် ပိဋကတ်တော်များကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပေထက်အက္ခရာ တင်ခဲ့ကြသည်။ဘာသာဗေဒအမြင်ခေတ်သစ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်အချို့ကမူ ပါဠိသည် မဂဓစကားစစ်စစ်ထက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အနောက်ဘက် သို့မဟုတ် အလယ်ပိုင်းဒေသသုံး အရပ်စကားများ ပေါင်းစပ်ထားသော (Lingua Franca) သဘောမျိုးဖြစ်နိုင်သည်ဟုလည်း သုံးသပ်ကြပါသည်။ သို့သော် မြန်မာအပါအဝင် ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာနိုင်ငံများတွင်မူ မြတ်စွာဘုရားရှင် ဟောကြားရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် မဂဓဘာသာသည်ပင် ပါဠိစာပေ၏ အခြေခံဖြစ်သည်ဟု လက်ခံယုံကြည်ကြပါသည်။ဗုဒ္ဓမြတ်စွာ၏ တရားတော်များကို တိကျစွာထိန်းသိမ်းရန် "ပါဠိ" (စာကြောင်း/အစီအစဉ်) ဟူသော အမည်ဖြင့် ယနေ့တိုင် တည်တံ့နေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

(၃)

မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပုံ

အိန္ဒိယပြည်၊ အသောကမင်းကြီးလက်ထက် တတိယသင်္ဂါယနာတင်ပြီးနောက် သာသနာပြုစေလွှတ်ရာတွင် အရှင်သောဏနှင့် အရှင်ဥတ္တရ မထေရ်မြတ်တို့သည် သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ (ယနေ့ သထုံဒေသ) သို့ ကြွရောက်လာခဲ့ကြသည်။ ထိုစဉ်ကပင် ပါဠိဘာသာဖြင့် ဟောကြားအပ်သော ဗုဒ္ဓဒေသနာတော်များ စတင်ရောက်ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆကြပါသည်။

၂။ ပျူခေတ် (ခရစ်နှစ် ၄ ရာစု - ၉ ရာစု)

သမိုင်းဝင် အခိုင်မာဆုံး အထောက်အထားများမှာ ပျူမြို့ဟောင်းများတွင် တွေ့ရသော ပေရွှေပြားများ ဖြစ်ပါသည်။

ပြည်မြို့ (သရေခေတ္တရာ) အနီးရှိ ဟလင်းကြီး၊ မောင်ကန် စသည့်နေရာများမှ တူးဖော်ရရှိသော ရွှေပြားများတွင် ပါဠိပိဋကတ်တော်လာ ဂါထာတော်များ ကို အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ကဒံဗအက္ခရာ (Kadamba script) များဖြင့် ရေးထိုးထားသည်ကို တွေ့ရပါသည်။

၎င်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပါဠိစာပေ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ရှေးအကျဆုံး သမိုင်းသက်သေပင် ဖြစ်ပါသည်။

၃။ ပုဂံခေတ် (ခရစ်နှစ် ၁၁ ရာစု)

ပါဠိစာပေနှင့် ပိဋကတ်တော်များ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်းလုံးတွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ပြန့်နှံ့သွားသည့် ကာလမှာ အနော်ရထာမင်းကြီး လက်ထက်ဖြစ်ပါသည်။

ရှင်အရဟံ မထေရ်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် သထုံပြည်မှ ပိဋကတ်တော်အစုံ ၃၀ ကို ပုဂံသို့ ပင့်ဆောင်ခဲ့ပါသည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ ပါဠိစာပေကို အခြေခံသည့် သဒ္ဒါ၊ အဘိဓာန်နှင့် ကျမ်းဂန်သင်ကြားမှုများ အလွန်ထွန်းကားခဲ့သည်။

"သဒ္ဒနီတိကျမ်း" ကဲ့သို့သော ကမ္ဘာကျော်ပါဠိသဒ္ဒါကျမ်းကြီးကို ပုဂံခေတ်တွင် အရှင်အဂ္ဂဝံသ မထေရ်က မြန်မာနိုင်ငံ၌ပင် ပြုစုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါသည်။

ပါဠိစာပေ ပြန့်နှံ့ခဲ့သည့် လမ်းကြောင်းများ

မြန်မာနိုင်ငံသို့ ပါဠိစာပေ ရောက်ရှိလာသည့် လမ်းကြောင်းမှာ အဓိကအားဖြင့် နှစ်သွယ်ရှိသည်ဟု ပညာရှင်များ သတ်မှတ်ကြပါသည် -

ပင်လယ်ရေကြောင်းလမ်း: အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းနှင့် သီဟိုဠ်ကျွန်း (သီရိလင်္ကာ) တို့မှတဆင့် သထုံနှင့် သရေခေတ္တရာ ဒေသများသို့ ရောက်ရှိလာခြင်း။

ကုန်းကြောင်းလမ်း: အိန္ဒိယမြောက်ပိုင်းမှတဆင့် အထက်မြန်မာပြည်သို့ အနည်းငယ်စီ စိမ့်ဝင်လာခြင်း။

မြန်မာစာပေအပေါ် သက်ရောက်မှု

ပါဠိစာပေ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် မြန်မာစာပေ သမိုင်းတွင် အရေးကြီးဆုံး အလှည့်အပြောင်းတခု ဖြစ်ပါသည်။

မြန်မာအက္ခရာများသည် ပါဠိစာပေကို ရေးမှတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် ဗြာဟ္မီ (Brahmi) အက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်သည်။

မြန်မာစကားလုံးများစွာမှာ ပါဠိမှ တိုက်ရိုက်ယူထားခြင်း (သို့မဟုတ်) အနည်းငယ် ပြုပြင်ထားခြင်း (ဥပမာ- မေတ္တာ၊ ကုသိုလ်၊ စေတနာ) တို့ ဖြစ်ပါသည်။

ပါဠိစာပေသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ယနေ့တိုင် ပရိယတ္တိစာသင်တိုက်များမှတဆင့် မူရင်းအတိုင်း တည်တံ့ပြန့်ပွားနေဆဲ ဖြစ်ပါသည်။

မှတ်ချက်

ကွဲလွဲချက်တွေ့လာပါက ပြင်ဆင်တင်ပြပါမည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ