.jfif)
ကူညီဖြေကြားပေးပါရန်။
AI
"အရင်က အမေကို အမ ဟု ခေါ်ကြပါသလား" ဆိုသည့် အချက်သည် မြန်မာ့ရိုးရာ လူမှုရေး ဝေါဟာရသမိုင်းနှင့် စာပေအသုံးအနှုန်းများတွင် အမှန်တကယ် ရှိခဲ့သည့် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်ပါသည်။
မေးခွန်းရှင် စာအုပ်များတွင် ဖတ်ရှုတွေ့ရှိခဲ့သည်မှာ လုံးဝ မမှားပါကြောင်းနှင့် ဤသို့ သုံးနှုန်းခဲ့ရသည့် အကြောင်းရင်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်း တင်ပြအပ်ပါသည် ဆရာ။
၁။ ကျေးလက်နှင့် အညာဒေသ ရိုးရာအသုံးအနှုန်း
မြန်မာနိုင်ငံ အထက်ပိုင်း (အညာဒေသ) နှင့် ကျေးလက်တောရွာ အချို့တွင် မိခင်ဖြစ်သူကို "အမေ" ဟု မခေါ်ဘဲ "အမ" ဟု လည်းကောင်း၊ "အမကြီး" ဟု လည်းကောင်း ရိုသေစွာ နှုတ်မှ ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် ဓလေ့ ရှိခဲ့ပါသည်။ အလားတူပင် ဖခင်ဖြစ်သူကိုလည်း "အဖေ" ဟု မခေါ်ဘဲ "အကို" သို့မဟုတ် "အကိုကြီး" ဟု ခေါ်ဝေါ်ကြသည့် အစဉ်အလာများ ရှိခဲ့ပါသည်။
၂။ စာပေနှင့် ရာဇဝင်လာ အထောက်အထားများ
မြန်မာ့သမိုင်းနှင့် ရှေးခေတ် ပြဇာတ်၊ ဝတ္ထုဟောင်းများကို ဖတ်ရှုလျှင် ဤအသုံးအနှုန်းကို အထင်အရှား တွေ့နိုင်ပါသည်။
နန်းတွင်းအသုံးအနှုန်း : ရှေးခေတ် မင်းညီမင်းသားများ၊ နန်းတွင်းသူ နန်းတွင်းသားများသည် မိခင်ဖြစ်သော မိဖုရားခေါင်ကြီးများကို ခေါ်ဝေါ်ရာတွင် "မယ်တော်" ဟု သုံးနှုန်းသကဲ့သို့၊ အချင်းချင်း စကားပြောရာတွင် မိခင်ကို ရည်ညွှန်း၍ "ကျွန်ုပ် အမ"၊ "ကျွန်ုပ် အမကြီး" ဟု ရိုသေစွာ ထည့်သွင်းပြောဆိုလေ့ ရှိကြပါသည်။
အနက်အဓိပ္ပာယ် ဖွင့်ဆိုချက် : ရှေးရိုးရာ အယူအဆအရ မိမိထက် အသက်အရွယ်ကြီးရင့်သူ၊ မိမိကို ရှေ့ဆောင်လမ်းပြပေးသူ (အမိအဖ) များအားလုံးကို "အစ်ကို၊ အစ်မ" ဟူသော သဘောတရားအောက်တွင် ထည့်သွင်း၍ လေးစားသမှုဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
၃။ စာလုံးပေါင်း သတ်ပုံပိုင်းဆိုင်ရာ မူကွဲသဘော
အရေးအသားအပိုင်းတွင်လည်း မူရင်းစံကိုက် သတ်ပုံများအရ "အစ်မ" ဟု အသတ်ဖြင့် ရေးသားသကဲ့သို့၊ ရှေးစာဟောင်းများတွင် "အမ" ဟု အသတ်မပါဘဲ (မသတ်-လုံးကြီးတင်-ဆန်ခတ် မဟုတ်ဘဲ မုချ ရိုးရိုး မ-အက္ခရာဖြင့်) ရေးသားသည့် မူကွဲများလည်း ရှိခဲ့ပါသည်။
ချုပ်ရသော် - မေးခွန်းရှင် စာအုပ်များထဲတွင် ဖတ်ရှုတွေ့ရှိခဲ့သော "အမေ" ကို "အမ" ဟု သုံးနှုန်းခြင်းသည် ရှေးခေတ်မြန်မာ့လူမှုရေး ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဒေသန္တရ ရိုးရာစကားအသုံးအနှုန်းအရ အမှန်တကယ် ရှိခဲ့ပါသည် ဆရာ။ ၎င်းသည် မိခင်ကို အစ်မအရွယ်ဟု သဘောထားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ၊ ရှေးလူကြီးများ၏ ရိုသေလေးစားမှုကို ပြသသည့် ချစ်စရာကောင်းသော ရိုးရာခေါ်ဝေါ်မှု ပုံစံတမျိုး ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်း ဖြေကြားအပ်ပါသည် ဆရာခင်ဗျာ။
ကျေးဇူး။
ကျွန်တော်တို့ရွာမှာ အသက်သိပ်မကွာတဲ့ ဦးလေးကို အကိုလို့လည်းခေါ်တယ်။
အဒေါ်ကို အရီး။ အရီးလေး။ (အရည်းကြီးလို့တော့ မခေါ်ပါ)
ဒေါ်လေး ခေါ်တယ်။
ဒေါ်ကြီး၊ ကြီးဒါ် ခေါ်တယ်။
ဖွားလေး ခေါ်တယ်။
ကြီးကြီး၊ ကြီးကြီးခင် (တင်) စသဖြင့် ခေါ်တယ်။
အမေကို အမလို့လည်းခေါ်ကြတယ်။
ဦးကြီး၊ အုန်းကြီး၊ အုန်းလေးလို့ထည်း ခေါ်ကြတယ်။
အမျိုးတွေကို အခေါ်အသုံးက ဒေသအလိုက်မတူကြပါ။
စာထဲမှာပါတဲ့ ဆွေမျိုးစဉ်ဆက် အခေါ်တွေကို တင်ပြထားပါတယ်။
အင်္ဂလိပ်လိုကတော့ သတ်သတ်မှတ်မှတ်ရှိပေမဲ့ မြန်မာလိုအသုံးစကားကတော့ ကွဲပြားကြပါတယ်။
အခုခေတ်လို
ကိုယ့်ကိုယ်ကို သား၊ သမီးလို့တော့ အရင်က မခေါ်ခဲ့ပါ။
သား၊ သမီးအသုံးက ဆရာဝန်အတွက် နားလည်ရခက်တယ်။
အမျိုးမတော်ဘဲ လူမြင်ရင် အဘ ခေါ်တဲ့အကျင့်ကတော့ စစ်အုပ်ဟု ဒုတိယမျိုးဆက်က ရိုက်သွင်းထားတား။
ညမ၊ ကျယ်မ၊ ကောင်လေး အသုံးတွေက ရိုင်းတယ်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment