၂။ မြန်မာပြည်ပြန်နီပါလီ က ဘာလဲဆရာ
၃။ ကျွန်မတို့အခေါ် ဂေါ်ရခါးလူမျိုးက နေပါရီတွေဘဲလို့ထင်တယ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မကိုးကွယ်ပါဘူး သူတို့က အသိအန်ကယ်က သူ့ကနီပေါလူမျိုးလို့ပြောပါတယ်။
ပြန်စာ
(၁)
မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်းပါ စာလုံးပေါင်းများ
နီပေါနိုင်ငံ
တရုပ်နိုင်ငံ
ဘူတန်
အိန္ဒိယနိုင်ငံ
မြန်မာနိုင်ငံ
ဗင်္ဂလားပင်လယ်အော်
(၂)
How to Pronounce Nepal https://www.youtube.com/watch?v=iic5eiVxoZA
(၃)
Nepal ကို မြန်မာလိုရေးရင် ဘယ်လိုရေးသင့်ပါသလဲ။
AI
နီပေါ ဟု ရေးသားခြင်းက မူရင်း အသံထွက်နှင့်ရော၊ မြန်မာစာ ပညာရှင်များ ခေတ်အဆက်ဆက် သုံးစွဲလာခဲ့သည့် စံကိုက်သတ်ပုံနှင့်ပါ အကိုက်ညီဆုံး ဖြစ်ပါသည်။
နီပေါ - ပါဠိ/သက္ကတ အခြေခံနှင့် အင်္ဂလိပ်အသံထွက် (Nepal) တို့ကို မူတည်၍ မြန်မာစာပေတွင် ရှေးကတည်းက "နီပေါ" ဟု သဝေထိုး နငယ် လုံးကြီးတင်၊ ပစောက် ရေးချ အသတ်ဖြင့် စံပြု ရေးသားခဲ့ကြပါသည်။
နိပေါ / နိေပါလ - ရှေးဟောင်း ပိဋကတ် သမိုင်းဝင် စာပေအချို့တွင် "နိပေါလတိုင်း" ဟု သုံးနှုန်းခဲ့သည်များ ရှိသော်လည်း ခေတ်သုံး တိုင်းပြည်အမည်အဖြစ် "နီပေါ" ဟုသာ အများအားဖြင့် တိကျစွာ သုံးစွဲကြပါသည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံအမည်၊ လူမျိုးနှင့် ဘာသာစကားတို့ကို ရေးသားရာတွင် နီပေါနိုင်ငံ၊ နီပေါလူမျိုး၊ နီပေါဘာသာစကား ဟု ရေးသားခြင်းက အသင့်တော်ဆုံးနှင့် အမှန်ကန်ဆုံး ဖြစ်ပါသည်။
(၄)
ဂေါ်ရခါးလူမျိုးများသည် နီပေါနိုင်ငံရှိ တောင်ပေါ်တိုင်းရင်းသား မျိုးနွယ်စုပေါင်းစုံ စုစည်းပါဝင်သော လူမျိုးစုဖြစ်ပြီး နီပေါဘာသာစကား၊ ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်နှင့် ဂေါ်ရခါးတပ်ရင်းများတွင် စစ်သည်များအဖြစ် ပါဝင်ခဲ့သည့် သမိုင်းဝင် အခန်းကဏ္ဍတို့ဖြင့် စည်းလုံးညီညွတ်စွာ တည်ရှိကြပါသည်။ ၎င်းတို့သည် နီပေါနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေး ဝိသေသလက္ခဏာတွင် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်သကဲ့သို့ ကမ္ဘာတဝန်းတွင်လည်း ရဲရင့်ခြင်းနှင့် စည်းကမ်းပြည့်ဝခြင်းတို့၏ သင်္ကေတတခု ဖြစ်ပါသည်။
ဂေါ်ရခါးများအပြင် နီပေါနိုင်ငံရှိ အခြားလူမျိုးစုများ
နီပေါနိုင်ငံသည် တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုံ၊ ဘာသာစကားစုံနှင့် ကြွယ်ဝသော ယဉ်ကျေးမှုစုံလင်သည့် နိုင်ငံဖြစ်ပါသည်။ ဂေါ်ရခါး (ဂေါရခါလီ) များသည် နီပေါတွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် အသိများဆုံး (အထူးသဖြင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာတွင်) လူမျိုးစုများထဲမှ တခု ဖြစ်သော်လည်း တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အခြားတိုင်းရင်းသား လူထုအသိုင်းအဝိုင်းများစွာ တည်ရှိကြပါသည်။
နီပေါနိုင်ငံ၏ ပင်မ တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများမှာ -
- တမန်း (Tamang) – ခတ္တမန္ဒူ လွင်ပြင်နှင့် နီပေါအရှေ့ပိုင်းတွင် အဓိကနေထိုင်ကြသော အကြီးမားဆုံး တိုင်းရင်းသားမျိုးနွယ်စုများထဲမှ တခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် သီးခြား ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုရှိပြီး ရိုးရာဗိသုကာနှင့် ပွဲတော်များ ကြောင့် ထင်ရှားသည်။
- ဂူရုံ (Gurung) – အဓိကအားဖြင့် အရှေ့ပိုင်းနှင့် ဗဟိုပိုင်း ဒေသများ၊ အထူးသဖြင့် တောင်ကုန်းနှင့် တောင်တန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသည်။ ရဲရင့်သော ရိုးရာစစ်သည် အစဉ်အလာရှိပြီး နီပေါတပ်မတော်တွင်လည်း ထင်ရှားကြသည်။
- မဂါး (Magar) – အဓိကအားဖြင့် အရှေ့ပိုင်းနှင့် ဗဟိုပိုင်း တောင်ကုန်းဒေသများတွင် တွေ့ရပြီး ကြွယ်ဝသော နှုတ်ဝပြောနည်း ရိုးရာနှင့် ထူးခြားသည့် ယဉ်ကျေးမှု အလေ့အထများ ရှိကြသည်။
- ရိုင် (Rai) – အရှေ့ပိုင်း တောင်ကုန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြသော လင်ဗူး (Limbu) အပါအဝင် မျိုးနွယ်စုခွဲပေါင်းများစွာ ပါဝင်သည့် အုပ်စုဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားများနှင့် ရိုးရာအစဉ်အလာများ ရှိကြသည်။
- နိဝါရီ / နဲဝါ (Newar) – ခတ္တမန္ဒူ လွင်ပြင်၏ မူလတိုင်းရင်းသားများ ဖြစ်ကြပြီး ရှည်လျားသော သမိုင်းကြောင်းနှင့် သီးခြား ဘာသာစကား (နိဝါရီဘာသာစကား) ရှိကြသည်။
- ဘူဂျဲလ် - ခဝါးစ် (Bhujel - Khawas) – အဓိကအားဖြင့် အရှေ့ပိုင်း တောင်ကုန်းဒေသများတွင် နေထိုင်ကြပြီး သီးခြား ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသလက္ခဏာရှိသည်။
- ရှာပါ / ရှာပါး (Sherpa) – ဟိမဝန္တာ တောင်တက်လုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်မှု (အထူးသဖြင့် ဧဝရတ်တောင်ဒေသ) ကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားနှင့် ဘာသာရေး ရိုးရာအစဉ်အလာများ ရှိကြသည်။
- သမီ (Thami) – အဓိကအားဖြင့် အရှေ့ပိုင်း တောင်ကုန်းဒေသများတွင် တွေ့ရပြီး သီးခြား ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ် ရှိသည်။
- ဗာဟွန် - တောင်ပေါ်ဗြာဟ္မဏများ (Bahun - Hill Brahmins) – တောင်ကုန်းဒေသများတွင် သြဇာကြီးမားသော ဇာတ်နိမ့်ဇာတ်မြင့်အုပ်စု ဖြစ်ပြီး ပညာရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကဏ္ဍများတွင် အများအားဖြင့် ပါဝင်ကြသည်။
- ဆသရီ - တောင်ပေါ်ခတ္တိယများ (Chhetri - Hill Kastriyas) – ရိုးရာအရ စစ်သည် အမျိုးအနွယ်ဖြစ်ပြီး တောင်ကုန်းဒေသများတွင် ထင်ရှားသည်။
- သကူရီ (Thakuri) – သမိုင်းဝင် နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ သြဇာတိက္ကမရှိသည့် အခြား တောင်ပေါ် ဇာတ်အုပ်စုတခု ဖြစ်သည်။
- ကမီ၊ ဒမိုင်၊ ဆာကီ၊ ဂန္ဓဗ္ဗ၊ ကုမဲလ် (Kami, Damai, Sarki, Gandarbha, Kumal) – သီးခြား လူမှုရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဝိသေသလက္ခဏာများရှိသည့် အခြား တောင်ပေါ် ဇာတ်အုပ်စုများ ဖြစ်ကြသည်။
(၅)
ကိုးကွယ်သည့် ဘာသာများ
- ဟိန္ဒူ – အနီးစပ်ဆုံး ၈၁%
- ဗုဒ္ဓဘာသာ – အနီးစပ်ဆုံး ၈%
- အစ္စလာမ် – အနီးစပ်ဆုံး ၅%
- ကီရတ် / ကိရတ္တ (Kirat) – အနီးစပ်ဆုံး ၃%
- ခရစ်ယာန် – အနီးစပ်ဆုံး ၁.၇%
ဒေါက်တာတင့်ဆွေ
Comments
Post a Comment