တို့စာ တို့စကား တို့တိုင်းပြည်

ပြီ – စည်း / ပျီ / ၁၊ ဖြစ်ပျက် ပြုလုပ်မှုပြီးကြောင်း ဖော်ပြသော စကားလုံး။ “သူသွား ပြီ၊ မလိုက်နှင့်တော့။” ၂၊ ပိုင်းဖြတ်ခြင်းပြ နောက်ဆက်စကား။ (ပဋိသေဓကြိယာနှင့်သာ အသုံးများသည်။) “ဇံအနုါ ဝှဉ့်အနုါဟူ၍ မရှိပြီ။” လောကုပ်။ ၉။ ပြိုင်’ – ကြိ / ပျီ / ပေါ တပြိုင်တည်း တညီတည်း ယှဉ်တွဲပြုလုပ်သည်။ တလှိုင်းတည်း။ တယှဉ်တည်း။ “လုလင်နုတို့၊ ပြိုင်တုလှော်ချီ၊ လှေချင်းပြိုင်သို့၊ တညီတည်းပင်။” ကိုး* ၁၉၉။ ပြီး ပြီး – စည်း / ပျီး / ပြုလုပ် ဖြစ်ပျက်ခြင်း ထမြောက်ကျော်လွန်ခဲ့သည်ကို ထင်ရှားစေသော စကားလုံး။ – ကြိ / ပျီး / ၁၊ တစုံတရာ ဆောင်ရွက်မှု ကျေကုန်ပြတ်စဲသည်။ “ရန်မီး၏ အရေးတော် ပြီးပါလိမ့်မည်ဘုရား။” ကော။ ၉။ ၂၊ သိဒ္ဓိတန်ခိုးပြည့်စုံသည်။ ခံနိုင်ရည် အစွမ်းရှိထားရင်းဖြစ်သည်။ (ဓားပြီး၊ တုတ်ပြီး၊ သေနတ်ပြီး စသည် အသုံးရှိသည်။) ၃၊ အရာဝတ္ထုတမျိုးတည်းနှင့် လုပ်ထားသည်။ “ရွှေနှင့် ပြီး သော ပြာသာဒ်။” ပြီးကပစ် – ကြိဝိ / ပျီးဂဗျစ် / သပ်ရပ်သေချာခြင်း မရှိပဲ။ပစ်စလတ်ခတ်။ ပြီးငြိမ်း – ကြိ / ပျီးငြိန်း / တစုံတခုသော အခက်အခဲ၊ မှုခင်း၊ ပြဿနာ စသည် ပြတ်စဲ အဆုံသတ်သည်။ အဆုံးသို့ ရောက်သည်။ ပြီးလွယ် – ကြိဝိ / ပျီးလွယ် / ပေါ့ပေါ့ဆဆ။ လေးနက်ခြင်းမ...

တရားပြသူ အမှတ်စဉ် ၁၁ ကွန်မင့်တခု = AI ဖြစ်ဖြစ် RI ဖြစ်ဖြစ် .. ခံစားပြီးရင်အစွဲဖျောက်လိုက် ဝေဒနာ က ဥပါဒါန်မဖြစ်စေနဲ့ မြန်မာစာ စာလုံးပေါင်း၊ သတ်ပုံ၊ အသံထွက်နဲ့ အဓိပ္ပါယ်တွေကို တင်ပြတဲ့စာတွေအောက်မှာ ကွန်မင့်ကနေ တရားပြသူအမျိုးမျိုး ရှိတယ်။ အခုတယောက်က ဒီနေ့။ အရင်ပုဂ္ဂိုလ်တွေ ဘယ်မဂ်၊ ဘယ်ဖိုလ် ရောက်ကြပြီလဲ မသိပါ။ မဂ် ဆိုသည်မှာ နိဗ္ဗာန်ကို ရောက်စေတတ်သော (ကိလေသာများကို ဖျက်ဆီးတတ်သော) အကျင့်လမ်းစဉ် ဖြစ်ပြီး၊ ဖိုလ် ဆိုသည်မှာ ထိုမဂ်တရား၏ အကျိုးဆက်အားဖြင့် ကိလေသာများ ကင်းငြိမ်းရာ နိဗ္ဗာန်ကို ချက်ချင်းခံစားရခြင်း (သို့) ရလဒ် ဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာတွင် မဂ် (၄) ပါးနှင့် ဖိုလ် (၄) ပါး ဟူ၍ အဆင့် (၄) ဆင့် ရှိပါသည်။ ဥပါဒါန် ဆိုသည်မှာ "ဥပါဒိယတီတိ ဥပါဒါနံ" မြဲစွာစွဲလမ်းတတ်သောကြောင့် "ဥပါဒါန်" မည်သည်။ တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ခိုင်မြဲကြပ်တည်းစွာ မလွှတ်ရက်ပဲ စွဲလမ်းသောတရားကို "ဥပါဒါန်" ဟု ဆိုသည်။ အကြင်တစုံတရာသော အရာဝတ္ထုကို သာယာစွဲလမ်းမှုကြောင့် အလွန်များပြားသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ရပါသော်လည်း ထိုဝတ္ထုကို မစွန့်ပစ်နိုင်၊ အပြစ်ဒေါသ အာဒီနဝတို့ကို မြင်ပါသော်လည်း ထိုဝတ္ထုကို မစွန့်လ...

ခုံဖိနပ် – န / ခုန့်ဖနတ် / သစ်သားကို အောက်ခံလုပ်ထားသော ဖိနပ်။ ခုံဖွဲ့ . – ကြိ / ခုန့်ဖွဲ့ / တရား စစ်ဆေးစီရင်ရန်အတွက် ပုဂ္ဂိုလ်များကို အာဏာပိုင်တို့ က ဖွဲ့စည်းပေးသည်။။ ခုံမင် – ကြိ / ခုန့်မင် / တပ်မက် စွဲလမ်းသည်။။ အရေးတကြီး အလိုရှိသည်။။ “ငါ့မိရောက်ဟု၊ ဝမ်းမြောက်အားရ၊ ကြာလှ ကလျှင်၊ တောင့်တခုံမင်၊ မြော်တုံ့ချင်သည်။” ခင်ထွေး* ၃၉။ – ကြိဝိ / ခုန့်မင် / ၁၊ စုံစုံမက်မက်။ ၂၊ အလျင်အမြန်။ အဆောတလျင်။ အလျင်စလို။ “သွား၍ခုံမင်၊ ငါ့ရှေ့တွင်သို့၊ လျှင်လျှင်ရောက်စေ။” ဘူလင်* ၁၄၆။ ခုန် – ကြိ / ခုန့် / ၁၊ ခြေထောက်ကို ကွေးညွတ် အားယူကာ ကိုယ်ကို မြောက်တက်အောင် လုပ်သည်။။ “မျောက်မင်း ခုန် ၍ ကုန်းပေါ်သို့ ရောက်သည်။” ကိပုံ။ ၄၇။ ၂၊ အကြိမ် များစွာ တိုးကြွတုန်လှုပ်သည်။။ “နှလုံး ခုန်သည်။။ သွေး ခုန် သည်။” ၃၊ ကျော်လွှား ဖြတ်သွားသည်။။ “ရန်သူအဟုန်၊ မီးပွား ခုန်သို့၊ သူပုန်အားလုံး။” ထိလာ၊ ၃* ၅။ ခုန်ကျိခုန်ကျော် – ကြိဝိ / ခုန့်ကျိခုန်ကျော် / အစီအစဉ် မမှန်။ ထိုရောက်ဤရောက်။ ကမောက်ကမ။ ခုန်ကျော် – ကြိ / ခုန့်ကျော် / လွှား၍ ဖြတ်သွားသည်။။ “သစ် ပင်ကိုဖောက်၊ ချောက်ကို ခုန်ကျော်၊ ညွန်ပေါ်တုံးခင်း။” ဟိ။ ၉၆။ ခုန်ချ – ကြိ / ခုန့်ချ? /...

အစေ့မဲ့မာကလာ မာလကာသီးလို့ ရေးရ။ မာရေကျောရေ – ကြိဝိ /မာယေဂျောယေ/ ဗောက်ဗာစ္စာ။ ဗောက်ဗာသောလေသံဖြင့်။ – န /မာယေဂျောယေ/ ဗောက်ဗာခြင်း။ မာလကာ – န /မာလကာ/ ပုချိန်မှည့်ချိန်တွင် အသီးအတိုင်း စားနိုင်သောအသီး သီးသည့် ချောပြောင်သော အပွေးပါး အလွှာ ကွာလေ့ရှိ၍ အသားမာဆတ်သည့် အပင်တမျိုး။ (အဖြူ၊ အနီ၊ အချဉ်နှင့် အသီးအရွယ်ပုံပန်းအလိုက် အမျိုးကွဲသည်။) မာလကာပေါက် – န /မာလကာဗေါက်/ သင်္ဘော တုံကင်း စသည်တို့တွင် ကုန်သွင်းထုတ်ရန် ကုန်းပတ်၌ ဖောက်ထားသောအပေါက်။ မာလကျောင်ပိတ် – န /မာလဂျောင်ပိတ်/ ချည်ကြမ်းဖြင့် ပါးလွှာစွာ ရက်ထားသော အထည်တမျိုး။ ဟိန္ဒီ မာလာ – န /မာလာ/ ပန်း၊ ပန်းကုံး။ ပါ မာလာကျီကျူ – န /မာလာကျီကျူ/ ကံ့ကုမံ – န၊ နှင့်အတူတူ။ မာလာဗူး – န /မာလာဗူး/ အညှာအထိုင်ပတ်လည်၌ အစိမ်းရောင် ရွက်အုံနှင့် ပန်းရင့်ရောင် သို့မဟုတ် မရန်းရောင်အပွင့်ငယ် များရံလျက် မြေကပ်၍ပွင့်သည့် တို့စရာအဖြစ်စားသုံးရသော အပွင့်အဖူးတမျိုး။ မာလာသီယွန် – န /မာလာသီယွန်/ အပင်အရွက်တို့ကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ပိုးမွှားများကို သုတ်သင်နိုင်စွမ်းသည့် ပိုးသတ်ဆေးတမျိုး။ အခြား မှတ်ရန်များ အပင်တမျိုး အထည်တမျိုး မရန်းရောင် အပွင့်အဖူးတမျိုး ပိုးသတ်ဆေးတမျိုး ဒေါက်တာတ...

  အဋ္ဌမတန်းသမိုင်းစာအုပ်ထဲက စာမျက်နှာတခုကို တွေ့တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းရဲ့ မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်ကို အမွှမ်းတင်ထားတယ်။ လက်ဝဲအင်အားစုတွေထဲက အလံနီကို ဖေးမပြီး၊ ဗကပကို အရင်းရှင်နဲ့ ပေးစားထားတာ တွေ့ရတယ်။  အမှန်က အဲလိုဖြစ်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါ။ မဆလကို လူထုထောက်ခံမှုများလာတယ်လို့ ချီးမွမ်းထားတယ်။ အချက်တခုက ၁၅ ရက်တကြိမ် ဂျာနယ်နိုင်ထုတ်လို့တဲ့။  ကျွန်တော် မြန်မာ့ဆိုရှယ်လစ်ခေတ်ကို ကောင်းကောင်းမီတယ်။ ၁၉၆၂ မှာ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းက အာဏာသိမ်းလို့ ကျွန်တော်က ၁၄ နှစ်သား။ အတော်အတန် သိတတ်နေပါပြီ။ ၁၉၈၈ မှာ အဲဒီပါတီကို လူထုအားနဲ့ဖြုတ်ချတော့ ကျွန်တော်အသက် ၄ဝ တိတိ။ အကောင်းအဆိုးကို ကောင်းကောင်းကြီး သိပြီ။ အဋ္ဌမတန်းသမိုင်းစာအုပ်ထဲက ပုံထဲပါအချက်အလက်တွေဟာ ဘက်လိုက်ပြီးရေးထားတာဖြစ်တယ်။ သမိုင်းရေးနည်း မဟုတ်ပါ။ ကျောင်းပြဋ္ဌာန်းစာအုပ်ဆိုတာ အလွန်မတန်သတိကြီးကြီးနဲ့ သမာသမတ်ကျကျသာ ရေးသင့်တယ်။ ဗိုလ်ချုပ်နေဝင်းခေတ်ကို ဒိထက် ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျအောင်ရေးလို့ရပါတယ်။  အစိုးရအတော်များများဟာ အလိုကျတဲ့သမိုင်းမျိုးကို ရေးခိုင်းပြီး၊ ကျောင်းသုံးအဖြစ်လည်း ပြဋ္ဌာန်းတတ်ကြတယ်။  ဒီသမိုင်းကိုတော့ သဘောမတူနိုင်ပါ။  ဒါပေမဲ့ ဒီလို...

  (တိုင်းပြည်ထွက်ပြေး နိုင်ငံရေးလုပ်သူတယောက် ဟိုရောက်ဒီရောက်) ကျွန်တော်ငယ်စဉ်က ၅ တန်းကနေ ၁၀ တန်းအထိ ကျောင်းသွားကျောင်းပြန် နားခိုရ အနောက်လယ်တီတိုက်အဝက်က ညောင်ပင် ရှင်သန်နေဆဲ။ ၂၀၁၈ ခုနှစ်က ဒီရက်မှာ အလည်ရောက်တော့ ဒီညောင်ပင်ကြီးနဲ့ ကျွန်တော် တယောက်ကိုတယောက် မှတ်မိကြတယ်။  သူက မေးတယ်။ "မင့်ပခုံးမှာ ကျောင်းလွယ်အိတ်မပါတော့လား" ကျွန်တော် ၁၉၉၀ ခုနှစ်မကုန်ခင် ကျောပိုးအိတ်တလုံးနဲ့ ထွက်ပြေးရကတည်းက စာအုပ်တွေနဲ့ ဝေးသွားတယ်။ ပြန်လာတော့ ကျောက်စာလောက်သာ ဖတ်တတ်တော့တယ်။  နောက်စာအုပ်တွေက ဗိုလ်ခေတ်မှာ သတ်ပုံပြောင်းကုန်ကြတယ်မဟုတ်လား။ "သူတို့က လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီးထက် စာပိုတော်ကြလား ပြောစမ်းပါဦး ညောင်ပင်ကြီးခင်ဗျား" ဒေါက်တာတင့်ဆွေ ၁-၆-၂၀၁၈

မေးခွန်းတခု = မြန်မာသဒ္ဒါနည်းအရ Lollipop ကို ဘာသာပြန်ရာမှာ "တုတ်ထိုးချိုချဉ် နဲ့ ဒုတ်ထိုးချိုချဉ်" အသုံးနှုန်းလေး ရှင်းပြပေးစေလိုပါတယ်ဗျ။ lollipop ကို ဆီလျော်အောင် မြန်မာလို ဘယ်လို ရေးသင့်ပါသလဲ။ AI ၁။ အသုံးအများဆုံးနှင့် အနီးစပ်ဆုံးဘာသာပြန် တုတ်ထိုးသကြားလုံး သို့မဟုတ် အရိုးတံပါသကြားလုံး ရှင်းလင်းချက်: Lollipop ရဲ့ ထူးခြားချက်က သကြားလုံးမှာ အောက်က တုတ်ချောင်း သို့မဟုတ် စက္ကူအရိုးတံလေး ပါနေတာဖြစ်လို့ အရိုးရှင်းဆုံးနဲ့ နားလည်ရလွယ်ကူဆုံး ကူးယူဖော်ပြချက် ဖြစ်ပါတယ်။ ၂။ မြန်မာ့ရိုးရာမုန့်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး ဆီလျောအောင်ပြန်ဆိုခြင်း သကြားရုပ် (သို့မဟုတ်) သကြားကလပ် ရှင်းလင်းချက်: မြန်မာ့ရိုးရာ ပွဲခင်းတွေမှာ ကလေးတွေ ဝယ်စားလေ့ရှိတဲ့ တုတ်ချောင်းလေးတွေနဲ့ ထိုးထားတဲ့ တိရစ္ဆာန်ရုပ် သကြားလုံးတွေ၊ သကြားနီကျိုပြီး လုပ်ထားတဲ့ သကြားရုပ်တွေကို Lollipop နဲ့ သဘောသဘာဝချင်း တူညီတဲ့အတွက် စာပေဆန်ဆန် ဆီလျောအောင် သုံးနှုန်းချင်တဲ့အခါ သုံးနိုင်ပါတယ်။ ၃။ အသံထွက်ဖလှယ်၍ သုံးစွဲခြင်း (Transliteration) လော်လီပေါ့ပ် ရှင်းလင်းချက်: ခေတ်ပေါ်မဂ္ဂဇင်းတွေ၊ ကလေးဝတ္ထုတွေ ဒါမှမဟုတ် ကုန်ပစ္စည်းအမည်တွေမှာ မူရင်းအသံအတိုင...

ကွန်မင့်တခု = သံပရာ ပုရာလို့ရေးရ ရန်းသီး ရမ်းသီးလို့ရေးရ ကွန်မင့်တခု = မရမ်းသီးလား မရန်းသီးလား ရမ်းသီးဟုသာ မှတ်ထားမိနေလို့ပါခင်ဗျာ ပြန်စာ အထောက်အထားတွေ တင်ပြလိုက်တယ်။ ဒါပေမဲ့ လူကြီးမင်းတို့သဘော။ ၁။ "Screenshot 2024-02-27 224845.png" ပါ စာသား မရန်းပင် – န / မယန်းဗင် / ဘဲဥပုံ အသီးလုံးငယ်များ ရာသီအလိုက် သီးသည့် ရွက်အုပ်ပင်စောက်ကြီး တမျိုး။ (အသီးစိမ်းတွင် ချဉ်၍၊ အမှည့်တွင် ထုံးခြောက်ရောင် ဝါဝင်းလျက် အတန်ငယ် ချိုသည်။) မရန်းပြား – န / မယန်းဗျား / ၁။ မရန်းသီး ခွဲခြမ်း ဆာနွယ် အခြောက်။ ၂။ မရန်းသီးခွဲခြမ်း အခြောက်ကို အချိုစေးရည် သို့မဟုတ် အစပ်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည့် စားဖွယ်။ ၂။ "Screenshot 2022-12-09 001258.jpg" ပါ စာသား ရန်း။ ။ရန်း=(အရောင်)=[ပေါ]။ ရန်းတား=(ကာဆီးစောင့်ရှောက်တားခြင်း)=[ပေါ]။ ခေါင်ရန်းပန်း။ ခြံစောင့်ရန်း။ ဆင်ကတ်လတ်ရန်း။ အိမ်လတ်ရန်း။ လှည်း စွယ်ရန်း။ ကြီရန်း။ စတုရန်း။ ခါးရန်းပတ်။ ခါးရန်းသီး။ ထုံးနုရန်း။ ခါးရန်းကြိုး။ မရန်းပင်။ ကျိုးရန်းပြာသာဒ်။ သက်တင်ရန်း။ အရန်းအတား။ စက်နုရန်း။ ကုလားနုရန်း။ ။ ၃။ "Screenshot 2022-12-09 001503.jpg" ပါ စာသား ရမ်း။ ။ရမ်းကား=(စ...

 (၁) အမှားတွေ၊ အလွဲတွေ၊ အဆီအငေါ်မတည့်တာတွေကို ထောက်တိုင်းလိုလိုမှာ အမှား၊ အလွဲနဲ့ အဆီအငေါ်မတည့်သူတွေဘက်ကနေ အခမဲ့ရှေ့နေလိုက်သူတွေလည်း ပေါ်လာစမြဲ။ နဖူးမှာ ချိုပါလည်း မပူနဲ့။ (၂) မေးလာမျှ ရောဂါတွေအကြောင်း၊ ဆေးတွေအကြောင်း၊ ကုသနည်းတွေအကြောင်း တတ်နိုင်သလောက် အသေးစိတ် တင်ပြပါတယ်။ ဆေးပညာမေးခွန်းတွေကို ဖြေနေတာ ၁၀ နှစ်ကျော်ပြီ။ ရေးစက အပြစ်တင်ကြတယ်။ အဲလိုရေးခြင်းဟာ ရမ်းကုတွေကို အားပေးရာကျသတဲ့။ မဟုတ်ပါ။ ခုခေတ်က ဟိုရှေးကလို မဟုတ်တော့ပါ။ ဘာသိချင်သိချင် အွန်လိုင်းမှာ ရှိနေပြီ။ သကြားမင်း ဖန်ဆင်းတဲ့နွား ချိုတိုတဲ့။ သူတို့ပြောလို့ မရေးဘဲမနေပါ။ ဆေးတွေထဲမှာ စွဲစေတဲ့ မူးယစ်ဆေးတွေလည်းပါတယ်။ ဆေးစွဲသူတွေကို လမ်းပြရာကျသတဲ့။ မဟုတ်ပါ။ ဆေးသမားတွေနောက်ကနေ ဆရာဝန်တွေ ရဲတွေက လိုက်ကြရတယ်။ သကြားမင်း ဖန်ဆင်းတဲ့နွား ချိုရှည်သတဲ့။ သူတို့ပြောလို့ မရေးဘဲမနေပါ။ အခု မြန်မာစာအကြောင်းရေးတော့ အပြစ်အမျိုးမျိုးတင်ကြပြန်ရော။ စာကိုမှန်အောင်မရေးချင်၊ မရေးတတ်သူတွေက။ သကြားမင်း ဖန်ဆင်းတဲ့နွား ချို(ဂျို) ကားသတဲ့။ သူတို့ပြောလို့ မရေးဘဲမနေပါ။ AI ပေါ်လာပြန်ပြီ။ အနော်ရထာလို့ ရှာရင် နေပြည်တော်က အရုပ်ကြီးတခုလို့ ဖြေမလား မသိ။ နွားတကောင်မှာ ...

မြန်မာစာ အရေးအသားကို သတိတော့ မထားတာ မဟုတ်ဘူးရှင့် အမြဲ ဂရုတစ်စိုက် ရေးသားဖြစ်တယ် ဒါပေမယ့် တစ်ခါတစ်လေ သတိလက်လွတ် ဖြစ်သွားတယ် တစ်ခါတစ်လေကျ ရေးနေရင်းနဲ့ ဟုတ်ရဲ့လား ဆိုပီး (ပြီး) သံသရ ဖြစ်မိတာလည်း ရှိတယ် ရေးနေရင်း ဘယ်ဟာက အမှန်လည်း ဝေခွဲမရတာလည်း ရှိပါတယ်ရှင့် ဆရာရေးသားပေးတာကြောင့် အများကြီး ဗဟုသုတ ရနေပါတယ်ရှင့် ကျေးဇူးလည်း တင်ရပါတယ်ရှင့် ကျွန်တော် သူငယ်တန်းကနေ ဆေးကျောင်းပြီးတဲ့အထိ 'တခါတလေ' ကို 'တခါတလေ' လို့သာ ရေးပါတယ်။ မူရင်းစာလုံးပေါင်း = တခါတလေ မူသစ်တမျိုး = တစ်ခါတစ်လေ။ မူသစ်တမျိုး = တစ်ခါတလေ။ မူသစ်တမျိုး = တခါတစ်လေ။ တကျွန်း – န / ဒွန်း / ခ၊ ပင်လယ်ရပ်ခြား တိုင်းတပါး။ ၂။ တသက်တာ သောင်ဒဏ်ခံရသူတို့ ကို ထားရာအရပ်။ တခဏချင်း – န / တခနချင်း / အလွန်တိုတောင်းသောကာလ အတွင်း။ “လူသည် လေကို မရှု၊ ရှိုက်ရလျှင် တခဏချင်းပင် သေလိမ့်မည်။” မောင်မောင်။ ၂။ တခါ – ကြိဝိ / တဂါ / အကြိမ်အလှည့်အားဖြင့်။ “အကြေမြို့ ဆိုတဲ့ ပြေသို့ တခါစိုင်းရပြန်တော့။” မျောက်ဒွိ။ ၇၁။ – န / တခါ / တခုသော အချိန်အခါ။ “သဘာဝဓမ္မပါရဂူ တယောက် တခါက ပြောဘူးလေသည်။” ငှက်။ ၂၅။ တခါတခါ – ကြိဝိ / တခါတခါ / အမြဲမဟုတ်။ အခန့်သင့်သည့် အခါ။ တ...