ကွန်မင့်များ၁။ တောပန်းဆိုသော်လဲ လှပါတယ်ဆရာ။ ဆရာကျန်းမာသက်ရှည်ပါစေ။ သတ်ပုံမှားရင် ထောက်ပြပေးပါရှင့်။
၂။ ကျနော်တို့ရွာမှာလည်း ပေါက်တယ်ဗျ။
၃။ မရမ်းနုရောင်တောပန်းလေးက တကယ်လှတယ်
၄။ ပန်းတိုင်းပွင့်ချိန်တန်နေပါစေ။
၅။ တိုက်တိုက်ဆိုင်ဆိုင် အိမ်မှာလဲ ပန်းနုရောင်ပန်း အမည်မသိတော့ အခက်တွေ့။
၆။ ကျမတို့ဆရာရဲ့ ခြံစည်းရိုးကပန်းလေးကို ဖွဲ့ဆိုထားတဲ့ ကဗျာလေးပေါ့နော်ဆရာ။ ရွှင်လန်းပါစေရှင့်။
မြန်မာနိုင်ငံ သဘာဝတောတောင်တွေ၊ ကွင်းပြင်တွေနဲ့ ခြံစည်းရိုးဘေးတွေမှာ အလေ့ကျ ပေါက်လေ့ရှိတဲ့ တောပန်းတွေ များစွာရှိပါတယ်။ တောပန်းတွေဟာ သဘာဝအတိုင်း ရိုးရှင်းတဲ့ အလှတန်ဆာဖြစ်ပြီး ထူးခြားတဲ့ ရနံ့မျိုးလည်း ရှိကြပါတယ်။
အသုံးများပြီး လူသိများတဲ့ တောပန်းအချို့
၁။ အလေ့ကျပေါက်တဲ့ ခြံစည်းရိုးနဲ့ လယ်ကွင်းပန်းများ
မရိုးပန်း (တောမရိုး) – ခြံစည်းရိုးနဲ့ လမ်းဘေးမှာ အလေ့ကျ ပေါက်လေ့ရှိပြီး ပန်းပွင့်ဖြူဖြူ သို့မဟုတ် ခရမ်းနုရောင် လေးများ ပွင့်တတ်ကြတယ်။
ကတ္တရာပန်း (သို့) ရေကတ္တရာပန်း – ကွင်းစပ်၊ ရေစပ်တွေမှာ ပန်းပွင့်ခရမ်းရောင် သို့မဟုတ် အပြာရောင် သေးသေးလေးတွေ စုံပုံပြီး ပွင့်တတ်ကြတယ်။
ခါးပန်း / ဘုံမကြိုင် – တောလမ်းဘေးနဲ့ ကွင်းပြင်တွေမှာ တွေ့ရလေ့ရှိပြီး အပွင့်ဆန်းဆန်းနဲ့ သဘာဝရနံ့ တမျိုးရှိတယ်။
ဘဲခေါင်းပန်း (သို့) ဝါးတောင်ပန်း – တောလမ်းနှင့် ချုံပုတ်များအကြား ပေါက်ရောက်တတ်ပြီး ငှက်ခေါင်း သို့မဟုတ် ဘဲခေါင်းပုံစံ သဏ္ဌာန်ဆန်းတဲ့ အပွင့်တွေ ပွင့်လေ့ရှိတယ်။
၂။ ရာသီအလိုက် ပွင့်လေ့ရှိတဲ့ တောပန်းကြီးများ
ပေါက်ပန်း / လဲပန်း – တန်ခူး၊ တပေါင်း နွေဦးရာသီများမှာ တောတောင်တခုလုံး ရဲရဲနီသွားအောင် ပွင့်တတ်တဲ့ ပန်းတွေဖြစ်ပြီး သဘာဝတောရှုခင်း၏ သင်္ကေတတခု ဖြစ်ပါတယ်။
အင်းပျဉ်ပန်း (သို့) တောအင်းပန်း – အင်းတိုင်းတောနဲ့ တောင်ကုန်းတွေမှာ ပေါက်ရောက်ပြီး နွေရာသီမှာ အဝါရောင် သို့မဟုတ် အဖြူရောင်ပန်းတွေ လှိုင်လှိုင်ပွင့်လေ့ရှိတယ်။
တောပန်းမွှေး / ကြောင်လျှာပန်း – အပင်ကြီးတွေမှာ အလေ့ကျပွင့်ပြီး ထူးခြားတဲ့ မွှေးရနံ့ သို့မဟုတ် တောရနံ့ရှိတဲ့ အပွင့်တွေဖြစ်တယ်။
၃။ သစ်ခွမျိုးနွယ် တောသစ်ခွများ (Epidendrum / Wild Orchids)
မြန်မာ့တောတောင်များ (အထူးသဖြင့် ကချင်၊ ချင်း၊ ရှမ်းနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းတောများ) မှာ သဘာဝအတိုင်း မှီတွယ်ပေါက်ရောက်တဲ့ တောသစ်ခွများစွာ ရှိတယ်။
ဇီဝဇွတ် / သစ်ခွနီ – အပင်ကြီးတွေရဲ့ သစ်ခွတွေမှာ မှီတွယ်ပွင့်ကြတဲ့ တောသစ်ခွအမျိုးအစားများ ဖြစ်တယ်။
ကျောက်သစ်ခွ – ကျောက်ဆောင်၊ ကျောက်ကန်တုတ်တွေပေါ်မှာ သဘာဝအတိုင်း ပေါက်တဲ့ သစ်ခွပန်းတွေဖြစ်ပြီး ခံနိုင်ရည်အား ကောင်းမွန်ကြတယ်။ မုံရွာ အနောက်ဖက်ကမ်းက ဖိုးဝန်းတောင်ပေါ်မှာ အများကြီး။
“တောပန်းများ”
နီနံ့သာဖြူ အတော်ဖက်ပါလို့၊
သည်အငူမော်အတက်မှာလ၊
ကျော်ကရမက်ကယ်က မွှေးလှတယ်။
ဂိမ်အကူးပေမို့၊
ချိန်ဦးဝသန်မှီလို့၊
ဟန်ချီချီ ပျံပုရစ်တွေက၊
ဖူးလှစ်စသွယ်။
ရပ်မြေပြင် သည်အလှဲ့မှာတော့၊
ခတ်ရွှေရင် ပလီခဲ့တာမို့၊
သည်နွဲ့နွဲ့ခိုင် စံပယ်ငယ်၊
မြိုင်လယ်မှ ကြိုင်လှောင်း။
ပေါင်းပင်၊
လက်မောင်းလိမ်လည်တင်လို့၊
ကြိမ်နွယ်သွင် တမည်ရှိပေငဲ့၊
လေနှင်ရာ ငွေစင်အိသကဲ့သို့၊
နှစ်အခြေ ခေတ်ရေထိပြန်တော့၊
ချောင်ငူမှာ တောင်သူတို့ သိရန်ဖို့၊
ဆန်းပွေပိတောင်းတဲ့မှ၊
ပန်းငွေမိကျောင်း။ ။ (နတ်မောက် ဦးကြော့)
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

Comments
Post a Comment