jump to conclusions ကောက်ချက်ကို အဆောတလျင်ချခြင်း၏ အမှာများ

(၁)

မထင်တာတွေ ဖြစ်သတဲ့

ကမ္ဘာ့ဖလား ဘောလုံးပွဲ။

(၂)

၈၈ တုန်းကတော့ ဟီးရိုး

အခု ဘယ်မှာ ဘာလုပ်။

(၃)

အစကတော့ တော်လှန်ရေးမှာ လူသိအများဆုံး

အင်တာဗျူးတွေမှာ သူမပါမပြီး

အခု ဘယ်မှာ ဘာလုပ်။

(၄)

ငါဖတ်ဖူးတဲ့စာထဲမှာတော့ ဒီလို

အဲဒါ မှာတယ်လို့ဆို။

(၅)

ကောက်ချက်

အစကထင်ထားခဲ့တာတွေက မှားနေတာ။

ကောက်ချက်ဆွဲတယ်ဆိုတာ

စကားပြောလေးတခုနဲ့

အသံဖိုင်၊ ဗီဒီယိုဖိုင်လေးတခုနဲ့

တနှစ်တန်သည်၊ နှစ်နှစ်တန်သည် သိလာလေးနဲ့

ဆယ်စုနှစ်တခုစာ သိတာလေးနဲ့

နည်းလေလေ၊ စောလေလေ၊ လေ့မှုမပြုလေ မှားလေလေ။

jump to conclusions အဆောတလျင် ကောက်ချက်ချခြင်း 

အလျင်စလို ကောက်ချက်ဆွဲခြင်း

လုံလောက်သော အထောက်အထား မရှိဘဲနှင့် အခြေအနေတခုအပေါ် ဖြစ်ရပ်မှန်များကို မှန်းဆခြင်း သို့မဟုတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ယင်းသည် လွဲမှားသော နားလည်မှုများနှင့် မှားယွင်းသော ရွေးချယ်မှုများကို မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်စေတတ်သည့် အဆောတလျင်ဖြစ်ပြီး အကြောင်းပြချက် မခိုင်လုံသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ဖော်ညွှန်းသည့် အီဒီယံ (စကားပုံ) တခု ဖြစ်သည်။

စိတ်ပညာရှုထောင့် (Psychological Perspective)

စိတ်ပညာတွင် ယင်းကို အလျင်စလို ကောက်ချက်ချတတ်သည့် ဘက်လိုက်မှု (jumping to conclusion bias) သို့မဟုတ် သိမြင်မှုဆိုင်ရာ ပုံပျက်ပန်းပျက်ဖြစ်ခြင်း (cognitive distortion) ဟု သိကြသည်။ ယင်းသည် များသောအားဖြင့် နည်းလမ်းနှစ်ခုဖြင့် ပေါ်ပေါက်တတ်သည် -

သူတပါးစိတ်ကို ဖတ်ခြင်း (Mind-reading): အထောက်အထား မရှိဘဲနှင့် တပါးသူများ ဘာတွေးနေသည်ကို မိမိသိသည်ဟု ထင်မှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့တွင် မကောင်းသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည်ဟု ယူဆခြင်း။

အတိတ်အနာဂတ်ကို ဟောကိန်းထုတ်ခြင်း (Fortune-telling): အနာဂတ်ဖြစ်ရပ် သို့မဟုတ် အခြေအနေတခုခုသည် မဖြစ်ပွားမီကပင် ဆိုးဆိုးရွားရွား အဆုံးသတ်လိမ့်မည်ဟု ကြိုတင်ခန့်မှန်းခြင်း။

ရှောင်ကြဉ်ရန် နည်းလမ်းများ (How to Avoid It)

မိမိကိုယ်ကိုယ် အဆောတလျင် ကောက်ချက်ချခြင်းမှ တားဆီးရန် အောက်ပါအဆင့်များကို စမ်းသပ်လုပ်ဆောင်ကြည့်နိုင်ပါသည် -

အချက်အလက်များကို စိစစ်ပါ (Check the facts): ဆုံးဖြတ်ချက် မချမီ မိမိ တတ်နိုင်သမျှ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျသော သတင်းအချက်အလက်များကို စုဆောင်းပါ။

မေးခွန်းများ မေးပါ (Ask questions): အဆိုးဆုံးကို ကြိုတင်တွေးတောမည့်အစား မိမိ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို တိုက်ရိုက် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆက်သွယ်မေးမြန်းပါ။

တခြားသော ရှုထောင့်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါ (Consider other perspectives): မိမိ မြင်တွေ့နေရသည့် အရာအတွက် အခြားသော ယုတ္တိတန်သည့် ရှင်းလင်းချက် ရှိနိုင်မလားဟု မိမိကိုယ်ကိုယ် ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ်ပါ။

လူပြိန်းကြိုက် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းချက် (Pop Culture Reference)

ဤအသုံးအနှုန်းကို ၁၉၉၉ ခုနှစ်ထွက် ဟာသရုပ်ရှင်ဖြစ်သည့် Office Space တွင် အလွန်လူသိများအောင် သရော်ခဲ့ဖူးသည်။ ထိုရုပ်ရှင်ထဲတွင် ဇာတ်ကောင် "တွမ်" (Tom) သည် လူများ "ခုန်ချ" ရန်အတွက် အပေါ်၌ မကောင်းသော ကောက်ချက်အမျိုးမျိုးကို ရေးသားထားသည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများသော ကြမ်းပြင်ခင်းဖျာ — "Jump to Conclusions" mat (အလျင်စလို ကောက်ချက်ချဖျာ) ကို တီထွင်ပြီးနောက် ဒေါ်လာသန်းပေါင်းများစွာ ချမ်းသာသွားခဲ့သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ