Skip to main content

Posts

Showing posts from February, 2026

တအိမ်တည်းရွာ အမည်ပြောင်းခံလိုက်ရခြင်း

စစ်ကိုင်းမြို့ "တစ်"အိမ်တည်းရွာ ကျောက်ဖရုံခြံ ၁။ တအိမ်တည်းရွာ (အင်္ဂလိပ်: Taeinte )သည် စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ စစ်ကိုင်းခရိုင်၊ စစ်ကိုင်းမြို့နယ်၊ တအိမ်တည်းကျေးရွာအုပ်စု၌ တည်ရှိသည်။ ရွာနေရာကုတ်မှာ ၁၇၀၉၉၇ ဖြစ်သည်။ တအိမ်တည်း. ရွာ. တအိမ်တည်းရွာ. တအိမ်တည်း သည် မြန်မာနိုင်ငံ တွင် တည်ရှိသည်. တအိမ်တည်း.Read more ၂။ တအိမ်တည်းရွာသူ/သားများဆုံဆည်းရာ ၃။ ဒါ့အပြင် တအိမ်တည်းကျေးရွာနဲ့ အနီးဝန်းကျင်ကျေးရွာက ဒေသခံတွေလည်း ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်နေကြရတယ်လို့ သိရပါတယ်။  ၄။ အဆိုပါ တအိမ်တည်းကျေးရွာဟာ စစ်ကောင်စီတပ်ကပြုလုပ်မဲ့ အတုအယောင် ရွေးကောက်ပွဲ မကျင်းပဖြစ်တဲ့ ကျေးရွာတရွာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။  ၅။ တအိမ်တည်းရွာက နေအိမ် ၄၀ကျော်  အဲလို အမည်ပြောင်းခံလိုက်ရတဲ့ မြို့တွေ၊ ရွာတွေ၊ ဘုရားတွေ မနည်းတော့ပါ။ ခေတ်သစ် ပေါ်လစီမြန်မာစာ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

လွှတ်

(ကျောင်းလွှတ်ပွဲ အသုံး မှန်ကန်ခြင်းမရှိပါကြောင်း တင်ပြချက်) ကျောင်းရေစက်ချသည် အသုံးသာရှိပါသည်။ ကျောင်းလွှတ်ပြီ = ကျောင်းဆင်းပြီ။ “လွှတ်” စာလုံးကို ကြိယာ (verb) အဖြစ် အသုံးပြုသည့် နမူနာများ ၁။ ချန်လှပ်ခြင်း / လွတ်လပ်စေခြင်း (to release, to set free) အကျဉ်းသားကို လွှတ် သည်။ ငှက်ကို လက်ထဲမှ လွှတ် လိုက်သည်။ ကျောင်းသားကို အပြစ်မှ လွှတ် ပေးသည်။ အမှုမှ လွှတ် ပေးလိုက်သည်။ 👉 အဓိပ္ပါယ် — ထိန်းချုပ်ထားခြင်း၊ ချုပ်နှောင်ထားခြင်းမှ ချန်လှပ်ပေးခြင်း။ ၂။ ပို့ခြင်း / စေလွှတ်ခြင်း (to send) ကိုယ်စားလှယ်ကို အစည်းအဝေးသို့ လွှတ် သည်။ စစ်တပ်ကို နယ်မြေသို့ လွှတ် လိုက်သည်။ သတင်းထောက်ကို နိုင်ငံခြားသို့ လွှတ် သည်။ 👉 “စေလွှတ်” ဟူ၍ ပေါင်းစပ်ကြိယာအဖြစ်လည်း အသုံးများသည်။ ၃။ ပစ်ခြင်း / ချောင်းထုတ်ခြင်း (to fire, to discharge) မြားကို လွှတ် သည်။ သေနတ် လွှတ် လိုက်သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို စက်မှ လွှတ် ထုတ်သည်။ 👉 ထိန်းထားသော အရာ တခုကို အားဖြင့် ထုတ်လွှတ်ခြင်း။ ၄။ ထွက်စေခြင်း / ချော်စေခြင်း (to let go, to loosen) ကြိုးကို လွှတ် လိုက်သည်။ လက်ကို လွှတ် လိုက်ပါ။ ဘီးကို အနည်းငယ် လွှတ် ထားသည်။ 👉 ဖမ်းထားသောအရာကို ချန်လှပ်ခ...

Roman ရောမ (ရိုမန်)

  မေးခွန်းတခု = ရိုမန် လား ရိုမင်လားဗျ မကြာခဏ တင်ပြထားပါတယ်။ ဘာသာစာမတူတာတွေကနေ ရယူရင် အနီးစပ်ဆုံးသာ ရနိုင်တယ်။ တယောက်တမျိုး ဖြစ်တတ်သေးတယ်။ ဟုတ်ကဲ့ပါဆရာ Roman Catholic ရိုမန် ကတ်သလစ် လို့ သုံးနူန်းတာ အတွေ့များလို့ အတည်ပြုပေးပါ Roman Catholic ရိုမန်ကက်သလစ် Roman ရိုမန် Roman gods ရောမနတ်ဘုရားများ Roman Empire ရောမအင်ပါယာ Roman calendar ရိုမန် (ရောမ) ပြက္ခဒိန် Judson’s English Burmese Dictionary ယုဒသန်အဘိဓာန် Roman Catholic = ရောမဘာသာတည်းဟူသော ဖရင်ဂျီဘာသာနှင့် ဆိုင်သော။ ရဟန်းမင်းနှင့်ဆိုင်သော။ အများအားဖြင့် ဘုရင်ဂျီ လို့ ရေးကြတယ်။ ဖေ့စ်ဘွတ် ဖေ့ဘွတ် ဖဘ မျက်နှာစာအုပ် ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

စာဖတ်သူနှင့် စာပေ

- တက်တိုး         တခါက ဝတ္ထုတိုကလေးတပုဒ် ဖတ်လိုက်မိသည်။ ဆွီဒင် စာရေးဆရာတဦး၏ ဝတ္ထုတိုဖြစ်သည်ဟု မှတ်ထင်မိ၏။ ဝတ္ထုအမည် စာရေးဆရာအမည် စသည်တို့ကို မေ့သွားလေပြီ။ သို့ရာတွင် လူ့သဘာဝ အချက်ကလေးတချက်ကိုကား မှတ်မိပါသေးသည်။         ဝတ္ထုအကြောင်းမှာ နာတာရှည် အဖိုးကြီးတယောက်ကို စောင့်ရှောက်နေရသော သားသည် သူတယောက်တည်း မပြုစုနိုင်၊ ဝမ်းရေးအတွက် လုပ်ကိုင်ရသောကြောင့် မိန်းမကြီးတယောက် ငှားရသည်။ သားသည် အလွန်ဆင်းရဲသည်။ နာတာရှည် လူမမာဖခင်ကြီးမှာ သေတော့မည် တကဲကဲ ဖြစ်နေသော်လည်း မသေသေးဘဲ သားတွက်ကိန်းထက် လေးငါးခြောက်ရက် ပို၍ နေသွားသည်။          သားသည် သူ့ဖခင် သေသွားသောအခါ ငေး၍ အပိုလေးငါးခြောက်ရက်အတွက် လူမမာ စောင့်ခကို စိတ်တွက်နှင့် တွက်နေလေသည်။ သူထင်သည့်အတိုင်း သူ့ဖခင် သေဆုံးပါမူ သူ့အဖို့ ငွေမည်မျှသက်သာမည်ဟုတွက်ကာ ငေးနေလေသည်။          ထိုဝတ္ထုကလေးမှာ တကယ်တမ်းအားဖြင့် စွဲစရာမက်စရာ မရှိဟု ဆိုရချေမည်။ သို့ရာတွင် လေးလေးနက်နက် တွေးသောအခါ၌ လူ့သဘာဝသည် ထင်ရှားစွာ သရုပ်ပေါ်လာလေသည်။ ဝမ်းရေးအတွက် ခက်နေသော တသက်လုံး ဆင်းရဲသည့် သားအဖို့ သူ...

မြား မျှား

- အပြုံးမျှား တစင်း မြားတစင်းလို့ ရေးရ။ - စကားမျှား တစင်း မြားတစင်းလို့ ရေးရ။ မျှား၍ခေါ်သည် ငါးမျှားသည် ငါးမျှားတံ ဒဂုန်ရွှေမျှား (အမည်) ထုပ်လျှောက်ဒိုင်းမြှား လေးနှင့် မြား (ဟထိုးမပါ) (၁) တခါတုန်းက  ဘာမျှမရွယ်၊ ငါ့လက်ဝယ်မှ  သေးသွယ်ချွန်ထက်၊ မြားတလက်ကို  သက်သက် ပစ်လွှတ် မိခဲ့သည်။  သိတော့သိသည် မြား၏တည်ရာ၊ မြားစူးရာသည် ကမ္ဘာအပ မဖြစ်နိုင်။ (ငွေတာရီမဂ္ဂဇင်း - ၁၉၆၁ ဇန်နဝါရီလ) (၂) အနုကရဏ ကမ္ဘာ (မောင်ခိုင်မာ) နက်ဖြန် ကမ္ဘာဆီ နာရီလာပြီ သွက်သွက် ချက် ချက် ချက် ချက် မြားတစင်း အလား အားသွင်း ကားပျံတစီး ဝှီး ဝှီး ဝှီး ဝှီး  (၃) "မြားမှန်သူ" အင်းလျားက ပြန် မြားမှန်သူ မောင်ညိုမြကိုလ  ကယ်ကြပါအုံး။ သည်ဘဝကိုဖြင့် သည်မျှ တန်ပါပြီလို့ မာန်ဖီကာ အားကုန်တင်းသော်လဲ  (ကိုကြီးဇော်ရေ) ငြင်းလျက်နှင့် ရှုံး။    ။ [စာဆိုတော်မဂ္ဂဇင်း (ဒီဇင်ဘာ ၁၉၃၆)] နမ်းကြာညို လက်ရွေးစင် စာအုပ်မှ  ဆရာ ညိုမြ   ရေးသားသည် မာမာအေး - မောင့်အချစ်မြားစူး https://www.facebook.com/watch/?v=516594912296457 ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

တကောင်းမြို့ အမည်ပြောင်းပွဲကို မသိလိုက်ရပါ

တကောင်းလဲ တစ်ကောင်း ဖြစ်ကုန်ပြီဆရာရေ သတင်းတခု = တစ်ကောင်းမြို့ပြန်ရရေး။ စကမ စစ်ကြောင်းဟာ သပိတ်ကျဉ်းကနေ တက်လာရာ တစ်ကောင်းမြို့ အနီးရောက်သွားပါပြီ။ မြန်မာအစ တကောင်းက အဆိုစကားရှိပါသည်။ တကောင်းမြို့ရှိပါသည်။ တဝမ်းပူတွေကို မလိုအပ်ဘဲ ၇၀% လောက်ကို စသတ်စေ အမိန့်ကြောင့် ယခုအခါ ရှိရှိသမျှ တဝမ်းပူတွေကိုပါ စသတ်ရမယ်ထင်ကုန်ကြပါပြီ။ 'တစ်မာရွက်' 'ထန်းတစ်ပင်'  'တစ်ကောင်း'  'တစ်မူး'  တချို့က စာလုံးပေါင်သတ်ပုံအမှားတွေကို တင်ပြတဲ့အခါ အဲလောက်ထိတော့ မမှားလောက်ပါဘူးလို့ လာငြင်းကြတယ်။  'တစ်ရားတော်' လည်း အများကြီးရှိတယ်။ 'သစ္စာတစ်ရား' လည်းရှိတယ်။ 'မေတ္တာတစ်ရား' လည်း ရှိတယ်။ 'တစ်မလွန်' သက်သေခံ ၄ ခု တင်ပြပါမယ်။ 'တစ်ဒင်္ဂ' ၂၆ လုံးတွေ့ထားတယ်။ ရှိပါဦးမယ်။ မြန်မာစာ စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံတွေကို မှားနေလို့မဟုတ်ဘဲ၊ ပေါ်လစီမူအရ အမိန့်နဲ့ ပြောင်းခိုင်းခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲဆိုးကျိုးများကို သိပါရစေ။ AI ဆရာတင့်ဆွေရှင်— ဤပြဿနာသည် စာလုံးပေါင်းအမှား သာမက၊ ပေါ်လစီအမိန့်ဖြင့် စံပြောင်းလဲခြင်း၏ လူမှု-ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အကျိုးဆက် ဟု မြင်နိုင်ပါသည်။ ဆရာဖော်ပြသည့် — တမာ...

တလိမ်နှစ်လိမ်

စာကို မှန်အောင်ရေးတဲ့ခေတ်မှာ သီချင်းတွေလည်း ကောင်းပါသည်။ အခုခေတ်အဆိုတော်တွေ ဘာကိုဆိုတို အသံ "တစ်" နေကြပြီ။ တချို့က "တစ်" လိမ် နှစ်လိမ် တဲ့။ တချို့က "တစ်" လိမ် "နှ" လိမ် တဲ့။ တချို့က တလိမ် "နှ" လိမ် တဲ့။ နားထောင်တဲ့သူတွေကလည်း ဘာကြားကြား နားထဲမဝင်မှ ကြိုက်နှစ်သက် အားပေးကြသည်။ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

"အဆင်ပြေ လို့ ရေးရတယ်"

နိုင်ငံပိုင်သတင်းစာပါဆရာ ပုံပို့ပေးသူ ကျေးဇူး။ အဆင်ပြေ လို့ ရေးရတယ်။ ဥပမာ မြန်မာပြည်သူပြည်သားတွေ ဘယ်မှာနေနေ အစဉ်သဖြင့် အဆင်ပြေကြပါစေ။ ကြေးမုံသတင်းစာ အယ်ဒီတာတွေ သူငယ်တန်းပြန်ဆင်းကြရပါမည်။ ၁။ နင်အစဥ်ပြေမှာပါ -  နင်အဆင်ပြေမှာပါလို့ ရေးရ။ ၂။ ဘာလုပ်လုပ် အစဉ်မပြေတော့ဘူးဆိုတာ သိထားလိုက်ပါ - ဘာလုပ်လုပ် အဆင်မပြေတော့ဘူးဆိုတာ သိထားလိုက်ပါလို့ ရေးရ။ ၃။ မော်ဒယ် အစဥ်ပြေတုန်းလေး အဆင်ပြေတုန်းလေးလို့ ရေးရ။ ၄။ အစဉ်မှ ပြေရဲ့လား အဆင်ပြေမှလို့ ရေးရ။ ၅။ ဆရာ ဆန်စဉ်ရာ ကျည်ပွေ့မလိုက်နိုင် ဆိုတဲ့ စကားပုံမှာ စဉ်ကို ဇဝေဇဝါ ဖြစ်မိပါတယ်။ စဉ်ကိုရေးရာမှာ င သတ်လား ဉ ကလေးသတ်လား ဆိုတာ ရှင်းပြပါဦးဆရာ။ (ဆန်စင်ရာ၊ ဆန်စဉ်ရာ ကျည်ပွေ့မလိုက်နိုင်။ သံကျောက်ကျည်ပွေ့၊ ဆန်စဉ်ရာ ငါမရွေ့၊ ကွေ့ကွေ့ကောက်ကောက်၊ မိုက်ဉာဏ်ပေါက်တိုင်း၊ ရောက်မိရောက်ရာ၊ နားကလောအောင် မပြောသာ။ ၆။ ဘဝဆိုတာ အစဉ်ပြေသလို လှော်ခတ်သွားလာနေကြရတာပါ (အဆင်ပြေသလိုလို့ ရေးရတယ်။ အစဉ်ပြေလို့ပြောရင် စကားမပီရာကျတယ်။ ဆောရီး။) ၇။ မြန်မာစားစရာလေးတွေရတော့ အစဉ်ပြေတာပေါ့ မြန်မာတွေက မြန်မာ့ရိုးရာ အတို့အမြုံ့လေးတွေနဲ့ဆိုတော့ မြန်မာပြည်ကို လွမ်းကြမှာပေါ့နော် (အဆင်ပြေလို့ ရေးရတယ်။ ...

“ပညာလွန်တော့ သဒ္ဓါ ကျွံတယ်”

ဆရာခင်ဗျ "ပညာလွန်တော့ သဒ္ဒါ ကျွံတယ်" ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတာလဲဗျ “ပညာလွန်တော့ သဒ္ဓါ ကျွံတယ်” ဆိုသော စကားပုံသည် ပညာအလွန်တတ်ကြွယ်လွန်းသူတချို့တွင် ဖြစ်တတ်သော အလွန်အကျွံ သဘောထားကို ဝေဖန်ပြောသည့် စကားဖြစ်ပါသည်။ ပညာလွန်တော့ = ပညာများလွန်း၍၊ အသိဉာဏ်ကြွယ်ဝလွန်း၍ သဒ္ဓါ ကျွံတယ် = ယုံကြည်ခြင်း၊ လေးစားခြင်း၊ သတ္တိရှိခြင်းတို့ လျော့နည်းသွားသည် ပညာများလွန်းသော်လည်း အရာရာကို သံသယပြုလေ့ရှိပြီး ယုံကြည်သဒ္ဓါ လျော့နည်းသွားတတ်သည် ဟု ဆိုလိုပါသည်။ အသုံးချနမူနာ ၁။ ဘာသာရေးအကြောင်းကို စိတ်ဖြာခွဲခြမ်းလွန်းသူ တချို့သည် ယုံကြည်သဒ္ဓါ လျော့သွားတတ်ကြသည်။ အဲဒီလိုအခါ “ပညာလွန်တော့ သဒ္ဓါကျွံတယ်” ဟု ပြောကြသည်။ ၂။ မိမိအထင်ကိုသာ ယုံပြီး အခြားသူ၏ အတွေ့အကြုံကို လေးစားမထားလျှင်လည်း ဤစကားကို သုံးကြသည်။ ဤစကားပုံသည် ပညာကို မကန့်ကွက်ပါ။ သို့သော်— ပညာ + သမာဓိ ပညာ + သဒ္ဓါ ပညာ + ဂုဏ်သိက္ခာ တို့ တန်းတူ လိုအပ်ကြောင်း သတိပေးခြင်းဖြစ်ပါသည်။ ဗုဒ္ဓဘာသာအမြင်ဖြင့်လည်း ပညာ (paññā) နှင့် သဒ္ဓါ (saddhā) သည်  တဖက် တလမ်း မညီမမျှ မဖြစ်စေရန် ညှိနှိုင်းထားရမည့် ဓမ္မတရားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤစကားပုံတွင် အသုံးပြုရမည့် စာလုံးမှာ “သဒ္ဓါ” ဖြစ်...

လျှင် ရင်

(မိုးရွာရင် ရေချိုးမယ်) ရေနွေးကြမ်း ကြိုက်တတ်သူဆိုရင်စာ အောက်မှာ ကွန်မင့်တခုက လျှင် လို့ ထာက်ပြပါတယ်။ စာရေးတော့ လျှင်၊ စကားသံကို စာနဲ့ရေးတော့ ရင် လို့လည်း ရေးကြပါတယ်။ ရေချိုးပြီးရင် အဝတ်အစားလဲမယ်။ ထမင်းစားပြီးရင် အပြင်သွားမယ်။  တွေးကြည့်လျှင် ပြေးကြည့်တာထက် မှန်သည်။ တွေးကြည့်ရင်ပြေးကြည့်တာထက်မှန်နေတယ်။ ကြိုက်ရင်ဝယ်ထား။ ကြိုက်စျေးရရင် ရောင်းမှာပါ မကြိုက်ရင် မရောင်းပါဘူး။ ချွတ်ရတာကြိုက်ရင်တခုလောက်ဝယ်ထား။ စာရေးရာတွင် “လျှင်” ဟု ရေးရမည် သို့သော် စကားပြောသံတွင် “ရင်” ဟု ထွက်လေ့ရှိသည်။ ဤသည်မှာ အသံပြောင်းလဲခြင်း (sound shift) ဖြစ်ပြီး စကားသံကို စာသို့ တိုက်ရိုက်ကူးရာမှ မှားရေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မှန်ကန်သော စာရေးပုံ (လျှင်) / စကားသံ (ရင်) ဥပမာများ ၁။ စာရေး — မိုးရွာ လျှင် မသွားပါနှင့်။ စကားသံ — မိုးရွာ ရင် မသွားနဲ့။ ၂။ စာရေး — အချိန်ရှိ လျှင် လာပါ။ စကားသံ — အချိန်ရှိ ရင် လာ။ ၃။ စာရေး — သိ လျှင် ပြောပါ။ စကားသံ — သိ ရင် ပြော။ ၄။ စာရေး — ကြိုးစား လျှင် အောင်မြင်မည်။ စကားသံ — ကြိုးစား ရင် အောင်မြင်မယ်။ ၅။ စာရေး — နေမကောင်း လျှင် ဆရာဝန်ကို ပြပါ။ စကားသံ — နေမကောင်း ရင် ဆရာဝန်ပြ။ သ...

မျက်စိဆံပင်မွှေးစူး

မင်္ဂလာပါဆရာ မျက်စိဆံပင်မွှေးစူး  မျက်စိစပါးမွှေးစူး ဘယ်ဟာက မှန်ပါသလဲရှင် မျက်စိဆံပင်မွှေးစူး အဓိပ္ပါယ် မျက်စိထဲသို့ ဆံပင်မွှေးသေးသေးတခု စူးဝင်သကဲ့သို့ အလွန်သေးငယ်သော်လည်း မသက်သာစေ၊ မခံနိုင်စေ၊ အမြဲ စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသော အရာကို ဆိုလိုသည်။ အရေးမကြီးသလို ထင်ရသော်လည်း တကယ်တမ်းတွင် စိတ်အနှောင့်အယှက် အလွန်ဖြစ်စေသော အရာ မကြာခဏ စိတ်ကို ခလုတ်တိုက်စေသော လူ သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာ ဥပမာ “သူ့အပြောအဆိုတွေက မျက်စိဆံပင်မွှေးစူးလိုပဲ။” → သေးငယ်သလို ထင်ရပေမယ့် စိတ်အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေသည်။ “ဒီကိစ္စက မျက်စိဆံပင်မွှေးစူး ဖြစ်နေပြီ။” → သေးသေးလေးပေမယ့် လျစ်လျူရှု၍ မရတော့သော အရာ ဖြစ်သည်။ အနီးစပ်ဆုံး အင်္ဂလိပ်အသုံးအနှုန်းများမှာ a thorn in the eye a constant irritation စသဖြင့် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ တချို့က မျက်စိဆံပင်မွှေးဆူး၊ တချို့က မျက်စိစပါးမွှေးစူး လို့ မှားနေကြတယ်။ သူများ မျက်စိဆံပင်မွှေးဆူးအောင် အကြိမ်များစွာ - မှားတယ်။ မျက်စိဆံပင်မွှေဆူးနေတာ - မှားတယ်။ ဒီနှစ်ယောက်တော့ မျက်စိဆံပင်မွှေးဆူးနေပါပြီ - မှားတယ်။ ❌ မျက်စိဆံပင်မွှေးဆူး → “စူး” (ကြိယာ) ကို “ဆူး” (နာမ်) ဟု မှားရေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ❌ မျက်စိစပါးမွှ...

ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း

အဖိုးအခ မရဘဲ ကြီးတော်၏နွားကို ကိုယ့်စရိတ်နှင့်ကိုယ် ကျောင်းသကဲ့သို့ မိမိအလုပ်ကို လျစ်လျရှု၍ မိမိအတွက် အကျိုးမရနိုင်သော သူ တပါးအလုပ်ကို လုပ်ပေးသည်။ မူလရင်းမြစ် "မင်းတို့အလုပ်က ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စားပြီး ကြီးတော်နွားကျောင်းပေးရတဲ့ အလုပ်ပါ ငြိမ်မောင်ရာ ဟု နာကြည်းအောင် ပြောခဲ့သည်။" [၁၃၄၇] တောကအမေ။ ၆။ မြန်မာရိုးရာ စကားပုံ တခုဖြစ်ပြီး လူ့အပြုအမူအချို့ကို ဝေဖန်ဖော်ပြရာတွင် အသုံးများသည်။ 🔎 စကားပုံ၏ အဓိပ္ပာယ် ကိုယ့်ထမင်းကိုယ်စား — ကိုယ့်အသုံးစရိတ်ကို ကိုယ်တိုင် ထမ်းဆောင်သည်။ ကြီးတော်နွား အလကားကျောင်း — ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော အရာကို အကျိုးမရှိဘဲ စောင့်ရှောက်ပေးနေသည်။ ➡ အဓိပ္ပာယ်ပေါင်းစပ်လျှင် — ကိုယ်ပိုင်အကျိုးအတွက် မဟုတ်သည့် အလုပ်ကို အကျိုးအမြတ်မရှိဘဲ ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်နေသူကို ချိုးဖောက်ဝေဖန်သည့် စကားပုံ ဖြစ်သည်။ 🧠 သဘောတရား ဤစကားပုံကို အသုံးပြုရာတွင် များသောအားဖြင့် — ကိုယ်နှင့် မသက်ဆိုင်သော ကိစ္စတွင် အလွန်အမင်း ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်း အကျိုးမရနိုင်သော အလုပ်ကို အားစိုက်လုပ်နေခြင်း ကိုယ်တိုင် အကျိုးမရသော်လည်း အခြားသူအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးနေခြင်း တို့ကို ဖော်ပြလိုသောအခါ သုံးသည်။ 📌 နမူနာဝါကျ ၁။...

တနေရာ

မိုးကုတ်မြို့ တောတွင်းတနေရာက ကျားအောင်းဂူကျောင်း ပုံအတွက် ကျေးဇူး မနေ့က ပုသိမ်က စာကိုမှန်အောင်ရေးလို့ တင်ပြလိုက်သေးတယ်။ အခု မိုးကုတ်က တနေရာကို မှန်အောင်ရေးတယ်။ မနက်ကလည်း မှန်အောငရေးတတ်တဲ့ မြို့တမြို့ တွေ့လိုက်သေးတယ်။ မှတ်ထားချိန်မရလိုက်။ မှန်အောင်ရေးတတ်တာ နေပြည်တော်ကမဟုတ်တာတော့ သေချာတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

“ပေါရာဏ” ဆိုသည်မှာ

ပေါရာဏဆိုတာ ဘယ်လိုစကားမျိုးလဲဆရာ သူကဘာသာစကားသီးခြားရှိတာလား (၁) “ပေါရာဏ” ဆိုသည်မှာ ပါဠိ (Pāli) စကားလုံး ဖြစ်ပါသည်။ မူရင်းပုံစံမှာ — “ပုရာဏ” (Purāṇa) ဖြစ်ပြီး အဓိပ္ပာယ်မှာ — ဟောင်းသော ရှေးကာလဆိုင်ရာ အစဉ်အလာရှိသော ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ စကားလုံး၏ မူရင်း ပါဠိ — Purāṇa (ပုရာဏ) သံသကൃത — Purāṇa မြန်မာတွင် အသံပြောင်း၍ — ပေါရာဏ ဟု အသုံးများလာသည်။ “ပုရာဏ” မှ “ပေါရာဏ” သို့ အသံပြောင်းခြင်းမှာ မြန်မာအသံထွက်အလေ့အထအရ “ု” သည် “ေါ” သို့ ပြောင်းသုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ အသုံးများသော နမူနာများ ပေါရာဏခေတ် — ရှေးဟောင်းခေတ် ပေါရာဏကျမ်း — ရှေးဟောင်းကျမ်း ပေါရာဏဓမ္မ — ရှေးမှ ဆက်လက်ရှိလာသော ဓမ္မ ဗုဒ္ဓဘာသာအတွင်းတွင် “ပေါရာဏ” ဟု အသုံးပြုရာတွင် “ရှေးကာလမှ ဆက်လက်တည်ရှိလာသော” ဟူသော အဓိပ္ပာယ် အလေးထားသည်။ ဆင်တူအသုံးများ ရှေးဟောင်း ရှေးကျ အစဉ်အလာရှိသော အဟောင်း အချုပ် ပေါရာဏ = ပါဠိ/သံသကృతမှ ဆင်းသက်လာသော ရှေးဟောင်း၊ အစဉ်အလာရှိသော ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ပါ စကားလုံး ဖြစ်သည်။ (၂) ပေါရာဏ ဆိုသည်မှာ အသုံးနည်းကာ ပျောက်ကွယ်သွားသော စကားလုံးများကို ခေါ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝေါဟာရ ဖြစ်လာပုံ အဋ္ဌာရဿ (၁၈) ရပ်ပါ ပုရဏာ (ပါဠိ − စကားဟောင်း အတတ်) မှ ဆင်းသက်လာသည့် ပါဠ...

"ညနေချမ်း"

ဤတနေ့လည်း ကုန်ရွေ့ပေပြီ၊ ယော်ရီအဆင်း ကင်းသည်လျှံဝါ၊ ကိုယ်ရုံလွှာဖြင့် အာကာမိုးဝ၊ ငေးမျှော်တသည် ပြုဗ္ဗဒီသာ၊ တံခါးမှာတကား။ ။ တဘက်ကမ်းလျှင်၊ ဓနိတန်းဝယ် လေဖျန်းပင့်ချီ၊ ကိုယ်ထီးအီလျက် တွန်မြည် ရွှေဘုတ်၊ သူ့အာလုပ်လည်း မြုပ်တုံ မြင့်တုံ၊ နွဲ့လှည့်တုံဖြင့် မှုန်သည်လောကဓာတ်၊ သူကြောသပ်မှ ရင်အပ်မှီကာ နားတော့သည်။ ။ တောက်ဘက်ဒိသာ၊ မျက်နှာမျှော်မှန်း၊ ဥဗျိုင်းတန်းလည်း ပျံသန်းတိမ်ပေါ်၊ ရှေ့ပြေးခေါ်က ရေပေါ် ပွင့်ရွှင်၊ ကြာချပ်ရှင်သို့ လှေယာဉ်မြင့်မား၊ ရွက်ဖားလျားသည် သွားသည်တိမ်မွေ့၊ တရွေ့ရွေ့လျှင် မြေ့မြေ့ရေးရေး၊ တဝေးဝေးသည် ညဉ့်သွေးဂူမှာ နားတော့သည်။ ။ (ဇော်ဂျီ။ ဂန္ထလောက၊ ၁. ၁၉၃၂။) ဇော်ဂျီပေါင်းချုပ်နှင့် အနည်းငယ်ကွဲ၏။ (ကုန်ရွေ့ပြန်ပြီ၊ နေနီနီတည့်၊ နောက်ဆီမိုးဝ၊ တံခါးမှာတည့်၊ ချောင်းတဘက်ကမ်း… စသည်။) #ရှေးစာကဗျာများ ကျေးဇူး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

သူငယ်တန်းကနေ တက္ကသိုလ်အထိ

ကွန်မင့်တခု = ဆရာကြီး တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင် ရှိစဥ်က မေးသင့်ပါတယ်လေ။ ပြန်စာ မေးနေစရာ တစက်ကလေးမှ မလိုတာ။  အခုလိုလူတွေကြောင့်သာ ထောက်ပြနေရတာ။ တက္ကသိုလ်ဘုန်းနိုင် စာရေးတဲ့ခေတ်က သူငယ်တန်းကနေ တက္ကသိုလ်အထိ တတိုင်းတပြည်လုံးမှာ စာကိုမှန်အောင် ရေးတတ်ကြတယ်။ ရွှေဥဒေါင်းရေတဲ့ တသက်တာမှတ်တမ်းကို မှန်​အောင်မ​ရေးကြတာကို ထောက်ပြပါတယ်။ ရွှေ​ဥဒေါင်းကို မေးစရာမလိုပါ။ ဇော်ဂျီ​ရေးတဲ့ ဘဲအုပ်ကတရာနှစ်ရာကို မှန်မ​ရေးကြတာကိုလည်း ထောက်ပြပါတယ်။ ဆရာ​ဇော်ဂျီကို မေး​နေစရာ မလိုပါ။ လူကြီးမင်းတို့ သိပ်မတိမ်ကြပါနဲ့။ ကန်​တော့။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

"စံရာမြေ"

ပုဂံမှာ နေချိုအေးပါဘိ မိုးကလေး အုံ့ကာဆင်။ ဘုရားဖူးတွေဖြင့် စိတ်ကူးယဉ်စွာနှင့် သရပါ အဝင်ဝဆီ၌ မြင်ရသည် စေတီအိုနှင့် ဘုရားပြို နီညိုမောင်းတွေကြောင့် ခေတ်ဟောင်းကို ပြန်ကာလှစ်လို့ရယ် တွေးသစ်ကြစဉ်။ အာနန္ဒာ ခြေတော်ဦးဆီ၌ ဆုထူးကို ပန်ရည်ဆိုပြီး နေခိုကာ တထောက်လှမ်းပြန်တော့ ရည်မှန်းရာ စေတီစုံ၌ ဖူးမကုန် ရှုမခန်းပါဘဲ ဇာတ်လမ်းတွေ ပညာခြယ်၍ အံ့စဖွယ် ရောင်ရှင်မှုန်းလေတဲ့ ရုပ်လုံးကြွ အလှတင် တော်ဝင်ခဲ့ စံတနှုန်း။ လောကနန္ဒာ တံတိုင်း သောင်ဧရာက ထနောင်းပင် ခြေဝါမှ ခဏတာ မျှော်ကာကြည့်ပြန်တော့ ပီတိရယ် ဆည်မကုန်ဘူး နေမှုန်မှုန် ညရီယွန်းချိန်မှ ပစ္စယာသီရိကွန်းဆီ၌ ပြန်လှမ်းကာ တမှိတ်မှေးသော်လဲ အတွေးယဉ် တွေးမျှင်တန်းပြန်ပေါ့ လန်းရွှင်လို့ပြုံး။ (နုယဉ်) (မြဝတီမဂ္ဂဇင်း၊ ၁၉၇၄၊ အောက်တိုဘာ၊ အတွဲ ၂၂၊ အမှတ် ၁၂။) ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

သံဝေဂဘွဲ့

ဖြစ် မဆုံးနိုင်ဘု ခေတ်သုံး နှောင်ဘွေမှာ ယောင်ပေပေ မှောင်မိတဲ့ ကောင်ကြီးနှယ်။   ။ အမှားငယ် ပြင်ပြင် အသွားငယ်တွင် ညဉ်မသန်းငွေ့ စခန်းဖြင့် တွေ့ပြီဟု တဝှေ့ လည်လည် ပါယ်ငရဲမှာ ထယ်လဲသာ စည်တော့တယ် ရှည်ပါဘိ ဝဋ်နွယ်ရယ် ကျွတ်လွယ်ရန် မသီသေးရော့ထင့် ရီမှေးမှောင် မိုက်တောင်ထုတွေက လင်းမှု မချယ်။   ။ ထုံဂနိုင်ငယ် စုံမြိုင်ရွက်စိပ် လူမသန်းတဲ့ ဂူနန်းရိပ်မှာ စိတ်တဖြူဖြူ နိမိတ်ယူလို့ နိဗ္ဗူပရမေ အမြန်တွေ့အောင် ဈာန်လေ့ကာ မနေစမ်းလေရ ညစ်ညမ်းတဲ့ သည်ဝသီကို မကြည်ပြီ ကြာလေမုန်းလှပေါ့ ဆုံးမမြင်… သုံးခွင်ဘုံထုက ကျယ်သနှင့်။   ။ သည်ရုပ်ကယ် သည်နာမ် သည်သဏ္ဌာန်နှင့် သည်ဟန်အမူ သည်အယူလဲ မဖြူသေးလို မြူကြေးဘဲ ပိုလွန်းလို့ တကိုယ်ကောင်း တန် တစောင်းနော် ကြံလိုက်ရ နောက်ဆံ ထွေးရှက် ရေးနှယ် ခက်ပါဘိ မသက်သာလေ ထောင်တမျိုးဟာမို့ နှောင်ကြိုးပွေလွန်းလို့ ခေပါဘိ ဖြစ်ပုံကို စနစ်ကုန် မှန်သဘောရယ်နှင့် ပြောဘို့ မသင့်။   ။ (လယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး) #ရှေးစာကဗျာများ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

ဆရာဝန် စာရေးဆရာများ

ကွန်မင့်တခု = ​ဆေးပညာဗဟုသုတ​တွေ​ရေးတာ ပိုသ​ဘောကျတယ်။ ဆရာဝန်တစ်​ယောက်(တ​ယောက်)ရဲ့အလုပ်က ပိုခက်ခဲတယ်။ တခြားဗဟုသုတ​ဆိုင်ရာတွေက ​အ​တွေ့အကြုံ ​လေ့လာမှုရှိရင်မခက်ဘူး။ ​ဆရာဝန်က​တော့ professional specialized field ဖြစ်လို့ များများတင်​ပေးတာသ​ဘောကျပါတယ်။ just my opnion, sorry if my words concerned! ဟုတ်။ ကျေးဇူး။ (၁)  နိုင်ငံတကာ ထငရှားသော ဆရာဝန်စာရေးဆရာများ ဆရာဝန်များအနက် အများအပြားသည် စာရေးဆရာအဖြစ်လည်း ထင်ရှားအောင်မြင်ကြသည်။ ဆေးကုသမှုအတွေ့အကြုံများကို အခြေခံ၍ စာပေ၊ ဝတ္ထုနှင့် သုတစာပေများတွင် လူ့စိတ်ခံစားချက်များနှင့် လူမှုရေးခေါင်းစဉ်များကို နက်ရှိုင်းစွာ ဖော်ထုတ်ရေးသားနိုင်ကြသည်။ ထင်ရှားသော ဥပမာများတွင် Anton Chekhov၊ Arthur Conan Doyle၊ Michael Crichton နှင့် Khaled Hosseini တို့ ပါဝင်ကြသည်။ လူနာများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံရသည့် အတွေ့အကြုံများမှတဆင့် လူ့ဘဝ၏ အနက်ရှိုင်းဆုံး ခံစားချက်များကို စူးစမ်းရေးသားနိုင်ခြင်းမှာ သူတို့၏ ထူးခြားချက် တရပ် ဖြစ်သည်။ ဂန္ထဝင်နှင့် စာပေလောကတွင် အရေးပါသူများ Anton Chekhov (၁၈၆၀–၁၉၀၄) ရုရှားဇာတ်လမ်းတိုရေးဆရာနှင့် ဇာတ်ပြဇာတ်ရေးဆရာ။ “ဆေးပညာသည် ကျွန်ုပ်၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး စ...

ခေတ်သစ်ဦးပုည

မေတ္တာရှင် ကြေးမုံသတင်းစာ၊ ၁၉၅၆ ဒီဇင်ဘာလ။ ဖန်သပိတ်အတွင်းမှ ရွှေငါးသည် မူးနောက်နေအောင် ပတ်ချာ လှည့်ပြီး၍ ကျဉ်းမြောင်းသော မိမိ၏ဘဝကို စိတ်ပျက်နေလေပြီ။ ကျယ်ပျံ့သော ပြင်ပလောကကြီးကို ဖန်ပေါင်းချောင်အတွင်းမှ မြင် ရုံသာမြင်ရပြီး မကြင်ရမောင့်ကိုယ် ဖြစ်နေသည်မှာ စိတ်ပျက်ဘွယ် ကောင်းလေစွ။  ပုဏ္ဏားနှင့်တူသောကြောင့် ပုဏ္ဏားကလေး မောင်စံဟု ရောင်းရင်း ဘက်များက သမုတ်လိုက်သော၊ သူဌေးတဦးထံ၌ အလုပ်လုပ်သော မောင်စံသည် လခ တရာ့နှစ်ဆယ်ရ၍ သူ၏ တနေ့သုံးနိုင်သည့်ငွေမှာ တနေ့လေးကျပ်မျှသာ ဖြစ်သတည်း။  သို့တမူ ရဲစားကလေး ရှားရှားပါးပါး တယောက်ရရှိသောအခါ စနေတပတ်လျှင် ဘတ်စကားစီး၍ ဆူးလေတဝိုက်တွင် ကောင်းပေ့ ဟူသော ရုပ်ရှင်ရုံတရုံ၌ နှစ်ကျပ်တန်လက်မှတ် နှစ်စောင်ဖြင့် ဖျော်ဖြေလာရသောအခါ အပြန်တွင် မဂိုလမ်းမှ ဒန်ပေါက်ထမင်း ကျွေးရသောအခါ ဝင်ငွေနှင့်ထွက်ငွေ့တို့သည် ဝီခေါ်အောင် မညီ မညွတ် ဖြစ်ကုန်လေတော့သည်။ သူ၏ချစ်လှစွာသော “လူစီ” သူ့ အခေါ်  “လူလူ”ဆိုသည့် မိန်းကလေးသည် များစွာ အမြော်အမြင်ရှိ၏။  “ကိုကြီးစံ....ဘာပြုလို့ မတိုးတက်သလဲ၊ မျက်လုံးကိုဖွင့်ပြီး ကိုယ် တိုးတက်မဲ့ အခွင့်အလမ်းကို မျက်ခြည်မပြတ် ကြည့်မှပေါ့”  သူသည် အမြ...

ရှင်အုန်းညိုပြဿနာ – ဆန်းထွန်း(မန်းတက္ကသိုလ်)

(၁) တိုးတိုးတိတ်တိတ် ‘တုံဆိတ်ကွယ်ရာ’ပြောဆိုပေါ်ထွက်ခြင်းလည်း ရှိသည်။ ထိုပြဿနာများအနက် စာဆိုလိပ်မှတ် ကမ္ပည်းတပ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ပြောဆိုပေါ်ထွက်သောပြဿနာစုကို အနည်းငယ်တင်ပြလိုပေသည်။ နန်းမြေအောင်ချာ ၁။ နန်းမြေအောင်ချာ…ချီသော အင်းဝရွှေစည်းခုံဖုရားတိုင် ရတုပိုဒ်စုံကို ဆရာအချို့က ရှင်မဟာသီလဝံသဆိုသည်ဟု ယူဆမှတ်သားကြ၏။ ဆရာအချို့က ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရဆိုသည်ဟုယူဆမှတ်သားကြ၏။ ဤလည်း ပြဿနာတရပ်။ (ကျွန်ုပ်၏ပေမူ၊ အုပ်တွဲ ၂၂-၃။ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း အင်းဝခေတ်ကဗျာစစ်ပွဲ။ အနုစာပေ။) အောင်ချာနန်းမြေ ၂။ အောင်ချာနန်းမြေ…ချီသော ပြည်ဆံတော်ဖုရားတိုင်ရတုပိုဒ်စုံကို ဆရာအချို့က ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ ဆရာအချို့က ပြည်မြို့ ဝံတောင်လယ်ဖုန်းတော်ကြီးရှင်သဒ္ဓမ္မဇောတိ ဆိုသည်ဟုယူဆမှတ်သားကြ၏။ ။တရပ်။ (ကျွန်ုပ်၏ပေမူ၊ ၁၉၄၈၊ ဧပြီလ၊ ဒဂုန်မဂ္ဂဇင်း အင်းဝခေတ်ကဗျာစစ်ပွဲ။ ကဗျာဗန္ဓသာရ) နှစ်ကူးလည်၍ ၃။ နှစ်ကူးလည်၍…ချီသော ရခိုင်မှအင်းဝပေးရတုပိုဒ်စုံကို အချို့က ရှင်မဟာရဋ္ဌသာရ၊ အချို့က ရှင်တေဇောသာရ စပ်ဆိုသည်ဟုအဆိုကွဲလွဲလျက် ရှိသည်။ ။တရပ်။ (ကဗျာသာရတ္ထသင်္ဂြိုဟ်၊ (ဆရာလွန်း)။ ကဗျာသာရတ္ထသင်္ဂဟ(ဦးဗုဓ်)၊ ပေါရာဏကထာဋီကာ။) မြတ်မျိုးမြင့်မှန် ၄။ မြတ်မျိုးမြင့်မှန်…ချီသော ဧက...

မြန်မာစကားနှင့်မြန်မာစရိုက် – လှသမိန်

မြန်မာလူမျိုးများသည် ငါးပိရည်မပါလျှင် ထမင်း မမြိန်တတ်ကြပေ။ စကားပြောဆိုရာတွင်လည်း ဥပစာ၊ တင်စားစကားလုံး မပါလျှင် ခံတွင်း မတွေ့ကြပေ။ ပြောဆိုနေသော စကားလုံးများတွင် ဥပစာများလှသည်ကို… “သူငယ်ချင်းရာ၊ မင်းမိန့်ခွန်းခြွေနေတာက ဥပစာတွေ တခွဲသားလောက်နဲ့ဆိုတော့ ဗူးလုံးနားမထွင်းနဲ့ ဘာမှ လိပ်ပတ်မလည်ဘူး၊ နားခါးရုံမက ဦးနှောက်ပါ ခြောက်တယ်ကွာ” ဤဝါကျကို ကြည့်ပါ။ ဥပစာ မည်မျှပါရှိနေပါသနည်း။  မိန့်​ခွန်းခြွေ။ ။ တကယ်မိန့်ခွန်း မဟုတ်သောစကားပြောခြင်းကို မိန့်ခွန်းဟုသုံးထားပေသည်။ မိန့်ခွန်းကို ပြောသည်ဟု မဆိုပဲ အပင်မှအသီးကိုလည်းကောင်း၊ အသီးမှအစေ့ကိုလည်းကောင်း ခြွေထုတ်သကဲ့သို့ နှုတ်မှစကားလုံးများ ဖွင့်ထုတ်လိုက်ခြင်းကို ခြွေသည်ဟုသုံးနှုန်းထားသည်။  တခွဲသား။ ။ ဥပစာများ အများအပြား ပါသည်ကို ပဲ၊ ဆန် စသည့်ဝတ္ထုပစ္စည်းကို ခြင်တွယ်၍ ပမာဏ သတ်မှတ်သည့် တတင်း၊ တခွဲ ဟူသောစကားဖြင့် တင်စား၍ ဥပစာ တခွဲသားဟု ဆိုထားသည်မှာ ဥပစာဝေါဟာရပင် ဖြစ်သည်။  ဗူးလုံးနားမထွင်း။ ။ ဤစကားမှာလည်း အပေါက်မဖောက်၊ နားမထွင်းသောရေဗူးကို ရေတွင် နစ်သော်လည်း အတွင်းသို့ ရေမဝင်သည့်သဘောကို ယူ၍ စကားနားမဝင်၊ အဝင်မဖြောင့်ဖြူးသည်ကို တင်စားသုံးနှုန်းထားခြင...

ဗျိုင်းအို နှင့် ထွေးညို

 ငွေတာရီ ရေးသော ဗျိုင်းအို နှင့် ထွေးညို ကဗျာ  မှတ်ရန် ယင် လို့ အရင်က အသုံးများခဲ့ပါတယ်။ ထွေးညို အမည်ကလည်း ယောက်ျားလေးရော မိန်းကလေးပါ မှည့်ခေါ်ကြတယ်။ မြန်မာစာ မြန်မာမှုမှာ တကြောင်းဆွဲ၊ ရုံးမိန့်စာ၊ တသွေးတသံနည်း၊ ပုံသေနည်းတွေနဲ့ သင်ယူလို့ မရပါ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

"အချစ်သုံးပါး"

ချစ်သူ့ပါးပြင်၊ နှင်းဆီထင်၍ ခုံမင်ခဲ့ရ၊ ဟိုတုန်းက။ ချစ်သူ့ပါးထက်၊ အိုးမည်းကွက်နှင့် ချက်လိုက်ပြုတ်လိုက်၊ မောင့်အကြိုက်တဲ့ တိမ်တိုက်ကြားက၊ ဖိုးရွှေလသို့ ဆံစဝဲဝဲ၊ ပြုံးချိုဆဲကို စွဲမက်ပါရ၊ ခုကာလ။ နောင်တနေ့တွင် ကလေးတပွေ့၊ မြေးတပွေ့နှင့် မေ့ပါးရေလိပ်၊ ပီတိဖိတ်လျက် စိတ်ပုတီးတကုံး၊ တပြုံးပြုံးနှင့် နှလုံးကြည်နူး၊ နေလိမ့်ဦးဟု စိတ်ကူးယဉ်ရ၊ နောင်ကာလ။  ဆရာတင်မိုးကဗျာဖြစ်ပါတယ်။ သတ်ပုံမှန်နဲ့သာ ရေးပါတယ်။ အခုခေတ်မှာ ကဗျာတွေကတော့ နောင်"တစ်"နေ့တွင် ကလေး"တစ်"ပွ့ မြေး"တစ်"ပွ့နှင့် စိတ်ပုတီး"တစ်"ကုံး "တစ်"ပြုံးပြုံးနှင့် တဲ့။ ပျက်ရော။ အဲလိုရေးကြတဲ့ ကဗျာဆရာတွေ၊ စာရေးဆရာတွေ၊ မြန်မာစာဆရာတွေ၊ သတင်းရေးဆရာ ဆရာမကြီးတွေက ဆရာတင်မိုးထက် နာမည်ကြီးကြတယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

တဝကြီးစားကြသူများ

တင်ထားတာတခု = ရွှေမန်း Dinner ည “တစ်ဝ”ကြီးဆွဲ... ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ မန္တ​လေး ဝ/သ ရွှေမန်းနဲ့ သစ္စာ​၊ မြန်မာစာပါ​မောက္ခ ဦးချမ်းမြ​ခေတ်က​တော့ တဝကြီးကို တဝကြီးလို့သာ ရေးကြပါတယ်။ အဲဒီခေတ်မှာ သူငယ်တန်းကျောင်းသားတွေကအစ တဝကြီးလို့သာ ရေးကြတယ်။ အခု​ခေတ်အ​ရေးအသားနဲ့​တော့ တလုတ်၊ တဆုပ်၊ တဇွန်း၊ တခွက်​တောင်မှ မျိုချလို့မရ​တော့ပါ။ ဆောရီး။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

စပါးပုတ်ထဲက သိန်းတရာ

၂၀၁၈ ခုနှစ်က ပြည်တွင်းကို အလည်ပြန်တော့ ရောက်လေရာ မြို့ရွာတိုင်းက ဆိုင်းဘုတ်တွေကို ဖတ်ပါတယ်။ သတ်ပုံမှန်တာ ရှာပါတယ်။ စပါးပုတ်ကြီးထဲက ဆန်စေ့ရွေးရသလိုဘဲ။ နည်းနည်း တွေ့ခဲ့တယ်။ ရှေးတုန်းက သူခိုး၊ ဓါးပြပေါလို့ အဖိုးတန်ပစ္စည်းကိုမထင်မှတ်တဲ့နေရာမျိုးမှာ ဝှက်ဖွက်ထားကြရလေ့ရှိတယ်။ မတွေ့ခဲ့တာတွေ ရှိဦးမယ်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

လမ်းတနေရာ

စာရေးတာလည်းမှန်သဖြင့် ပို၍လှ၏။ တချို့မြို့ပုံတွေနဲ့ တင်ကြတာ ကားတစီး၊ ဆိုင်ကယ်တစီးမှ မတွေ့ရဘဲ လမ်း “တစ်” နေရာတဲ့။ စာနဲ့ ပုံအတွက် ကျေးဇူး။ ပုသိမ်သူ ပုသိမ်သား​တွေ စာကိုမှန်​အောင်​ရေးတတ်ကြသည်။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

နမ်းချင်စရာ တကွက်မရှိဘူး

တမင် ညစ်ညစ်ပတ်ပတ်နေဒါပဲ ယခုသော်ကား မြန်မာစာ ညစ်ပတ်နေပါပြီ။ တကွက်၊ တမင်ကို မှန်အောင်မရေးတတ်ကြတော့ပါ။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်ကတည်းက မှားအောင် တမင် အမိန့်တကွက် ထုတ်ထားတာ။ နမ်းချင်စရာမကောင်းတော့ပါ။ ဒေါက်တာတင့်ဆွေ

လျင် လျှင် လျဉ်

လျင်လျင် ဆိုတာ များများ ဆိုတဲ့အဓိပ္ပါယ်လား ဆရာ။ ပေါရာဏစကားများ ဖြစ်ကြသော ‘လျင်ခုပ်။ လျင်ဆော။ လျင်လျား’ တို့မှာလည်း ‘မြန်မြန်။ အမြန်’ ဟူသောအဓိပ္ပါယ်များ ရှိကြသည်။ ‘ယခင်လ။ ယခင်နှစ်’ စသည်တို့တွင် ပါသော ‘ယခင်’ အစား ‘အလျင်’ကို သုံးကြသည်လည်း ရှိသည်။ ‘ကောက်လျင်။ နှမ်းလျင်။ ပဲလျင်။ ပြောင်းလျင်’ စသည်တို့တွင် ‘လျင်’ သည် အဦးကျကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ‘လျင်’ ပါသော အခြားဝေါဟာရများမှာ ‘ငလျင်လှုပ်သည်။ လွန်းလျင်သွား၊ (ယက်ကန်းကိရိယာ)။ သန်လျင်မြို့။ အလျင်စလို’ စသည်တို့ဖြစ်ကြ၏။ အထက်ဖော်ပြပါ စကားလုံးတို့တွင် ပါသော ‘လျင်’ ကို မည်သည့်အခါမျှ ဟထိုးမထည့်ပါလေနှင့်။ ဤစာလုံးကို အသံထုတ်ကြရာ၌ ဟထိုးသံပို၍ ထုတ်တတ်ကြသဖြင့် စာရေးသားရာတွင်လည်း ထည့်တတ်ကြသည်ကို သတိပြုပါလေ။ ShanYoma Knowledge Bank https://shanyomaelibrary.wordpress.com ဟထိုးမပါသော ‘လျင်’ ကို များသောအားဖြင့် ကြိယာအဖြစ် သုံးကြသည်။ ကြိယာအဖြစ် အသုံးပြုသောအခါ ‘မြန်သည်။ အဦးကျသည်’ စသောအနက်အဓိပ္ပါယ်များ ရှိသည်။ ပေါရာဏစကားများ ဖြစ်ကြသော ‘လျင်ခုပ်။ လျင်ဆော။ လျင်လျား’ တို့မှာလည်း ‘မြန်မြန်။ အမြန်’ ဟူသောအဓိပ္ပါယ်များ ရှိကြသည်။ ‘ယခင်လ။ ယခင်နှစ်’ စသည်တို့တွင် ပါသော ‘ယခင်’ အစာ...

လဲ နဲ့ လည်း

ကွန်မင့်တခု = တခေါင်းလုံး'လဲ' ဖြူနေပါပြီ 'လဲ' မှန်ပါသလား လဲ နဲ့ လည်း ကို မကြာခဏအထောက်အထားတွေနဲ့ တင်ပြထားပါတယ်။ လဲ ကို မေးခွန်းသဘောမှာသုံးပြီး၊ အတူတူဖြစ်တဲ့သဘောမှာ လည်း။ ဒါပေမဲ့ ကာတွန်း၊ ရယ်စရာအပြော၊ သီချင်းစသား (တချို့)၊ ကဗျာစာလုံး (တချို့) မှာ စံကိုက်သတ်ပုံအတိုင်း မရေးတာတွေ တွေ့ရတယ်။ ဥပမာ  ၁။ ကဗျာခေါင်းစဉ် ပန်းသည်။ သီချင်း ဂီတသင်္ကေမှာ ပန်းသယ်။ ၂။ သူလဲလေ လောကီသားပေမို့။ - ဘာကိုဆိုလိုပါသလဲ ဟုရေးပါရှင့် လည်းဆိုတာက အမေးဝါကျ တွင်မသုံးပါ။ လဲ နဲ့ လည်း စာကို မကြာခဏ တင်ပြထားတယ်။ လဲ အမေး။ လည်း အတူတူဖြစ်။ ဒါပေမဲ့ တရားသေမှတ်လို့မရပါ။ သူလဲလေလောကီသားပေမို့ လဲ နှင့် လည်း လည်းနဲ့လဲ အသုံးနှုန်းလေးလည်းအတိအကျသိချင်ပါတယ်ဗျ  လဲ နှင့် လည်း ၁၀ ကြိမ်လောက် တင်ပြထားပါတယ်။ အခုခေတ်မှာ အမေးသဘောအတွက် 'လဲ'၊ အတူတူသဘောအတွက် 'လည်း' လို ရေးကြပါတယ်။ မူကွဲတွေ'လည်း'ရှိတယ်။ မူကွဲတွေ'လဲ'ရှိတယ် မဟုတ်။ သူလဲလေ လောကီသားလိုပါ့ (ဇော်ဂျီ) သူလည်းလေ လောကီသားလိုပေါ့ (ဇော်ဂျီ) သူလဲလေ လောကီသားပေမို့ (မင်းညိုဦး) သူကလည်းသူ ကျွန်တော်ကလည်းကျွန်တော် (မင်းလူ) သိုသော်လဲလေ၊ သိုသော်လည်းလေ၊ စကားသေ...