မူလရင်းမြစ်
"မင်းတို့အလုပ်က ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စားပြီး ကြီးတော်နွားကျောင်းပေးရတဲ့ အလုပ်ပါ ငြိမ်မောင်ရာ ဟု နာကြည်းအောင် ပြောခဲ့သည်။" [၁၃၄၇] တောကအမေ။ ၆။
မြန်မာရိုးရာ စကားပုံ တခုဖြစ်ပြီး လူ့အပြုအမူအချို့ကို ဝေဖန်ဖော်ပြရာတွင် အသုံးများသည်။
🔎 စကားပုံ၏ အဓိပ္ပာယ်
ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား — ကိုယ့်အသုံးစရိတ်ကို ကိုယ်တိုင် ထမ်းဆောင်သည်။
ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း — ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော အရာကို အကျိုးမရှိဘဲ စောင့်ရှောက်ပေးနေသည်။
➡ အဓိပ္ပာယ်ပေါင်းစပ်လျှင် —
ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအတွက် မဟုတ်သည့် အလုပ်ကို အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်နေသူကို
ချိုးဖောက်ဝေဖန်သည့် စကားပုံ ဖြစ်သည်။
🧠 သဘောတရား
ဤစကားပုံကို အသုံးပြုရာတွင် များသောအားဖြင့် —
ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကိစ္စတွင် အလွန်အမင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း
အကျိုးမရနိုင်သော အလုပ်ကို အားစိုက်လုပ်နေခြင်း
ကိုယ်တိုင် အကျိုးမရသော်လည်း အခြားသူအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးနေခြင်း တို့ကို ဖော်ပြလိုသောအခါ သုံးသည်။
📌 နမူနာဝါကျ
၁။ “သူ့ကိစ္စကို မင်းဘာလို့ ဝင်စွက်ဖက်နေတာလဲ၊ ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်းလို မလုပ်နဲ့။”
၂။ “အကျိုးမရှိတဲ့ အလုပ်တွေအတွက် အချိန်မကုန်ပါနဲ့၊ ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း ဖြစ်သွားမယ်။”
⚖ အခြားရှုထောင့်
သို့ရာတွင် အခြေအနေအရ —
တခါတရံ ဤစကားပုံကို အနာဂတ်အကျိုးရှိနိုင်သော်လည်း ယခုချိန်တွင် မမြင်ရသေးသော အလုပ်များကို
လျှော့တွက်ပြောဆိုရာတွင်လည်း သုံးတတ်ကြသည်။
ထို့ကြောင့် အသုံးပြုရာတွင် စကားရည်ရွယ်ချက်ကို စဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။
ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကိစ္စတွင် အကျိုးမရှိဘဲ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ခြင်းကို ဝေဖန်ဖော်ပြသော စကားပုံ ဖြစ်သည်။
“ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား၊ ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း” နှင့် အလားတူသည့် အင်္ဂလိပ်စကားပုံများ ရှိပါသည်။ သို့သော် တိတိကျကျ တူညီသော စကားပုံမရှိဘဲ အဓိပ္ပာယ်နီးစပ်သော စကားပုံများ ဖြစ်ကြသည်။
၁။ “Mind your own business.”
➡ ကိုယ်မဆိုင်သော ကိစ္စတွင် မဝင်စွက်ဖက်ရန် ဆိုလိုသည်။
မြန်မာစကားပုံ၏ “မသက်ဆိုင်ရာတွင် ဝင်လုပ်နေခြင်း” သဘောနှင့် နီးစပ်သည်။
၂။ “Why stick your neck out?”
➡ ကိုယ်အတွက် အကျိုးမရှိသော်လည်း အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော ကိစ္စတွင် ဝင်ရောက်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။
(မဆိုင်သောအရာတွင် အလကား ဝင်လုပ်ခြင်း)
၃။ “Fighting someone else’s battles.”
➡ ကိုယ်မဆိုင်သော ပြဿနာကို ဝင်ဖြေရှင်းခြင်း။
၄။ “Working for nothing.”
➡ အကျိုးမရှိဘဲ အလုပ်လုပ်နေခြင်း။
(ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း သဘောနှင့် နီးစပ်)
၅။ “No skin off my nose.”
➡ ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကိစ္စဟု ဆိုလိုသော်လည်း
မြန်မာစကားပုံထက် အနည်းငယ် ကွာခြားသည်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Comments
Post a Comment