"ဘိုင်ကျတယ်"

ပိုက်ဆံမရှိတာကို မြန်မာလို ဘန်းစကားအဖြစ် "ဘိုင်ကျတယ်" လို့ သုံးကြတယ်။ မူရင်း ဟင်ဒီစကားလုံး ရှိပါသလား။

AI

"ဘိုင်ကျတယ်" ဆိုတဲ့ မြန်မာဘန်းစကားရဲ့ မူရင်း ဟင်ဒီစကားလုံးကတော့ "ဗိုက်ဟ်" (बाह्य - Bāhya) သို့မဟုတ် အိန္ဒိယသုံး အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "ဘိုင်" (Bhai) တို့နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ယူဆချက် နှစ်ခု ရှိပါတယ်ခင်ဗျာ။

၁။ ဟင်ဒီစကားလုံး "ဗိုက်ဟ်" (Bāhya) မှ ဆင်းသက်ခြင်း

ဟင်ဒီနှင့် သက္ကတဘာသာစကားတွင် "ဗိုက်ဟ်" (बाह्य / Bāhya) ဆိုသည်မှာ "အပြင်ဘက် ရောက်သွားခြင်း"၊ "အပယ်ခံရခြင်း" သို့မဟုတ် "အခြေအနေတခု၏ အပြင်သို့ လွင့်စင်သွားခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။

စီးပွားရေးလောကတွင် အရင်းအနှီးလည်းမရှိ၊ အသိုင်းအဝိုင်းထဲတွင်လည်း ဝင်ဆံ့နိုင်စွမ်းမရှိတော့ဘဲ "အပြင်ဘက်သို့ အပြီးအပိုင် ရောက်ရှိသွားခြင်း" (အခြေပျက်သွားခြင်း) ကို ရည်ညွှန်းရာကနေ မြန်မာမှုပြုပြီး "ဘိုင်ကျ" ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

၂။ "ဘိုင်" (Bhai) + "ကျ" (မြန်မာစကား) ပေါင်းစပ်ခြင်း

ဗြိတိသျှခေတ် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အိန္ဒိယကုန်သည်များနှင့် ငွေချေးသူများ (ဥပမာ- ချစ်တီးကုလားများ၊ ကာကာဆိုင်များ) သည် တဦးနှင့်တဦး ခေါ်ဝေါ်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း၊ အလုပ်သမားများကို ခေါ်ဝေါ်ရာတွင် သော်လည်းကောင်း "ဘိုင်" (Bhai - အစ်ကို/မောင်လေး) ဟု သုံးနှုန်းကြသည်။

မြန်မာလူမျိုးများ ငွေကြေးကျပ်တည်း၍ အပေါင်ဆိုင် သို့မဟုတ် အိန္ဒိယကုန်သည်များထံတွင် ငွေသွားချေးရသည့်အခါ၊ သို့မဟုတ် ငွေမချေနိုင်တော့ဘဲ လက်မှိုင်ချရသည့်အခါ "ဘိုင် (အိန္ဒိယသား) တွေဆီမှာ ဒူးထောက် ကျဆင်းသွားရပြီ" ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် "ဘိုင်ကျ" ဟု သုံးစွဲလာကြသည်ဟူသော ဒေသန္တရယူဆချက်လည်း ရှိပါသည်။

ထို့ကြောင့် "ဘိုင်ကျ" ဆိုသည့် ဘန်းစကားသည် ဗြိတိသျှခေတ် အိန္ဒိယနွယ်ဖွားများနှင့် စီးပွားရေး၊ ငွေကြေးအရ ဆက်ဆံရာမှ မြန်မာ့လူမှုပတ်ဝန်းကျင်ထဲတွင် "ပိုက်ဆံ လုံးဝပြတ်တောက်သွားခြင်း" အတွက် အတည်ဖြစ်ကျန်ခဲ့သော စကားလုံး ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကျေးဇူး။

အလားတူ ဟင်ဒီစာလုံးတွေကို မြန်မာလိုသုံးတာတွေလည်း ရှိပါသေးသည်။

ဥပမာ

ပန်ကာ

ဂေါ်ဖီ

ပိုက်ဆံ (ပိုက်ဆား)

ခါလီ

AI

ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ။ ဆရာဖော်ပြပေးတဲ့ စကားလုံးတွေက တကယ်ကို ထင်ရှားတဲ့ ဟင်ဒီ (နဲ့ အူရ်ဒူ) စကားလုံးတွေ ဖြစ်ပြီး မြန်မာ့လူမှုဘဝထဲမှာ အောက်ခြေသိမ်း အမြစ်တွယ်နေတဲ့ အသုံးအနှုန်းတွေ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဆရာပေးထားတဲ့ ဥပမာလေးတွေကို မူရင်းဟင်ဒီစာလုံးတွေနဲ့တကွ အနီးစပ်ဆုံး တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးကြည့်ရင် အောက်ပါအတိုင်း တွေ့ရပါတယ်ခင်ဗျာ -

၁။ ပန်ကာ

• မူရင်းဟင်ဒီစာလုံး - ပင်ခါး (पंखा - Pankhā)

• အဓိပ္ပာယ် - ယပ်တောင်၊ လျှပ်စစ်ပန်ကာ။

• နောက်ခံ - မူရင်း ဟင်ဒီစကားမှာ လက်နဲ့ခတ်ရတဲ့ ယပ်တောင်အကြီးစားတွေကို ကနဦး ခေါ်ဝေါ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး၊ ဗြိတိသျှခေတ် လျှပ်စစ်ပန်ကာတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါမှာလည်း ဒီစာလုံးကိုပဲ ဆက်သုံးခဲ့ကြရာက မြန်မာလို "ပန်ကာ" ဖြစ်လာတာပါ။

၂။ ဂေါ်ဖီ (ဂေါ်ဖီထုပ်)

• မူရင်းဟင်ဒီစာလုံး - ဂေါဘီ (गोभी - Gobhī)

• အဓိပ္ပာယ် - မုန်လာထုပ် (Cabbage) ကို ဟင်ဒီမှာ "ပတ်တာ ဂေါဘီ" (पत्ता गोभी) လို့ခေါ်ပြီး၊ ပန်းဂေါ်ဖီ (Cauliflower) ကိုတော့ "ဖူးလ် ဂေါဘီ" (फूल गोभी) လို့ ခေါ်ပါတယ်။

• နောက်ခံ - မြန်မာတွေကတော့ အနောက်က "ဂေါဘီ" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုပဲ ယူပြီး အသံအနည်းငယ်ပြောင်းကာ "ဂေါ်ဖီ" လို့ သုံးစွဲခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

၃။ ပိုက်ဆံ (ပိုက်ဆား)

• မူရင်းဟင်ဒီစာလုံး - ပိုက်ဆာ (पैसा - Paisā)

• အဓိပ္ပာယ် - အိန္ဒိယသုံး ငွေကြေးယူနစ် (ရူပီးရဲ့ ရာခိုင်နှုန်းပုံတပုံ)၊ ယေဘုယျအားဖြင့် "ငွေကြေး" ကို ဆိုလိုပါတယ်။

• နောက်ခံ - အိန္ဒိယသားတွေ အဓိက အခြေချခဲ့တဲ့ ရန်ကုန် အပါအဝင် မြန်မာပြည်အောက်ပိုင်း ဒေသတွေမှာ "ပိုက်ဆား" လို့ အသံထွက် သုံးစွဲခဲ့ကြပြီး၊ ကာလကြာလာတဲ့အခါ မြန်မာ့သတ်ပုံအတိုင်း "ပိုက်ဆံ" လို့ အတည်ဖြစ်သွားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

၄။ ခါလီ

• မူရင်းဟင်ဒီစာလုံး - ခါးလီ (खाली - Khālī)

• အဓိပ္ပာယ် - ဗလာ၊ အလွတ်၊ ဘာမှမရှိသော (Empty)။

• နောက်ခံ - မြန်မာဘန်းစကားမှာ "ပုလင်းခွံ/ပုလင်းဗလာ" ကို "ပုလင်းခါလီ"၊ အိတ်ထဲ ပိုက်ဆံမရှိတာကို "အိတ်ခါလီ ဖြစ်နေတယ်" စသဖြင့် မူရင်းအဓိပ္ပာယ်အတိုင်း တိုက်ရိုက်ယူပြီး သုံးစွဲကြတာ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ဒီလိုပဲ မြန်မာ့နေ့စဉ်ဘဝမှာ ဟင်ဒီစကားလုံးမှန်း မသိသာတော့လောက်အောင် သုံးနေကြတဲ့ အခြားထင်ရှားတဲ့ စကားလုံးအချို့လည်း ရှိပါသေးတယ်ဆရာ။ ဥပမာ -

• အာလူး ဟင်ဒီ "အာလူး" (आलू - Ālū) (အာလူးသီး)

• ချာပါတီ ဟင်ဒီ "ချပါးတီး" (चपाती - Chapātī) (ဂျုံပြားဖုတ်)

• ကူလီ ဟင်ဒီ "ကူလီ" (कुली - Kulī) (အထမ်းသမား)

ဗြိတိသျှခေတ်က အုပ်ချုပ်ရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာတွေမှာ အိန္ဒိယနွယ်ဖွားတွေနဲ့ ရောနှောဆက်ဆံခဲ့ရမှုကြောင့် မြန်မာစကားထဲမှာ ဟင်ဒီဝေါဟာရတွေ အတော်များများ ရောနှောကျန်ရစ်ခဲ့တာ ထင်ရှားပါတယ်ခင်ဗျာ။

ကျေးဇူး။

ဂိုထောင် လည်း ဟင်ဒီကနေ လာပါသလား။

ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ။ “ဂိုထောင်” (Godown) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကလည်း အိန္ဒိယနဲ့ ဆက်စပ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံထဲ ရောက်လာတာ မှန်ပါတယ်ခင်ဗျာ။ ဒါပေမဲ့ သူက ဟင်ဒီစကားလုံး စစ်စစ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။

မူလဇစ်မြစ်က အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းသုံး တမီးလ် (Tamil) ဘာသာစကား သို့မဟုတ် မလေးရာလမ် (Malayalam) ဘာသာစကားကနေ ဆင်းသက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီစကားလုံး မြန်မာပြည်ထဲ ရောက်လာပုံ အဆင့်ဆင့်ကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ -

• ပထမအဆင့် (အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း) - မူရင်း တမီးလ်စကားလုံး "ကီဒန်ဂူ" (கிடங்கு - Kidangu) သို့မဟုတ် မလေးရာလမ်စကားလုံး "ကူဒါမ်" (Kudam) ကနေ စတင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်က "ကုန်ပစ္စည်းများ သိုလှောင်ရာနေရာ" လို့ ရပါတယ်။

• ဒုတိယအဆင့် (မလေးကျွန်းဆွယ်) - အဲဒီကနေတဆင့် မလေးကျွန်းဆွယ်ဘက်ကို ရောက်သွားပြီး မလေးဘာသာစကားမှာ "ဂူဒန်း" (Gudang) လို့ အသံထွက် ပြောင်းလဲသုံးစွဲခဲ့ကြပါတယ်။

• တတိယအဆင့် (အင်္ဂလိပ် အရှေ့အိန္ဒိယကုမ္ပဏီ) - ၁၆ ရာစုနဲ့ ၁၇ ရာစုတွေမှာ အိန္ဒိယနဲ့ မလေးကျွန်းဆွယ်တဝိုက် ကုန်သွယ်မှုလုပ်ခဲ့ကြတဲ့ ပေါ်တူဂီနဲ့ အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်တွေက ဒီစကားလုံးကို သဘောကျပြီး အင်္ဂလိပ်မှုပြုကာ "ဂိုဒေါင်း" (Godown) လို့ ပြောင်းလဲခေါ်ဝေါ်ခဲ့ကြပါတယ်။

• စတုတ္ထအဆင့် (မြန်မာနိုင်ငံ) - ဗြိတိသျှခေတ် ရောက်တဲ့အခါ အင်္ဂလိပ်စာလုံး "Godown" နဲ့ အိန္ဒိယနွယ်ဖွား အလုပ်သမားတွေရဲ့ အခေါ်အဝေါ်တွေ ပေါင်းစပ်ပြီး မြန်မာလို "ဂိုထောင်" ဆိုပြီး နေ့စဉ်သုံး ကုန်လှောင်ရုံ အဓိပ္ပာယ်အဖြစ် အတည်ဖြစ်ကျန်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်ခင်ဗျာ။

ထို့ကြောင့် "ဂိုထောင်" ဟာ ဟင်ဒီစကားလုံး တိုက်ရိုက်မဟုတ်သော်လည်း အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ဘာသာစကားကနေ အင်္ဂလိပ်ကုန်သည်တွေတဆင့် မြန်မာပြည်ထဲ သယ်ဆောင်လာခဲ့တဲ့ သမိုင်းဝင် စကားလုံးတလုံး ဖြစ်ပါတယ်ဆရာ။

တစ် ၅ လုံးကိုတော့ မှန်အောင်ပြင်ပါမည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ