ဝိဘက်မြှုပ်ပြီးရေးသားခြင်း

 

မေးခွန်းတခု = ဝိဘက် မြှုပ်ပြီးရေးသားတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရှင်းပြပေးပါဦးခင်ဗျာ

ပြန်စာ

မြန်မာစာပေတွင် ဝိဘက်မြှုပ်ပြီးရေးသားခြင်း ဆိုသည်မှာ စာကြောင်းတကြောင်းအတွင်း ပါဝင်သင့်သော ဝိဘတ်များ (ဥပမာ- သည်၊ က၊ ကို၊ တွင်၊ ၏ စသည်တို့) ကို တိုက်ရိုက်မရေးဘဲ ဖျောက်၍ သို့မဟုတ် ဝှက်၍ ရေးသားသည့် စာပေဟန်ကို ဆိုလိုသည်။

• ဝိဘက် ဆိုသည်မှာ နာမ် သို့မဟုတ် နာမ်စားတို့၏နောက်တွင် လိုက်၍ ကတ္တား၊ ကံ စသည်ဖြင့် ဝေဖန်ပိုင်းခြားပြသော စကားလုံး ဖြစ်သည်။

• ဝိဘက်မြှုပ်ခြင်းတွင် ထိုဝိဘက်များကို စာဖတ်သူက အဓိပ္ပာယော်က် ဆက်စပ်တွေးခေါ်နိုင်ရန် ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ 

အသုံးပြုပုံ အလေ့အထ

• ကဗျာလင်္ကာနှင့် စာပိုဒ်တိုများ တွင် စာသား ကျစ်လစ်စေရန်နှင့် လှပပြေပြစ်စေရန် ရေးကြသည်။

• စာဖတ်သူအနေဖြင့် စာကြောင်းအဓိပ္ပာယ်ကို ကိုယ်တိုင် ဆက်စပ်ဖတ်ရှုရသည်။

• “မေတ္တာရေစင်၊ ဖျန်းဆွတ်ဖျင်”

ဝိဘက် အပြည့်အစုံ: မေတ္တာ၏ ရေစင်ဖြင့် ဖျန်းဆွတ်ခြင်းကို ပြုပြင်ပါ။

၏၊ ဖြင့်၊ ကို စသည့် ဝိဘက် သုံးလုံးကို မြှုပ်ထားသည်။

• “မိခင်ရင်ခွင်၊ နွေးထွေးပြင်”

မိခင်၏ရင်ခွင်သည် နွေးထွေးသော အပြင်အဆင် ရှိသည်။

၏ နှင့် သည် ဝိဘက်များကို မြှုပ်နှံကာ စာသားကို ကျစ်လစ်စေသည်။

• “လူကြီးမင်းတို့ ခရီးစဉ် အဆင်ပြေပါစေ”

လူကြီးမင်းတို့၏ ခရီးစဉ်သည် အဆင်ပြေပါစေ။

ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပြ ဝိဘက် ၏ နှင့် ကတ္တားပြ ဝိဘက် သည် ကို မြှုပ်ထားသည်။

 “ရေဘူး ကရားမဆံ့”

ရေဘူးနှင့် ကရားသည် မဆံ့။

နှင့် နှင့် သည် ဝိဘက်များကို ဖြုတ်၍ စကားပုံသဖွယ် ရေးသားထားသည်။

 “ကျောင်းသားများ ကျောင်းတက်ကြသည်”

ကျောင်းသားများသည် ကျောင်းသို့ တက်ကြသည်။

သည် (ကတ္တားပြ) နှင့် သို့ (နေရာပြ) ဝိဘက်များကို မြှုပ်ထားသော်လည်း အဓိပ္ပာယ်မှာ ထင်ရှားနေသည်။

 “သားတော် ရာဟုလာ နန်းတက်သည်”

သားတော် ရာဟုလာသည် နန်းသို့ တက်သည်။

သည် နှင့် သို့ ဝိဘက်များကို ချန်လှပ်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။

"သူသည် ကျောင်းသို့ သွားသည်။"

"သူ ကျောင်းသွားသည်။"

"ထမင်းကို စားပြီးပြီ။"

"ထမင်း စားပြီးပြီ။"

"ရန်ကုန်မြို့သို့ ရောက်သည်။"

"ရန်ကုန် ရောက်သည်။"

ဝိဘက်မြှုပ်ရာတွင် သတိပြုရန်အချက်များ

ရှေ့နောက် အဓိပ္ပာယ်အရ ကတ္တား (ပြုလုပ်သူ) နှင့် ကံ (ခံရသူ) တို့ ကွဲပြားနေပါက ဝိဘက်မြှုပ်၍ ရေးသားခြင်းသည် စာကို ပိုမို ကြစ်လစ်ဆန်းသစ် စေပါသည်။ 

ဥပမာ - "နတ်သီး စားတယ်" ဟု ရေးလျှင် 'နတ်သီးကို စားသည်' ဟု လူတိုင်း အဓိပ္ပာယ် ပေါက်ပါသည်။

ကတ္တားနှင့် အကံ ရောထွေးနိုင်သော ဝါကျများတွင် ဝိဘက်ကို ထည့်ရေးမှသာ အဓိပ္ပာယ် ရှင်းလင်းမည် ဖြစ်ပါသည်။ 

ဥပမာ - "မောင်မောင် အောင်အောင် ရိုက်တယ်" ဟု ရေးပါက မောင်မောင်က ရိုက်သည် သို့မဟုတ် အောင်အောင်က ရိုက်သည်ကို မကွဲပြားနိုင်သဖြင့် "မောင်မောင်က အောင်အောင်ကို ရိုက်သည်" ဟု ဝိဘက် ထည့်ပေးရန် လိုအပ်ပါသည်။

စကားပြေနှင့် သတင်း၊ ဆောင်းပါး ရေးသားမှုများတွင် ဝိဘက် အစုံအလင် ထည့်သွင်းခြင်းထက် လိုရင်းတိုရှင်းဖြစ်အောင် ဝိဘက်မြှုပ်၍ ရေးသားခြင်းက မြန်မာ့စကားပြေ အလှကို ပိုမို ပေါ်လွင်စေပါသည်။

လွန်လွန်ကဲကဲ မြှုပ်နှံပါက အောက်ပါ ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်-

၁။ အဓိပ္ပာယ် ကောက်လွဲခြင်း (Ambiguity)

ဝိဘက်ကို လုံးဝဖြုတ်လိုက်သောအခါ မည်သူက ကတ္တား (ပြုလုပ်သူ)၊ မည်သူက ကံ (ခံရသူ) ဖြစ်သည်ကို ခွဲခြားရခက်ခဲသွားပြီး စာဖတ်သူကို ဇဝေဇဝါ ဖြစ်စေသည်။

• "မောင်မောင် အောင်အောင် ရိုက်သည်"

• မောင်မောင်က အောင်အောင်ကို ရိုက်တာလား၊ အောင်အောင်က မောင်မောင်ကို ရိုက်တာလား ဆိုတာ ဝိဘက်မပါတဲ့အတွက် ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိနိုင်တော့ပါ။

၂။ စာကြောင်း အဓိပ္ပာယ် မရေမရာဖြစ်ခြင်း (Vagueness)

နေရာပြ၊ အချိန်ပြ သို့မဟုတ် ပိုင်ဆိုင်ခြင်းပြ ဝိဘက်များကို အလွန်အကျွံ မြှုပ်ထားပါက စာကြောင်း၏ လိုရင်းအဓိပ္ပာယ် ပျောက်ဆုံးသွားတတ်သည်။

• "ရန်ကုန် လေယာဉ် ပျက်ကျသည်"

• ရန်ကုန်သို့ လာသောလေယာဉ်လား၊ ရန်ကုန်မှ ထွက်ခွာသောလေယာဉ်လား သို့မဟုတ် ရန်ကုန်မြို့တွင်း၌ ပျက်ကျခြင်းလား ဆိုသည်မှာ သဲကွဲမှု မရှိတော့ပါ။

၃။ စာဖတ်သူအတွက် နားလည်ရ ခက်ခဲခြင်း (Difficulty in Comprehension)

စာဖတ်သူသည် စာသားကို အလွယ်တကူ ဖတ်ရှုနားလည်နိုင်မည့်အစား မြှုပ်ထားသော ဝိဘက်များကို ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ဖြည့်စွက် တွေးတောနေရသဖြင့် စာဖတ်ရသည်မှာ ပဟေဠိတခုလို ဖြစ်သွားတတ်သည်။

၄။ ဘာသာစကား အဆင့်အတန်း စည်းကမ်းပျက်ပြားခြင်း (Loss of Grammatical Standard)

ဝိဘက်မြှုပ်ခြင်းကို စနစ်တကျ မသုံးဘဲ စည်းကမ်းမဲ့ လွန်လွန်ကဲကဲ သုံးစွဲပါက သဒ္ဒါစည်းမျဉ်းများ ပျက်ပြားပြီး ဘာသာစကား အရည်အသွေး ကျဆင်းစေနိုင်သည်။

၅။ ကွန်ပျူတာနှင့် နည်းပညာသုံး မြန်မာစာစနစ်များတွင် အမှားပြခြင်း (AI and NLP Translation Issues)

ခေတ်သစ်နည်းပညာအရ မြန်မာစာကို အင်္ဂလိပ်စာသို့ ဘာသာပြန်ရာတွင် ဝိဘက်များ ပျောက်ဆုံးနေပါက AI နှင့် စက်ပစ္စည်းများက အဓိပ္ပာယ်ကို မှန်ကန်စွာ ဘာသာမပြန်နိုင်တော့ဘဲ လွဲမှားသော ရလဒ်များ ထွက်ပေါ်လာတတ်သည်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ