တဗီဇနာ

မင်္ဂလာပါ ဆရာ တဗီဇနာဆိုတာ ဘယ်အတိုင်းအတာကိုပြောတာလဲမသိလို့ မေးတာပါ ခင်ဗျာ့။

(၁)
တဗီဇနာ (သို့မဟုတ် တဗီဇန) ဆိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာ့အကွာအဝေး၊ အလျားတိုင်းတာမှု စံနစ်တွင် ပါဝင်သော ခရီးအတိုင်းအတာတခု ဖြစ်ပါသည်။
ပါဠိဘာသာ "ဒွေဝိဇ္ဇန" (ဝိဇ္ဇန = ယပ်တောင်၊ ဒွေ = နှစ်) မှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး "ယပ်တောင်နှစ်ခတ်စာ/ယပ်နှစ်ခတ်ခရီး" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပါသည်။
တိုင်းတာမှု ပမာဏ
• ရှေးတိုင်းတာမှု စံနှုန်းအရ ၆ လက်သစ် ကို ၁ တဗီဇနာ ဟု သတ်မှတ်ပါသည်။
ရှေးအလျားတိုင်းတာပုံ အစဉ်
• ၁၀ သန်းခေါင် = ၁ ဆံခြည်
• ၁၀ ဆံခြည် = ၁ နှမ်း
• ၆ နှမ်း = ၁ မုယော
• ၄ မုယော = ၁ လက်သစ်
• ၆ လက်သစ် = ၁ တဗီဇနာ
• ၄ တဗီဇနာ (၂၄ လက်သစ်) = ၁ တောင်
ထို့ကြောင့် တဗီဇနာ ဆိုသည်မှာ ၁ တောင်၏ လေးပုံတပုံ (တထွာခွဲခန့် သို့မဟုတ် ၆ လက်သစ်) မျှရှိသော ရှေးတိုင်းတာမှု အတိုင်းအတာဖြစ်ပါသည်။
(၂)
ရှေးမြန်မာ့ရိုးရာအချိန်အခါ အချိန်း၊ မြန်မာ့ရိုးရာ ရေတွက်ပုံအရ တဗီဇနာ ဆိုသည်မှာ ခေတ်သُم်စက်နာရီ စက္ကန့် ၂၄ နှင့် ညီမျှသော အချိန်ကာလ အတိုင်းအတာ ဖြစ်သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းကို ရှေးစာပေများနှင့် ဇာတာခွင်များတွင် အချိန်အခါ တိကျစွာဖော်ပြရန် အသုံးပြုကြသည်။
ရှေးမြန်မာအချိန် ရေတွက်ပုံ အဆင့်များ
• မျက်စိတမှိတ် = ၁ ခဏ
• ၁၀ ခဏ = ၁ လယ
• ၁၀ လယ = ၁ ခရာ (၁ မုဟုတ်)
• ၁၀ ခရာ = ၁ ပြဏ်
• ၆ ပြဏ် = ၁ ဗီဇနာ (၂၄ စက္ကန့်)
• ၁၅ ဗီဇနာ = ၁ ပါဒ် (၆ မိနစ်)
• ၄ ပါဒ် = ၁ နာရီ (မြန်မာ ၁ နာရီ = စက်နာရီ ၂၄ မိနစ်)
• ၆၀ နာရီ = ၁ ရက် (၂၄ စက်နာရီ)
မျက်တခတ် ပြက်လျှပ်ကယ် တဗီဇနာမျှ https://www.daweiwatch.com/20/01/2025/104808/
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ