၂။ ယခုနှစ် ဆယ်တန်း မြန်မာစာမေးခွန်းမှာ သတ်ပုံမှားမှန် ရွေးခိုင်းရာမှာ (ထက်မြက်/ထက်မြတ်) ဆိုတဲ့ စကားလုံး ပါခဲ့ပါတယ်ဆရာ။ အများနားလည်အောင် ဆရာ့အနေဖြင့် ရှင်းပြပေးပါဆရာ။ လေးစားလျက်ပါဆရာ။
ထက်မြက် = ဉာဏ်ပညာ စူးရှခြင်း စဉ်းစားဉာဏ် လျင်မြန်ခြင်း: ပြဿနာတခုကို ချက်ချင်းမြင်၊ ချက်ချင်း အဖြေရှာနိုင်စွမ်း ရှိခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
ပြတ်သားရဲရင့်ခြင်း: ဝေဝေဝါးဝါးမရှိဘဲ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်သည်ကို ရဲရင့်ပြတ်သားစွာ ဆုံးဖြတ်ရဲသည့် သတ္တိရှိခြင်း။
စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်မားခြင်း: မိမိတာဝန်ယူရသည့် အလုပ်ကို သေသပ်ထက်ဝန်းကျင်အောင် ပြီးမြောက်အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်း။
ဥပမာအသုံးအနှုန်းများ
ထက်မြက်သောယောက်ျား = outsmart man
လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး သို့မဟုတ် နိုင်ငံ့ရေးရာများတွင် ဦးဆောင်နိုင်စွမ်းရှိပြီး၊ မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြတ်ပြတ်သားသား ချမှတ်ရဲကာ၊ ရင်ဆိုင်ရသမျှ အခက်အခဲကို ဉာဏ်ဖြင့် ကျော်လွှားနိုင်သည့် အမျိုးသားကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ စကားပြောဆိုရာတွင်လည်း တည်ကြည်ပြတ်သားပြီး ကတိတည်သူ ဖြစ်သည်။
ထက်မြက်သောအမျိုးသမီး = အိမ်ထောင်ရေး၊ လူမှုရေး သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် ယောကျ်ားများနှင့် ရင်ပေါင်တန်းနိုင်လောက်အောင် အမျှော်အမြင်ရှိပြီး၊ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက် ခိုင်မာကာ၊ ဘက်စုံထောင့်စုံက စွမ်းဆောင်ရည် မြင့်မားသည့် အမျိုးသမီးကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ မိမိကိုယ်မိမိ ယုံကြည်မှုရှိပြီး သုတ၊ သိပ္ပ၊ ကလျာဏစွမ်းရည်များနှင့် ပြည့်စုံသူ ဖြစ်သည်။
စာပေအသုံးနှင့် သတ်ပုံအမှတ်အသား
မိမိတို့ ကိုးကားခဲ့သည့် ကျမ်းစာမျက်နှာတွင် "ထက်မြက်" ကို ဓားထက်သည်၊ ဉာဏ်ထက်သည်ဟူသော အနက်တို့နှင့်အတူ "ထက်ထက်မြက်မြက်" ဟု လေးနက်အောင် ဒွန်တွဲ သုံးနှုန်းထားပါသည်။
အချုပ်အားဖြင့် "ထက်မြက်သော" ဟူသည့် ဂုဏ်ပုဒ်သည် ပညာဉာဏ်စူးရှခြင်း၊ လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရှိခြင်းနှင့် စိတ်ဓာတ်ပြတ်သားခြင်းဟူသော အရည်အချင်း (၃) ရပ် စုံလင်မှသာ သုံးနှုန်းလေ့ရှိသည့် အဆင့်မြင့် အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။
ထက်မြက်ဆိုတာက နာမဝိသသန။ ထက်ထက်မြက်မြက်ရှိတယ်။ ဉာဏ်ကောင်းတာ၊ သွက်လက်ချက်ချာတာ၊ ထုံထုံထိုင်းထိုင်း လေးလေးဖင့်ဖင့် မဟုတ်တာ။ တုံးသောရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်။ အစွမ်းထက်တာ။
အစိုးရထုတ်သတ်ပုံစာအုပ်မှာတော့ ထက်မြက်ကို အလွန်ထက်သောလို့ ရေးထားတယ်။ ကျွန်တော်ကတော့ နည်းနည်း သဘောမတူချင်။ ဒါးထက်တာကို ထက်မြိနေတယ်လို့ ပြောကြတယ်။ ထက်မြလို့တော့ စာနဲ့ရေးတယ်။ ဆွေးမြည့်က ပြောင်းပြန်။ မြက်ကနဲလို့ ရှိတယ်။ ဆားမြက်ဆိုတာ ငန်တာ။
ထက်မြတ်ဆိုတာ နှိုင်းပြောရာမှာ သုံးထက်။ သူ့ထက်၊ ကိုယ့်ထက် မြတ်တယ်။ ပိုပြီး မြင့်မြတ်တယ်။ အမြတ် ပိုရတယ်။
လက်ချောင်းငါးချောင်းကို ဒေါက်တို၊ ရန်လို၊ သူ့ထက်ကဲ၊ ရွှေပြည်စိုး၊ ညီပုလေးလို့ တင်စားပြောကြတယ်။
ထက်
အထက်အောက်
သူ့ထက်ငါ
ထက်ထက်မြက်မြက်
ထက်သန်
ထက်ကြပ်မကွာ
ထက်ခြမ်း
ထက်ဝန်းကျင်
ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ
ဥာဏ်ထက်
ဓါးထက်
ထက်အောက်ညာကြေ
ကဝိဓဇသတ်ပုံကျမ်း
ဌော ရွှေမုဌောစေတီ၊ မုဌောကိုးဆူ။
ထက် အထက်အောက်၊ သူ့ထက်ငါ၊ ထက်ထက်မြက်မြက်၊ ထက်သန်၊ ထက်ကြပ်မကွာ၊ ထက်ခြမ်း၊ ထက်ဝန်းကျင်၊ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ၊ ဥာဏ်ထက်၊ ဓါးထက်သည်၊ ထက်အောက်ညာကြွေ။
ထိုက် အဖိုးထိုက်သည်၊ ထိုက်တန်သည်၊ အထိုက်အလျောက်၊ ပုဆိုးကို အသားထိုက်ထိုက်၁ ရက်ပါ။ ထိုက်မိသည်၊ ထိုက်ဟေ၊ - ထိုက်ထိုက်၂ ။
ထောက် ထောက်ပံ့သည်၊ တံခါးထောက်၊ လှည်းထောက်၊ ထောက်ထားသည်၊ အထောက်အခံ၊ ထောက်ရှာပင်၊ ထောက်တန်ကူ၊ ခရီးတထောက်၊ ကွန်းထောက်တဲ၊ နန်း၊ ထောက်ကြံ့ပင်၊ ထောက်ကြံ့ရွာ။
ထင် ထင်မြင်သည်၊ ထင်ရှားသည်၊ ထင်ထင်ပြတ်ပြတ်၊ ထင်ပေါ်၊ ထင်ကျူ၊ ဇံ၊ ထင်တလုံး၊ ကိုသာထင်၊ (ကိုသာဒင်) မယုံမထင်၊ ကိုယ်ထင်ပြသည်။
ထင့် စိတ်မှာထင့်သည်၊ တထင့်ထင့်နေသည်၊ “ညောင်ကန်ကြက်တူရွေးသံထင့်၃ ” ၊ စိတ်တထင့်ထင့်။
ထင်း ထင်းလင်းသည်၊ ထင်းထင်းလင်းလင်း၊ အစွန်းအထင်း၊ ထင်းခွေသည်၊ အဝတ်မှာကွမ်းသွေးထင်းသည်၊ ထင်းရှူးပင်။
၁ (ပေါ) ထူထူ၊ “အင်္ဂတေ ထိုက်ထိုက်သည်၊”
၂ (သင်) စိတ် = ထို့ထို့၊ ရှက်ဖွယ်၊ ၃ ထင့် = ထင်ပါရဲ့။
ထက်မြတ်သောအမျိုးသမီး = အမြတ်ပိုရတဲ့သူ။ သူများထက် အမြတ်ပိုရအောင် ဈေးရောင်းနိုင်စွမ်းရှိသူ။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Comments
Post a Comment