အင်္ဂလိပ်လို Rangoon creeper လို့ခေါ်ကြပြီး အခြားအမည်များအဖြစ် Chinese honeysuckle၊ drunken sailor တွေလည်း ရှိသေးတယ်။
အထူးလက္ခဏာများ
(၁) ပန်းအလှ (Appearance)
ပန်းများသည် အစုလိုက် လဲလျောင်းလျက် ပွင့်သည်
ညနေပိုင်းတွင် အဖြူရောင်ဖြင့် ပွင့်ပြီး
ဒုတိယနေ့တွင် ပန်းရောင်သို့ ပြောင်းပြီး
တတိယနေ့တွင် အနီရောင်သို့ ပြောင်းလဲတယ်။
➡ အပင်တပင်တည်းတွင် အရောင်စုံ ဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်။
➡ အနံ့မွှေးပြင်းတယ်။
(၂) ကြီးထွားပုံ (Growth)
မြန်မြန်ကြီးထွားသော လှည့်တက်အပင်
အမြင့် ၂၅ ပေ (၈ မီတာခန့်) အထိ ကြီးထွားနိုင်
ခြံတံတိုင်း၊ pergola၊ trellis များတွင် တက်လှည့်ရန် သင့်တော်
(၃) အသုံးပြုမှု (Usage)
အနံ့မွှေးနှင့် အရောင်လှပမှုကြောင့် အလှပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုးကြတယ်။
ရိုးရာဆေးဝါးတွင် အူပိုးများကို ဖယ်ရှားရန် (anthelmintic) အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။
(၄) အဆိပ်ပါဝင်မှု (Toxicity)
ဆေးဝါးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ပေမဲ့ အစေ့ကို စားသုံးရင်တော့ မူးဝေခြင်း၊ အန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
➡ အများအပြား စားသုံးပါက အဆိပ်သက်နိုင်တယ်။
(၅) အမည်ပြောင်းလဲမှု (Synonymy)
Combretum indicum ဟု တရားဝင် ခေါ်ဆိုထားတယ်။
Quisqualis indica အမည်ကိုလည်း စိုက်ပျိုးရေးတွင် ဆက်လက် အသုံးပြုနေကြပါသေးတယ်။
သုံးစွဲပုံများ
(၁) အလှပင်အဖြစ်
ခြံဝန်း၊ တံတိုင်း၊ တံခါးဝ၊ pergola၊ trellis တွေမှာ တက်လှည့်အပင်အဖြစ် စိုက်ပျိုးကြတယ်။
ပန်း၏ အရောင်ပြောင်းသဘာဝ (အဖြူ၊ အနီ) နှင့် အနံ့မွှေးပြင်းမှုကြောင့် အလှအပအတွက်သင့်တော်တယ်။
(၂) အနံ့မွှေးအတွက်
ညနေပိုင်းတွင် ပန်းနံ့ မွှေးပြင်းလာလို့ အိမ်ရှေ့၊ အိမ်ဝန်း၊ လေဝင်လေထွက်ကောင်းသောနေရာများမှာ စိုက်ကြတယ်။
(၃) ရိုးရာဆေးဝါးအဖြစ် (Traditional Use)
သတိထားအသုံးပြုရန် လိုအပ်ပါတယ်။
အစေ့ကို အူပိုးများ ဖယ်ရှားရန် (anthelmintic) အသုံးပြုခဲ့ကြတယ်။ အချို့ဒေသတွေမှာတော့ အရွက်၊ အမြစ်တို့ကိုလည်း ဆေးဖက်အသုံးပြုကြတယ်။
အချိုးအစား မမှန်ရင် မူးဝေခြင်း အန်ခြင်း ဖြစ်နိုင်လို့ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားမှုမရှိဘဲ မသုံးသင့်ပါ။
(၄) သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်အတွက်
ပျား၊ ပိုးမွှားအချို့ကို ဆွဲဆောင်နိုင်သော ပန်းဖြစ်လို့
pollinator များကို ထောက်ပံ့ပေးတယ်။
ခြံဝန်းကို အရောင်နှင့် အနံ့ဖြင့် လှပစေတယ်။
(၅) ခြံစည်းရိုး / ဖုံးကွယ်ရေးအတွက်
မြန်မြန်ကြီးထွားလို့ ခြံစည်းရိုးဖုံးအပင် (screen plant) အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်တယ်။
အိမ်အလှနှင့် ကိုယ်ပိုင်နေရာဖုံးကွယ်မှု (privacy) အတွက် အထောက်အကူပြုတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အညာဒေသမှာ အရွက်ကို ဆန်မှုန့်နဲ့ ကြော်ပြီး စားသုံးကြပါတယ်။
ထားဝယ်မှိုင်းအရွက်နုလေးတွေကို ပြုတ်ပြီးသုပ်စားကြတယ်။
ထားဝယ်မှိုင်းအရွက်ကြော်ပြုလုပ်ပုံ (အကျဉ်း)
အရွက်နုများကို ရွေးယူ၍ ဆေးကြောသန့်ရှင်း
ဆန်မှုန့်နှင့် ရော၍ ဆီတွင် ကြော်ကာ စားသုံးကြတယ်။
အချို့နေရာများတွင် ငရုတ်သီးမှုန့်၊ ဆား စသည်ဖြင့် အရသာထည့်သုံးကြတယ်။
အရွက်ကြော်သည် သွားရည်စာအဖြစ် စားသုံးကြတယ်။
အရွက်ကို များလွန်းစွာ မစားသင့်
အစေ့များကို မစားသုံးသင့်
ကလေးများအတွက် အထူးသတိထားရန် လိုအပ်။
Rangoon crab, Rangoon creeper စတဲ့ Rangoon ရန်ကုန် အသုံးစာလုံးကို Yangon လို့ ပြင်တာ သူများတိုင်းပြည်တွေမှာတော့ မရှိပါ။ မြန်မာပြည်မှာကတော့ အစဉ်အလာသုံးတွေကို ထင်သလိုပြင်ကြတယ်။
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment