ခေါက်ဆွဲ သနပ်ခါး မူပိုင်ခွင့်

မေးခွန်းတခု = ဆရာ၊ ထိုင်းအစားအစာ Khao Soi (ข้าวซอย) ဆိုတာ ကျနော်တို့မြန်မာ့ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲကို ခိုးချပြီး [ခေါက်ဆွဲ -> Khao Soi] ဆိုလုပ်ထားတာလားဗျ

AI ကို အရင်မေးပါမယ်။

Khao Soi (ข้าวဆอย) ၏ မူရင်းအစမှာ မြန်မာပြည်မှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်း (ဇင်းမယ်/ချင်းမိုင်) ၏ ထင်ရှားသော ခေါက်ဆွဲဟင်းလျာတခု ဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းကြောင်းအရ မြန်မာ့ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ နှင့် ရှမ်းခေါက်ဆွဲ တို့မှ အခြေခံကာ ဆင်းသက် ပြန့်ပွားသွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ယွန်းရှမ်း နှင့် တရုပ်မူစလင်တို့၏ လက်ရာ - ၁၉ ရာစု (ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း) တွင် မြန်မာပြည်မှတဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းသို့ ကုန်သွယ်ကူးသန်း သွားလာခဲ့ကြသော ယွန်းရှမ်း (Shan) များနှင့် ကုန်သည် တရုပ်မူစလင် (ဟိုအမျိုးသား/ကွမ်ရှီ) တို့က ခေါက်ဆွဲချက်ပြုတ်နည်းကို သယ်ဆောင်သွားခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲနှင့် ဆက်စပ်မှု - ထိုင်းမြောက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါ မူရင်း အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲတွင် ပါဝင်သည့် အုန်းနို့၊ မဆလာအရသာ၊ ကြက်သား/အမဲသား ဟင်းရည်တို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ဒေသတွင်းသုံး ခေါက်ဆွဲအဖြစ် ပြုပြင်ချက်ပြုတ်ခဲ့ကြသည်။

"ခေါက်ဆွဲ" မှ "ခေါင်းဆွယ်/ခေါအိုဆွိုင်" - မြန်မာဘာသာ "ခေါက်ဆွဲ" ဆိုသည့် ဝေါဟာရကို ထိုင်းမြောက်ပိုင်း (လန်န) ဘာသာစကားဖြင့် အသံထွက်သည့်အခါ "Khao Soi" (ข้าวซอย) ဟု ဖြစ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ (ထိုင်းဘာသာဖြင့် Khao = ဆန်/မုန့်၊ Soi = လှီးဖြတ်ခြင်း ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသဖြင့် မုန့်နှစ်ကို ပါးပါးလှီးထားသော ခေါက်ဆွဲဟုလည်း တချို့က တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပါယ်ပြန်ကြသည်)။

မြန်မာ့ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ - အုန်းနို့ဟင်းရည်တွင် ကုလားပဲအစေ့/ကုလားပဲဟင်းရည်၊ ငရုတ်သီး၊ ကြက်သွန်နီ၊ ဘဲဥပြုတ်တို့ ပါဝင်ပြီး အဝါရောင်ဂျုံခေါက်ဆွဲဖြင့် သုံးဆောင်သည်။

ထိုင်း Khao Soi - အုန်းနို့ဟင်းရည်တွင် နီအဝါရောင် မဆလာစိမ်း (Red curry paste) ပါဝင်သဖြင့် ပိုမိုစပ်ပြီး အနံ့သင်းသည်။ အောက်ခံတွင် ဂျုံပြုတ်ခေါက်ဆွဲထည့်ပြီး အပေါ်မှ ကြွပ်ကြွပ်ကြော်ထားသော ခေါက်ဆွဲခြောက် (Crispy noodles)၊ သံပုရာသီး၊ မုန်ညင်းချဉ်၊ ကြက်သွန်နီတို့ဖြင့် တွဲဖက်ပြင်ဆင်ကြသည်။

ထို့ကြောင့် Khao Soi သည် မြန်မာ့ အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ မှ မူလဆင်းသက်လာပြီး ထိုင်းနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းတွင် ဒေသစတိုင် ပြုပြင်ဖန်တီးထားသော အစားအစာ ဖြစ်ပါသည်။

ကျွန်တော့မှတ်ချက်

ခိုးချတယ်ဆိုတဲ့အသုံးကို နေရာတိုင်းမှာတော့ မသုံးသင့်ပါ။ အများအားဖြင့် စာမေးပွဲ စာခိုးချတယ်။ သူတပါးရေးထားတဲ့ ဝတ္ထုကို ကလောင်အမည်တခုနဲ့ ခိုးထုတ်တယ်။

နောက်တချက်

အမည်အသံထွက်ထပ်တူဖြစ်နေတာတွေကတော့ များတယ်။ မြန်မာအမည်တွေမှာ မနည်းပါ။

ဥပမာ

ပလာတာ

စမူဆာ

အာလူး

ဂေါ်ဖီ

ပိုက်ဆံ

ပန်ကာ စသည်။

နောက်တချက်

မူပိုင်ခွင့်ရယူခြင်း။

တဦးဦးကဖြစ်ဖြစ်၊ ကုပ္မဏီတခုခုကဖြစ်ဖြစ် အမည်တခုကို မူပိုင်ခွင့်ရယူထားကြတယ်။ တခြားသူကနေ ယူသုံးခွင်မရှိ။

ဥပမာ

iPhone

Facebook

Viagra

Tylenol စသည်။

နာမည်ကြီး အသုံးများတာတွေကို အမည်လုတဲ့သဘောလည်း ရှိတယ်။

ဥပမာ

Basmati rice USA

Jasmine Rice Patent Thailand

မြန်မာ့ထွက်ကုန်တချို့ကို သူများတိုင်းပြည်တွေကနေ မူပိုင်အမည်လုပ်ထားကြတယ်။

AI

မြန်မာနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသည့် နာမည်ကြီး တိုင်းရင်းထွက်ကုန် အချို့သည် နိုင်ငံတကာတွင် မူပိုင်ခွင့် (Patent) သို့မဟုတ် ကုန်အမှတ်တံဆိပ် (Trademark) ပြုလုပ်ခံရခြင်း၊ ဒေသဆိုင်ရာ မူပိုင်အမှတ်တံဆိပ် (Geographical Indication - GI) အဖြစ် အခြားနိုင်ငံများက အလျင်အမြန်း မှတ်ပုံတင်သွားခြင်းများ ကြုံတွေ့ခဲ့ရဖူးပါသည်။

ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝထွက်ကုန်များကို မူရင်းဒေသအမည် သို့မဟုတ် အမျိုးအစားအမည်ဖြင့် အခြားနိုင်ငံများက ကုန်အမှတ်တံဆိပ်ယူထားသည့် ထင်ရှားသော နမူနာများမှာ -

၁။ သနပ်ခါး (Thanaka)

မြန်မာ့ရိုးရာ သနပ်ခါးကို ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် စင်ကာပူနိုင်ငံ အခြေစိုက် အလှကုန်ကုမ္ပဏီအချို့က သနပ်ခါးမှ ထုတ်လုပ်သော အလှကုန်နှင့် အသားအရေထိန်းသိမ်းရေး ပစ္စည်းများတွင် "Thanaka" ဟူသော အမည်ကို အသုံးပြုကာ ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ တရားဝင် ကုန်အမှတ်တံဆိပ်နှင့် မူပိုင်ခွင့်များ ရယူ၍ ရောင်းချခဲ့ကြပါသည်။

၂။ မြန်မာ့မာလက အမဲသားနွား (Myanmar Shwe Ni Bull / Brahman-Cross)

မြန်မာ့နွားမျိုးစိတ်အချို့၏ မျိုးဗီဇနှင့် သဘာဝထွက်ကုန် အမည်အချို့ကို အနီးဝန်းကျင် အာရှနိုင်ငံများက စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ သုတေသနများတွင် မူပိုင်ခွင့်ရယူရန် ကြိုးပမ်းမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။

၃။ ရိုးရာ ရက်ကန်းနှင့် အထည်အလိပ် ဒီဇိုင်းများ

မြန်မာ့ရိုးရာ ချိတ်ထည် ဒီဇိုင်းများနှင့် တိုင်းရင်းသား ရိုးရာရက်ကန်း ပုံစံအချို့ကို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများမှ စက်ရုံများက ပုံတူကူးယူကာ ကုန်အမှတ်တံဆိပ်တန်ဆိပ်တိုင်ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်သို့ အများအပြား ထုတ်လုပ်ရောင်းချမှုများ ရှိခဲ့ပါသည်။

နောက်တချက်

ယဉ်ကျေးမှုဆိုတာ အိမ်နီးချင်းတိုင်းပြည်တွေမှာ အပြန်အလှန်ရှိကြပါတယ်။ ခိုးချတယ်အသုံး သင့်မှန်ခြင်းမရှိပါ။ 

တရုပ်၊ ထိုင်း၊ အိန္ဒိယ၊ မဏိပူ စတဲ့ဆီကနေ ကျွန်တော်တို့ ရယူထားတာ မနည်းပါ။ ပုဆိုး၊ အင်္ကျီ၊ ထဘီဆင်၊ ပိုးတည် စတာတွေ။

AI

ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုတွင် "ခိုးယူခြင်း" သို့မဟုတ် "ခိုးချခြင်း" ဟု သုံးစွဲခြင်းထက် "ယဉ်ကျေးမှု အပြန်အလှန် စိမ့်ဝင်ကူးလူးခြင်း" (Cultural Exchange / Diffusion) ဟု ရှုမြင်ခြင်းက ပိုမိုသမိုင်းကြောင်းခိုင်လုံပြီး ဘာသာဗေဒရော လူမှုဗေဒအရပါ ပိုမိုယဉ်ကျေးသင့်လျော်ပါသည်။

အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများဖြစ်ကြသော အိန္ဒိယ၊ တရုပ်၊ ထိုင်း နှင့် မဏိပူ (ကဿဲ) စသည့် ဒေသများနှင့် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကုန်သွယ်မှု၊ သံတမန်ဆက်ဆံရေး၊ စစ်မက်ဖြစ်ပွားမှုနှင့် ဘာသာရေး ကူးလူးမှုတို့ မှတဆင့် မြန်မာတို့ ရယူမွမ်းမံခဲ့သော အဝတ်အထည်နှင့် အသုံးအဆောင် အစဉ်အလာများမှာ မနည်းလှပါ။

မြန်မာတို့ ရယူမွမ်းမံခဲ့သော အဝတ်အထည်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ယဉ်ကျေးမှုများ

ပုဆိုးနှင့် ထဘီ - အိန္ဒိယဒေသမှ ဒိုတီ (Dhoti) နှင့် လွန်ဂျီ (Lungi) ဝတ်ဆင်သည့် အလေ့အထများ၊ မဏိပူ (ကဿဲ) ရက်ကန်းပညာရှင်များထံမှ တဆင့်ခံရရှိသော ရက်ကန်းနည်းပညာများမှတဆင့် မြန်မာတို့၏ ပုဆိုးနှင့် ထဘီဝတ်ဆင်မှု ယဉ်ကျေးမှု ပိုမိုကြွယ်ဝလာခဲ့ပါသည်။

လွန်းရာကျော် လှိုင်းဆင်နှင့် အချိတ် - မဏိပူ (ကဿဲ) ရက်ကန်းသည်များ၊ ထိုင်း (ယိုးဒယား) အနုပညာရှင်များ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာချိန်တွင် မူလမြန်မာ့ရက်ကန်းနည်းပညာနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ရာမှ မန္တလေး အမရပူရ၏ ထင်ရှားလှသော "လွန်းရာကျော်အချိတ်" နှင့် ရိုးရာထဘီဆင်များ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပါသည်။

အင်္ကျီနှင့် ဝတ်စားဆင်ယင်မှု - တရုပ်နိုင်ငံမှ ပိုးထည် (Silk) ကုန်သွယ်မှုနှင့် ပိုးထည်ရက်လုပ်နည်းများ၊ အင်္ကျီကြယ်သီး ချုပ်လုပ်ပုံအချို့၊ ထိုင်းနှင့် ခမာတို့၏ နန်းတွင်း ဝတ်စားဆင်ယင်မှုဆိုင်ရာ ဒီဇိုင်းအချို့ကို မြန်မာ့စတိုင်ဖြင့် သဟဇာတဖြစ်အောင် ပြုပြင်ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြပါသည်။

စာပေ၊ အနုပညာနှင့် အစားအစာ - ရာမယနဇာတ်တော် (အိန္ဒိယမှတဆင့် ထိုင်းနှင့် မြန်မာသို့ရောက်)၊ ဂီတတူရိယာများ (ဥပမာ- စောင်း၊ ပတ္တလား အချို့ဆိုင်ရာ သံစဉ်များ)၊ အစားအစာ (ဥပမာ- အုန်းနို့ခေါက်ဆွဲ၊ ခေါက်ဆွဲ၊ ဒံပေါက်၊ ဆမိုးဆာ စသည်) တို့သည်လည်း လူမျိုးတမျိုးမှ တမျိုးသို့ ကူးလူးဆက်ဆံရင်း ဒေသန္တရစတိုင်အဖြစ် ပြောင်းလဲကျင့်သုံးခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ယဉ်ကျေးမှုဟူသည် ပိတ်လှောင်ထား၍ရသော ရေကန်စုတ်မဟုတ်ဘဲ စီးဆင်းနေသော မြစ်ရေပြင်ပမာဖြစ်၍ အပြန်အလှန် လွှမ်းမိုးမှု၊ ရယူမှု၊ ပြန်လည်မျှဝေမှုတို့ဖြင့်သာ ပိုမိုဆန်းသစ် လှပလာရခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ကမ္ဘာကြီးတခုလုံး ကပြားဖြစ်နေပါတယ်။

မြန်မာ့ရှေးထုံး၊ ရှေးသုံးတွေကို သူများတွေက ရယူသွားခြင်းဟာ ကိုယ့်ညံ့လို့။

တော်အောင်ကြိုးစားကြရပါမယ်။

ဒေါက်တာတင့်ဆွေ