ရှားစောင်းလက်ပတ် ရှားစောင်းပြာသဒ်

ပုံနဲ့အတူ တင်ထားသူ = အညာစာလေး ပဒုမ္မာဖူးလို့လည်း ခေါ်ကြတဲ့ တဇောင်းပြဿဒ် (ရှားစောင်းပြဿဒ်)ပွင့်တွေက မြင်းခြံဘက်ကရွာတွေမှာ သိပ်ပေါတာ။ ခြံစည်းရိုးတွေမှာ ဖွေးနေအောင် ပွင့်ကြတယ်။

အမည်အခေါ်တွေက တယောက်တမျိုး၊ တရပ်နှစ်မျိုး၊ တနယ်သုံးမျိုး။

အဘိဓာန် လှန်ရပါတယ်။

တစောင်း၁ – ကြိဝိ / ဒဇောင်း / ၁။ နံပါးဖြင့် လျောင်းလျက်။ “မြင်းနံစောင်းဝယ်၊ ဘယ်ညာ တစောင်း၊ တဖျဉ်ပြောင်းလျက်။” တန်ရ* ၂ (၃)။ ၂။ တည့်တည့်မတ်မတ်မဟုတ်။ တူရူ မဟုတ်။ ခပ်ရွှေရွှေ။ ခပ်ရွဲရွဲ။ “ချုံစပ်ပတ်ချောင်း၊ တစောင်းငဲ့ကြည့်၊ လည်လှည့်လာသွား။” ဘလ္လာ* ၇၂။

တစောင်း၂ – န / ဒဇောင်း / ရှားစောင်း–န၊ ရှု။

တစည် – န / ဒဇီ / တံစည်–န၊ ရှု။ “စောင်းထောင်ကြည့်စိန်း၊ ရဲဝဲထန်းတို့၊ ကြောက်မိန်းမူးဝေ၊ တစည်ရွှေသော၊ မဲသေတတ်လျှင်း၊ အစိုးကြွင်း၍။” ရာသီ* ၁၂၇။

တစည်တလုံး – ကြိဝိ / ဒဇီတလွန်း / ညီညီညွတ်ညွတ် ပူးပေါင်းလျက်။ “တပဲ့များစွာတို့က ဆရာကြီးနှင့် တစည်တလုံး ပေါင်းရုံးမကွေ.... အမြဲဆည်းကပ် နေထိုင်ပါမည့်အကြောင်းနှင့် ခွင့်တောင်းကြပြီးခါ။” ဒေါင်းသစ်။ ၈၅။

တစိမ့် – န / ဒဇိမ့် / ၁။ လေးပုံလျှင် တပုံရှိသော ပမာဏ။ ၂။ ပဆစ်ပစ်ရာတွင် ကြွေတစေ့မှောက်၍ ငါးစေ့လန်သော အနေအထား။

တစိမ့်တဒေသ – န / ဒဇိမ့်ဒဒေသ / အနည်း အကျဉ်း။ အချို့။ “ထိုဒေသနာစကားသည် တစိမ့်တဒေသ အားဖြင့် မှန်ပေ၏။” သာသမ်။ ၃၀၄။

တစိမ့်တမ်းတည်း – ကြိဝိ / ဒဇိမ့်တန်းဒဲ / သဘောချင်း ထပ်တူထပ်မျှ။ စိတ်တူသဘောတူ။ တသဘောတည်း။

ရှားစောင်းချဉ် – န / ယှဇောင်းဂျင် / လေးမြှောင့် သဏ္ဌာန် ရွက်လက်များ အဆစ်လိုက်ပြာထွက်၍ ချဉ်ဖန်ခါးသောအရာ သာရှိသည့် ဟင်းချက်စားရသော ရှားစောင်းတမျိုး။

ရှားစောင်းပြာသဒ် – န / ယှဇောင်းဗျတ်သတ် / ရွက်လက်များ အဆင့်ဆင့်ပွားထွက်၍ အလွန်မြင့်သည့်တိုင် ကြီးရင့်ပေါက်ပွားတတ်သော၊ ခြံစည်းရိုးအဖြစ် စိုက်လေ့ရှိသည့် ရှားစောင်းတမျိုး။ (ရှားစောင်းကြီးဟူ၍လည်း ခေါ်သည်။)

ရှားစောင်းမြင်းနား – န / ယှဇောင်းမျင်နား / အမျှားဝိုင်း၍ မြင်း၏နားရွက်သဏ္ဌာန် ပင်စည်ပွားရွက်လက်များ၊ ပင်စည်၏ ဝဲယာနှစ်ဖက်မှ ပြာထွက်လေ့ရှိသော ခြံစည်းရိုးအဖြစ် စိုက်လေ့ရှိသည့် ရှားစောင်းတမျိုး။

ရှားစောင်းလက်ညှိုး – န / ယှဇောင်းလက်ညှိုး / ပင်စည်ပွား ရွက်လက်မှာ လုံး၍ရှည်ပြီး၊ အဆင့်ဆင့်ပြာထွက်လေ့ရှိသော၊ အရည်ကို နားကိုက် ပျောက်စေရန် အသုံးပြုရသော ရှားစောင်းတမျိုး။

ရှားစောင်းလက်ပတ် – န / ယှဇောင်းလက်ပတ် / ခါးသော အနှစ်သားကို မုန့်ခါးအဖြစ် ပြုပြင်အသုံးပြုရသော၊ အခြေမှ ရွက်ချွန်းများ ပတ်လည်ပြာထွက်သော ရှားစောင်းတမျိုး။

ရှားပါး – နဝိ / ယှာဗား / ၁။ ရနိုင်ရန်ခက်ခဲသော။ ၂။ အလွန်နည်းသော။ “ဒုဗ္ဘိက္ခ။ ငတ်မွတ်ရှားပါးသောအခါ၌။” နရ။ ၁၅၆။ ၃။ ဈေးကြီးမြင့်သော။

ရှားပါးစရိတ် – န / ယှာဗားဇရိတ် / ကုန်ဈေးနှုန်း မြင့်တက်သည့်အခါမျိုးတွင် လစာ၊ အမှုထမ်းများ၏ သက်သာချောင်ချိမှုအတွက် ဖြည့်စွက်ပေးသော ငွေ။

ရှားဖြူ – န / ယှားဗျူ / ချဉ်ဖန်သောအရာသာရှိသည့် အသီး၊ အသီးလုံးငယ်များသီးသည့်၊ အပူပိုင်းဒေသ သစ်တောများတွင် ပေါက်ရောက်သော ပင်စောက်တမျိုး။ (ဆီးဖြူ၊ သဘောၤဆီးဖြူ၊ သျှိသျှား၊ ရေသျှိသျှား စသည်ဖြင့်လည်း ခေါ်သည်။)

ရှားမီးကျ – ကြိ / ယှားမီးဂျ? / [ဗေဒင်] မိမိ ဇာတာအရ အကျိုးပျက်စီးအံ့သောအခါနှင့် တိုက်ဆိုင်သည်။

ရှားရောင် – န / ယှားယောင် / ရှားစေး၏ အရောင်ဖြစ်သော နီညိုရောင်။

ရှားရည်ပါးရည် – ကြိဝိ / ယှားယေပါးယေ / ၁။ ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်စွာ။ ၂။ ရနိုင်ခက်ခဲစွာ။ “ရှားရည်ပါးရည် ဖြစ်နေသောကြောင့် တောင်းသမျှပင်ပေး၍ ဝယ်ခဲ့ရ၏။” မျက်ပွင့်၊ ၂။ ၁၅၃။

"မြန်မာ့ရှုခင်း မြန်မာ့စိတ်ရင်း"

တန်ဆောင်းပြာသာဒ် ကျောင်းဇရပ်တွေနဲ့

ကောင်းမြတ်မနသီ ရွှင်ကြည်မနောဝယ်

ရေကြည်လျှံမြ ကန်အလှဝယ်

ညနေညို နှမမေပျို ရေချိုခပ်တယ်

အိုးစည်ဗုံမောင်း ခြိမ့်ခြိမ့်ညောင်းလို့ရယ်

တန်ဆောင်း နဲ့ ပြာသာဒ် ကို မှားရေးနေတာတွေ တွေ့တယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ