ပုံလုံတလှည့် ငါးပျံတလှည့်

ဗုံလုံတလှည့် ငါးပျံတလှည့် = ကံအခြေအနေ၊ အခွင့်အရေး၊ အာဏာ စသည်တို့သည် တဘက်တည်း မတည်မြဲဘဲ အလှည့်ကျ ဖြစ်တတ်သည် ဟု ဆိုလိုသည်။

ဗုံလုံသည် ရေထဲသို့ ထောင်ပြီး ငါးဖမ်းရာတွင် အသုံးပြုသော ဖမ်းကိရိယာတမျိုး ဖြစ်သည်။ ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ဗုံသံပုံးပုံ၊ ကွန်ပုံ ကဲ့သို့ရှိပြီး ငါးကို ဖမ်းရန် သုံးသည်။

“ငါးပျံ”

ရေထဲကနေ ခုန်ပျံထွက်သွားသော ငါး ကို ဆိုလိုသည်။ တခါတရံ ဗုံလုံထဲ ဝင်မိပြီး ဖမ်းမိသော်လည်း တခါတရံ ခုန်ထွက်ပြီး လွတ်သွားနိုင်သည်။

ထို့ကြောင့် —

တခါတရံ ဗုံလုံက အနိုင်ရ (ငါးဖမ်းမိ)

တခါတရံ ငါးက အနိုင်ရ (ခုန်ပျံ လွတ်သွား)

ဆိုသည့် အလှည့်ကျ အနိုင်အရှုံး ဖြစ်ပုံကို ဥပမာပြု၍ စကားပုံ ဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။

ငါးဖျံလို့ရေးတာ မမှန်ပါ။

နီးစပ်သော စကားပုံများ

အချိန်တန်ရင် အလှည့်လာသည်

ကံတလှည့် မိုးတလှည့်

အောင်မြင်ခြင်း၊ ရှုံးနိမ့်ခြင်း အလှည့်ကျ

“Every dog has his day.”

“Fortune turns like a wheel.”

ဗုံလုံ = ငါးဖမ်းရန် ရေထဲသို့ ထောင်ထားသော ကွန်ပုံ (သို့) ခြင်းပုံ ကိရိယာတမျိုး

ပုံသဏ္ဌာန်အားဖြင့် ပုလင်းပုံ၊ ဗုံပုံ၊ ခြင်းပုံ။ အောက်ဘက် ကျယ်၍ အပေါ်ဘက် ကျဉ်းသည်။ ဝါး၊ ထန်းရွက်ချောင်း၊ ရိုးတံများဖြင့် ပြုလုပ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် ဗုံလုံ၊ ဗုံလုံကွန်၊ ဗုံလုံခြင်းဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။

ဗုံလုံကို အသုံးပြုသော နည်းမှာ —

၁။ ရေရှိသောနေရာတွင် ချောင်း၊ ကန်၊ လယ်ရေ ရေလွှမ်းသော မြေကွက်များတွင် ထောင်ထားသည်။

၂။ ငါးများသည် ရေစီး၊ အစာလိုက်၍ လှည့်လည်ရာတွင် ဗုံလုံအတွင်းသို့ ဝင်သွားသည်။

၃။ အပေါ်ဘက် ဝင်ပေါက် ကျဉ်းသောကြောင့် ပြန်ထွက်ရန် ခက်ခဲသည်။

၄။ ထိုအခါ ငါးဖမ်းသူက ဗုံလုံကို မော်ပြီး ငါးများကို ယူသည်။

တချို့အခါ ငါးသည် ဗုံလုံအတွင်း ဝင်မိသော်လည်း ခုန်ပျံ၍ အပေါ်ဘက်မှ လွတ်သွားနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် တခါ ဗုံလုံက အနိုင်ရ၊ တခါ ငါးက လွတ်သွားဆိုသော ပုံရိပ်မှ

“ဗုံလုံတလှည့် ငါးပျံတလှည့်” ဆိုသော စကားပုံ ဖြစ်လာသည်။

ဗုံလုံကဲ့သို့သော ငါးဖမ်းကိရိယာများသည် အာရှတောင်ပိုင်းနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ရေယဉ်ကျေးမှုတွင် အလွန်ရှေးကျသည်။

မြန်မာပြည်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း၊ ချင်းတွင်းမြစ်၊ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၊ လယ်ယာဒေသများတွင် ရိုးရာအဖြစ် အသုံးများခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ရေကျချိန်တွင် ငါးများ စုနေရာများတွင် ထောင်ကြသည်။

မြန်မာရိုးရာတွင် ဗုံလုံနှင့် ဆင်တူသော ကိရိယာများလည်း ရှိသည် —

ပုတ်ခြင်း

ငါးထောင်ခြင်း

ကွန်

ငါးလှောင်ခြင်း

လှောင်ကွန်

ဤကိရိယာများသည်ရေယဉ်ကျေးမှုရှိသော မြန်မာလူနေမှုနှင့် အနီးကပ် ဆက်နွယ်နေသည်။

ငါးပျံတလှည့် ပုံလုံတလှည့် လို့ ရေးမှသာ မှန်ပါမယ်။ ဒါပေမဲ့ အရင်ကထုတ်ခဲ့တဲ့ စာစောင်တခုမှာ ငါးပျံတလှည့် ဗုံလုံတလှည့် လို့ ရေးထားတယ်။

ပုံလုံ = ဗုံလုံ (မြန်မာအဘိဓာန် အကျဉ်းချုပ်၊ ၁၉၈၀)

ငါးပျံ (Flying Fish) သည် 'အိပ်ဇိုစီတီဒေး'ငါးမျိုးရင်းတွင် ပါဝင်သည်။ ငါးပျံ၏ ရင်ဆူးတောင်သည် အလွန်ကြီး၍ အမြီးဆူးတောင်၏ အောက်ခွမှာ အလွန်ရှည်သည်။ ငါးပျံသည် အမြီးနှင့် ပြင်းထန်စွာ ရေကို ရိုက်ခတ်၍ အပေါ်သို့ခုန်ပြီးလျှင် ဆူးတောင်ကို ငှက်တောင်များသဖွယ်ဖြန့်၍ လေဟုန်စီးနိုင်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ကိုက် ၂၀၀ အဝေးအထိပင် ပျံနိုင်၏။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ