ဝဏ္ဏ ကဏ္ဍ ဘဏ္ဍာ သဏ္ဌာန်

စောစောက လူအမည် ဝဏ္ဍ လို့တွေ့လိုက်တယ်။ အမည်ကို ပေးချင်သလိုပေးကြပေမဲ့ ဒီစာလုံး မရှိပါ။

လူအမည်မှာ ဝဏ္ဏ လို့သာ ရှိတယ်။

၁။ ဝဏ္ဏ (ဝ + ဏ္ဏ) ရဲ့ အဓိပ္ပါယ်နဲ့ အသုံးအနှုန်းများကို အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ် ဆရာ။

အဓိပ္ပါယ်

ပါဠိဘာသာ "ဝဏ္ဏ" မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသော ပါဠိသက်ဝေါဟာရဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုး ရှိပါတယ်။

၁။ အဆင်း၊ အရောင် (Colour)။

၂။ ဂုဏ်ကျေးဇူး၊ ချီးမွမ်းခြင်း (Praise / Quality)။

၃။ အမျိုးဇာတ်၊ အလွှာအတန်းအစား (Caste / Class)။

၄။ အက္ခရာ၊ ဗျည်း၊ သရ (Letter / Sound)။

အသုံးအနှုန်း နမူနာများ

အဆင်းနှင့် အရောင်ဆိုင်ရာ အသုံး:

ဝဏ္ဏပဘာ (ကိုယ်မှထွက်သော အရောင်အဝါ)။

သုဝဏ္ဏ (ရွှေရောင် သို့မဟုတ် ရွှေ)။

"ရွှေအဆင်းကဲ့သို့ ဝင်းပသော ဝဏ္ဏ ရှိသည်။"

ကလျာဏဝဏ္ဏ (ကောင်းသော ဂုဏ်သတင်းကျော်စောခြင်း)။

"ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူး ဝဏ္ဏ ကို ချီးမွမ်းပူဇော်သည်။"

ဝဏ္ဏလေးပါး (ရှေးအိန္ဒိယခေတ်က ခွဲခြားထားသော အမျိုးဇာတ်ကြီး ၄ ပါး ဖြစ်သည့် ဗြာဟ္မဏ၊ ခတ္တိယ၊ ဝေဿ၊ သုဒ္ဒ)။

ဝဏ္ဏဒေသနာ (အက္ခရာစာပေ သင်ကြားခြင်း)။

တေးဂီတတွင် အသံနေအသံထား ဖွဲ့စည်းမှုကိုလည်း ဝဏ္ဏ ဟု သုံးနှုန်းလေ့ရှိပါတယ်။

လူအမည်၊ စာဆိုအမည်များတွင် ယောက်ျားလေးအမည်အဖြစ် "မောင်ဝဏ္ဏ"၊ "ကျော်ဝဏ္ဏ" စသည်ဖြင့် အသုံးများသလို၊ ရတုစာဆိုတော် "နဝဒေး" ၏ ငယ်အမည်မှာလည်း "မောင်ဝဏ္ဏ" ဖြစ်ပါတယ်။

ဝဏ္ဏပဘာ ကလျာဖူးစသစ် ပျိုမျစ်မျစ်လျှင် ကျစ်လျစ်စံပယ် လှမျိုးကြွယ်သား ဆံသွယ်မြိတ်စို့ ဆင်းရောင်ပျို့ကို နတ်တို့ထိုက်ဟန် ဆင်းစုံကြန်တည့် လွန်ရပေခက် ဖြူမြိတ်ရွက်နှင့် လက်လှထိန်ပြေး ရွှေရည်ရေးသို့ ပျံ့မွှေးအင်္ကျီ ရွှေထဘီနှင့် မျက်စိနားဋောင်း နွဲ့နွဲ့နှောင်းမူ ရောင်မောင်းကွမ်းသွား သက်တင်လားသို့ လက်ဖျားဒန်းရောင် လှတန်ဆောင်မူ မျက်တောင်ကော့သေး စုတ်ဖြင့်ရေးသို့ ကြိုက်အေးကတိုးရည် ထုံမျိုးကြည်၍ နတ်ပြည်မိုးသူဇာ ပျံသက်လှာသို့ ရှုသာတင့်နိုး လှခေါင်မိုးလျှင် ပြစ်မျိုးမှဲ့မထင် နတ်ရုပ်သွင်သို့ ဖြူစင်ရောင်ဝင်း လှမှန်ကင်းကို ညခင်းဆည်းဆာတွင် ကျွန်ုပ်မြင်သည် ရယ်ရွှင်ပြုံးတုံ့ မပြုံးတုံ့ ။

ဒေဝစ္ဆရာ ပြင်လျာတင့်ဆင်းရောင် ရွှေကြက်တောင်နှင့် လှခေါင်ပြစ်လွတ် ပြာထွတ်ထွတ်လျှင် ရစ်ပတ်ခြူးစီ ရွှေထဘီနှင့် အာနီသိန်းတန်မျိုး ရွှေခါးကြိုးလည်း စံမျိုးနေ့တိုင်းပင် အမြဲဆင်၍ ကျွန်းတွင်ဇမ္ဗူလုံး ပြိုင်တိုင်းရှုံးသည်ပြစ်လုံးကင်းကွာ မိုးသူဇာသို့

ဆည်းဆာရီတွင် ကျွန်ုပ်မြင်သည် ရွှေရင်ဖုံးတုံ့ မဖုံးတုံ့ ။

ပဉ္စကလျာ ညိုပြာဆင်းရောင် ရွှေကြက်တောင်နှင့် ဖြူရောင်ထင်စွ သွယ်ခွေချ၍ ထွန်းပရောင်ဝင်း ပြာနွဲ့ရှင်းမူ ပျံ့သင်းနံ့သာပျောင်း မမွှေးတောင်းတည့် တင့်ကြောင်းစံပယ် ရှုချင်ဖွယ်တည့် နိကာယ်ရောင်မြေ့ ဆယ်နှစ်စေ့ကို ကြံရွေ့

၂။ ကဏ္ဍ (က + ဏ္ဍ)

အဓိပ္ပါယ်: အပိုင်း၊ အခြမ်း၊ အခန်း၊ ကဏ္ဍခွဲ၊ အပိုင်းအခြား သို့မဟုတ် အချိန်အပိုင်းအခြားကို ဆိုလိုပါတယ်။ (စာအုပ်တအုပ်ရဲ့ အခန်းကြီးများကိုလည်း ကဏ္ဍဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သလို၊ လုပ်ငန်းတခုချင်းစီရဲ့ ကဏ္ဍကိုလည်း ရည်ညွှန်းပါတယ်)။

ကျန်းမာရေးကဏ္ဍ၊ ပညာရေးကဏ္ဍ၊ စီးပွားရေးကဏ္ဍ။

"ဤစာအုပ်ကို ကဏ္ဍကြီး ၃ ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။"

"လုပ်ငန်းတခုချင်းစီအလိုက် ကဏ္ဍခွဲ၍ လုပ်ဆောင်ကြရမည်။"

၃။ ဘဏ္ဍာ (ဘ + ဏ္ဍာ)

အဓိပ္ပါယ်: ဥစ္စာပစ္စည်း၊ ရတနာ၊ အဖိုးတန်ပစ္စည်း၊ သို့မဟုတ် အများပိုင်/နိုင်ငံတော်ပိုင် ငွေကြေးနှင့် ပစ္စည်းများကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဘဏ္ဍာရေး (ငွေကြေးနှင့် ပတ်သက်သော ကိစ္စရပ်များ)။

ဘဏ္ဍာစိုး (ပစ္စည်းဥစ္စာ သို့မဟုတ် ငွေကြေးကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရသူ)။

နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာ (နိုင်ငံတော်ပိုင် ငွေကြေးနှင့် ပစ္စည်း)။

"ဘဏ္ဍာတိုက်" (အဖိုးတန်ပစ္စည်းများနှင့် ငွေကြေးများ သိုလှောင်ရာနေရာ)။

ပုံသဏ္ဌာန် ဆိုသည်မှာ အရာဝတ္ထုတခုခုရဲ့ အသွင်အပြင်၊ အဆင်းသဏ္ဌာန်၊ ပုံပန်းသဏ္ဌာန် သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ပုံ အနိမ့်အမြင့် အဝိုင်းအချွန် စတဲ့ ပြင်ပလက္ခဏာရပ်များကို ဆိုလိုပါတယ်။

(ပါဠိဘာသာ "သဏ္ဌာန်" မှ ဆင်းသက်လာပြီး တည်နေပုံ၊ တည်ဆောက်ပုံ ဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါတယ်)။

"ကမ္ဘာမြေကြီးသည် လုံးဝိုင်းသော ပုံသဏ္ဌာန် ရှိသည်။"

"ဆဲလ် (Cell) များတွင် အမျိုးမျိုးသော ပုံသဏ္ဌာန် များ ရှိကြသည်။"

"ကျောက်တုံးကြီးသည် လူတဦး ထိုင်နေသည့် ပုံသဏ္ဌာန် နှင့် တူနေသည်။"

သဘောတရားနှင့် တည်ဆောက်ပုံဆိုင်ရာ အသုံး:

"ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ ပုံသဏ္ဌာန် ကို ပြင်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်။"

"၎င်းလုပ်ငန်းသည် ခေတ်သစ်စီးပွားရေး ပုံသဏ္ဌာန် သို့ ကူးပြောင်းနေပြီ ဖြစ်သည်။"

"ပုံသဏ္ဍာန်" (ဏ္ဍ - တဝမ်းပူဆင့်) ဟု မှားယွင်းရေးသားလေ့ ရှိကြသော်လည်း၊ မူလပါဠိရင်းမြစ်နှင့် သမိုင်းဝင်အစဉ်အလာ သတ်ပုံအရ "ပုံသဏ္ဌာန်" (ဌ - ဝမ်းဘဲဆင့်) သာလျှင် အမှန်ဖြစ်ပါတယ်။

၁။ "ဝဏ္ဏပဘာ" ရတုလာ ပါဠိသက် ဝေါဟာရအချို့နှင့် အနက်အဓိပ္ပါယ်

• ဝဏ္ဏပဘာ: ဆရာ အထက်တွင် ဖော်ပြပေးခဲ့သည့်အတိုင်း "ဝဏ္ဏ" (အဆင်း၊ အရောင်) နှင့် "ပဘာ" (အလင်း၊ အရောင်အဝါ) တို့ ပေါင်းစပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ကဗျာအရ "ကိုယ်ခန္ဓာမှ ထွက်သော အရောင်အဝါ၊ အဆင်းလှရတနာ" ဟု အနက်ဆောင်ကာ သမီးကညာ၏ လှပပုံကို ဖွဲ့ဆိုထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

• ဒေဝစ္ဆရာ (ဒေဝစ္ဆရ): (ပါဠိ: ဒေဝစ္ဆရာ = ဒေဝ + အစ္ဆရာ) နတ်သမီးဟု အဓိပ္ပါယ်ရပါသည်။ ကဗျာတွင် "ဒေဝစ္ဆရာ ပြင်လျာတင့်ဆင်းရောင်" ဟု သုံးနှုန်းပြီး နတ်သမီးကဲ့သို့ အဆင်းလှပုံကို ခိုင်းနှိုင်းထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

• ပဉ္စကလျာ: (ပါဠိ: ပဉ္စကလျာဏီ) မိန်းမတို့၏ ကောင်းခြင်းငါးဖြာ (ဆံပင်၊ အသား၊ အရိုး၊ အရေပြား၊ အရွယ်) နှင့် ပြည့်စုံသော မိန်းမမြတ်ကို ဆိုလိုပါသည်။

၂။ သတ်ပုံညွှန်းနှင့် ဝေါဟာရ မှတ်စု

ဝေါဟာရ ခေတ်သစ်စာအုပ်အချို့၌ မှားတတ်ပုံ မူလနှင့် သမိုင်းဝင်သတ်ပုံမှန် အနက်အဓိပ္ပါယ်

ဝဏ္ဏ ဝဏ္ဍ (တဝမ်းပူဆင့်) ဝဏ္ဏ (ဏကြီးနှစ်ထပ်) အဆင်း၊ အရောင်၊ အမျိုးဇာတ်၊ ဂုဏ်ကျေးဇူး။

ပုံသဏ္ဌာန် ပုံသဏ္ဍာန် (တဝမ်းပူဆင့်) ပုံသဏ္ဌာန် (ဌဝမ်းဘဲဆင့်) အသွင်အပြင်၊ တည်ဆောက်ပုံ။

ကဏ္ဍ ကဏ္ဌ (ဌဝမ်းဘဲဆင့်) ကဏ္ဍ (တဝမ်းပူဆင့်) အပိုင်း၊ အခန်း၊ အခြမ်း။

ဘဏ္ဍာ ဘဏ္ဌာ (ဌဝမ်းဘဲဆင့်) ဘဏ္ဍာ (တဝမ်းပူဆင့်) ဥစ္စာပစ္စည်း၊ ရတနာ။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ