Fermented Bamboo Shoots မျှစ်ချဉ်

မြန်မာနိုင်ငံတွင် မျှစ်နှင့် မျှစ်ချဉ် ပေါများစွာ ထွက်ရှိသော်လည်း ဒေသထွက်ကုန်အဖြစ် ဒေသအလိုက် အမည်ရပြီး အထူး နာမည်ကြီးသည့် ဒေသများမှာ -

၁။ ပျဉ်းမနား ဒေသ

• ပျဉ်းမနား မျှစ်ချဉ် သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အလှူအမှား ပွဲလမ်းသဘောများ၊ အိမ်သုံးဟင်းလျာများအတွက် အလွန် နာမည်ကြီးပါသည်။

• ပဲခူးရိုးမနှင့် ဆက်စပ်နေသဖြင့် ဝါးတောကြီးများမှထွက်သော မျှစ်ကောင်းများကို အခြေခံ၍ စနစ်တကျ ပြုလုပ်ကြသောကြောင့် အရသာ ချဉ်မွှေးပြီး လတ်ဆတ်သဖြင့် ပျဉ်းမနားသို့ ရောက်လျှင် အပြန်လက်ဆောင်အဖြစ် ဝယ်ယူကြလေ့ရှိကြပါသည်။

၂။ မိုးကုတ် ဒေသ

• မိုးကုတ် မျှစ်ချဉ် သည်လည်း ဒေသထွက်ကုန် အမှတ်တံဆိပ်တခုအဖြစ် နာမည်ရပါသည်။

• တောင်ပေါ်ဒေသ ဝါးမျိုးနွယ်များမှ ထွက်ရှိသည့် မျှစ်များကို မိုးကုတ်မြို့၏ ရာသီဥတုနှင့် ဒေသရိုးရာ နည်းလမ်းများဖြင့် စိမ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး အမျှင်နူးညံ့၍ အနံ့သင်းသည့်အတွက် လူကြိုက်များလှပါသည်။

၃။ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် တနင်္သာရီတိုင်း ဒေသများ

• ကချင်ပြည်နယ် (မြစ်ကြီးနား၊ ဗန်းမော်) နှင့် ကရင်ပြည်နယ် တို့တွင်လည်း သဘာဝတောမျှစ် အမြောက်အမြား ထွက်ရှိပြီး ဒေသစတိုင် မျှစ်ချဉ်၊ မျှစ်ချဉ်စပ်နှင့် မျှစ်ခြောက်များမှာ နာမည်ရပါသည်။

• တနင်္သာရီတိုင်း (ထားဝယ်၊ မြိတ်) ဒေသများတွင်လည်း မိုးရာသီ၌ တောမျှစ်များ ပေါများစွာထွက်သဖြင့် ဒေသတွင်း မျှစ်ချဉ် ပြုလုပ်မှု လုပ်ငန်းများ အလွန်တွင်ကျယ်ပါသည်။

၁။ မျှစ်ချဉ် ဆီပြန်ဟင်း (သို့မဟုတ်) အသားနှင့် တွဲချက်ခြင်း

• ဝက်သား သို့မဟုတ် အမဲသား ဝါးတုတ်ပုံ ချက်ခြင်း: ဝက်သုံးထပ်သား (သို့မဟုတ်) အမဲသားရိုးကို မျှစ်ချဉ်၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်သီးစေ့/အနှစ်၊ စိမ်းစားငါးပိ သို့မဟုတ် ငံပြာရည်တို့ဖြင့် အနှစ်ကျအောင် ဆီပြန်ချက်သည့် ဟင်းဖြစ်ပါသည်။ မျှစ်၏ အချဉ်ဓာတ်က အသားကို နူးညံ့စေပြီး အဆီအဆိမ့်ကို ထိန်းပေးပါသည်။

• ငါး/ပုစွန်နှင့် ချက်ခြင်း: ငါးကျည်း၊ ငါးကြင်း သို့မဟုတ် ပုစွန်ခြောက်/ပုစွန်လတ်တို့နှင့် မျှစ်ချဉ်ကို သံပုရာသီး၊ ငရုတ်သီးစိမ်း ခတ်၍ ချဉ်စပ်ဆီပြန် ချက်စားကြပါသည်။

၂။ မျှစ်ချဉ်စပ်/မျှစ်ချဉ်ကြော်

• မျှစ်ချဉ်ကို ရေစင်စင်ဆေး၊ ရေညှစ်ပြီး ကြက်သွန်ဖြူ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ငရုတ်သီးစိမ်း (သို့မဟုတ်) ငရုတ်သီးခြောက်ခွဲခြမ်း၊ ပုစွန်ခြောက်မှုန့်တို့ဖြင့် ဆီနိုင်နိုင်သတ်၍ ကြော်သည့် နည်းဖြစ်ပါသည်။

• မအီမသာဖြစ်ချိန် သို့မဟုတ် ခံတွင်းပျက်ချိန်တွင် ထမင်းဖြူပူပူ၊ ဟင်းခါးတခွက်တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ပါက အလွန် ထမင်းမိန်စေပါသည်။

၃။ မျှစ်ချဉ်ဟင်းရည်သောက် (သို့မဟုတ်) တာလပေါ

• ကရင်ရိုးရာ မျှစ်တာလပေါ: မျှစ်ချဉ်၊ ဆန်လှော်မှုန့်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ ဟင်းခါးရွက် (သို့မဟုတ်) ကန်စွန်းရွက်၊ ငါးရံ့ သို့မဟုတ် ပုစွန်တို့ကို ရေအေးဖြင့် ဆူအောင်ပြုတ်၍ ခဲပြစ်ပြစ် သောက်ရသော ရိုးရာ ဟင်းရည်ဖြစ်ပါသည်။

• မျှစ်ချဉ် ရေပြုတ်ဟင်းခါး: မျှစ်ချဉ်ကို ငါးခြောက်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း ထုထည့်ကာ ငံပြာရည်ခတ်၍ ရေများများဖြင့် စူအောင်ပြုတ်သည့် ရိုးရှင်းသော ချဉ်စပ်ဟင်းရည် ဖြစ်ပါသည်။

၄။ အသုတ် သို့မဟုတ် အတို့အမြှုပ်

• မျှစ်ချဉ်သုတ်: မျှစ်ချဉ်ကို ရေနွေးဖျက်၍ ရေစင်စင်ညှစ်ပြီး ပဲမှုန့်၊ မြေပဲဆံထု၊ ကြက်သွန်နီ၊ ကြက်သွန်ဖြူဆီချက်၊ ငရုတ်သီးစိမ်း၊ သံပုရာရည်တို့ဖြင့် သုတ်စားကြပါသည်။

• အတို့အမြှုပ်: စနစ်တကျ သန့်ရှင်းစွာ စိမ်ထားသော မျှစ်ချဉ်ကို ရေနွေးဖျက်ပြီး ငါးပိရည်ကျို၊ ငပိထောက်တို့နှင့် အတို့အမြှုပ်အဖြစ်လည်း တိုက်ရိုက် သုံးဆောင်ကြပါသည်။

မှတ်ချက်/ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု - မျှစ်ချဉ်ကို မချက်ပြုတ်မီ ရေဖြင့် အကြိမ်ကြိမ် ဆေးကြောပေးခြင်း သို့မဟုတ် ရေနွေးတရေ ပွက်အောင်ပြုတ်၍ ရေသွန်းပစ်ခြင်းက အချဉ်ဓာတ်ကို လိုသလို ထိန်းညှိပေးရုံမျှမက အနံ့ကိုလည်း ပိုမိုသန့်ရှင်း စိမ့်မွှေးသွားစေပါသည်။

မျှစ်ချဉ် ကို အင်္ဂလိပ်လို အဓိကအားဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း ခေါ်ဆိုကြပါတယ် ခင်ဗျာ။

• Sour Bamboo Shoots (အရသာ ချဉ်သည့် မျှစ်ဖြစ်ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ပေါ်လွင်၍ အသုံးအများဆုံး ဖြစ်ပါသည်။)

• Fermented Bamboo Shoots (သဘာဝအတိုင်း အချဉ်ဖောက်ထားသော မျှစ်ဖြစ်သည်ကို ရည်ညွှန်းလိုသည့်အခါ သုံးစွဲပါသည်။)

• Pickled Bamboo Shoots (ဆား/ရေတို့ဖြင့် စိမ်ထားသော မျှစ်ချဉ်ကို ညှန်းဆိုရာတွင် သုံးပါသည်။)

မျှစ်ချဉ် (Fermented bamboo shoots) သည် သဘာဝအဏုဇီဝပိုးမွှားများ (Probiotics) ကြောင့် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေခြင်း၊ အမျှင်ဓာတ် များစွာပါဝင်သဖြင့် အစာခြေစနစ်ကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ဝိတ်ထိန်းရာတွင် ကူညီပေးခြင်း၊ မကောင်းသော ကိုလက်စထရော ပမာဏကို လျှော့ချပေးခြင်းနှင့် ခန္ဓာကိုယ် ရောင်ရမ်းမှုများကို လျှော့ချပေးသည့် အောက်ဆီဂျင်ဆန့်ကျင်ဓာတ်များ (Antioxidants) ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ခြင်း အပါအဝင် ထူးခြားသော ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများကို ပေးစွမ်းနိုင်ပါသည်။

အစာခြေစနစ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း ကျန်းမာရေး

• Probiotic စွမ်းအား - အချဉ်ဖောက်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်က အူလမ်းကြောင်းရှိ အဏုဇီဝစနစ်ကို ညီညွတ်မျှတစေသည့် အကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယား (Lactobacillus) များကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။

• အမျှင်ဓာတ် မြင့်မားခြင်း - အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို မှန်ကန်စေပြီး ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။

• အူလမ်းကြောင်း ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးခြင်း - အူလမ်းကြောင်း မအီမသာဖြစ်ခြင်းကို သက်သာစေပြီး အူမကြီး ကျန်းမာရေးတခုလုံးကို အထောက်အကူပြုပါသည်။

နှလုံးနှင့် မက်တာဘိုလစ်ဇင် ကျန်းမာရေး

• ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချပေးခြင်း - မကောင်းသော (LDL) ကိုလက်စထရော စုပ်ယူမှုကို တားဆီးပေးသည့် ဖိုက်တိုစတီရော (Phytosterols) များ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါသည်။

• သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိပေးခြင်း - အစားသောက် စားသုံးပြီးနောက် သွေးတွင်း ဂလူးကို့စ် ပမာဏကို တည်ငြိမ်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။

• ကယ်လိုရီ ပါဝင်မှု နည်းပါးခြင်း - အဆီနှင့် ကယ်လိုရီ ပါဝင်မှု အလွန်ပင် နည်းပါးသဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန် လျှော့ချလိုသူများ၏ အစားအသောက် အစီအစဉ်အတွက် အထူး သင့်တော်ပါသည်။

ကိုယ်ခံအားနှင့် အာဟာရဓာတ်

• ပရိုတင်းဓာတ် ပိုမိုပါဝင်လာခြင်း - အချဉ်ဖောက်သည့် နည်းစဉ်ကြောင့် စုစုပေါင်း ပရိုတင်းပါဝင်မှုကို ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်စေပါသည်။

• အောက်ဆီဂျင်ဆန့်ကျင်ဓာတ်များ ကြွယ်ဝခြင်း - ဆဲလ်များ ပျက်စီးမှုကို တိုက်ဖျက်ပေးသည့် ဖီနော (Phenols) နှင့် ဖလာဗိုနွိုက် (Flavonoids) များစွာ ပါဝင်ပါသည်။

• ဘေးအန္တရာယ်ကင်းသော ပြုလုပ်မှု - အချဉ်ဖောက်ခြင်းသည် အစိမ်းအတိုင်းရှိသော မျှစ်တွင် ပါဝင်တတ်သည့် သဘာဝ အဆိပ်အတောက်များ (Cyanogenic glycosides) ကို ထိရောက်စွာ ဓာတ်ပြိုကွဲစေပါသည်။

မိုးကုတ် မျှစ်ချဉ် ပုံအတွက် ကျေးဇူး။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ