“တ” ကို ဘယ်လို ရေးခဲ့ပါသလဲ။
နည်းအမျိုးမျိုးဖြင့် စာရေးသူ၏ ကျေးဇူးရှင်တဆူဖြစ်ခဲ့သော ပညာရှင်
ဆရာကြီး ဦးဝန် (မင်းသုဝဏ်)
ကို ဤစာစုဖြင့် ရှိခိုး ကန်တော့ပါ၏။
ဤ စာစုတွင် ကိုးကားသော ကျမ်းတို့၏ အသေးစိတ် အကြောင်းအချက်များ
(bibliographic details) ကို
ဆရာကြီး ဦးဝန်၏ တက္ကသိုလ်မြန်မာ သတ်ညွှန်းကျမ်းတွင်လည်းကောင်း ၊
ဆရာကြီးဦးအုန်းရွှေ၏ သတ်ပုံအဘိဓာန် မိတ်လင်စုံ တွင်လည်းကောင််း ၊
စာရေးသူ၏ “မြန်မာဘာသာစကား၏ သိမ်မွေ့မှုများ” စာအုပ်တွင်လည်းကောင်း ၊ ကြည့်နိုင်ပါသည်။
— “ကောင်” နှင့်တွဲ၍
“တ ကောင် တညှပ် ၊ မောကိုးတပ် ၊ သောင်
သွပ်ရှမ်းနေရာ”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၁၃၆၆။
“မရှိတုံးတုံး ၊ ယုတ်ဆုံး တိုင်အောင် ၊ တကောင် ကြွက်ကယ်”။ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ ၊ သူဇာပျို့ ၊ နှာ ၈၅။
— “ကုန်း” နှင့်တွဲ၍
“မကြည်စိတ်မှုန်း ၊ တ ကုန်းဆင်းသက် ၊ တကုန်းတက်၍”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ရွှေစက်တော်သွား တောလားရတု၊ နှာ ၄။
— “ကမ်း” နှင့် တွဲ၍
“လောက်လွှဲ တ ကမ်း ၊ ရိပ်သာ ဝှမ်း ၌ ၊ သင်ခမ်းဆောင်သီး”။မုံရွေးဆရာတော် ၊ဥတိန္နပျို့ ၊
နှာ ၅၆။
— “ကိုယ်” နှင့်တွဲ၍
“ခြေတိုလက်ပြတ် ၊ မင်းဒဏ်ခတ်၍ ၊ လေးမြတ် တ ကိုယ်”။ တွင်းသင်းမင်းကြီး ၊ မုဒုလက္ခဏပျို့ ၊ နှာ ၆၈။
— “ကြောင်း” နှင့်တွဲ၍
“သင်ဟောင်းသင်နည်း ၊ တ ကြောင်းတည်းကို ၊ ကပ််ဆည်းတောခွင် ၊ ကျွန်ုပ် သင်ချိမ့်”။
သျှင်ရဋ္ဌ သာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၃၄။
— “ကြိမ်” နှင့်တွဲ၍
“ဆိုပိမ့် တ ကြိမ် ၊ မင်းစည်းစိမ်တုံ ၊ ခရီးဆုံဝယ်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်း
ပျို့ ၊ နှာ ၄၀။
“ရေကြောင်းစည်းစိမ် ၊ နန်းဖောင်အိမ်ထက် ၊ တ ကြိမ် တ ရံ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ပုံတောင်နိုင်မော်ကွန်း၊ နှာ၁၆။
— “ခဏ” နှင့်တွဲ၍
“တ ခေါ်မုဟုတ် ၊ တ ဖြုတ် တခဏ ၊ တ လှမ်းမျှဟု”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ သုဝဏ္ဏသျှံ မြားပစ်ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
— “ခါ” နှင့် တွဲ၍
“ရေဆုတ်သားကပ် ၊ ကြက်နှယ်စွပ်၏ ၊
စေ့စပ် တ ခါ” ။ သျှင်အဂ္ဂ သမာဓိ၊ နေမိငရဲ
ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၃၃ ။
“တ ခါကြွတ်ကြွတ် ၊ လွှတ်ကပြင်းထန်”။
မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ် ၊ နှာ ၃၅၆။
“မဆိတ်မညံ ၊ နာဂံ တ ခါ ၊ သကဒါနှင့် ၊ သောတာပန္န”။ သျှင်သီလဝံသ ၊ ဆုတောင်းခန်းပျို့ နှာ ၁၈၆။
— “ခါ” “ရံ” နှင့် တွဲ၍
“တ ခါ တရံ ၊ ကျွန်ုပ်ထံဝယ် ၊ ဆွမ်းခံကြည်လင်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၀။
“တ ခါ တ ရံ ၊ ရှေးရှေးကံသည် ၊ ထောက်ခံကြီးကျယ်”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ နာရဒပျို့ ၊ နှာ ၄၂။
— “ခု” နှင့်တွဲ၍
“မကုံမလုံ ၊ တ စုံ တခု ၊ အိမ်ထောင်မှုကြောင့်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၆၈။
“ထွတ်ကဲစိုးခြုံ ၊ ရှင်မတုံလည်း ၊ တ စုံ တ ခု”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၂၃၂။
“ရပ် တ ခုခု ၊ အမှုမမှတ် ၊ အညတ္တရ ၊ ဤမြက်မျှကို”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ ကုသပျို့ ၊ နှာ ၇၀။
— “ခဲ” နှင့်တွဲ၍
“ တ ခဲရောင်လျှံ ၊ ရွှေထွေးခံနှင့် ၊ ရွှေစံအိုးပျစ်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၁၂၃။
— “ခေါ်” နှင့်တွဲ၍
“အသွားမတော် ၊ တ ခေါ်မုဟုတ် ၊ တဖြုတ် တ ခဏ”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ၊ သုဝဏ္ဏသျှံမြားပစ်ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
— “ခိုင်” နှင့် တွဲ၍
“ဇော် တ ခိုင် လုံး ၊ စာစပ်ကုံး ၊ အဆုံးများလှလွန်း”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၂၃၂။
— “ချက်” နှင့်တွဲ၍
“စပ်ကာရှေးလွန် ၊ တ ချက်မှန်က ၊ ကန်ချွန်ဦးစီ ၊ ငါးကိုသီသို့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၂၂။
— “ချောင်း” နှင့်တွဲ၍
“ညီညာချပ်ချပ် ၊ တ ချောင်းအပ်ကို ၊ ကြပ်ကြပ်ဦးပဲ့၊ ထမ်းသကဲ့သို့”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ
၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၈၅။
— “ခြား” နှင့် တွဲ၍
“တ ခြားသီးသန့် ၊ ပရိုဏ်းကန့်၏”။ တွင်းသင်းမင်းကြီး ၊ ဝိဓုရပျို့ ၊ နှာ ၇၇။
— “ခွက်” နှင့်တွဲ၍
“ကြမ္မာဝေဖန် ၊ အထီးကျန်၍ ၊ ဆန်မျှ တ ခွက် ၊ မချက်ရဘူး”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ၊ သူဝဏ္ဏသျှံ
သူဌေးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၆၆။
— “ခွင်” နှင့်တွဲ၍
“ဘုရားဟောချည် ၊ နားတော်လည်၍ ၊ မြန့်ပြည် တ ခွင်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း နှာ ၁၄။
— “စိ” နှင့်တွဲ၍
“ကျယ်ခြင်းမရှိ ၊ တ စိမကျဉ်း ၊ ဦးယဉ်းမချုံ့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၃၈၇။
“သင်၌ ငါအမျက်ထွက်ရန် ၊ တ စိုး တ စိမျှမရှိ”။ တွင်းသင်းဝန် မဟာစည်သူ၊ ဝေဿန္တရာပျို့ ၊ နှာ ၂၈။
— “စီ” “စဉ်” “လျဉ်” နှင့် တွဲ၍
“တ စီ တလျဉ် ၊ တ စဉ် တ မ ၊ ဖျင်ပေါမျှလျက်”။ သျှင်အုန်းညို ၊ ဂါထာ ခြောက်ဆယ်ပျို့၊ နှာ ၃၄။
— “စု” “ပြွမ်း” နှင့် တွဲ၍
“တ စု တပြွမ်း ၊ မေတ္တာမွှမ်းလျက် ၊ ပွဲလမ်းဖွဲ့ငှါ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း ၊ နှာ ၇။
“ကုမ္ဘာန် တ တိုက် ၊ ရက္ခိုက် တ စု”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ပုံတောင်နိုင်မော်ကွန်း ၊ နှာ ၇။
“တ စုအားလုံး ၊ ပြည်ခုံး သယောင်း ၊ ရွှေလောင်းရွှေဒါ”။ ရှင်ထွေးညို ၊ ပြည်စုန်မော်ကွန်း ၊ နှာ ၁၆။
— “စည်း” နှင့်တွဲ၍
“တ ဝေး တစည်း ၊ မြေကြီး ကြည်းမျှ ၊ ဖျင်ပည်းများစွာ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၇၉။
— “စုံ” နှင့်တွဲ၍
“ဉာဏ်ဝါရင့်မုံ ၊ ဗောဓိငုံကား ၊ တ စုံ တ ယောက် ၊ မထောက်မကူ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၃၆။
“မကုံမလုံ ၊ တ စုံ တခု ၊ အိမ်ထောင်မှုကြောင့်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၆၈။
“ထွတ်ကဲစိုးခြုံ ၊ ရှင်မတုံလည်း ၊ တ စုံ တ ခု”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၂၃၂။
(တ စုံ တ ရာ)
“လားလေပါယ်ဘုံ ၊ ဆင်းရဲတုံသော် ၊ တ စုံ တ ရာ ၊ မျိုးဆွေလာ၍”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊နှာ ၃၇။
“နှစ်လပေါင်းခြုံ ၊ နေ့ရက်ပုံဖြင့် ၊ တ စုံ တ ရာ” သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၁၇။
— “စိတ်” နှင့် တွဲ၍
“ညီညှိပျမ်းကြိတ် ၊ ဆယ့်ခြောက်စိတ်လည်း ၊ တ စိတ်မဟူ။ မုန်ရွေးဆရာတော် ၊ ကုသပျို့ ၊ နှာ ၁၁၂။
“မိုး တ စိတ်စိတ် ၊ သွန်းချဖိတ်၊ ကြိတ်ကြိတ်မြည်သည်နှင့်”။ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၁၁၂။
—“ဆင်” နှင့်တွဲ၍
“အသွင်မြနည်း ၊ တ ဆင်တည်းဖြင့် ၊ ကြည်းကြည်းရှိမ်းရှိမ်း”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၆၅။
— “ဆိတ်” နှင့် တွဲ၍
“မမြဲအနိစ် ၊ ဝိပရိတ်ကို ၊ တ ဆိတ်မတွေး”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ၊ ဘူရိဒတ်ဇာတ်ပေါင်းပျို့၊ နှာ ၁၇။
“ပဲဝက်သပြာ ၊ တ ဆိတ်စာနှင့် ၊ ကျိုးမဲ့ရာသီး”။ စလေဦးပုည ၊ ရေသည်ပြဇာတ် ၊ နှာ ၄၃။
— “တင်း” နှင့်တွဲ၍
“ဆန် တ တင်း စိတ် ၊ နောင့်လွယ်အိတ် ၊ ဖိတ်မည်အပွင့်ပွင့်”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၁၁၈၃။
—“တန့်” နှင့်တွဲ၍
“ခြားခြားသန့်သန့် ၊ နှီးမျှင်ကန့် ၊ တ တန့်နှစ်
တန့်ရက်”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၇၆၉။
— “ထောင်” နှင့် တွဲ၍
“တဗ္ဗမျိုးမှန် ၊ သမိုင်းကြန်မူ ၊ ဆင်သန် တ ထောင်”။ သျှင်ထွေးညို ၊ ရွှေစာတိုင်ဆင်တော် မော်ကွန်း ၊ နှာ ၂၀။
— “ထွေ” နှင့် တွဲ၍
“စက်နေနတ်နေ ၊ တ ထွေထူးဆန်း ၊ ရက်ကန်း ပုပ်ဆွေး”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ ဥတိန္နပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
“ဘူမိ တ ထွေ ၊ သန္ဓေတဝ ၊ ကမ္မမရဏုပ် ၊ ပေါင်းချုပ်လေးပါး”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ် ၊ နှာ ၄၄၉။
— “ဒင်္ဂ” နှင့်တွဲ၍
“နာမ်ရုပ်သက်တို့ ၊ ပျောက်ပျက်လွယ်စ ၊
တ ဒင်္ဂ တည့်”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝ လင်္ကာသစ် ၊ နှာ ၄၀၀။
— “နေ့” နှင့်တွဲ၍
“တ နေ့ပြိတုံ ၊ ပြည်ကြီးခြုံသည်၊ ရွှေဘုံသခင် ၊ စောနတ်ရှင်နှင့်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၉၁။
“တ နေ့လုံးလုံး ၊ မိုးအခြုံးလျှင် ၊ ရွှေကုံးပန်နစ် ၊ ငယ်လင်စစ်နှင့် ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၉၁။
— “နည်း” နှင့် တွဲ၍
“အကြောင်း တ နည်း ၊ ပမာဆည်းသော် ၊ ကြည်းကြည်းရွှင်ရွှင်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်ဇာတ်ပေါင်းပျို့ ၊ နှာ ၇၆။။
— “ပါး” နှင့်တွဲ၍
“တ ပါးကြန်ကြန် ၊ တ ဖန်ကြတ်ကြတ် ၊ တလတ် ကောင်းကောင်း” ။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၆။
“စေပါးကျေးကျွန် ၊ မြိတ်စွန်ဆွေဝါး ၊ သူ တ ပါးတို့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၂၀၈။
“ရဟန်းကျင့်ဝတ် ၊ တ ပါး တတ်က ၊ လူနတ်ဦးခိုက် ၊ ပူဇော်ထိုက်၏”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၃၄။
— “ပူ” နှင့်တွဲ၍
“ဝမ်း တ ပူပူ ၊ အူ တ ကြုတ်ကြုတ် ၊ ငုတ်လုတ် ခွေလိပ်”။ တွင်းသွင်းမင်းကြီး ၊ ဝေဿန္တရာပျို့ ၊ နှာ ၁၉၃။
“တတရူရူ ၊ တ ပူ လှိုက်လှိုက် ၊ တရှိုက်မက်မက်”။သျှင်တေဇောသာရ၊ ရွှေဟင်္သာမင်းပျို့၊
နှာ ၁၃။
“မွန်းနစ်စုံးစုံး ၊ လုပ်ကြံတုံးသည် ၊ နှလုံး တ ပူ ၊ လှိုက်လှိုက်တည်း”။ သျှင်တေဇောသာရ ၊ ရေဟင်္သာမင်းပျို့ ၊ နှာ ၈၁။
— “ပုံ” “ပင်” (တပုံ တပင်)
“နီစွာပွင့်ငုံ ၊ ပေါက်ပန်းရုံသို့ ၊ တ ပုံ တ ပင် ၊ ဟင်း မျိုးမြင်သော်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၄၅။
— “ပိုင်း” နှင့်တွဲ၍
“သုံးထောက်ခိုင်တန့် ၊ ဘုံနှင့်ခန့်လည်း ၊ ဆံညွန့် တပိုင်း ၊ မျှမရိုင်းသည်”။ စိန္တကေိျာ်သူဆို ရတုများ ၊ နှာ ၈ (၃)။
— “ပတ်” နှင့်တွဲ၍
“စိုးစိုး စွတ်စွတ် ၊ တ ပတ် တောက်တောက် ၊ တ ယောက် ထက်ကဲ ၊ တ ယောက်မဲ၍”။ တွင်းသင်းမင်းကြီး ၊ ဝေဿန္တရာပျို့ ၊ နှာ ၉၃။
— “ပြင်” နှင့်တွဲ၍
“ခြေမျှောက်လက်ဆွန့် ၊ တ ပြင်ကွန့်လျှင် ၊ တူခန့်လွတ်ကင်း”။ နဝဒေးကြီး ၊ မင်းနဝဒေးဆို ရတုပေါင်းချုပ်၊ နှာ ၈၂(၂)။
— “ပြည်” နှင့်တွဲ၍
“ပတ္တမြားတချည် ၊ ဆန် တ ပြည်သို့ ၊ ကြံစည်စတတ်”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၃၇။
— “ဖက်” နှင့်တွဲ၍
“အင်္ကျီ လည်ခွန် ၊ တ ဖက်ချွန် ၊ တွန့်ချွန် ထိုးလိုက်ပါ”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၅၁၂။
“ထိုမှာမြစ်ဝှမ်း ၊ တ ဖက်ကမ်းကား ၊ ချစ်ကြွမ်းမျိုးဆွေ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၆၃။
“မငြီးသံရှည် ၊ တ ဖက်သည်က ၊ အိုးစည်သံလွန့်”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ မဟာသီလဝပျို့ ၊ နှာ ၈၆။
“မြေတွင်ချုတ်ချုတ် ၊ တ ဖက်တုတ်၍ ၊ ညှို့ဖြုတ်ထစ်ထစ် ၊ ရွယ်၍ပစ်သည်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၉၃၂။
— “ဖန်” နှင့်တွဲ၍
“ကာလနှောင်းကျန် ၊ တမလွန်လည်း ၊ တ ဖန်ဝေဒနာ ၊ ဆင်းရဲရှာအံ့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်ဇာတ်ပေါင်းပျို့ ၊ နှာ ၁၅။
“ပျက်စီး တ ဖန် ၊ ကိုယ် ထီးကျန်ရှင့် ၊ ရှေးညွှန်ကျမ်းလာ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်ဇာတ်ပေါင်းပျို့ ၊ နှာ ၆၄။
“သာယာခြေငံ ၊ ဖြည့်ဖြူးသံနှင့် ၊ တ ရံ တ ဖန် ၊ ငါတောင်းပန်သည်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၂။
“တ ပါးကြန်ကြန် ၊ တ ဖန်ကြတ်ကြတ် ၊ တ လတ်ကောင်းကောင်း”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၆။
— “ဖုံ” နှင့်တွဲ၍
“မှတ်လော့ တ ဖုံ ၊ တရားထုံပိမ့် ၊ အာရုံမှားမိုက်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၀၀။
— “ဖြာ” နှင့်တွဲ၍
“တန်ခိုးမဟိဒ် ၊ ပုညဇိဒ်နှင့် ၊ ကမ္မဇိဒ် တ ဖြာ”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ် ၊ နှာ ၃၅၆။
— “ဖြုတ်” နှင့်တွဲ၍
“တ ခေါ်မုဟုတ် ၊ တ ဖြုတ်ခဏ ၊ တ လှမ်းမျှဟု”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ သုဝဏ္ဏသျှံမြားပစ်ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
“ခဏ တ ဖြုတ် ၊ နှုတ်လည်းအလျင် ၊
ဆက်နှင့်ချဉ်သား”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ သုဝဏ္ဏသျှံသူဌေးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၆၆။
“မကြာအဟုတ် ၊ ချက် တ ဖြုတ်ချင်း ၊ သုတ်သုတ်လျင်စွာ”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်၊ နှာ ၁၀၄။
— “မိ” နှင့်တွဲ၍
“တ မိသားမွေး ၊ ဖြစ်လတ်သေးလည်း ၊ ဝေးတသက်သက် ၊ နီးကျက်ကျက်တိ”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေ
ဝ ပျို့ ၊ နှာ ၄၇၆။
— “မုဟုတ်” (တမုဟုတ်)
“ခဏချက်ပြုတ် ၊ တ မုဟုတ်၊ တသုတ် တသုတ်ချီ”။ ဦးအော ၊ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၁၂၇၅။
— “မတ်” နှင့်တွဲ၍
“ဟုတ်လေး တ မတ် ၊ ကဲ့ရဲ့တတ်လျက် ၊ ညွတ်ညွတ်ညူးညူး”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ၊ နေမိငရဲခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၃။
— “မုံ့ “ နှင့် တွဲ၍
“ကံ့ကော်ပွင့်လိမ့်မည် တ မုံ့ ၊
ကျွမ့်ဘော်လင့်လိမ့်မည် တ မုံ့ ၊
လွမ်းမျှော်ဆင့်လိမ့်မည် တ မုံ့”။ နဝဒေးကြီး ၊ မင်းနဝဒေးဆို ရတုပေါင်းချုပ်၊ နှာ ၁၉၉။
— “မြုံ” နှင့်တွဲ၍
“လောကီအလိုက် ၊ ကြမ္မာတိုက်၍ ၊ တ သိုက် တမြုံ ၊ လူတို့ဘုံဝယ်”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ် ၊ နှာ ၃၃၄။
— “မွတ်” နှင့်တွဲ၍
“ချီးအံ့လူနတ် ၊ မေတ္တာညွတ်ရှင့် ၊ တ မွတ်လထား”။ လှော်ကားသုံးထောင်မှူး ၊ မင်းတရားရွှေထီး ဧချင်း ၊ နှာ ၁၄။
— “ယောက်” နှင့် တွဲ၍
“တ ယောက်မကျန် ၊ သက်သေဟန်ကား ၊ ဆုံးစွန်ခန္ဒာ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၆၇။
“ဘုန်းစည် တီးဖြန်း ၊ နိုင်ငံ မြန်းက ၊ မကျန်း တ ယောက်”။ ရာဇဗာဟု လှော်ကား သုံးထောင်မှူး ၊ မင်းရဲကျော်စွာစုံဧချင်း ၊ နှာ ၂၃။
“ဉာဏ်ဝါရင့်မုံ ၊ ဗောဓိငုံကား ၊ တ စုံ တ ယောက် ၊ မထောက်မကူ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊
စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၃၆။
“တ ယောက် တ ပြန် ၊ ကျည်းသားလှန်သို့ ၊ စောင်မာန်မရှုတ်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၃၀၈။
“မျက်နှာကွက်လှည့် ၊ မကြည့် တ ယောက်”။
သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၇၆။
“ကွေကွင်းမှုဖြင့် ၊ ယခုငါချည်း ၊ တ ယောက်တည်းသည် ၊ သစ်ငုတ်မည်၍”။
သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၃၉။
— ကိန်းဂဏန်း “ရာ” နှင့် တွဲ၍
“စန္ဒရကန် ၊ နောင်ကြည့်မှန် ၊ တန်ဖိုးငွေ တ ရာ”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၅၅၈။
“တ ရာနှစ်လုံး ၊ သက်ဆုံးထပ်တူ ၊ အဘယ်သူကို”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခန်းပျို့၊ နှာ ၅၉။
— ကိန်းဂဏန်း
“ထောင်” “သောင်း” “သိန်း” နှင့်တွဲ၍
“သင်္ချာတွက်ကိန်း ၊ တ သိန်းခြောက်သောင်း ၊ ရှစ် ထောင် ပေါင်းဖြင့်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း ၊
နှာ ၂ (၂)။
“
လှေကား တ သောင်း ၊ ကြည်းကြောင်း တ သိန်း ၊ စက်ကိန်းသာပျော်”။ဆီးကိုင်စား ၊ နတ်သျှင်မယ်တော် ဧချင်း ၊ နှာ ၂၆။
“မြောက်ဘက်ရပ်ထွေ ၊ ကုဋေ တ သိန်း ၊ ကျိန်းကိုထားဘိ”။ တလုပ်မြို့စား သင်္ခယာ ၊ မဟာဥပရာဇာ ဧချင်း ၊ နှာ ၄။
“ကုဋေ တွက်ကျိန်း ၊ တ သိန်း စကြာဝဠာ ၊ အာဏာဖြန့်ချဲ့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၁။
— “ရက်” နှင့်တွဲ၍
“ထံတော်စက်ကို ၊ တ ရက်မချွတ် ၊ ရိုညွတ်ကျိုးနွံ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း ၊ နှာ ၂ (၅)။
— “ရပ်” နှင့်တွဲ၍
“ထိုပြီးတ ရပ် ၊ နေမှတ်အပ်သား ၊ အကွပ်စိုးမှူး” သျှင်အုန်းညို ၊ ဂါထာ ခြောက်ဆယ်ပျို့ ၊ နှာ ၇၈။
သင်ဖြူးခင်း တ ရပ် ၊ မြီးပန်းချပ်သလုံးဖြူ ၊ သုံးပါးမူကား”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ ကုသပျို့ ၊ နှာ ၂၂၆။
“ခေါ်မြဲ တ ရပ် ၊ ကြံညှပ်ယန္တရား ၊ စက်အလားသို့၊ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရီ မဃဒေဝလင်္ကာသစ်၊ နှာ ၄၆၅။
— “ရံ” နှင့် တွဲ၍
“နှိုင်းတု တ ရံ ၊ မနောကံမျှ ၊ မကြံစဖူး”။
သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၂၉။
“ဆောက်တည်မြဲမြန် ၊ သုံးပါးကန်နှင့် ၊ တ ရံ မကင်း”။ နဝဒေးကြီး ၊ မင်းနဝဒေးဆို ရတုပေါင်းချုပ် ၊ နှာ ၂၂၅။
“ကောင်းသားလုပ်ကြံ ၊ တ ရံမလျှော့ ၊ မပေါ့မမေ့”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၁၅၆။
“ရေကြောင်းစည်းစိမ် ၊ နန်းဖောင်အိမ်ထက် ၊ တ ကြီမ် တ ရံ။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၀။
“နားပါးမခံ ၊ မနောကံမျှ ၊ တ ရံ တ ဆစ် ၊ မပြစ်မမှား”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၁၅၂။
“သာယာခြေငံ ၊ ဖြည့်ဖြူးသံဖြင့် ၊ တ ရံ တ ဖန် ၊ ငါတောင်းပန်သည်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရကိုးခဏ်းပျို့၊ နှာ ၁၂။
— “ရှဉ်း” နှင့်တွဲ၍
“သွားလာ စေ့ချဉ်း ၊ နွား တ ရှဉ်းသို့ ၊ ခွေ့မျဉ်းသေချာ”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ သုဝဏ္ဏသျှံမြားပစ်ခန်းပျို့ ၊ နှာ ၆၄။
— “လည်” နှင့်တွဲ၍
“အငယ်တည်းက ၊ မဆုံးမသော် ၊ မိဘ တလည် ၊ ရန်သူမည်၏”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၂၃။
“ပြောဝပင်စည် ၊ မိမိပြည်သို့ ၊ တ လည် လည်းကောင်း”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ် လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၁၈။
“တထူး တ လည် ၊ သူ့လင်ရည်နှင့် ၊ စံတည်ပမာ ၊ ပြိုင်နှိုင်းရှာမူ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုး ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၂၄။
— “လုံး” နှင့်တွဲ၍
“ကမ္ပည်းလိပ်ဖုံး ၊ စာ တ လုံးက ၊ တွက်ကျုံးဓိပ္ပာယ် ၊ အနက်ကျယ်သို့”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့”။ နှာ ၈၅။
“မတ်ရာညွတ်ရုံး ၊ ကျောက် တ လုံးဝယ် ၊ ပတ်ကုံးတရှက်”။ ရှင်ထွေးညို ၊ ပြည်စုန်မော်ကွန်း ၊ နှာ ၁၉။
“ဆေးဆေး တ လုံး ၊ ဆေးပမုံး ၊ ဖုံးမသိမ်မှုန့်ဖျန်း”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၂၃၁။
“ကိုးခိုး ကုံးခုံး ၊ တ လုံးတနာ ၊ သင်ဘူးပါသား ၊ ဆရာသမား”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ နေမိငရဲခန်းပျို့ ၊ နှာ ၁၂၅။
— “လျား” နှင့်တွဲ
“မျက်ပြေစိမ့်ငှါ ၊ သာယာလျောက်ပတ်၊ ငါ့ကိုညွတ်၏ ၊ တလတ် တ လျား”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၁၅၀။
— “လှမ်း” နှင့်တွဲ၍
“တ ခေါ်မုဟုတ် ၊ တ ဖြုတ် တ ခဏ ၊ တ လှမ်းမျှဟု”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ ၊ သုဝဏ္ဏသျှံမြားပစ်ခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
“အသွားမတော် ၊ မလျော် တ လှမ်း ၊ ထုံးငြမ်းဉပဒေ ၊ သက်သေစဉ်လာ”။ မုံရွေးဆရာတော် ၊ ဥတိန္နပျို့ ၊ နှာ ၄၃။
— “လွှာ” နှင့်တွဲ၍
“တောင်ဝှေးဘိနပ်၊ ချည်ချောင်းအပ်နှင့် ၊ မုန့်ကြွပ် တ လွှာ”။ သျှင်အဂ္ဂသမာဓိ၊ နေမိဘုံခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၈။
— “ဝန်း” နှင့်တွဲ၍
“မြေပြင် တ ဝန်း ၊ တုလွတ်ကျွန်းသည် ၊ မော်ကွန်းစံပြည့် ထွတ်နေ၏”။ နဝဒေးကြီး ၊ မင်းနဝဒေးဆို ရတုပေါင်းချုပ် ၊ နှာ ၁၆၅ (၃၅)။
“တောင်ငူ တောင်တွင်း ၊ ချင်းတွင်း တ ဝန်း ၊ ဖိုငန်းအနောက်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ပုံတောင်နိုင် မော်ကွန်း ၊ နှာ ၄၆။
“သင်္ခမ်း တ ဝန်း ၊ ပြုဖန်ဆန်းမှ ၊ ရဟန်းပရိက္ခရာ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စတုဓမ္မသာရ ကိုးခဏ်းပျို့ ၊ နှာ ၂၇၉။
— “ဝမ်း” နှင့်တွဲ၍
“ချစ်ခင်ကြင်ကျွမ်း ၊ တ ဝမ်းသည်းအူ ၊ နှလုံးတူသည်၊ ကြင်သူခင်ပွန်း”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၂၅။
— “သပြာ” နှင့်တွဲ၍
“ရှာဖွေစူးစမ်း ၊ လောင်းတမ်းစရာ ၊ တ သပြာမျှ”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ ဘူရိဒတ်လင်္ကာကြီး ၊ နှာ ၃၁၀။
— “သီး” နှင့်တွဲ ၍
“ တ သီးမည်မှန်း ၊ ခေါင်းအဝှန်းက ၊ ရာမှန်းကြပြီး”။ ဝန်ကြီးပဒေသရာဇာ ၊ သူဇာပျို့ ၊ နှာ ၂၇၃။
— “သိုက်” နှင့်တွဲ၍
“ယခုကြိုက်ဝယ် ၊ တ သိုက်ဝန်းလျား ၊ ဘယ်စကားဖြင့်”။ တွင်းသင်းဝန် မဟာစည်သူ ၊ မဟာဇနကပျို့ နှာ ၂။
“လောကီအလိုက် ၊ ကြမ္မာတိုက်၍ ၊ တ သိုက် တ မြုံ”။ မန်လည်ဆရာတော် ၊ မဟာသုတကာရ္ မဃဒေဝပျို့ ၊ နှာ ၃၃၄။
— “သုတ်” “မုဟုတ်”နှင့်တွဲ၍
“ခဏချက်ပြုတ် ၊ တ မုဟုတ် ၊ တ သုတ် တသုတ် ချီ”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ ၁၂၇၅။
— “သွန်” နှင့်တွဲ၍
“ထိပ်တင်ရှိပန်း ၊ ရဟန်း တ သွန် ၊ အာဂန္တုက ၊ ဟူသမျှနှင့်”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ စုဓမ္မသာရ ကိုးခန်းပျို့ ၊ နှာ ၂၉၈။
“သားငှက် တ သွန် ၊ တိရစ္ဆာန်တို့ ၊ အခွန်ပို့ငှါ ၊ ထံတော်လာသား ၊ ဓမ္မာ သောက”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦး မင်္ဂလာစေတီမော်ကွန်း ၊ နှာ ၃၃။
“ကိစ္စ တ သွန် ၊ ပဒဋ္ဌာန် ၊ မဟဏ်မြစ်ပမာ”။ ဦးအော ၊ ကဝိလက္ခဏာသတ်ပုံ ၊ နှာ ၅၇၈။
“လမ်းကြောင်း တ သွန် ၊ ကောင်းခြီးတွန်လျက်၊ တံခွန် ကုတ်ကား”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ တန်တားဦးတည် မင်္ဂလာစေတီမော််ကွန်း ၊ နှာ ၁၁။
— နာမ်ဖြစ်သော “အိုး” နှင့်တွဲ၍
“ဆေး တ အိုးကျွမ်း ၊ ကွမ်း တ ယာညက် ၊ စိတ်စက်ပျော်ပိုက်”။ စိန္တကျော်သူ ၊ ဩဝါဒ
ထူးပျို့ ၊ နိဂုံး။
— “အုပ်” နှင့်တွဲ၍
“ညဉ့်ငှက် တ အုပ် ၊ ပြင်းဟုပ် မဝံ့ ၊ အညံ့မချောင်း”။ သျှင်ရဋ္ဌသာရ ၊ သံဝရပျို့ ၊ နှာ ၁၇၀။
အချိန်ရပါက ဤကျမ်းကိုးများကို နောက်ရက်များတွင် ထပ်၍ ဖြည့်ပါမည်။
ကျန်းမာကြပါစေ။ (U Thein Tun)
Comments
Post a Comment