ရှေးစာ, ကျမ်းသုံး `ပဲ' နှင့် အရပ်သုံး `ဘဲ'

-> `ဘဲ' ၏မူလသည် `ပဲ' ဖြစ်သည်။

(ကျမ်းသုံး) (အရပ်သုံး)
မရှိပါပဲလျက် -> မရှိပါဘဲလျက်
သို့သော်လည်း -> သို့သော်လဲ
လျစ်လျူ -> လစ်လျူ
(မဟာစည်ဆရာတော်ဘုရားကြီး- ဝိပဿနာရှုနည်းကျမ်း ပ-တွဲ။ ပုံ-၁။)
ပဲ - (ပစ္စည်း)/ ပဲ / -
၁။ မူ၍ (တားမြစ်စကားနှင့်တွဲ၍ မသွားပဲ၊ မလာပဲ စသည် သုံးလေ့ရှိသည်။)
၂။ ဆိုလိုရာနာမ် သို့မဟုတ် နာမ်စားပုဒ်ကို အခြားနာမ် သို့မဟုတ် နာမ်စားပုဒ်မှ ခွဲခြား၍ အထူးသေချာ သီးသန့်ထင်ရှားအောင် ဖော်ပြရာ၌ နှုတ်ပြောအားဖြင့်သုံးသည့် စကားလုံး။
၃။ ဆိုလိုရာ အပိုင်းအခြားကို ကန့်သတ် သတ်မှတ် ဖော်ပြရာ၌ နှုတ်ပြောအားဖြင့်သုံးသည့် စကားလုံး။
၄။ သီးခြားကြိယာ သဘောဖြင့် ဖြစ်သည်ဟူသော အနက်၌ ဖြစ်ကြိယာကို မြှုပ်ချန်၍ သုံးသောစကားလုံး။
ဘဲ - ပစ္စည်း / ဗဲ / ပဲ- စည်း ရှု။
(မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်)
#ရှေးစာကဗျာများ ကျေးဇူး။
သတ်ပုံနှင့် ကျမ်းသုံးစကား။ ။ အချို့အနည်းငယ်သော အရာ၌ ရှေးရိုးသတ်ပုံသို့မလိုက်ဘဲ အသံမှန်သို့လိုက်၍ ရေးအံ့၊ ပုံကား—မရှိပါပဲလျက်, သို့သော်လည်း, လျစ်လျူ—ဤသို့စသော အရာတို့၌ မရှိပါဘဲလျက်, သို့သော်လဲ, လစ်လျူ—ဤသို့စသည်ဖြင့် ရေးအံ့။ ကျမ်းဂန်သုံးစကားသို့ မလိုက်မူ၍ ထင်ရှားသိလွယ်စေရန် အရပ်သုံးစကားသို့လဲလိုက်၍ ရေးအံ့။ ဤသို့ရေးသားချက်များသည် အထူးအားဖြင့် အခဏ်း (၅) ၌ များစွာပါဝင်လတံ့။ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားတော်ကို ထိုစဉ်အခါက ကျမ်းသုံးစကားဖြစ်သော သက္ကတဘာသာဖြင့် မဟောခဲ့ချေ၊ တောရွာသူကလေးများအထိ အများပင် နားလည်၍ သုံးစွဲ ပြောဆိုနေသော မာဂဓဘာသာဖြင့်သာ ဟောတော်မူခဲ့ပေသည်။ သို့ဖြစ်၍ ဤအရပ်သုံးစကားကိုလဲ အလေးပြုသင့်သည်သာတည်း၊ ဆန်းသည်, သေးနုပ်သည်ဟူ၍ကား မအောက်မေ့သင့်ပေ။
“မ နောက် ဘဲ လိုက်” ဆိုတဲ့ပုံသေနည်း မမှန်ပါ။
ဗေဒါပျံအံကိုခဲ ပန်းပန်လျက်ဘဲ (ဇော်ဂျီ)
သူငယ်ချင်းလို့ဘဲ ဆက်၍ခေါ်မည်ခိုင် (တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင်)
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ