Mulch မြေဖုံးပစ္စည်း

Mulch ဆိုသည်မှာ မြေဆီလွှာ၏ မျက်နှာပြင်ပေါ်တွင် လွှမ်းအုပ်ပေးထားသော ပစ္စည်းအလွှာကို ဆိုလိုသည်။ မြေဖုံးပစ္စည်း အသုံးပြုရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်များတွင် မြေဆီလွှာအစိုဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ မြေဆီလွှာ၏ မျိုးအောင်နိုင်စွမ်း (မြေဆီဩဇာ) နှင့် ကျန်းမာရေးကို မြှင့်တင်ရန်၊ ပေါင်းမြက်များ ရှင်သန်ကြီးထွားမှုကို လျှော့ချရန်နှင့် စိုက်ခင်းဧရိယာကို အမြင်ပန်းပန် တင့်တယ်လှပစေရန်တို့ ပါဝင်သည်။

မြေဖုံးပစ္စည်းများသည် များသောအားဖြင့် သဘာဝအော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများ ဖြစ်လေ့ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့ချည်းပဲတော့ မဟုတ်ပါ။ ၎င်းတို့ကို ရေရှည်တည်တံ့သော ပစ္စည်း (ဥပမာ- ပလတ်စတစ်စက္ကူလွှာ) သို့မဟုတ် ယာယီပစ္စည်း (ဥပမာ- သစ်ခေါက်စများ) ဟူ၍ အသုံးပြုနိုင်သည်။ စိုက်ပျိုးခြင်းမပြုရသေးသော မြေလွတ်ပေါ်တွင်ဖြစ်စေ၊ ရှိနှင့်ပြီးသား အပင်များ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင်ဖြစ်စေ ဖုံးအုပ်ပေးနိုင်သည်။ တိရစ္ဆာန်ချေးနှင့် ကွန်ပိုးစ်မြေဆွေးတို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မြေဖုံးပစ္စည်းများသည် တီကောင်များနှင့် အခြားမြေအောက်အဏုဇီဝသက်ရှိများ၏ လှုပ်ရှားမှုကြောင့် မြေဆီလွှာအတွင်းသို့ သဘာဝအလျောက် အလိုအလျောက် ပေါင်းစပ်ဝင်ရောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤမြေဖုံးစနစ်ကို စီးပွားဖြစ် သီးနှံစိုက်ပျိုးရေးနှင့် အိမ်တွင်းဥယျာဉ်ခြံစိုက်ပျိုးရေး နှစ်မျိုးလုံးတွင် အသုံးပြုကြပြီး စနစ်တကျ မှန်ကန်စွာ အသုံးပြုပါက မြေဆီလွှာ၏ သီးနှံဖြစ်ထွန်းမှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေနိုင်သည်။

ရှင်သန်ဆဲ မြေဖုံးပင် (Living mulches) များတွင် ရေညှိပင်ခင်း (Moss lawns) များနှင့် အခြားသော မြေကပ်ပင် (Ground covers) များ ပါဝင်သည်။

အသုံးပြုပုံများ 

မြေဆီလွှာ အစိုဓာတ်ထိန်းရန်၊ မြေဆီလွှာ အပူချိန်ကို ထိန်းညှိရန်၊ ပေါင်းမြက်များ ရှင်သန်မှုကို နှိမ်နင်းရန်နှင့် အလှအပအတွက် ပစ္စည်းအမျိုးမျိုးကို မြေဖုံးပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ၎င်းတို့ကို မြေဆီလွှာမျက်နှာပြင်၊ သစ်ပင်ပတ်ပတ်လည်၊ လူလျှောက်လမ်းများ၊ ပန်းခင်းများတွင် ဖုံးအုပ်ပေးလေ့ရှိသလို၊ ကုန်းစောင်းများတွင် မြေဆီလွှာတိုက်စားမှုကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ပန်းနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် သီးနှံစိုက်ပျိုးရာ နေရာများတွင်လည်း အသုံးပြုကြသည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဖုံးအုပ်သည့်အခါ မြေဖုံးပစ္စည်းအလွှာကို အထူ ၅ စင်တီမီတာ (၂ လက်မ) သို့မဟုတ် ထိုထက်ပို၍ ထားရှိရသည်။

စိုက်ပျိုးတည်ဆောက်ပြီးသား အပင်များ၏ ပတ်ပတ်လည်တွင် မြေဖုံးပစ္စည်းကို အချိန်မရွေး ဖုံးအုပ်ပေးနိုင်သော်လည်း၊ အသုံးပြုရသည့် ရည်ရွယ်ချက်အပေါ် မူတည်၍ တနှစ်တာ၏ မတူညီသော အချိန်များတွင်လည်း ခွဲခြားအသုံးပြုကြသည်။ သီးနှံစိုက်ပျိုးရာ ရာသီအစပိုင်းတွင် မြေဖုံးပစ္စည်းများသည် ညဘက်၌ ဆုံးရှုံးသွားမည့် အပူဓာတ်ကို ထိန်းထားပေးခြင်းဖြင့် မြေဆီလွှာကို နွေးထွေးစေရန် အဓိက ကူညီပေးသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့သီးနှံများကို စောစောစီးစီး မျိုးစေ့ချခြင်းနှင့် ပျိုးပင်ရွှေ့ပြောင်းစိုက်ပျိုးခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်နိုင်စေကာ အပင်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စွာ ကြီးထွားစေသည်။ မြေဖုံးပစ္စည်းသည် အပူဒဏ်ခံ အကာအကွယ်လွှာ (Insulator) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ရာသီဥတု ရွေ့လျားလာသည်နှင့်အမျှ မြေဖုံးပစ္စည်းသည် မြေဆီလွှာ၏ အပူချိန်နှင့် အစိုဓာတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး မျိုးစေ့များမှ ပေါင်းမြက်များ ပေါက်ပွားလာခြင်းကို တားဆီးပေးသည်။

သမပိုင်းရာသီဥတု (Temperate climates) များတွင် မြေဖုံးပစ္စည်းများ၏ အာနိသင်သည် ၎င်းတို့ကို မည်သည့်အချိန်တွင် အသုံးပြုသနည်း ဆိုသည့်အပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဆောင်းဦးနှင့် ဆောင်းရာသီတို့တွင် ဖုံးအုပ်ပေးပါက နွေဦးပေါက်ချိန်၌ နှစ်ရှည်ခံပင် (Perennial plants) များ စောစီးစွာ ရှင်သန်ကြီးထွားမှုကို နှောင့်နှေးစေပြီး၊ ဆောင်းရာသီ နေ့ပူချိန်များအတွင်း အပင်များ ရုတ်တရက် ပေါက်ပွားလာခြင်းကို တားဆီးပေးသဖြင့် မြေကြီး ခဲလိုက်-အရည်ပျော်လိုက် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်သော အပင်အမြစ် ပျက်စီးမှု (Freeze–thaw damage) ကို လျှော့ချပေးသည်။

မြေဆီလွှာ၏ အစိုဓာတ်ပါဝင်မှုအပေါ် မြေဖုံးပစ္စည်း၏ သက်ရောက်မှုမှာ အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးသည်။ မြေဖုံးပစ္စည်းသည် မြေဆီလွှာနှင့် လေထုကြားတွင် အလွှာတခုအဖြစ် တည်ရှိနေသဖြင့် ရေငွေ့ပျံခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း တဖက်တွင်မူ မိုးဖွဲဖွဲရွာသွန်းမှုများမှ ရေကို မြေဖုံးပစ္စည်းက စုပ်ယူထားခြင်း သို့မဟုတ် ပိတ်ဆို့ထားခြင်းကြောင့် ရေသည် မြေကြီးထဲသို့ မရောက်ရှိအောင် တားဆီးသကဲ့သို့ ဖြစ်သွားတတ်ပြီး မြေဖုံးပစ္စည်းအလွှာ ထူလွန်းပါက မြေဆီလွှာအတွင်း အောက်ဆီဂျင်ဓာတ်ကို လျော့နည်းစေနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် မြေဖုံးပစ္စည်း၏ ဆိုးကျိုးများကို လျှော့ချပြီး ကောင်းကျိုးများကို အမြင့်ဆုံး ရရှိနိုင်ရန်အတွက် မြေဆီလွှာအပူချိန် လုံလောက်စွာ မြင့်တက်လာပြီး မြေဆီလွှာအတွင်း အစိုဓာတ်ပါဝင်မှု မြင့်မားနေသေးသည့် နွေဦးနှောင်းပိုင်း / နွေရာသီအစပိုင်း အချိန်များတွင် အများဆုံး ဖုံးအုပ်အသုံးပြုလေ့ ရှိကြသည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ