ဇာတ်၁ − န / ဇတ် / ၁၊ အဖြစ်။ ဘဝ။ “ပေါရိသာဒါနိ၊ ပေါရိသ အဆုံးရှိသော နာမ်တို့သည်။ မနုဿဇာတိယာ၊ လူဇာတ်၏။ ဝါ၊ လူသဘာဗ်၏။ နာမာနိ၊ (အမည်) တို့တည်း။” ဓာန်ဋီ၊ ပ။ ၃၄၁။ ၂၊ အမျိုးအနွယ်။ “မျိုးဇာတ်မတူ၊ ပင်ပန်းသူကို၊ ကြည်ဖြူမေတ္တာ၊ ကြင်နာသနား၊ ထောက်ထားနာကြား လေည့်။” ဝိဓူ၊ ပ။ ၂၃၀။ ၃၊ ဗြာဟ္မဏအယူဝါဒအရ လူနေမှု အဆင့်အတန်း၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှု စသည်တို့ဖြင့် ဇာတ်နိမ့် အမျိုးသားတို့ ခွဲခြား သတ်မှတ်ထားသော အမျိုး။ (၁၊ ပုဏ္ဏားမျိုး၊ ၂၊ မင်းမျိုး၊ ၃၊ သူကြွယ်မျိုး၊ ၄၊ သူဆင်းရဲမျိုးဟု လေးမျိုးရှိသည်။) [ပါ]
ဇာတ်၂ − န / ဇတ် / ၁၊ များသောအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘုရားလောင်း၏ အတိတ်ဝတ္ထု အဖြစ်အပျက် အကြောင်းအရာ။ “ငါးရာ့ငါးဆယ်၊ ဇာတ်ပင်လယ်မှ၊…၊ ဟတ္ထိပါလ၊ ဇာတကကား။” ကိုး၊ နိဂုံး၊ * ၁။ ၂၊ များသောအားဖြင့် ဗုဒ္ဓဘုရားလောင်း၏ အတိတ်ဝတ္ထုအဖြစ်အပျက် အကြောင်းအရာတို့ကို ခင်းကျင်း ကပြသောပွဲ။ “မြန်မာ့ရိုးရာ သဘင်တွင် ဇာတ်၊ အငြိမ့်၊ ရုပ်သေးဟူ၍ သုံးမျိုးရှိပေသည်။” ပြည်အာကာ။ ၁၃။ ၃၊ အကြောင်းကိစ္စ။ “သင်းလဲ ငယ်သမို့ မဟုတ်ဘဲ၊ သင်းဇာတ် သင်းနိုင်လို့ ဖြစ်တော့မပေါ့။” သံသွေး၊ ဒု။ ၂၆၂။
ဇာတ်ကား − န / ဇတ်ကား / ရုပ်ရှင်ကား။ “အသစ်ကြည့်ခဲ့သော ဇာတ်ကားမှ ဇာတ်လိုက်များ ဇာတ်လမ်းဇာတ်ကွက်များ…တခန်းပြီးတခန်း ဆက်စပ်ကာ အာရုံစူးစိုက် စဉ်းစားကာ” လူလုံး၊ ဒု။ ၂၀၂။
(၂)
ဇက်
ဒီစကားလုံးရဲ့ မူလမြစ်ဖျားခံရာ အသုံးအနှုန်းကတော့ အင်္ဂလိပ်စာလုံး Z-craft (သို့မဟုတ်) Z-boat ကနေ ဆင်းသက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတွင်း (အထူးသဖြင့် ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ) စစ်ဆင်ရေးကာလတွေမှာ ဗြိတိသျှတော်ဝင်ရေတပ်မတော်ဟာ ကမ်းတက်စစ်ဆင်ရေးတွေ၊ တင့်ကားနဲ့ စစ်လက်နက်ပစ္စည်းတွေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးတွေအတွက် ရေတိမ်ပိုင်းသွား ကမ်းတက်ရေယာဉ်အမျိုးအစားတမျိုးကို တီထွင်အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီရေယာဉ်တွေကို စစ်ဘက်သုံးအမှတ်အသားအရ "Z" အက္ခရာနဲ့ အစပြုပြီး ကုဒ်နံပါတ်တွေ ပေးခဲ့ကြရာကနေ "Z-craft" လို့ လူသိများခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံကို ဗြိတိသျှစစ်တပ်တွေ ဝင်ရောက်လာပြီး ဧရာဝတီမြစ်ကြောင်းတလျှောက် စစ်သည်အင်အားနဲ့ ရိက္ခာအသုံးအဆောင်တွေကို အလားတူ ကမ်းတက်ဖောင်ရေယာဉ်တွေနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရာမှာ စစ်ဘက်အခေါ် "Z-craft" ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို မြန်မာတို့က အသံလှန်ပြီး "ဇက်" လို့ လွယ်လွယ်ကူကူ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်ပြီးခေတ် ရေကြောင်းပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ကူးတို့လုပ်ငန်းတွေမှာပါ အင်ဂျင်မပါဘဲ ရှေ့ကဆွဲရတဲ့ တွန်းသင်္ဘော/ဖောင်အမျိုးအစားမှန်သမျှကို "ဇက်"၊ "ဇက်ရေယာဉ်" လို့ ယနေ့တိုင် အစဉ်အဆက် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလာကြခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment